本草纲目 · 李时珍 · Chapter 169 of 877

草部·桔梗

PinyinModern Translation
Size

shì míng

释名

yì míng bái yào gěng cǎo jì

亦名白药、梗草、荠

qì wèi

气味

gēn xīn wēi wēn yǒu xiǎo dú

(根)辛、微温、有小毒。

lǐ shí zhēn rèn wéi dāng yǐ kǔ xīn píng wèi

李时珍认为:“当以苦、辛、平为”。

zhǔ zhì

主治

xiōng mǎn bù tòng

胸满不痛。

yòng jié gěng zhǐ ké děng fēn

用桔梗、枳壳等分。

jiān shuǐ èr bēi chéng yī bēi wēn fú

煎水二杯,成一杯,温服。

shāng hán fù zhàng yīn yáng bù hé

伤寒腹胀(阴阳不和)。

yòng jié gěng bàn xià chén pí gè sān qián shēng jiāng wǔ piàn jiān shuǐ èr bēi chéng yī bēi fú

用桔梗、半夏、陈皮各三钱,生姜五片,煎水二杯,成一杯服。

cǐ fāng míng jié gěng bàn xià tāng

此方名“桔梗半夏汤”。

tán sou chuǎn jí

痰嗽喘急。

yòng jié gěng yī liǎng bàn yán xì yòng tóng biàn bàn shēng jiān chéng sì hé qù zhā hòu wēn fú

用桔梗一两半,研细,用童便半升,煎成四合,去渣后温服。

fèi yōng ké sòu xiōng mǎn zhèn hán mài shù yàn gàn xiān tǔ chòu tán hòu tǔ chòu nóng

肺痈咳嗽(胸满振寒,脉数咽干,先吐臭痰,后吐臭脓)。

yòng jié gěng yī liǎng gān cǎo èr liǎng jiā shuǐ sān shēng zhǔ chéng yī shēng wēn fú

用桔梗一两、甘草二两,加水三升,煮成一升,温服。

tǔ chū nóng yīn shí shì bìng jiàn yù zhī xiàng

吐出脓因时,是病渐愈之象。

cǐ fāng míng jié gěng tāng

此方名“桔梗汤”。

hóu bì

喉痹。

yòng jié gěng èr liǎng shuǐ sān shēng jiān chéng yī shēng

用桔梗二两,水三升,煎成一升。

yī cì fú xià

一次服下。

yàn tòng

咽痛。

xiān fú gān cǎo tāng rú bù yù zài fú jié gěng tāng

先服甘草汤,如不愈,再服桔梗汤。

kǒu shé shēng chuāng

口舌生疮。

zhì fǎ tóng shàng

治法同上。

chóng yá zhǒng tòng

虫牙肿痛。

yòng jié gěng yì yǐ děng fēn wèi mò nèi fú

用桔梗、薏苡,等分为末,内服。

gǔ cáo fēng yá yín zhǒng tòng

骨槽风(牙龈肿痛)。

yòng jié gěng yán xì yǔ zǎo ròu diào chéng wán zǐ rú zào jiǎo zi dà

用桔梗研细,与枣肉调成丸子,如皂角子大。

guǒ mián nèi shàng xià yá yǎo zhù

裹棉内,上下牙咬住。

cháng yòng jīng jiè jiān tāng sou kǒu

常用荆芥煎汤嗽口。

yá gān

牙疳。

yòng jié gěng huí xiāng děng fēn lüè shāo hòu yán xì fū huàn chù

用桔梗、茴香等分,略烧后研细敷患处。

yǎn jīng tòng yǎn fā hēi

眼睛痛,眼发黑。

yòng jié gěng yī jīn hēi qiān niú tóu sān liǎng gòng yán xì jiā mì chéng wán rú wú zǐ dà

用桔梗一斤、黑牵牛头三两,共研细,加蜜成丸,如梧子大。

měi fú sì shí wán wēn shuǐ sòng xià

每服四十丸,温水送下。

yì tiān fú èr cì

一天服二次。

cǐ fāng chēng jié gěng wán

此方称“桔梗丸”。

bí xuè bù zhǐ

鼻血不止。

yòng jié gěng yán xì jiā shuǐ diào yún

用桔梗研细,加水调匀。

měi fú yī chá shi yì tiān fú sì cì

每服一茶匙,一天服四次。

yào zhōng jiā shēng xī niú jiǎo xiè yì kě

药中加生犀牛角屑亦可。

tù xiě xià xuè

吐血下血。

zhì fǎ tóng shàng

治法同上。

dǎ shāng è xuè

打伤阏血。

yòng jié gěng mò měi fú shǎo xǔ mǐ tāng sòng xià

用桔梗末,每服少许,米汤送下。

zhōng gǔ xià xuè xià xuè rú jī gān sè dà liàng pái chū bìng rè hěn xiǎn

中蛊下血(下血如鸡肝色,大量排出,病热很险)。

yòng jié gěng yán xì měi fú yī chá shi jiǔ sòng xià

用桔梗研细,每服一茶匙,酒送下。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

chū shí xū qiáng guàn

初时须强灌。

yuē qī tiān zhī hòu xuè zhǐ

约七天之后,血止。

kě chī zhū gān tāng bǔ shēn tǐ

可吃猪肝汤补身体。

yào zhōng yě kě jiā xī jiǎo yòng liàng yǔ jié gěng děng fēn

药中也可加犀角,用量与桔梗等分。

huái yùn zhōng è xīn fù tū rán dà tòng

怀孕中恶(心腹突然大痛)。

yòng jié gěng yī liǎng cuò xì jiā shēng jiāng sān piàn

用桔梗一两,锉细,加生姜三片。

shuǐ yī bēi jiān fú

水一杯煎服。

fù fāng

附方

shén nóng běn cǎo jīng zhǐ yǒu jié gěng ér wú jì dàn jì jié gěng yī míng jì

《神农本草经》只有桔梗而无荠,但记桔梗一名荠。

míng yī bié lù cái rèn wéi zhè liǎng gè míng chēng shì bù tóng de zhí wù yīn wèi tā men de xìng wèi hé gōng yòng dōu bù xiāng tóng

《名医别录》才认为这两个名称是不同的植物,因为它们的性味和功用都不相同。

✦ You read 草部·桔梗

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.