bái wēng zhí lì rén
白翁,直隶人。
zhǎng zǐ jiǎ shì shì nán fú èr nián wú hào
长子甲筮仕南服,二年无耗。
shì yǒu guā gé dīng xìng zào yè wēng kuǎn zhī
适有瓜葛丁姓造谒,翁款之。
dīng sù zǒu wú cháng
丁素走无常。
tán cì wēng zhé wèn yǐ míng shì dīng duì yǔ shè huàn
谈次,翁辄问以冥事,丁对语涉幻;
wēng bù shēn xìn dàn wēi shěn zhī
翁不深信,但微哂之。
bié hòu shù rì wēng fāng wò jiàn dīng yòu lái yāo yǔ tóng yóu
别后数日,翁方卧,见丁又来,邀与同游。
cóng zhī qù rù yī chéng què yí shí dīng zhǐ yī mén yuē cǐ jiān jūn jiā shēng yě
从之去,入一城阙,移时,丁指一门曰:“此间君家甥也。
shí wēng yǒu zǐ zi wèi jìn lìng yà yuē wū zài cǐ
”时翁有姊子为晋令,讶曰:“乌在此?
dīng yuē tǎng bù xìn rù biàn zhī zhī
”丁曰:“倘不信,入便知之。
wēng rù guǒ jiàn shēng chán guān zhì xiù shēng táng shàng jǐ zhuàng háng liè wú rén kě tōng
”翁入,果见甥,蝉冠豸绣生堂上,戟幢行列,无人可通。
dīng yè zhī chū yuē gōng zǐ yá shǔ qù cǐ bù yuǎn yì yuàn jiàn zhī fǒu
丁曳之出,曰:“公子衙署,去此不远,亦愿见之否?
wēng nuò
”翁诺。
shǎo jiàn zhì yī dì dīng yuē rén zhī
少间至一第,丁曰:“人之。
kuī qí mén jiàn yī jù láng dāng dào dà jù bù gǎn jìn
”窥其门,见一巨狼当道,大惧不敢进。
dīng yòu yuē rù zhī
丁又曰:“入之。
yòu rù yī mén jiàn táng shàng táng xià zuò zhě wò zhě jiē láng yě
”又入一门,见堂上、堂下,坐者、卧者,皆狼也。
yòu shì chí zhōng bái gǔ rú shān yì jù
又视墀中,白骨如山,益惧。
dīng nǎi yǐ shēn yì wēng ér jìn
丁乃以身翼翁而进。
gōng zǐ jiǎ fāng zì nèi chū jiàn fù jí dīng liáng xǐ
公子甲方自内出,见父及丁良喜。
shǎo zuò huàn shì zhě zhì yáo sù
少坐,唤侍者治肴蔌。
hū yī jù láng xián sǐ rén rù
忽一巨狼,衔死人入。
wēng zhàn tì ér qǐ yuē cǐ hú wéi zhě
翁战惕而起,曰:“此胡为者?
jiǎ yuē liáo chōng páo chú
”甲曰:“聊充庖厨。
wēng jí zhǐ zhī
”翁急止之。
xīn zhēng chōng bù níng cí yù chū ér qún láng zǔ dào
心怔忡不宁,辞欲出,而群狼阻道。
jìn tuì fāng wú suǒ zhǔ hū jiàn zhū láng fēn rán háo bì huò cuàn chuáng xià huò fú jǐ dǐ
进退方无所主,忽见诸狼纷然嗥避,或窜床下,或伏几底。
cuò è bù jiě qí gù é yǒu liǎng jīn jiǎ měng shì nǔ mù rù chū hēi suǒ suǒ jiǎ
错愕不解其故,俄有两金甲猛士努目入,出黑索索甲。
jiǎ pū dì huà wèi hǔ yá chǐ chán chán yī rén chū lì jiàn yù xiāo qí shǒu
甲扑地化为虎,牙齿巉巉,一人出利剑,欲枭其首。
yī rén yuē qiě wù qiě wù cǐ míng nián sì yuè jiān shì bù rú gū qiāo chǐ qù
一人曰:“且勿,且勿,此明年四月间事,不如姑敲齿去。
nǎi chū jù chuí chuí chǐ chǐ líng luò duò dì
”乃出巨锤锤齿,齿零落堕地。
hǔ dà hǒu shēng zhèn shān yuè
虎大吼,声震山岳。
wēng dà jù hū xǐng nǎi zhī qí mèng
翁大惧,忽醒,乃知其梦。
xīn yì zhī qiǎn rén zhāo dīng dīng cí bù zhì
心异之,遣人招丁,丁辞不至。
wēng zhì qí mèng shǐ cì zǐ yì jiǎ hán jiè āi qiē
翁志其梦,使次子诣甲,函戒哀切。
jì zhì jiàn xiōng mén chǐ jǐn tuō
既至,见兄门齿尽脱;
hài ér wèn zhī zuì zhōng zhuì mǎ suǒ zhé kǎo qí shí zé fù mèng zhī rì yě
骇而问之,醉中坠马所折,考其时则父梦之日也。
yì hài
益骇。
chū fù shū
出父书。
jiǎ dú zhī biàn sè jiān yuē cǐ huàn mèng zhī shì fú ěr hé zú guài
甲读之变色,间曰:“此幻梦之适符耳,何足怪。
shí fāng lù dāng lù zhě de shǒu jiàn gù bù yǐ yāo mèng wéi yì
”时方赂当路者,得首荐,故不以妖梦为意。
dì jū shù rì jiàn qí dù yì mǎn táng nà huì guān shuō zhě zhōng yè bù jué liú tì jiàn zhǐ zhī
弟居数日,见其蠹役满堂,纳贿关说者中夜不绝,流涕谏止之。
jiǎ yuē dì rì jū héng máo gù bù zhī shì tú zhī guān qiào ěr
甲曰:“弟日居衡茅,故不知仕途之关窍耳。
chù zhì zhī quán zài shàng tái bù zài bǎi xìng
黜陟之权,在上台不在百姓。
shàng tái xǐ biàn shì hǎo guān
上台喜,便是好官;
ài bǎi xìng hé shù néng lìng shàng tái xǐ yě
爱百姓,何术能令上台喜也?
dì zhī bù kě quàn zhǐ suì guī gào fù wēng wén zhī dà kū
”弟知不可劝止,遂归告父,翁闻之大哭。
wú kě rú hé wéi juān jiā jì pín rì dǎo yú shén dàn qiú nì zǐ zhī bào bù lèi qī nú
无可如何,惟捐家济贫,日祷于神,但求逆子之报,不累妻孥。
cì nián bào jiǎ yǐ jiàn jǔ zuò lì bù hè zhě yíng mén
次年,报甲以荐举作吏部,贺者盈门;
wēng wéi xī xū fú zhěn tuō jí bù chū
翁惟欷歔,伏枕托疾不出。
wèi jǐ wén zi guī tú yù kòu zhǔ pú yǔn mìng
未几,闻子归途遇寇,主仆殒命。
wēng nǎi qǐ wèi rén yuē guǐ shén zhī nù zhǐ jí qí shēn yòu wǒ jiā zhě bù kě wèi bù hòu yě
翁乃起,谓人曰:“鬼神之怒,止及其身,祐我家者不可谓不厚也。
yīn fén xiāng ér bào xiè zhī
”因焚香而报谢之。
wèi jiè wēng zhě xián yǐ wéi dào lù é chuán wéi wēng zé shēn xìn bù yí kè rì wèi zhī yíng zhào
慰藉翁者,咸以为道路讹传,惟翁则深信不疑,刻日为之营兆。
ér jiǎ gù wèi sǐ
而甲固未死。
xiān shì sì yuè jiān jiǎ jiě rèn fu lí jìng jí zāo kòu jiǎ qīng zhuāng yǐ xiàn zhī
先是四月间,甲解任,甫离境,即遭寇,甲倾装以献之。
zhū kòu yuē wǒ děng lái wèi yī yì zhī mín xiè yuān fèn ěr níng zhuān wèi cǐ zāi
诸寇曰:“我等来,为一邑之民泄冤愤耳,宁专为此哉!
suì jué qí shǒu
”遂决其首。
yòu wèn jiā rén yǒu sī dà chéng zhě shuí shì
又问家人:“有司大成者谁是?
sī gù jiǎ zhī fù xīn zhù zhòu wéi nüè zhě
”司故甲之腹心,助纣为虐者。
jiā rén gòng zhǐ zhī zéi yì shā zhī
家人共指之,贼亦杀之。
gèng yǒu dù yì sì rén jiǎ jù liǎn chén yě jiāng xié rù dōu
更有蠹役四人,甲聚敛臣也,将携入都。
bìng sōu jué qì shǐ fēn zī rù náng wù chí ér qù
——并搜决讫,始分资入囊,骛驰而去。
jiǎ hún fú dào páng jiàn yī zǎi guān guò wèn shā zhě hé rén
甲魂伏道旁,见一宰官过,问:“杀者何人?
qián qū zhě yuē mǒu xiàn bái zhī xiàn yě
”前驱者曰:“某县白知县也。
zǎi guān yuē cǐ bái mǒu zhī zǐ bù yí shǐ lǎo hòu jiàn cǐ xiōng cǎn yi xù qí tóu
”宰官曰:“此白某之子,不宜使老后见此凶惨,宜续其头。
jí yǒu yī rén duó tóu zhì qiāng shàng yuē xié rén bù yí shǐ zhèng yǐ jiān chéng lǐng kě yě
”即有一人掇头置腔上,曰:“邪人不宜使正,以肩承领可也。
suì qù
”说完就离开了。
yí shí fù sū
移时复苏。
qī zǐ wǎng shōu qí shī jiàn yǒu yú xi zài zhī yǐ xíng
妻子往收其尸,见有余息,载之以行;
cóng róng guàn zhī yì shòu yǐn
从容灌之,亦受饮。
dàn jì lǚ dǐ pín bù néng guī
但寄旅邸,贫不能归。
bàn nián xǔ wēng shǐ de què hào qiǎn cì zǐ zhì zhī ér guī
半年许,翁始得确耗,遣次子致之而归。
jiǎ suī fù shēng ér mù néng zì gù qí bèi bù fù chǐ rén shù yǐ
甲虽复生,而目能自顾其背,不复齿人数矣。
wēng zǐ zi yǒu zhèng shēng shì nián xíng qǔ wèi yù shǐ xī fú suǒ mèng
翁姊子有政声,是年行取为御史,悉符所梦。
yì shǐ shì yuē qiè tàn tiān xià guān hǔ ér lì láng zhě bǐ bǐ yě
异史氏曰:“窃叹天下官虎而吏狼者,比比也。
jí guān bù wéi hǔ ér lì qiě jiāng wèi láng kuàng yǒu měng yú hǔ zhě yé
即官不为虎,而吏且将为狼,况有猛于虎者耶!
fū rén huàn bù néng zì gù qí hòu ěr
夫人患不能自顾其后耳;
sū ér shǐ zhī zì gù guǐ shén zhī jiào wēi yǐ zāi
苏而使之自顾,鬼神之教微矣哉!
zōu píng li jìn shì kuāng jiǔ jū guān pō lián míng
邹平李进士匡九,居官颇廉明。
cháng yǒu fù mín wéi rén luó zhī mén yì xià zhī yuē guān suǒ rǔ èr bǎi jīn yi sù bàn
常有富民为人罗织,门役吓之曰:“官索汝二百金,宜速办;
bù rán bài yǐ
不然,败矣!
fù mín jù nuò bèi bàn shù
”富民惧,诺备半数。
yì yáo shǒu bù kě fù mín kǔ āi zhī yì yuē wǒ wú bù jí lì dàn kǒng bù yǔn ěr
役摇手不可,富民苦哀之,役曰:“我无不极力,但恐不允耳。
dài tīng jū shí rǔ mù dǔ wǒ wèi ruò bái zhī qí yǔn yǔ fǒu yì kě míng wǒ yì zhī wú tā yě
待听鞫时,汝目睹我为若白之,其允与否,亦可明我意之无他也。
shǎo jiàn gōng àn shì shì
”少间,公按是事。
yì zhī li jiè yān jìn wèn yǐn yān fǒu
役知李戒烟,近问:“饮烟否?
li yáo qí shǒu
”李摇其首。
yì jí qū xià yuē shì yán qí shù guān yáo shǒu bù xǔ rǔ jiàn zhī yé
役即趋下曰:“适言其数,官摇首不许,汝见之耶?
fù mín xìn zhī jù xǔ rú shù
”富民信之,惧,许如数。
yì zhī li shì chá jìn wèn yǐn chá fǒu
役知李嗜茶,近问:“饮茶否?
li hàn zhī
”李颔之。
yì tuō pēng chá qū xià yuē xié yǐ
役托烹茶,趋下曰:“谐矣!
shì shǒu kěn rǔ jiàn zhī yé
适首肯,汝见之耶?
jì ér shěn jié fù mín guǒ huò miǎn yì jí shōu qí bāo jū qiě suǒ xiè jīn
”既而审结,富民果获免,役即收其苞苴,且索谢金。
wū hū
唉!
guān zì yǐ wéi lián ér mà qí tān zhě zài dào yān
官自以为廉,而骂其贪者载道焉。
cǐ yòu zòng láng ér bù zì zhī zhě yǐ
此又纵狼而不自知者矣。
shì zhī rú cǐ lèi zhě gèng duō kě wèi jū guān zhě bèi yī jiàn yě
世之如此类者更多,可为居官者备一鉴也。
yòu yì zǎi yáng gōng xìng gāng gěng yīng qí nù zhě bì sǐ
又,邑宰杨公,性刚鲠,撄其怒者必死;
yóu è lì zào xiǎo guò bù yòu
尤恶隶皂,小过不宥。
měi lǐn zuò táng shàng xū lì zhī shǔ wú gǎn hāi zhě
每凛坐堂上,胥吏之属无敢咳者。
cǐ shǔ jiān yǒu suǒ bái bì fǎn ér yòng zhī
此属间有所白,必反而用之。
shì yǒu yì rén fàn zhòng zuì jù sǐ
适有邑人犯重罪,惧死。
yī lì suǒ zhòng lù wèi zhī huǎn jiá
一吏索重赂,为之缓颊。
yì rén bù xìn qiě yuē ruò néng zhī wǒ hé jìn bào yān
邑人不信,且曰:“若能之,我何靳报焉!
nǎi yǔ yào méng
”乃与要盟。
shǎo qǐng gōng jū shì shì
少顷,公鞫是事。
yì rén bù kěn fú
邑人不肯服。
lì zài cè ā yǔ yuē bù sù shí gòng dà rén xiè gù sǐ yǐ
吏在侧呵语曰:“不速实供,大人械梏死矣!
gōng nù yuē hé zhī wǒ bì xiè gù zhī yé
”公怒曰:“何知我必械梏之耶?
xiǎng qí lù wèi dào ěr
想其赂未到耳。
suì zé lì shì yì rén
”遂责吏,释邑人。
yì rén nǎi yǐ bǎi jīn bào lì
邑人乃以百金报吏。
yào zhī láng zhà duō duān cǐ bèi bài wǒ yīn shèn zhì sàng wǒ shēn jiā
要知狼诈多端,此辈败我阴,甚至丧我身家。
bù zhī jū guān zhě zuò hé xīn fǔ piān yào yǐ chì zǐ sì má hú yě
不知居官者作何心腑,偏要以赤子饲麻胡也!