本草纲目 · 李时珍 · Chapter 596 of 877

果部·吴茱萸

PinyinModern Translation
Size

qì wèi

气味

xīn wēn yǒu xiǎo dú

辛、温、有小毒。

zhǔ zhì

主治

zhòng fēng kǒu jué piān xié bù néng yǔ yán

中风(口角偏斜,不能语言)。

yòng zhū yú yī shēng jiāng chǐ sān shēng qīng jiǔ wǔ chéng shì hé jiān kāi shù cì lěng hòu měi fú bàn shēng

用茱萸一升、姜豉三升、清酒五程式,合煎开数次,冷后每服半升。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

wēi hàn jí yù

微汗即愈。

quán shēn fā yǎng

全身发痒。

yòng zhū yú yī shēng jiā jiǔ wǔ shēng zhǔ chéng yī shēng bàn chéng wēn cā xǐ yǎng jí tíng zhǐ

用茱萸一升,加酒五升,煮成一升半,乘温擦洗,痒即停止。

dōng yuè gǎn hán

冬月感寒。

yòng wú zhū yú wǔ qián jiān tāng fú yǐ chū hàn wèi dù

用吴茱萸五钱煎汤服,以出汗为度。

ǒu tù xiōng mǎn tóu tòng

呕吐、胸满、头痛。

yòng zhū yú yī shēng zǎo èr shí méi shēng jiāng yī liǎng rén shēn yī liǎng jiā shuǐ wǔ shēng jiān chéng sān shēng měi fú qī hé yì tiān fú èr cì cǐ fāng míng wú zhū yú tāng

用茱萸一升、枣二十枚、生姜一两、人参一两,加水五升煎成三升,每服七合,一天服二次,此方名“吴茱萸汤”。

xīn fù lěng tòng

心腹冷痛。

yòng wú zhū yú wǔ hé jiā jiǔ sān shēng zhǔ kāi fēn sān cì fú

用吴茱萸五合,加酒三升煮开,分三次服。

xiǎo cháng shàn qì piān zhuì téng tòng gāo wán zhǒng yìng yīn bù shī yǎng

小肠疝气(偏坠疼痛,睾丸肿硬,阴部湿痒)。

yòng wú zhū yú qù gěng yī jīn fēn zuò sì fèn

用吴茱萸(去梗)一斤,分作四份。

sì liǎng pào jiǔ sì liǎng pào cù sì liǎng pào kāi shuǐ sì liǎng pào tóng biàn

四两泡酒,四两泡醋,四两泡开水,四两泡童便。

jīng yī yè hòu dōu qǔ chū bèi gān jiā zé xiè èr liǎng gòng yán wèi mò yǐ jiǔ hé fěn diào chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

经一夜后,都取出焙干,加泽泻二两,共研为末,以酒和粉调成丸子,如梧子大。

měi fú wǔ shí wán kōng xīn fú yán tāng huò jiǔ sòng xià

每服五十丸,空心服,盐汤或酒送下。

cǐ fāng míng duó mìng dān yì míng xīng dǒu wán

此方名“夺命丹”,亦名“星斗丸”。

fù nǚ yīn hán jiǔ bù shòu yùn

妇女阴寒,久不受孕。

yòng wú zhū yú chuān jiāo gè yī shēng gòng yán wèi mò jiā liàn mì zuò wán zǐ rú dàn zǐ dà

用吴茱萸、川椒各一升,共研为末,加炼蜜做丸子,如弹子大。

guǒ mián ròu nà rù yīn dào zhōng lìng zǐ gōng kāi jí kě shòu yùn

裹棉肉纳入阴道中,令子宫开即可受孕。

wèi qì xū lěng kǒu tǔ suān shuǐ

胃气虚冷,口吐酸水。

yòng wú zhū yú zài kāi shuǐ zhōng pào qī cì qǔ chū bèi gān jiā gān jiāng pào děng fēn wèi mò

用吴茱萸在开水中泡七次,取出焙干,加干姜(炮),等分为末。

měi fú yī qián rè tāng sòng xià

每服一钱,热汤送下。

zhuàn jīn rù fù

转筋入腹。

yòng zhū yú chǎo èr liǎng jiā jiǔ èr wǎn jiān chéng yī wǎn fēn èr cì fú

用茱萸(炒)二两,加酒二碗,煎成一碗,分二次服。

de xiè jí yù

得泻即愈。

lǎo rén duō nián shuǐ xiè

老人多年水泄。

yòng wú zhū yú sān qián pào guò qǔ chū jiā shuǐ jiān tián fàng yì diǎn yán hòu fú xià

用吴茱萸三钱,泡过,取出,加水煎嗔,放一点盐后服下。

chì bái lì pí wèi shòu shī xià lì fù tòng mǐ gǔ bù huà

赤白痢(脾胃受湿,下痢腹痛,米谷不化)。

yòng wú zhū yú huáng lián bái sháo yào gè yī liǎng tóng chǎo wèi mò jiā zhēng bǐng zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用吴茱萸、黄连、白芍药各一两,同炒为末,加蒸饼做成丸子,如梧子大。

měi fú èr sān shí wán mǐ tāng sòng xià

每服二、三十丸,米汤送下。

cǐ fāng míng wù jǐ wán

此方名“戊己丸”。

yòu fāng yòng chuān huáng lián èr xiá gǔ wú zhū yú èr liǎng tāng qìn qī cì tóng chǎo xiāng fēn bié yán wèi mò gè yǔ sù mǐ fàn zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà shōu cún bèi yòng

又方:用川黄连二峡谷、吴茱萸二两(汤沁七次),同炒香,分别研为末,各与粟米饭做成丸子,如梧子大,收存备用。

měi fú sān shí wán

每服三十丸。

chì lì yǐ gān cǎo tāng sòng fú huáng lián wán

赤痢,以甘草汤送服黄连丸;

bái lì yǐ gān jiāng tāng sòng fú zhū yú wán

白痢,以干姜汤送服茱萸丸;

chì bái lì liǎng wán gè yòng shí wǔ lì mǐ tāng sòng xià

赤白痢,两丸各用十五粒,米汤送下。

cǐ fāng míng biàn tōng wán

此方名“变通丸”。

yòu fāng yòng wú zhū yú èr liǎng huáng lián èr liǎng tóng chǎo xiāng gè zì wèi mò

又方:用吴茱萸二两、黄连二两,同炒香,各自为末。

yǐ bǎi cǎo shuāng èr liǎng jiā fàn tóng huáng lián zuò chéng wán zǐ

以百草霜二两,加饭同黄连做成丸子;

yǐ bái sháo yào mò èr liǎng jiā fàn tóng zhū yú zuò chéng wán zǐ gè rú wú zǐ dà shōu cún bèi yòng

以白芍药末二两,加饭同茱萸做成丸子,各如梧子大,收存备用。

měi fú wǔ shí wán

每服五十丸。

chì lì yǐ wū méi tāng sòng fú lián shuāng wán

赤痢,以乌梅汤送服连霜丸;

bái lì yǐ mǐ tāng sòng fú zhū sháo wán

白痢,以米汤送服茱芍丸;

chì bái lì liǎng zhǒng yào wán gè fú èr shí wǔ lì

赤白痢,两种药丸各服二十五粒。

cǐ fāng míng èr sè wán

此方名“二色丸”。

fù zhōng jī kuài

腹中积块。

yòng zhū yú yī shēng dǎo làn hé jiǔ tóng zhǔ qǔ chū bāo ruǎn bù zhōng yùn jī kuài chù lěng zé chǎo rè zài yùn

用茱萸一升捣烂,和酒同煮,取出包软布中熨积块处,冷则炒热再熨。

kuài rú yí dòng yùn yě yí dòng zhí zhì jī kuài xiāo chú

块如移动,熨也移动,直至积块消除。

yá chǐ téng tòng

牙齿疼痛。

yòng zhū yú jiān jiǔ hán shù

用茱萸煎酒含漱。

lǎo xiǎo fēng zhěn

老小风疹。

yòng zhū yú jiān jiǔ tu chá

用茱萸煎酒涂搽。

yōng jū fā bèi

痈疽发背。

yòng wú zhū yú yī shēng dǎo wèi mò jiā kǔ jiǔ diào tu bù shàng tiē huàn chù

用吴茱萸一升捣为末,加苦酒调涂布上贴患处。

hán rè guài bìng fā hán fā rè bù zhǐ jǐ tiān hòu sì zhī jiān yìng rú shí qiāo qǐ lái fā tóng qì shēng rì jiàn shòu ruò

寒热怪病(发寒发热不止,几天后四肢坚硬如石,敲起来发铜器声,日渐瘦弱)。

yòng zhū yú mù xiāng děng fēn jiān jī fā fú

用茱萸、木香等分,煎激发服。

fù fāng

附方

wú zhū yú de gōng xiào shì wēn zhōng sàn hán xià qì kāi yù

吴茱萸的功效是温中、散寒、下气、开郁。

jìn nián lái lín chuáng shí jì shàng jiàn yì yòng běn pǐn zhì náo chóng bìng

近年来临床实际上践,亦用本品治蛲虫病。

lín chuáng shí jiàn xué rèn wéi wú zhū yú yǒu míng xiǎn de zhǐ tòng zhǐ ǒu zuò yòng

临床实践学认为吴茱萸有明显的止痛、止呕作用。

✦ You read 果部·吴茱萸

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.