rén yǒu è sū qín yú yàn wáng zhě yuē wǔ ān jūn tiān xià bù xìn rén yě
人有恶苏秦于燕王者,曰:“武安君,天下不信人也。
wáng yǐ wàn shèng xià zhī zūn zhī yú tíng shì tiān xià yǔ xiǎo rén qún yě
王以万乘下之,尊之于廷,示天下与小人群也。
wǔ ān jūn cóng qí lái ér yàn wáng bù guǎn yě
”武安君从齐来,而燕王不馆也。
wèi yàn wáng yuē chén dōng zhōu zhī bǐ rén yě jiàn zú xià shēn wú zhǐ chǐ zhī gōng ér zú xià yíng chén yú jiāo xiǎn chén yú tíng
谓燕王曰:“臣东周之鄙人也,见足下身无咫尺之功,而足下迎臣于郊,显臣于廷。
jīn chén wèi zú xià shǐ lì de shí chéng gōng cún wēi yàn zú xià bù tīng chén zhě rén bì yǒu yán chén bù xìn shāng chén yú wáng zhě
今臣为足下使,利得十城,功存危燕,足下不听臣者,人必有言臣不信,伤臣于王者。
chén zhī bù xìn shì zú xià zhī fú yě
臣之不信,是足下之福也。
shǐ chén xìn rú wěi shēng lián rú bó yí xiào rú zēng shēn sān zhě tiān xià zhī gāo xíng ér yǐ shì zú xià bù kě hu
使臣信如尾生,廉如伯夷,孝如曾参,三者天下之高行,而以事足下,不可乎?
yàn wáng yuē kě
”燕王曰:“可。
yuē yǒu cǐ chén yì bù shì zú xià yǐ
”曰:“有此,臣亦不事足下矣。
sū qín yuē qiě fú xiào rú zēng shēn yì bù lí qīn yī xī sù yú wài zú xià ān dé shǐ zhī zhī qí
苏秦曰:“且夫孝如曾参,义不离亲一夕宿于外,足下安得使之之齐?
lián rú bó yí bù qǔ sù cān wū wǔ wáng zhī yì ér bù chén yān cí gū zhú zhī jūn è ér sǐ yú shǒu yáng zhī shān
廉如伯夷,不取素飡,污武王之义而不臣焉,辞孤竹之君,饿而死于首阳之山。
lián rú cǐ zhě hé kěn bù xíng shù qiān lǐ ér shì ruò yàn zhī wēi zhǔ hu
廉如此者,何肯步行数千里,而事弱燕之危主乎?
xìn rú wěi shēng qī ér bù lái bào liáng zhù ér sǐ
信如尾生,期而不来,抱梁柱而死。
xìn zhì rú cǐ hé kěn yáng yàn qín zhī wēi yú qí ér qǔ dà gōng zāi qiě fú xìn xíng zhě suǒ yǐ zì wèi yě fēi suǒ yǐ wéi rén yě
信至如此,何肯杨燕、秦之威于齐而取大功哉?且夫信行者,所以自为也,非所以为人也。
jiē zì fù zhī shù fēi jìn qǔ zhī dào yě
皆自覆之术,非进取之道也。
qiě fú sān wáng dài xīng wǔ bà dié shèng jiē bù zì fù yě
且夫三王代兴,五霸迭盛,皆不自覆也。
jūn yǐ zì fù wèi kě hu
君以自覆为可乎?
zé qí bù yì yú yíng qiū zú xià bù yú chu jìng bù kuī yú biān chéng zhī wài
则齐不益于营丘,足下不逾楚境,不窥于边城之外。
qiě chén yǒu lǎo mǔ yú zhōu lí lǎo mǔ ér shì zú xià qù zì fù zhī shù ér móu jìn qǔ zhī dào chén zhī qù gù bù yǔ zú xià hé zhě
且臣有老母于周,离老母而事足下,去自覆之术,而谋进取之道,臣之趣固不与足下合者。
zú xià jiē zì fù zhī jūn yě pū zhě jìn qǔ zhī chén yě suǒ wèi yǐ zhōng xìn dé zuì yú jūn zhě yě
足下皆自覆之君也,仆者进取之臣也,所谓以忠信得罪于君者也。
yàn wáng yuē fu zhōng xìn yòu hé zuì zhī yǒu yě
”燕王曰:“夫忠信,又何罪之有也?
duì yuē zú xià bù zhī yě
对曰:“足下不知也。
chén lín jiā yǒu yuǎn wèi lì zhě qí qī sī rén
臣邻家有远为吏者,其妻私人。
qí fu qiě guī qí sī zhī zhě yōu zhī
其夫且归,其私之者忧之。
qí qī yuē gōng wù yōu yě wú yǐ wèi yào jiǔ yǐ dài zhī yǐ
其妻曰:‘公勿忧也,吾已为药酒以待之矣。
hòu èr rì fu zhì
’后二日,夫至。
qī shǐ qiè fèng zhī jiǔ jìn zhī
妻使妾奉卮酒进之。
qiè zhī qí yào jiǔ yě jìn zhī zé shā zhǔ fù yán zhī zé zhú zhǔ mǔ
妾知其药酒也,进之则杀主父,言之则逐主母。
nǎi yáng jiāng qì jiǔ
乃阳僵弃酒。
zhǔ fù dà nù ér chī zhī
主父大怒而笞之。
gù qiè yī jiāng ér qì jiǔ shàng yǐ huó zhǔ fù xià yǐ cún zhǔ mǔ yě
故妾一僵而弃酒,上以活主父,下以存主母也。
zhōng zhì rú cǐ rán bù miǎn yú chī cǐ yǐ zhōng xìn dé zuì zhě yě
忠至如此,然不免于笞,此以忠信得罪者也。
chén zhī shì shì bù xìng ér yǒu lèi qiè zhī qì jiǔ yě
臣之事,适不幸而有类妾之弃酒也。
qiě chén zhī shì zú xià gāng yì yì guó jīn nǎi dé zuì chén kǒng tiān xià hòu shì zú xià zhě mò gǎn zì bì yě
且臣之事足下,亢义益国,今乃得罪,臣恐天下后事足下者,莫敢自必也。
qiě chén zhī shuō qí céng bù qī zhī yě
且臣之说齐,曾不欺之也。
shǐ zhī shuō qí zhě mò rú chén zhī yán yě suī yáo shùn zhī zhì bù gǎn qǔ yě
使之说齐者,莫如臣之言也,虽尧、舜之智,不敢取也。