三命通会 · 万民英 · Chapter 16 of 383

卷二·十干分配天文

PinyinModern Translation
Size

jiǎ mù wèi léi

甲木为雷。

léi zhě yáng qì zhī xū yě jiǎ mù shǔ yáng gù qǔ xiàng yú léi yān

雷者,阳气之嘘也,甲木属阳,故取象于雷焉。

jī zhū yuè lìng zhòng chūn zhī yuè léi nǎi fā shēng jiǎ mù wàng jí qí yàn yě kuàng léi fèn yú de mù shēng yú de qí lǐ yòu wú bù tóng zhě

稽诸月令,仲春之月,雷乃发声,甲木旺,即其验也,况雷奋于地,木生于地,其理又无不同者。

jiǎ mù zhì shēn ér suì jué yǐ léi shēng zhì shēn ér jiàn shōu yě

甲木至申而遂绝,以雷声至申而渐收也。

fán mìng shǔ jiǎ rì zhǔ xǐ zhí chūn tiān huò lèi xiàng huò qū qián huò yáo sì huò gǒng guì jù dà jí

凡命属甲日,主喜值春天,或类象,或趋干,或遥巳,或拱贵,俱大吉;

yùn bù xǐ xī fāng

运不喜西方。

jīng yún mù zài chūn shēng chǔ shì ān rán bì shòu

经云:木在春生,处世安然,必寿。

yǐ mù wèi fēng

乙木为风。

yǐ mù cháng shēng zài wǔ bài zài sì

乙木长生在午,败在巳。

zài wǔ ér shēng zhě gài yǐ wéi shān lín huó mù zhì xià lái ér chàng mào shī suǒ wèi qiān zhāng xià mù qīng shì yě

在午而生者,盖乙为山林活木,至夏来而畅茂,诗所谓千章夏木青是也;

qí bài sì yún hé

其败巳云何?

sì nǎi xùn dì xùn wèi fēng mù shèng fēng shēng yě fēng shēng yú mù ér fǎn cuī mù yóu zhī huǒ shēng yú mù ér fǎn fén mù qí qǔ bài yě gù yi suǒ wèi yǐ mù wèi fēng zhě mù qí suǒ zì shēng yún ěr

巳乃巽地,巽为风,木盛风生也,风生于木而反摧木,犹之火生于木而反焚木,其取败也固宜,所谓乙木为风者,木其所自生云尔。

rú rén yǐ rì jiàn shēng zhě zài qiū lìng dà jí qiū lìng jīn wàng yǐ mù néng huà néng cóng ér pán gēn cuò jié fēi lì qì wú suǒ cái chéng

如人乙日建生者,在秋令大吉,秋令金旺,乙木能化能从而盘根错节,非利器无所裁成;

féng hài bì sǐ qí luò yè guī gēn zhī shí yé

逢亥必死,其落叶归根之时耶?

bǐng wèi rì

丙为日。

shuō guà chuán rì lí wèi huǒ wèi rì rì yǔ huǒ jiē wén míng zhī xiàng shì yǐ bǐng huǒ wèi rì zhī míng bù yì yān

《说卦传》日:离为火为日,日与火皆文明之象,是以丙火为日之名不易焉。

tài yáng cháo chū ér xī rù yáng huǒ yín shēng ér yǒu sǐ ér yòu hé yì hu

太阳朝出而夕入,阳火寅生而酉死,而又何异乎?

fán liù bǐng shēng dōng xià bù rú chūn qiū chūn rì yǒu xuān wàn wù zhī gōng qiū yáng yǒu zào wàn wù zhī yòng dōng zé yīn huì xià zé yán zhēng yi xì duī zhī

凡六丙生冬夏,不如春秋,春日有暄万物之功,秋阳有燥万物之用,冬则阴晦,夏则炎蒸,宜细堆之。

dīng huǒ wèi xīng

丁火为星。

bǐng huǒ sǐ ér dīng huǒ suì cóng shēng yān zài tiān zhī rì bó ér xīng huí yě

丙火死而丁火遂从生焉,在天之日薄而星回也。

lèi rú cǐ xīng xiàng wéi rù yè gù càn làn yīn huǒ wéi jìn huì gù huī huáng dīng bù wèi zhī xīng ér hé

类如此星象唯入夜故灿烂,阴火唯近晦故辉煌,丁不谓之星而何?

fán dīng rì shēng rén xǐ yù yè xǐ yù qiū rú xīng guāng zhī de shí yě

凡丁日生人喜遇夜,喜遇秋,如星光之得时也;

yòu xǐ xíng shēn ruò de rú shí lǐ suǒ cáng shǔ dīng huǒ shí suī zài shuǐ jí shí qǔ jī yì zì yǒu huǒ

又喜行身弱地,如石里所藏属丁火,石虽在水,即时取击,亦自有火;

qí dīng sì yī rì duō kè fù xiōng qī zǐ gài cái jì bǐ jié xiōng qū dì xià sì zhōng yǒu wù tǔ shāng guān yě

其丁巳一日,多克父兄妻子,盖财忌比劫,兄屈弟下,巳中有戊土,伤官也。

wù tǔ wèi xiá

戊土为霞。

tǔ wú zhuān qì yī huǒ ér shēng xiá wú dìng tǐ jiè rì yǐ xiàn zhī bǐng huǒ zhī wèi rì zé zhī wù tǔ zhī wèi xiá yǐ

土无专气,依火而生,霞无定体,借日以现,知丙火之为日,则知戊土之为霞矣。

shì xiá zhě rì zhī yú yě rì jǐn ér xiá jiāng miè mò huǒ xī zé tǔ wú shēng yì gù wèi zhī xiá yě

是霞者,日之余也,日尽而霞将灭没,火熄则土无生意,故谓之霞也。

rú wù tǔ rì zhǔ ài sì zhù dài shuǐ zé wéi shàng gé xiá shuǐ xiàng huī ér chéng wén cǎi yě

如戊土日主爱四柱带水则为上格,霞水相辉而成文彩也;

gèng xǐ nián yuè gàn jiàn guǐ guǐ zé wèi yǔ yǔ hòu xiá xiàn ér dǔ wén míng yě

更喜年月干见癸,癸则为雨,雨后霞现而睹文明也。

jǐ tǔ wèi yún

己土为云。

jǐ tǔ shēng jū yǒu yǒu duì fāng yě qí xiàng wéi zé

己土生居酉,酉,兑方也,其象为泽。

xiān zhèng yuē tiān jiàng shí yǔ shān chuān chū yún

先正曰:“天降时雨,山川出云。

rán zé yún zhě shān zé zhī qì yě jǐ suī shǔ tǔ yǐ cǐ lùn zhī zé qí wèi zhī yún yě yì yi

”然则云者,山泽之气也,己虽属土,以此论之,则其谓之云也亦宜。

gù jiǎ jǐ hé ér huà tǔ qí qì shàng shēng ér yún shī

故甲己合而化土,其气上升而云施;

yún léi jiāo ér zuò yǔ qí zé xià jiū ér tǔ rùn

云雷交而作雨,其泽下究而土润。

cǐ zào huà zhī zhì miào zhě yǔ

此造化之至妙者与!

fán shēn zhǔ shǔ jǐ tǔ guì zuò yǒu guì chūn shēng guì jiàn yìn zuò hài zhě bù kě jiàn yǐ mù yún shēng tiān yù fēng zé láng jí ér bù jīn yě

凡身主属己土,贵坐酉,贵春生,贵见印,坐亥者不可见乙木,云升天,遇风则狼籍而不禁也。

gēng jīn wèi yuè

庚金为月。

gēng nǎi yǒu fāng yáng jīn hé yǐ zhī qí pèi yuè hu

庚乃酉方阳金,何以知其配月乎?

yuē wǔ xíng zhī yǒu gēng yóu sì shí zhī yǒu yuè yě

曰:五行之有庚,犹四时之有月也;

gēng bù dài qiū ér cháng shēng rán bì qiū ér shǐ shèng

庚不待秋而长生,然必秋而始盛;

yuè bù dài qiū ér hòu yuè rán bì qiū ér yì míng

月不待秋而后月,然必秋而益明。

yǐ sè yán yuè gù bái yě qí sè tóng yǐ

以色言,月固白也,其色同矣;

yǐ qì yán jīn shēng shuǐ yě cháo yīng yuè yě qí qì tóng yǐ

以气言,金生水也,潮应月也,其气同矣。

jīng yún jīn chén zài zi

经云:金沉在子。

jiàn qí yǔ yuè chén bō yě sān rì yuè jiàn gēng fāng jiàn yuè chū shēng yǔ gēng wèi wèi yě gù yuē gēng jīn wèi yuè

见其与月沉波也,三日月见庚方见,月初生与庚为位也,故曰庚金为月。

rú rén gēng rì shēng zhě sì zhù yǒu yǐ sì zì chū wèi zhī yuè bái fēng qīng qiū wéi shàng dōng cì zhī chūn xià wú qǔ

如人庚日生者,四柱有乙巳字出,谓之月白风清,秋为上,冬次之,春夏无取。

xīn jīn wèi shuāng

辛金为霜。

bā yuè xīn jīn jiàn lù zhī de shì yuè yě tiān qì sù shā bái lù wèi shuāng cǎo mù huáng luò ér shuāi gù wǔ xíng yīn mù jué zài cǐ de ruò mù jīng fǔ jīn zhī zhǎn fá wèi yǒu suǒ shēng yān zhě yě

八月,辛金建禄之地,是月也天气肃杀,白露为霜,草木黄落而衰,故五行阴木绝在此地,若木经斧斤之斩伐,未有所生焉者也。

fǔ jīn yǐ shí rù shān lín yán shuāng yǐ shí shā cǎo mù kuí zhī tiān dào cān zhī rén shì xìn hu xīn jīn zhī wèi shuāng yǐ

斧斤以时入山林,严霜以时杀草木,揆之天道,参之人事,信乎辛金之为霜矣。

rú xīn rén zuò mǎo wèi tòu yǐ dà fù zuò hài tòu bǐng zé guì

如辛人坐卯,未透乙,大富,坐亥透丙则贵。

ài dōng shēng

爱冬生。

rén shuǐ wèi qiū lù

壬水为秋露。

chūn yì yǒu lù hé dú nǐ zhī yǐ qiū

春亦有露,何独拟之以秋?

gài chūn lù yǔ lù jì rú zhī lù

盖春露、雨露既濡之露,

qiū lù shuāng lù jì jiàng zhī lù yě

秋露、霜露既降之露也,

lù yī yě

露一也,

chūn zhǔ shēng

春主生,

qiū zhǔ shā

秋主杀,

gōng yòng bù tóng yǒu rú cǐ

功用不同有如此,

rán wú yǐ rén wèi qiū lù yě

然吾以壬为秋露也,

gài lù shǔ shuǐ

盖露属水,

ér rén shuǐ shēng yú shēn

而壬水生于申,

shuǐ běn néng shēng mù zhě

水本能生木者,

shuǐ jì rán zài cǐ ér shēng

水既然在此而生,

mù hé yóu yú cǐ ér jué

木何由于此而绝?

gù zhī rén zhī wèi lù qiū lù yě

故知壬之为露,秋露也。

rú rén rì shēng qiū jiàn dīng huǒ zuì xiǎn dīng wèi xīng hé rén wèi qiū lù yī xǐ yán zhēng xiàng wěi zhāo rán yǐ

如壬日生秋,见丁火最显,丁为星河,壬为秋露,一洗炎蒸,象纬昭然矣。

guǐ shuǐ wèi chūn lín

癸水为春霖。

guǐ shuǐ shēng mǎo yuè hào yuē chūn lín

癸水生卯月,号曰春霖。

gài yīn mù de yǔ ér fā shēng yě rán zhì shēn zé sǐ qī bā yuè duō gān hàn yě

盖阴木得雨而发生也,然至申则死,七、八月多干旱也。

qiě mǎo qián yī wèi shì chén chén lóng gōng yě mǎo jìn lóng gōng ér shuǐ shēng lóng yī fèn suì huà wèi yǔ yān

且卯前一位是辰,辰,龙宫也,卯近龙宫而水生,龙一奋遂化为雨焉;

mǎo wèi léi mén léi yī zhèn ér lóng bì xìng yān guān cǐ zé guǐ shuǐ qí chūn lín yǐ

卯为雷门,雷一震而龙必兴焉,观此则癸水其春霖矣。

rú guǐ mǎo rì tòu chū jǐ zì zhě yǒu yún xíng yǔ shī zhī xiàng qí rén bì yǒu jīng jì cái yě

如癸卯日透出己字者,有云行雨施之象,其人必有经济才也。

chūn xià jí qiū dōng bù jí

春夏吉,秋冬不吉。

✦ You read 卷二·十干分配天文

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.