lì shǐ lái yuán
历史来源
chū zì xiān bēi zú tuò bá shì běi wèi yǒu shí dà guì zú mò qí yīn mò qí wèi qí zhōng zhī yī
出自鲜卑族拓跋氏，北魏有十大贵族，“万俟”（Mòqí音莫奇）为其中之一。
mò qí běn lái shì xiān bēi zú de bù luò míng chēng běi wèi cháo shì yóu dào wǔ dì tuò bá guī chuàng jiàn tuò bá guī yuán shì xiān bēi jūn zhǔ de hòu dài zài zhàn luàn zhōng cháng dà tā chéng nián hòu bù shī shí jī de zhào jí fù wáng de jiù bù zhàn dì chēng wáng kuò zhǎn shì lì
万俟本来是鲜卑族的部落名称，北魏朝是由道武帝拓拔珪创建，拓拔珪原是鲜卑君主的后代，在战乱中长大，他成年后，不失时机地召集父王的旧部，占地称王，扩展势力。
dōng jìn shí mò qí bù luò suí tuò bá shì jìn rù zhōng yuán hòu lái jiù yǐ bù luò míng chēng zuò wéi xìng shì
东晋时，万俟部落随拓拔氏进入中原，后来就以部落名称作为姓氏。
běi wèi jūn wèi chuán liù wáng hòu yóu xiàn wén dì tuò bá hóng jì chéng tā de sān dì zhī hòu jiù shì mò qí shì de shǐ zǔ
北魏君位传六王后，由献文帝拓拔弘继承，他的三弟之后，就是万俟氏的始祖。
jù wèi shū jì zǎi tóu yī gè yǐ mò qí wèi xìng de shì mò qí chǒu nú shì shān xī gāo píng rén
据《魏书》记载，头一个以“万俟”为姓的是万俟丑奴，是山西高平人。
jiā zú míng rén
家族名人
mò qí pǔ běi qí tài píng rén guān shuò zhōu cì shǐ
万俟普：北齐太平人，官朔州刺史。
rén hòu ài mín xióng guǒ yǒu yǒng guān zhì tài wèi
仁厚爱民，雄果有勇，官至太尉。
mò qí luò běi qí de dà jiàng jūn mò qí pǔ zhī zǐ qì yǔ fēi fán yǒng ruì gài shì wēi míng yuǎn yáng
万俟洛：北齐的大将军，万俟普之子，气宇非凡，勇锐盖世，威名远扬。
mò qí xiè sòng dài zǎi xiàng nán sòng jiān chén kāi fēng yáng wǔ rén
万俟卨：宋代宰相，南宋奸臣，开封阳武人。
tā chéng qín guì zhī yì tán hé yuè fēi bìng biān zào jiǎ zuì míng zhì yuè fēi fù zǐ hé zhāng xiàn yú sǐ dì
他承秦桧之意弹劾岳飞，并编造假罪名置岳飞父子和张宪于死地；
hòu yòu yǔ qín guì zhēng quán bèi bà chù
后又与秦桧争权，被罢黜。
qín guì sǐ hòu tā zhòng rèn zǎi xiàng jì xù tuī xíng tóu xiáng zhèng cè
秦桧死后，他重任宰相，继续推行投降政策。
mò qí yǒng zì yǎ yán lǐ jū bù xiáng
万俟咏：字雅言，里居不详。
zhé zōng yuán yòu jiān jí yǐ cí zhù míng
哲宗元佑间，即以词著名。
shào shèng zhōng fèi kē jǔ yǐ sān shè fǎ qǔ shì suì jué yì jìn qǔ zòng qíng gē jiǔ zì hào dà liáng cí yǐn
绍圣中废科举，以三舍法取士，遂绝意进取，纵情歌酒，自号大梁词隐。
měi zhì yī qiāng hōng chuán jīng zhōng
每制一腔，哄传京中。
huī zōng chóng níng nián jiān zhào shì bǔ guān wèi dà shèng yuè fǔ zhì zhuàn
徽宗崇宁年间召试补官，为大晟乐府制撰。
gāo zōng shào xīng wǔ nián nián bǔ xià zhōu wén xué
高宗绍兴五年（1120年），补下州文学。
qí cí duō sòng yú fēng yuè zhī zuò zhù zhòng yīn lǜ gòu sī xīn yǐng fēng gé dàn wǎn gōng yā qí zhōng zhǎng xiàng sī sù zhōng qíng děng cí jiē yǒu míng
其词多颂谀、风月之作，注重音律，构思新颖，风格淡婉工雅，其中《长相思》，《诉衷情》等词皆有名。
yuán zhù dà shēng jí yǐ yì
原著《大声集》已佚。
jìn rén zhào wàn lǐ ji de qí cí èr shí jiǔ shǒu
近人赵万里辑得其词二十九首。
mò qí chǒu nú shān xī shěng gāo píng zhèn rén běi wèi mò guān lǒng rén mín qǐ yì lǐng xiù
万俟丑奴：山西省高平镇人，北魏末关陇人民起义领袖。
xiōng nú zú rén
匈奴族人。
chū wèi hú chēn bù shǔ
初为胡琛部属。
chēn sǐ dài tǒng qí bù zhòng
琛死，代统其部众。
jiàn yì yuán nián zì chēng tiān zǐ jiàn yuán shén shòu
建义元年自称天子，建元神兽。
hòu bīng bài bèi shā
后兵败被杀。
qiān xǐ fēn bù
迁徙分布
quē mò qí xìng zài dà lù hé tái wān méi yǒu liè rù bǎi jiā xìng qián yī bǎi wèi
（缺）万俟姓在大陆和台湾没有列入百家姓前一百位。
guān yú mò qí de xìng shì lái yuán wèi shū guān shì zhì hé shàng yǒu lù dōu yǒu jì zǎi
关于万俟的姓氏来源，《魏书·官氏志》和《尚友录》都有记载。
qián zhě zhǐ chū hòu wèi xiàn dì jì máo zhī yì
前者指出“后魏献帝季茅之裔”；
hòu zhě zé zhǐ chū hòu wèi xiàn dì jì máo zhī hòu wèi shí xìng wèi shū guān shì zhì chēng mò qí shì yóu cǐ kě jiàn zhè gè xìng shì shì nán běi cháo wǔ hú luàn huá shí qī cái chū xiàn de tuī suàn qǐ lái zhì jīn jǐn yǒu duō nián de de xìng lì shǐ
后者则指出“后魏献帝季茅之后为十姓，魏书官氏志称万俟氏”由此可见，这个姓氏是南北朝五胡乱华时期才出现的，推算起来，至今仅有1700多年的得姓历史。
shí jì shàng mò qí liǎng gè ān běn lái shì dāng shí yí gè jiào xiān bēi zú bù luò de míng chēng dōng jìn shí xiān bēi zú de mò qí bù suí tuò bá shì jìn rù zhōng yuán tā men de qiú zhǎng shì hòu wèi xiàn dì de dì di
实际上，“万俟”两个安本来是当时一个叫鲜卑族部落的名称，东晋时，鲜卑族的万俟部随拓跋氏进入中原，他们的酋长，是后魏献帝的弟弟。
hòu lái yóu yú xiān bēi zú zhú jiàn bèi zhōng huá wén huà suǒ tóng huà zhè gè bù luò de hòu yì jiù yǐ bù luò de míng chēng zuò wéi zì jǐ de xìng shì chēng mò qí shì bìng qiě qiān qiū wàn shì de xí yòng xià lái
后来，由于鲜卑族逐渐被中华文化所同化，这个部落的后裔就以部落的名称作为自己的姓氏，称万俟氏，并且千秋万世地袭用下来。
gēn jù wèi shū jì zǎi tóu yī gè yǐ mò qí wèi xìng de shì mò qí chǒu nú shì shān xī gāo píng rén
根据《魏书》记载，头一个以“万俟”为姓的是万俟丑奴，是山西高平人。
wàng zú jū lán líng jùn jīn shān xī shěng gāo píng
望族居兰陵郡（今山西省高平）。
bǎi jiā xìng zhù kāi fēng jùn jīn hé nán shěng kāi fēng shì
《百家姓》注开封郡（今河南省开封市）。