jīn hé shàng zhū chéng rén fù wú lài yǐ shù bǎi qián zhōu yú wǔ lián shān sì
金和尚，诸城人，父无赖，以数百钱鬻于五莲山寺。
shǎo wán dùn bù néng yì qīng yè mù zhū fù shì ruò yōng bǎo
少顽钝，不能肄清业，牧猪赴市若佣保。
hòu běn shī sǐ shāo yǒu wèi jīn juǎn huái lí sì zuò fù fàn qù
后本师死，稍有遗金，卷怀离寺，作负贩去。
yìn yáng dēng lǒng jì zuì gōng
饮羊、登垄，计最工。
shù nián bào fù mǎi tián zhái yú shuǐ pō lǐ
数年暴富，买田宅于水坡里。
dì zǐ fán yǒu tú shí zhǐ rì qiān jì
弟子繁有徒，食指日千计。
rào lǐ gāo tián qiān bǎi mǔ
绕里膏田千百亩。
lǐ zhōng qǐ dì shù shí chù jiē sēng wú rén
里中起第数十处，皆僧无人；
jí yǒu yì pín wú yè xié qī zǐ jiù wū diàn tián zhě yě
即有亦贫无业，携妻子，僦屋佃田者也。
měi yī mén nèi sì liáo lián wū jiē cǐ bèi liè ér jū
每一门内，四缭连屋，皆此辈列而居。
sēng shè qí zhōng qián yǒu tīng shì liáng yíng jié tuō huì jīn bì shè rén yǎn
僧舍其中，前有厅事，梁楹节棁，绘金碧，射人眼。
táng shàng jǐ píng jīng guāng kě jiàn
堂上几屏，晶光可鉴。
yòu qí hòu wèi nèi qǐn zhū lián xiù mù lán shè chōng yì pēn rén
又其后为内寝，朱帘绣幕，兰麝充溢喷人。
luó diàn diāo tán wèi chuáng chuáng shàng jǐn yīn rù dié dié dà chǐ yǒu zhǐ
螺钿雕檀为床，床上锦茵褥，褶叠大尺有咫。
bì shàng měi rén shān shuǐ zhū míng jì xuán zhān jǐ wú xì chù
壁上美人、山水诸名迹，悬粘几无隙处。
yī shēng cháng hū mén wài shù shí rén hōng yìng rú léi xì yīng gé xuē zhě jiē wū jí hú lì shòu mìng jiē yǎn kǒu yǔ cè ěr yǐ tīng
一声长呼，门外数十人轰应如雷，细缨革靴者皆乌集鹄立，受命皆掩口语，侧耳以听。
kè cāng cù zhì shí yú yán kě duō jiē bàn féi lǐ zhēng xūn fēn fēn láng jí rú wù pèi
客仓卒至，十余筵可咄嗟办，肥醴蒸薰，纷纷狼藉如雾霈。
dàn bù gǎn gōng rán xù gē jì ér jiǎo tóng shí shù bèi jiē huì xiá néng mèi rén zào shā chán tóu chàng yàn qǔ tīng dǔ yì pō bù è
但不敢公然蓄歌妓，而狡童十数辈，皆慧黠能媚人，皂纱缠头，唱艳曲，听睹亦颇不恶。
jīn ruò yī chū qián hòu shù shí qí yāo gōng shǐ xiāng mó jiá
金若一出，前后数十骑，腰弓矢相摩戛。
nú bèi hū zhī jiē yǐ ye
奴辈呼之皆以“爷”；
jí yì rén zhī ruò mín huò zǔ zhī bó shū zhī bù yǐ shī bù yǐ shàng rén bù yǐ chán hào yě
即邑人之若民，或“祖”之，“伯、叔”之，不以“师”，不以“上人”，不以禅号也。
qí tú chū shāo shāo shā yú jīn ér fēng zōng yún pèi yì lüè yú guì gōng zi děng
其徒出，稍稍杀于金，而风鬃云辔，亦略于贵公子等。
jīn yòu guǎng jié nà jí qiān lǐ wài hū xī yì kě tōng yǐ cǐ xié fāng miàn duǎn cháng ǒu qì chù zhī zhé tì zì jù
金又广结纳，即千里外呼吸亦可通，以此挟方面短长，偶气触之，辄惕自惧。
ér qí wéi rén bǐ bù wén dǐng zhǐ wú yǎ gǔ
而其为人，鄙不文，顶趾无雅骨。
shēng píng bù fèng yī jīng chí yī zhòu jī bù lǚ sì yuàn shì zhōng yì wèi cháng xù náo gǔ cǐ děng wù mén rén bèi fú jí jiàn bìng fú jí wén
生平不奉一经持一咒，迹不履寺院，室中亦未尝蓄铙鼓，此等物门人辈弗及见，并弗及闻。
fán jiù wū zhě fù nǚ fú lì rú jīng dū zhī zé jīn fěn jiē qǔ gěi yú sēng
凡僦屋者，妇女浮丽如京都，脂泽金粉，皆取给于僧；
sēng yì bù zhī jìn yǐ gù lǐ zhōng bù tián ér nóng zhě yǐ bǎi shù
僧亦不之靳，以故里中不田而农者以百数。
shí ér è diàn jué sēng shǒu yì chuáng xià yì bù shèn qióng jié dàn zhú qù zhī qí jī xí rán yě
时而恶佃决僧首瘗床下，亦不甚穷诘，但逐去之，其积习然也。
jīn yòu mǎi yì xìng r sī zǐ zhī
金又买异姓儿，私子之。
yán rú shī jiào tiē kuò yè
延儒师，教帖括业。
r cōng huì néng wén yīn lìng rù yì xiáng
儿聪慧能文，因令入邑庠；
xuán yuán lì zuò tài xué shēng
旋援例作太学生；
wèi jǐ fù běi wéi lǐng xiāng jiàn
未几赴北闱，领乡荐。
yóu shì jīn zhī míng yǐ tài gōng zào
由是金之名以“太公”噪。
xiàng zhī ye zhī zhě tài zhī xī xí zhě jiē chuí shǒu zhí ér sūn lǐ
向之“爷”之者“太”之，膝席者皆垂手执儿孙礼。
wú hé tài gōng sēng hōng
无何，太公僧薨。
xiào lián cuī dié wò shān kuài běi miàn chēng gū
孝廉缞绖卧苫块，北面称孤；
zhū mén rén shì zhàng mǎn chuáng tà
诸门人释杖满床榻；
ér líng wéi hòu yīng yīng xì qì wéi xiào lián fū rén yī ér yǐ
而灵帏后嘤嘤细泣，惟孝廉夫人一而已。
shì dà fū fù xián huá zhuāng lái qiān wéi diào yàn guān gài yú mǎ sè dào lù
士大夫妇咸华妆来，搴帏吊唁，冠盖舆马塞道路。
bìn rì péng gé yún lián fān yì rì
殡日，棚阁云连，幡翳日。
xùn zàng chú líng shì yǐ jīn bó yú gài yí zhàng shù shí shì mǎ qiān pǐ měi rén bǎi mèi jiē rú shēng
殉葬刍灵，饰以金帛，舆盖仪仗数十事，马千匹，美人百袂皆如生。
fāng bì fāng xiāng yǐ zhǐ ké zhì jù rén zào pà jīn kǎi kōng zhōng ér héng yǐ mù jià nà huó rén nèi fù zhī xíng
方弼、方相，以纸壳制巨人，皂帕金铠，空中而横以木架，纳活人内负之行。
shè jī zhuàn dòng xū méi fēi wǔ mù guāng shuò shǎn rú jiāng chì zhà
设机转动，须眉飞舞，目光铄闪，如将叱咤。
guān zhě jīng guài huò xiǎo ér nǚ yáo wàng zhī zhé tí zǒu
观者惊怪，或小儿女遥望之，辄啼走。
míng zhái zhuàng lì rú gōng què lóu gé fáng láng lián yuán shù shí mǔ qiān mén wàn hù rù zhě mí bù kě chū
冥宅壮丽如宫阙，楼阁房廊连垣数十亩，千门万户，入者迷不可出。
jì pǐn xiàng wù duō nàn zhǐ míng
祭品象物，多难指名。
huì zàng zhě gài xiāng mó shàng zì fāng miàn jiē yǔ lǚ rù qǐ bài rú cháo yí
会葬者盖相摩，上自方面，皆伛偻入，起拜如朝仪；
xià zhì gòng jiān bù shǐ zé shǒu jù dì yǐ kòu bù gǎn láo gōng zǐ láo zhū shī shū yě
下至贡监簿史，则手据地以叩，不敢劳公子，劳诸师叔也。
dàng shì shí qīng guó zhān yǎng nán nǚ chuǎn hàn shǔ yú dào xié fù qiǎng r hū xiōng mì mèi zhě shēng dǐng fèi
当是时，倾国瞻仰，男女喘汗属于道，携妇襁儿，呼兄觅妹者声鼎沸。
zá yǐ gǔ yuè xuān huī bǎi xì tāng tà rén yǔ dōu bù kě wén
杂以鼓乐喧豗，百戏鞺鞳，人语都不可闻。
guān zhě zì jiān yǐ xià jiē yǐn bú jiàn wéi wàn dǐng cuán dòng ér yǐ
观者自肩以下皆隐不见，惟万顶攒动而已。
yǒu yùn fù tòng jí yù chǎn zhū nǚ bàn zhāng qún wèi wò luó shǒu zhī
有孕妇痛急欲产，诸女伴张裙为幄罗守之；
dàn wén ér tí bù xiá wèn cí xióng duàn fú běng huái zhōng huò fú zhī huò yè zhī bié xiè yǐ qù
但闻儿啼，不暇问雌雄，断幅绷怀中，或扶之，或曳之，蹩躠以去。
qí guān zāi
奇观哉！
zàng hòu yǐ jīn suǒ yí mào chǎn guā fēn ér èr zhī zi yī mén rén yī
葬后，以金所遗贸产，瓜分而二之：子一，门人一。
xiào lián de bàn ér jū dì zhī nán zhī běi zhī dōng xī jǐn zī dǎng
孝廉得半，而居第之南、之北、之东西，尽缁党；
rán jiē xiōng dì xù tòng yǎng yòu xiāng guān yún
然皆兄弟叙，痛痒又相关云。
yì shǐ shì yuē cǐ yī pài yě liǎng zōng wèi yǒu liù zǔ wú chuán kě wèi dú pì fǎ mén zhě yǐ
异史氏曰：“此一派也，两宗未有，六祖无传，可谓独辟法门者矣。
yì wén zhī wǔ yùn jiē kōng liù chén bù rǎn shì wèi hé shàng
抑闻之：五蕴皆空，六尘不染，是谓‘和尚’；
kǒu zhōng shuō fǎ zuò shàng cān chán shì wèi hé yàng
口中说法，座上参禅，是谓‘和样’；
xié xiāng chu de lì zhòng wú tiān shì wèi hé zhuàng
鞋香楚地，笠重吴天，是谓‘和撞’；
gǔ zhēng huáng guō shēng guǎn áo cáo shì wèi hé chàng
鼓钲锽聒，笙管敖曹，是谓‘和唱’；
gǒu gǒu zuàn yuán yíng yíng yín dǔ shì wèi hé zhàng
狗苟钻缘，蝇营淫赌，是谓‘和幛’。
jīn yě zhě shàng yé
金也者，‘尚’耶？
yàng yé
‘样’耶？
chàng yé
‘唱’耶？
zhuàng yé
‘撞’耶？
yì dì yù zhī zhàng yé
抑地狱之‘幛’耶？