wú qīng ān yún shǎo zhī míng
吴青庵筠,少知名。
gé tài shǐ jiàn qí wén měi jiā tàn zhī tuō xiāng shàn zhě yāo zhì qí jiā lǐng qí yán lùn fēng cǎi
葛太史见其文,每嘉叹之,托相善者邀至其家,领其言论风采。
yuē yān yǒu cái rú wú shēng ér zhǎng pín jiàn zhě hu
曰:“焉有才如吴生而长贫贱者乎?
yīn bǐ lín hǎo zhì zhī yuē shǐ qīng ān fèn zhì yún xiāo dāng yǐ xī nǚ fèng jīn zhì
”因俾邻好致之曰“使青庵奋志云霄,当以息女奉巾栉。
shí tài shǐ yǒu nǚ jué měi shēng wén dà xǐ què zì xìn
”时太史有女绝美,生闻大喜,确自信。
jì ér qiū wéi bèi chù shǐ rén wèi tài shǐ fù guì suǒ gù yǒu bù kě zhī zhě chí zǎo ěr qǐng dài wǒ sān nián bù chéng ér hòu jià
既而秋闱被黜,使人谓太史:“富贵所固有,不可知者迟早耳,请待我三年,不成而后嫁。
yú shì kè zhì yì kǔ
”于是刻志益苦。
yī yè yuè míng zhī xià yǒu xiù cái zào yè bái xī duǎn xū xì yāo zhǎng zhǎo
一夜月明之下,有秀才造谒,白晰短须,细腰长爪。
jí suǒ lái zì yán bái shì zì yú yù
诘所来,自言白氏,字于玉。
lüè yǔ qīng tán huō rén xīn xiōng
略与倾谈,豁人心胸。
yuè zhī liú tóng zhǐ sù
悦之,留同止宿。
chí míng yù qù shēng zhǔ biàn dào pín guò
迟明欲去,生嘱便道频过。
bái gǎn qí qíng yīn yuàn jí jiǎ guǎn yuē qī ér bié
白感其情殷,愿即假馆,约期而别。
zhì rì xiān yī cāng tóu sòng chuī jù lái shǎo jiàn bái zhì chéng jùn mǎ rú lóng
至日,先一苍头送炊具来,少间白至,乘骏马如龙。
shēng lìng shě shě zhī
生另舍舍之。
bái mìng nú qiān mǎ qù
白命奴牵马去。
suì gòng chén xī xīn rán xiāng de
遂共晨夕,忻然相得。
shēng shì suǒ dú shū bìng fēi cháng suǒ jiàn wén
生视所读书,并非常所见闻。
yì jué wú shí yì
亦绝无时艺。
yà ér wèn zhī bái xiào yuē shì míng yǒu zhì pū fēi gōng míng zhōng rén yě
讶而问之,白笑曰:“士名有志,仆非功名中人也。
yè měi zhāo shēng yǐn chū yī juàn shòu shēng jiē tǔ nà zhī shù duō suǒ bù jiě yīn yǐ yū huǎn zhì zhī
”夜每招生饮,出一卷授生,皆吐纳之术,多所不解,因以迂缓置之。
tā rì wèi shēng yuē nǎng suǒ shòu nǎi huáng tíng zhī yào dào xiān rén zhī tī háng
他日谓生曰:“曩所授,乃《黄庭》之要道,仙人之梯航。
shēng xiào yuē pū suǒ jí bù zài cǐ qiě qiú xiān zhě bì duàn jué qíng yuán shǐ wàn niàn jù jì pū bìng wèi néng yě
”生笑曰:“仆所急不在此,且求仙者必断绝情缘,使万念俱寂,仆病未能也。
bái wèn hé gù
”白问:“何故?
shēng yǐ zōng sì wèi lǜ bái yuē hú jiǔ bù qǔ
”生以宗嗣为虑,白曰:“胡久不娶?
xiào yuē guǎ rén yǒu jí guǎ rén hào sè
”笑曰:“‘寡人有疾,寡人好色。
bái yì xiào yuē wáng qǐng wú hǎo xiǎo sè
’”白亦笑曰:“‘王请无好小色。
suǒ hǎo hé rú
’所好何如?
shēng jù yǐ qíng gào
”生具以情告。
bái yí wèi bì zhēn měi shēng yuē cǐ xiá ěr suǒ gòng wén fēi xiǎo shēng zhī mù jiàn yě
白疑未必真美,生曰:“此遐迩所共闻,非小生之目贱也。
bái wēi shěn ér ba
”白微哂而罢。
cì rì hū cù zhuāng yán bié shēng qī rán yǔ yǔ cì cì bù néng xiū
次日忽促装言别,生凄然与语,刺刺不能休。
bái nǎi mìng tóng zǐ xiān fù zhuāng xíng liǎng xiāng yī liàn
白乃命童子先负装行,两相依恋。
é jiàn yī qīng chán míng luò àn jiān bái cí yuē yú yǐ jià yǐ qǐng zì cǐ bié
俄见一青蝉鸣落案间,白辞曰:“舆已驾矣,请自此别。
rú xiāng yì fú wǒ tà ér wò zhī
如相忆,拂我榻而卧之。
fāng yù zài wèn zhuǎn shùn jiān bái xiǎo rú zhǐ piān rán kuà chán bèi shàng zhāo zhā ér fēi yǎo rù yún zhōng
”方欲再问,转瞬间白小如指,翩然跨蝉背上,嘲哳而飞,杳入云中。
shēng nǎi zhī qí fēi cháng rén cuò è liáng jiǔ chàng chàng zì shī
生乃知其非常人,错愕良久,怅怅自失。
yú shù rì xì yǔ hū jí sī bái qì qiè
逾数日,细雨忽集,思白綦切。
shì suǒ wò tà shǔ jì suì suǒ kǎi rán sǎo chú shè xí jí qǐn
视所卧榻,鼠迹碎琐,慨然扫除,设席即寝。
wú hé
无何。
jiàn bái jiā tóng lái xiāng zhāo xīn rán cóng zhī
见白家童来相招,忻然从之。
é yǒu tóng fèng xiáng jí tóng zhuō wèi shēng yuē hēi jìng nán xíng kě chéng cǐ dài bù
俄有桐凤翔集,童捉谓生曰:“黑径难行,可乘此代步。
shēng lǜ xì xiǎo bù néng shèng rèn tóng yuē shì chéng zhī
”生虑细小不能胜任,童曰:“试乘之。
shēng rú suǒ qǐng kuān rán shū yǒu yú de tóng yì fù qí wěi shàng
”生如所请,宽然殊有余地,童亦附其尾上。
jiá rán yī shēng lìng shēng kōng jì
戛然一声,凌升空际。
wèi jǐ jiàn yī zhū mén tóng xiān xià fú shēng yì xià
未几见一朱门,童先下,扶生亦下。
wèn cǐ hé suǒ
问:“此何所?
yuē cǐ tiān mén yě
”曰:“此天门也。
mén biān yǒu jù hǔ dūn fú shēng hài jù tóng yī shēn zhàng zhī
”门边有巨虎蹲伏,生骇俱,童一身障之。
jiàn chǔ chù fēng jǐng yǔ shì shū yì
见处处风景,与世殊异。
tóng dǎo rù guǎng hán gōng nèi yǐ shuǐ jīng wèi jiē xíng rén rú zài jìng zhōng
童导入广寒宫,内以水晶为阶,行人如在镜中。
guì shù liǎng zhāng cān kōng hé bào
桂树两章,参空合抱。
huā qì suí fēng xiāng wú duàn jì
花气随风,香无断际。
tíng yǔ jiē hóng chuāng shí yǒu měi rén chū rù yě róng xiù gǔ kuàng shì bìng wú qí chóu
亭宇皆红窗,时有美人出入,冶容秀骨,旷世并无其俦。
tóng yán wáng mǔ gōng jiā lì yóu shèng
童言:王母宫佳丽尤胜。
rán kǒng zhǔ rén cì jiǔ bù xiá liú lián dǎo yǔ qū chū
”然恐主人伺久,不暇留连,导与趋出。
yí shí jiàn bái shēng hou yú mén wò shǒu rù jiàn yán wài qīng shuǐ bái shā juān juān liú yì yù qì diāo lán dài yí guì quē
移时见白生候于门,握手入,见檐外清水白沙,涓涓流溢,玉砌雕阑,殆疑桂阙。
fu zuò jí yǒu èr bā yāo huán lái jiàn xiāng míng
甫坐,即有二八妖鬟,来荐香茗。
shǎo jiàn mìng zhuó yǒu sì lì rén liǎn rèn míng dāng jǐ shì zuǒ yòu
少间命酌,有四丽人敛衽鸣珰,给事左右。
cái jué bèi shàng wēi yǎng lì rén jí xiān zhǐ zhǎng jiǎ tàn yī dài sāo
才觉背上微痒,丽人即纤指长甲,探衣代搔。
shēng jué xīn shén yáo yè wǎng suǒ ān dùn
生觉心神摇曳,罔所安顿。
jì ér wēi xūn jiàn bù zì chí xiào gù lì rén dōu dā yǔ yǔ měi rén zhé xiào bì
既而微醺,渐不自持,笑顾丽人,兜搭与语,美人辄笑避。
bái lìng dù qǔ yòu shāng yī yī jiàng xiāo zhě yǐn jué xiàng kè biàn jí yán qián wǎn zhuǎn qīng gē
白令度曲侑觞,一衣绛绡者引爵向客,便即筵前,宛转清歌。
zhū lì zhě shēng guǎn áo cáo wū wū zá hé
诸丽者笙管敖曹,呜呜杂和。
jì què yī yī cuì shang zhě yì zhuó yì gē
既阕,一衣翠裳者亦酌亦歌。
shàng yǒu yī zǐ yī rén yǔ yī dàn bái ruǎn xiāo zhě chī chī xiào àn zhōng hù ràng bù kěn qián
尚有一紫衣人,与一淡白软绡者,吃吃笑,暗中互让不肯前。
bái lìng yī zhuó yí chàng zǐ yī rén biàn lái bǎ zhǎn shēng tuō jiē bēi xì náo xiān wàn
白令一酌一唱,紫衣人便来把盏,生托接杯,戏挠纤腕。
nǚ xiào shī shǒu jiǔ bēi qīng duò
女笑失手,酒杯倾堕。
bái qiáo hē zhī nǚ shi bēi hán xiào fǔ shǒu xì yǔ yún lěng rú guǐ shǒu xīn qiáng lái zhuō rén bì
白谯诃之,女拾杯含笑,俯首细语云:“冷如鬼手馨,强来捉人臂。
bái dà xiào fá lìng zì gē qiě wǔ
”白大笑,罚令自歌且舞。
wǔ yǐ yī dàn bái zhě yòu fēi yī gōng shēng jīng bù néng jiào nǚ pěng jiǔ yǒu kuì sè nǎi qiáng yǐn zhī
舞已,衣淡白者又飞一觥,生惊不能釂,女捧酒有愧色,乃强饮之。
xì shì sì nǚ fēng zhì piān piān wú yī fēi jué shì zhě
细视四女,风致翩翩,无一非绝世者。
jù wèi zhǔ rén yuē rén jiān yóu wù pū qiú yī ér nán zhī jūn jí qún fāng néng lìng wǒ zhēn gè xiāo hún fǒu
遽谓主人曰:“人间尤物,仆求一而难之,君集群芳,能令我真个销魂否?
bái xiào yuē zú xià yì zhōng zì yǒu jiā rén cǐ hé zú dāng jù yǎn zhī gù
”白笑曰:“足下意中自有佳人,此何足当巨眼之顾?
shēng yuē wú jīn nǎi zhī suǒ jiàn zhī bù guǎng yě
”生曰:“吾今乃知所见之不广也。
bái nǎi jǐn zhāo zhū nǚ bǐ zì zé shēng diān dǎo bù néng zì jué
”白乃尽招诸女,俾自择,生颠倒不能自决。
bái yǐ zǐ yī rén yǒu bǎ bì zhī hǎo suì shǐ fú bèi fèng kè
白以紫衣人有把臂之好,遂使襆被奉客。
jì ér qīn zhěn zhī ài jí jìn chóu móu
既而衾枕之爱,极尽绸缪。
shēng suǒ zèng nǚ tuō jīn wàn chuàn fù zhī
生索赠,女脱金腕钏付之。
hū tóng rù yuē xiān fán lù shū jūn yi jí qù
忽童入曰:“仙凡路殊,君宜即去。
nǚ jí qǐ dùn qù
”女急起,遁去。
shēng wèn zhǔ rén tóng yuē zǎo yì dài lòu qù shí zhǔ sòng kè ěr
生问主人,童曰:“早诣待漏,去时嘱送客耳。
shēng chàng rán cóng zhī fù xún jiù tú
”生怅然从之,复寻旧途。
jiāng jí mén huí shì tóng zǐ bù zhī hé shí yǐ qù
将及门,回视童子,不知何时已去。
hǔ xiāo zhòu qǐ shēng jīng cuàn ér qù wàng zhī wú dǐ ér zú yǐ bēn duò
虎哮骤起,生惊窜而去,望之无底,而足已奔堕。
yī jīng ér wù zé zhāo tūn yǐ hóng
一惊而寤,则朝暾已红。
fāng jiāng zhèn yī yǒu wù nì rán zhuì rù jiān shì zhī chuàn yě
方将振衣,有物腻然坠褥间,视之钏也。
xīn yì yì zhī
心益异之。
yóu shì qián niàn huī lěng měi yù xún chì sōng yóu ér shàng yǐ yìn xù wèi yōu
由是前念灰冷,每欲寻赤松游,而尚以胤续为忧。
guò shí yú yuè zhòu qǐn fāng hān mèng zǐ yī jī zì wài zhì huái zhōng běng yīng ér yuē cǐ jūn gǔ ròu
过十余月,昼寝方酣,梦紫衣姬自外至,怀中绷婴儿曰:“此君骨肉。
tiān shàng nán liú cǐ wù jìng chí sòng jūn
天上难留此物,敬持送君。
nǎi qǐn zhū chuáng qiān yī fù zhī
”乃寝诸床,牵衣覆之。
cōng cōng yù qù
匆匆欲去。
shēng qiáng yǔ wèi huan
生强与为欢。
nǎi yuē qián yí dù wèi hé jǐn jīn yí dù wèi yǒng jué bǎi nián fū fù jǐn yú cǐ yǐ
乃曰:“前一度为合卺,今一度为永诀,百年夫妇尽于此矣。
jūn tǎng yǒu zhì huò yǒu jiàn qī
君倘有志,或有见期。
shēng xǐng jiàn yīng ér wò fu rù jiān běng yǐ gào mǔ
”生醒,见婴儿卧袱褥间,绷以告母。
mǔ xǐ yòng ǎo bǔ zhī qǔ míng mèng xian
母喜,佣媪哺之,取名梦仙。
shēng yú shì shǐ rén gào tài shǐ zì jǐ jiāng yǐn lìng bié zé liáng pǐ tài shǐ bù kěn shēng gù yǐ wéi cí
生于是使人告太史,自己将隐,令别择良匹,太史不肯,生固以为辞。
tài shǐ gào nǚ nǚ yuē yuǎn jìn wú bù zhī r shēn xǔ wú láng yǐ
太史告女,女曰:“远近无不知儿身许吴郎矣。
jīn gǎi zhī shì èr tiān yě
今改之,是二天也。
yīn yǐ cǐ yì gào shēng
”因以此意告生。
shēng yuē wǒ bù dàn wú zhì yú gōng míng jiān jué qíng yú yàn hǎo
生曰:“我不但无志于功名,兼绝情于燕好。
suǒ yǐ bù jí rù shān zhě tú yǐ yǒu lǎo mǔ zài
所以不即入山者,徒以有老母在。
tài shǐ yòu yǐ shāng nǚ nǚ yuē wú láng pín wǒ gān qí lí huò wú láng qù wǒ shì qí gū zhāng dìng bù tā shì
”太史又以商女,女曰:“吴郎贫我甘其藜藿,吴郎去我事其姑嫜,定不他适!
shǐ rén sān sì fǎn qì wú chéng móu suì zōu rì bèi chē mǎ zhuāng lián pín yú shēng jiā
”使人三四返,迄无成谋,遂诹日备车马妆奁嫔于生家。
shēng gǎn qí xián jìng ài zhēn zhì
生感其贤,敬爱臻至。
nǚ shì gū xiào qū yì chéng shùn guò pín jiā nǚ
女事姑孝,曲意承顺,过贫家女。
yú èr nián mǔ wáng nǚ zhì lián zuò jù wǎng bù jìn lǐ
逾二年,母亡,女质奁作具,罔不尽礼。
shēng yuē de qīng rú cǐ wú hé yōu
生曰:“得卿如此吾何忧!
gù niàn yī rén dé dào bá zhái fēi shēng
顾念一人得道,拔宅飞升。
yú jiāng yuǎn shì yī qiè fù zhī yú qīng
余将远逝,一切付之于卿。
nǚ tǎn rán shū bù wǎn liú shēng suì qù
”女坦然,殊不挽留,生遂去。
nǚ wài lǐ shēng jì nèi xùn gū ér jǐng jǐng yǒu fǎ
女外理生计,内训孤儿,井井有法。
mèng xian jiàn zhǎng cōng huì jué lún
梦仙渐长,聪慧绝伦。
shí sì suì yǐ shén tóng lǐng xiāng jiàn shí wǔ rù hàn lín
十四岁,以神童领乡荐,十五入翰林。
měi bāo fēng bù zhī mǔ xìng shì fēng gé mǔ yī rén ér yǐ
每褒封,不知母姓氏,封葛母一人而已。
zhí shuāng lù zhī chén zhé wèn fù suǒ mǔ jù gào zhī suì yù qì guān wǎng xún
值霜露之辰,辄问父所,母具告之,遂欲弃官往寻。
mǔ yuē rǔ fù chū jiā jīn yǐ shí yǒu yú nián xiǎng yǐ xiān qù hé chǔ kě xún
母曰:“汝父出家今已十有余年,想已仙去,何处可寻?
hòu fèng zhǐ jì nán yuè
后奉旨祭南岳。
zhōng tú yù kòu
中途遇寇。
jiǒng jí zhōng yī dào rén zhàng jiàn rù kòu jǐn pī mǐ wéi shǐ jiě
窘急中,一道人仗剑入,寇尽披靡,围始解。
dé zhī
德之。
kuì yǐ jīn bù shòu
馈以金不受。
chū shū yī hán fù zhǔ yuē yú yǒu gù rén yǔ dà rén tóng lǐ fán yī zhì hán xuān
出书一函,付嘱曰:“余有故人与大人同里,烦一致寒暄。
wèn hé xìng míng
”问:“何姓名?
dá yuē wáng lín
”答曰:“王林。
yīn yì cūn zhōng wú cǐ míng dào shì yuē cǎo yě wēi jiàn guì guān zì bù shí ěr
”因忆村中无此名,道士曰:“草野微贱,贵官自不识耳。
lín xíng chū yī jīn chuàn yuē cǐ guī gé wù dào rén shi cǐ wú suǒ yòng chǔ jí yǐ fèng bào
”临行出一金钏:曰:“此闺阁物,道人拾此无所用处,即以奉报。
shì zhī qiàn lòu jīng jué
”视之嵌镂精绝。
huái guī yǐ shòu fū rén fū rén ài zhī mìng liáng gōng yī shì pèi zào zhōng bù jí qí jīng qiǎo
怀归以授夫人,夫人爱之,命良工依式配造,终不及其精巧。
biàn wèn cūn zhōng bìng wú wáng lín qí rén zhě
遍问村中,并无王林其人者。
sī fā qí hán shàng yún sān nián luán fèng fēn chāi gè tiān
私发其函,上云:“三年鸾凤,分拆各天;
zàng mǔ jiào zi duān lài qīng xián
葬母教子,端赖卿贤。
wú yǐ bào dé fèng yào yī wán
无以报德,奉药一丸;
pōu ér shí zhī kě yǐ chéng xiān
剖而食之,可以成仙。
hòu shū lín niang fū rén zhuāng cì
”后书“琳娘夫人妆次”。
dú bì bù jiě hé rén chí yǐ gào mǔ
读毕不解何人,持以告母。
mǔ zhí shū yǐ qì
母执书以泣。
yuē cǐ rǔ fù jiā bào yě
曰:“此汝父家报也。
lín wǒ xiǎo zì
琳,我小字。
shǐ huǎng rán wù wáng lín wèi chāi bái mí yě huǐ hèn bù yǐ
”始恍然悟“王林”为拆白谜也,悔恨不已。
yòu yǐ chuàn shì mǔ mǔ yuē cǐ rǔ mǔ yí wù
又以钏示母,母曰:“此汝母遗物。
ér wēng zài jiā shí cháng yǐ xiāng shì
而翁在家时,尝以相示。
yòu shì wán rú dòu dà xǐ yuē wǒ fù xiān rén dàn cǐ bì néng cháng shēng
”又视丸如豆大,喜曰:“我父仙人,啖此必能长生。
mǔ bù jù tūn shòu ér cáng zhī
”母不遽吞,受而藏之。
huì gé tài shǐ lái shì shēng nǚ sòng wú shēng shū biàn jìn dān yào wéi shòu
会葛太史来视甥,女诵吴生书,便进丹药为寿。
tài shǐ pōu ér fēn shí zhī qǐng kè jīng shén huàn fā
太史剖而分食之,顷刻精神焕发。
tài shǐ shí nián qī xún lóng zhōng pō shèn hū jué jīn lì yì yú fū gé suì qì yú ér bù qí xíng jiàn sù jiā rén bèn xī shǐ néng jí yān
太史时年七旬,龙钟颇甚,忽觉筋力溢于肤革,遂弃舆而步,其行健速,家人坌息始能及焉。
yú nián dū chéng yǒu huí lù zhī zāi huǒ zhōng rì bù xī yè bù gǎn mèi bì jí tíng zhōng jiàn huǒ shì lā zá qǐn jí lín shè yī jiā huái huáng bù zhī suǒ jì
逾年都城有回禄之灾,火终日不熄,夜不敢寐,毕集庭中,见火势拉杂,寝及邻舍,一家徊徨,不知所计。
hū fū rén bì shàng jīn chuàn jiá rán yǒu shēng tuō bì fēi qù
忽夫人臂上金钏戛然有声,脱臂飞去。
wàng zhī dà kě shǔ mǔ
望之大可数亩。
tuán fù zhái shàng xíng rú yuè lán chuàn kǒu jiàng dōng nán yú lì lì kě jiàn
团覆宅上,形如月阑,钏口降东南隅,历历可见。
zhòng dà è
众大愕。
é qǐng huǒ zì xi lái jìn lán zé xié yuè ér dōng
俄顷火自西来,近阑则斜越而东。
dài huǒ shì jì yuǎn qiè yì chuàn wáng bù kě fù de hū jiàn hóng guāng zhà liǎn chuàn zhēng rán duò zú xià
迨火势既远,窃意钏亡不可复得,忽见红光乍敛,钏铮然堕足下。
dōu zhōng yán shāo mín shè shù wàn jiān zuǒ yòu qián hòu bìng wèi huī jìn dú wú dì wú yàng
都中延烧民舍数万间,左右前后并为灰烬,独吴第无恙。
wéi dōng nán yī xiǎo gé huà wéi wū yǒu jí chuàn kǒu lòu fù chù yě
惟东南一小阁化为乌有,即钏口漏覆处也。
gé mǔ nián wǔ shí yú huò jiàn zhī yóu shì èr shí xǔ rén
葛母年五十余,或见之,犹似二十许人。