本草纲目 · 李时珍 · Chapter 216 of 877

草部·苦参

PinyinModern Translation
Size

shì míng

释名

yì míng kǔ kǔ gǔ de huái shuǐ huái tù huái jiāo huái yě huái bái jīng

亦名苦、苦骨、地槐、水槐、菟槐、骄槐、野槐、白茎。

qì wèi

气味

kǔ hán wú dú

苦、寒、无毒。

zhǔ zhì

主治

rè bìng fā kuáng

热病发狂。

yòng kǔ shēn mò jiā mì diào chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用苦参末,加蜜调成丸子,如梧子大。

měi fú shí wán bò hé tāng sòng xià

每服十丸,薄荷汤送下。

yě kě yòng kǔ shēn mò èr qián shuǐ jiān fú

也可用苦参末二钱,水煎服。

shāng hán jié xiōng shāng hán liú xíng shí gǎn bìng sì wǔ rì xiōng mǎn tòng dà fā shāo

伤寒结胸(伤寒流行时,感病四、五日,胸满痛,大发烧)。

yòng kǔ shēn yī liǎng jiā cù sān shēng zhǔ chéng yī shēng èr hé fú hòu néng tǔ jí yù

用苦参一两,加醋三升,煮成一升二合,服后能吐即愈。

gǔ dǎn tóu hūn xīn huāng fā huáng

谷疸(头昏、心慌、发黄。

zhè shì dà bìng hòu bào shí shāng wèi suǒ yǐn qǐ

这是大病后暴食伤胃所引起)。

yòng kǔ shēn èr liǎng lóng dǎn yī hé gòng yán wèi mò jiā niú dǎn diào yào chéng wán rú wú zǐ dà

用苦参二两、龙胆一合,共研为末,加牛胆调药成丸,如梧子大。

měi fú wǔ wán shēng dà mài jiān zhī sòng xià

每服五丸,生大麦煎汁送下。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

dú rè zú zhǒng

毒热足肿。

yòng kǔ shēn zhǔ jiǔ duō cā

用苦参煮酒多擦。

mèng yí shí jiǎn

梦遗食减。

yòng kǔ shēn sān liǎng bái zhú wǔ liǎng mǔ lì fěn sì liǎng gòng sān wèi mò

用苦参三两、白术五两、牡蛎粉四两,共三为末;

lìng qǔ xióng zhū dǔ yí gè xǐ jìng zài shā guàn zhōng zhǔ làn huò yào dǎo yún zuò chéng wán zǐ rú xiǎo dòu dà

另取雄猪肚一个,洗净,在沙罐中煮烂,和药捣匀,做成丸子,如小豆大。

měi fú sì shí wán mǐ tāng sòng xià

每服四十丸,米汤送下。

měi tiān fú sān cì

每天服三次。

jiǔ fú néng shǐ shēn tǐ zhuǎn jiàn shí liàng zēng jiā bù zài mèng yí

久服能使身体转健,食量增加,不再梦遗。

yǐn shí zhòng dú

饮食中毒。

yòng kǔ shēn sān liǎng kǔ jiǔ yī shēng bàn zhǔ chéng bā hé fēn liǎng cì fú qǔ tǔ jí yù

用苦参三两,苦酒一升半,煮成八合,分两次服,取吐即愈。

xuè lì

血痢。

yòng kǔ shēn chǎo jiāo wèi mò dī shuǐ zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用苦参炒焦为末,滴水做成丸子,如梧子大。

měi fú shí wǔ wán mǐ tāng sòng xià

每服十五丸,米汤送下。

tuō gāng

脱肛。

yòng kǔ shēn wǔ bèi zǐ chén bì tǔ děng fēn jiān tāng xǐ huàn chù bìng yǐ mù zéi mò fū shàng

用苦参、五倍子、陈壁土等分,煎汤洗患处,并以木贼末敷上。

chǐ fèng chū xuè

齿缝出血。

yòng kǔ shēn yī liǎng kū fán yī qián gòng yán wèi mò

用苦参一两、枯矾一钱,共研为末。

yì tiān cā chǐ sān cì yǒu xiào

一天擦齿三次,有效。

bí chuāng liú nóng fā chòu

鼻疮流脓发臭。

yòng kǔ shēn kū fán gè yī liǎng shēng dì huáng zhī sān hé jiā shuǐ jiān nóng suí shí dī chuāng shàng

用苦参、枯矾各一两,生地黄汁三合,加水煎浓,随时滴疮上。

biàn shēn fēng zhěn tòng bù kě rěn xián tán duō yè nán shuì

遍身风疹(痛不可忍,涎痰多,夜难睡)。

yòng kǔ shēn mò yī liǎng lìng yòng zào jiǎo èr liǎng zài shuǐ yī shēng zhōng róu lǜ qǔ zhī wǎ qì nèi áo chéng gāo huò yào mò zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用苦参末一两,另用皂角二两,在水一升中揉滤取汁,瓦器内熬成膏,和药末做成丸子,如梧子大。

měi fú sān shí wán fàn hòu fú wēn shuǐ sòng xià

每服三十丸,饭后服,温水送下。

dà fēng lài àn jí má fēng

大风癞(按:即麻风)。

yòng kǔ shēn wǔ liǎng qiē piàn jìn zài jiǔ sān dòu zhōng guò yí gè yuè hòu měi qǔ qǔ jiǔ yǐn yī hé

用苦参五两,切片,浸在酒三斗中,过一个月后,每取取酒饮一合。

yì tiān sān cì

一天三次。

yi cháng fú bù duàn

宜常服不断。

yòu fāng kǔ shēn mò èr liǎng fèng zài zhū dǔ zi zhōng zhǔ shóu bǎ yào qù diào

又方:苦参末二两,缝在猪肚子中煮熟,把药去掉。

bìng rén xiān è yì tiān dì èr tiān zǎo chén yǐn qīng shuǐ yī wǎn hòu jí qǔ shí zhū dǔ rú tǔ chū xū zài chī

病人先饿一天,第二天早晨,饮清水一碗后,即取食猪肚,如吐出,须再吃。

guò yī èr shí hòu yǐ ròu tāng diào wú yōu sàn wǔ liù qián fú xià

过一、二时后,以肉汤调“无忧散”五、六钱服下。

yǒu è wù pái chū shí jí wéi jiàn xiào

有恶物排出时,即为见效。

zài fú zào jiǎo yī jīn qù pí qù zi zhǔ zhī zhī zhōng diào rù kǔ shēn mò lìng jiā hé shǒu wū mò èr liǎng fáng fēng mò yī liǎng bàn dāng guī mò yī liǎng sháo yào mò wǔ qián rén shēn mò sān qián yì qǐ zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

再服皂角一斤(去皮,去子)煮汁,汁中调入苦参末,另加何首乌末二两、防风末一两半、当归末一两、芍药末五钱、人参末三钱,一起做成丸子,如梧子大。

měi fú sān shí zhì wǔ shí wán wēn jiǔ huò chá sòng xià

每服三十至五十丸,温酒或茶送下。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

tóng shí hái yòng má huáng kǔ shēn jīng jiè jiān shuǐ xǐ lài

同时,还用麻黄、苦参、荆芥煎水洗癞。

yòu fāng zhì dà fēng lài jí rè dú fēng chuāng jiè xuǎn děng yòng kǔ shēn qù pí shài gān yī jīn zhǐ ké fū chǎo liù liǎng gòng yán wèi mò jiā mì wèi wán rú wú zǐ dà

又方:治大风癞及热毒、风疮、疥癣等,用苦参(去皮,晒干)一斤、枳壳(麸炒)六两,共研为末,加蜜为丸,如梧子大。

měi fú sān shí wán wēn jiǔ sòng xià

每服三十丸,温酒送下。

yì tiān fú sān cì bái tiān liǎng cì yè jiān yī cì

一天服三次(白天两次,夜间一次)。

pí fū jiè lài shǒu zú huài làn shí chū huáng shuǐ

皮肤疥癞,手足坏烂,时出黄水。

yòng kǔ shēn sān shí yī liǎng jīng jiè suì shí liù liǎng gòng yán wèi mò dī shuǐ hu chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用苦参三十一两、荆芥穗十六两,共研为末,滴水糊成丸子,如梧子大。

měi fú sān shí wán chá sòng xià

每服三十丸,茶送下。

shàng xià zhū lòu huò zài jǐng bù huò zài xià bù

上下诸瘘(或在颈部,或在下部)。

yòng kǔ shēn wǔ shēng zài kǔ jiǔ yī dòu zhōng jìn pào sān sì tiān hòu fú xià

用苦参五升,在苦酒一斗中浸泡三、四天后服下。

luǒ lì jié hé

瘰疬结核。

yòng kǔ shēn mò sì liǎng jiā niú xī zhī diào chéng wán zǐ rú lǜ dòu dà

用苦参末四两,加牛膝汁调成丸子,如绿豆大。

měi fú èr shí wán rè kāi shuǐ sòng xià

每服二十丸,热开水送下。

tāng huǒ shāng

汤火伤。

yòng yóu diào kǔ shēn mò fū shāng chù

用油调苦参末敷伤处。

chì bái dài xià

赤白带下。

yòng kǔ shēn èr liǎng mǔ lì fěn yī liǎng wǔ qián gòng yán wèi mò

用苦参二两、牡蛎粉一两五钱,共研为末;

lìng yǐ xióng zhū dǔ yí gè zài shuǐ sān wǎn zhōng zhǔ làn hòu zài dǎo chéng ní huò yào mò zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

另以雄猪肚一个,在水三碗中煮烂后,再捣成泥,和药末做成丸子,如梧子大。

měi fú bǎi wán wēn jiǔ sòng xià

每服百丸,温酒送下。

✦ You read 草部·苦参

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.