三命通会 · 万民英 · Chapter 21 of 383

卷二·论五行旺相休囚死并寄生十二宫

PinyinModern Translation
Size

shèng dé chéng shí yuē wàng

盛德乘时曰旺。

rú chūn mù wàng wàng zé shēng huǒ huǒ nǎi mù zhī zǐ zi chéng fù yè gù huǒ xiāng

如春木旺,旺则生火,火乃木之子,子乘父业,故火相;

mù yòng shuǐ shēng shēng wǒ zhě fù mǔ jīn zǐ sì de shí dēng gāo míng xiǎn hè zhī de ér shēng wǒ zhě dāng zhī tuì yǐ gù shuǐ xiū

木用水生,生我者父母,今子嗣得时,登高明显赫之地,而生我者当知退矣,故水休。

xiū zhě měi zhī wú jí xiū rán wú shì zhī yì

休者,美之无极,休然无事之义。

huǒ néng kè jīn jīn nǎi mù zhī guǐ bèi huǒ kè zhì bù néng shī shè gù jīn qiú

火能克金,金乃木之鬼,被火克制,不能施设,故金囚;

huǒ néng shēng tǔ tǔ wèi mù zhī cái cái wèi yǐn cáng zhī wù cǎo mù fā shēng tǔ sàn qì chén suǒ yǐ chūn mù kè tǔ zé sǐ

火能生土,土为木之财,财为隐藏之物,草木发生,土散气尘,所以春木克土则死。

xià huǒ wàng huǒ shēng tǔ zé tǔ xiāng mù shēng huǒ zé mù xiū shuǐ kè huǒ zé shuǐ qiú huǒ kè jīn zé jīn sǐ

夏火旺火,生土则土相,木生火则木休,水克火则水囚,火克金则金死。

liù yuè tǔ wàng tǔ shēng jīn zé jīn xiàng huǒ shēng tǔ zé huǒ xiū mù kè tǔ zé mù qiú tǔ kè shuǐ zé shuǐ sǐ

六月土旺,土生金则金相,火生土则火休,木克土则木囚,土克水则水死。

qiū jīn wàng jīn shēng shuǐ zé shuǐ xiàng tǔ shēng jīn zé tǔ xiū huǒ kè jīn zé huǒ qiú jīn kè mù zé mù sǐ

秋金旺,金生水则水相,土生金则土休,火克金则火囚,金克木则木死。

dōng shuǐ wàng shuǐ shēng mù zé mù xiāng jīn shēng shuǐ zé jīn xiū tǔ kè shuǐ zé tǔ qiú shuǐ kè huǒ zé huǒ sǐ

冬水旺,水生木则木相,金生水则金休,土克水则土囚,水克火则火死。

guān xià yuè dà hàn jīn shí liú shuǐ tǔ jiāo

观夏月大旱,金石流,水土焦。

liù yuè shǔ qì zēng hán qì miè

六月暑气增,寒气灭;

qiū yuè jīn shèng cǎo mù huáng luò

秋月金胜,草木黄落;

dōng yuè dà hán tài lěng shuǐ jié bīng huǒ qì dùn jiǎn qí wàng qí sǐ gài kě jiàn yǐ

冬月大寒太冷,水结冰,火气顿减,其旺其死,概可见矣。

gài sì shí zhī xù jié mǎn jí xiè wǔ xíng zhī xìng gōng chéng bì fù gù yáng jí ér jiàng yīn jí ér shēng rì zhōng zé zè yuè yíng zé kuī

盖四时之序,节满即谢,五行之性,功成必复,故阳极而降,阴极而升,日中则昃,月盈则亏。

cǐ tiān zhī cháng dào yě

此天之常道也。

rén shēng tiān dì shì jī bì sǔn cái jù bì sàn nián shào fǎn shuāi lè jí fǎn bēi

人生天地,势积必损,财聚必散,年少反衰,乐极反悲。

cǐ rén zhī cháng qíng yě

此人之常情也。

gù yī shèng yī shuāi huò de huò shī róng kū jìn tuì nán táo cǐ lǐ jīng yún rén suī líng yú wàn wù mìng mò táo hu wǔ xíng

故一盛一衰,或得或失,荣枯进退,难逃此理,经云:人虽灵于万物,命莫逃乎五行。

sī yán jǐn yǐ

斯言尽矣。

wǔ xíng jì shēng shí èr gōng cháng shēng mù yù guàn dài lín guān dì wàng shuāi bìng sǐ mù jué tāi yǎng xún huán wú duān zhōu ér fù shǐ zào wù dà tǐ yú rén xiāng sì xún huán shí èr gōng yì ruò rén shì lún huí yě

五行寄生十二宫:长生、沐浴、冠带、临官、帝旺、衰、病、死、墓、绝、胎、养,循环无端,周而复始,造物大体与人相似,循环十二宫亦若人世轮回也。

sān mìng tí yào yún wǔ xíng jì shēng shí èr gōng yī yuē shòu qì yòu yuē jué yuē cuì yǐ wàn wù zài dì zhōng wèi yǒu qí xiàng rú mǔ fù kōng wèi yǒu wù yě

《三命提要》云:“五行寄生十二宫,一曰受气,又曰绝,曰脆,以万物在地中未有其象,如母腹空,未有物也;

èr yuē shòu tāi tiān dì qì jiāo yīn yūn zào wù qí wù zài dì zhōng méng yá shǐ yǒu qí qì rú rén shòu fù mǔ zhī qì yě

二曰受胎,天地气交,氤氲造物,其物在地中萌芽,始有其气,如人受父母之气也;

sān yuē chéng xíng wàn wù zài dì zhōng chéng xíng rú rén zài mǔ fù chéng xíng yě

三曰成形,万物在地中成形,如人在母腹成形也;

sì yuē cháng shēng wàn wù fā shēng xiàng róng rú rén shǐ shēng ér xiàng zhǎng yě

四曰长生,万物发生向荣,如人始生而向长也;

wǔ yuē mù yù yòu yuē bài yǐ wàn wù shǐ shēng xíng tǐ róu cuì yì wèi suǒ sǔn rú rén shēng hòu sān rì yǐ mù yù zhī jī zhì kùn jué yě

五曰沐浴,又曰败,以万物始生,形体柔脆,易为所损,如人生后三日以沐浴之,几至困绝也;

liù yuē guàn dài wàn wù jiàn róng xiù rú rén jù yì guān yě

六曰冠带,万物渐荣秀,如人具衣冠也;

qī yuē lín guān wàn wù jì xiù shí rú rén zhī lín guān yě

七曰临官,万物既秀实,如人之临官也;

bā yuē dì wàng wàn wù chéng shú rú rén zhī xīng wàng yě

八曰帝旺,万物成熟,如人之兴旺也;

jiǔ yuē shuāi wàn wù xíng shuāi rú rén zhī qì shuāi yě

九曰衰,万物形衰,如人之气衰也;

shí yuē bìng wàn wù bìng rú rén zhī bìng yě

十曰病,万物病,如人之病也;

shí yī yuē sǐ wàn wù sǐ rú rén zhī sǐ yě

十一曰死,万物死,如人之死也;

shí èr yuē mù yòu yuē kù yǐ wàn wù chéng gōng ér cáng zhī kù rú rén zhī zhōng ér guī mù yě

十二曰墓,又曰库,以万物成功而藏之库,如人之终而归墓也。

guī mù zé yòu shòu qì bāo tāi ér shēng

归墓则又受气,胞胎而生。

fán tuī zào huà jiàn shēng wàng zhě wèi bì biàn zuò jí lùn jiàn xiū qiú sǐ jué wèi bì biàn zuò xiōng yán

凡推造化,见生旺者未必便作吉论,见休囚死绝未必便作凶言。

rú shēng wàng tài guò yi hu zhì fú sǐ jué bù jí yi hu shēng fú miào zài shi qí tōng biàn

如生旺太过,宜乎制伏,死绝不及,宜乎生扶,妙在识其通变。

gǔ yǐ tāi shēng wàng kù wèi sì guì sǐ jué bìng bài wèi sì jì yú wèi sì píng yì dà gài yán zhī

古以胎生旺库为四贵,死绝病败为四忌,余为四平,亦大概言之。

✦ You read 卷二·论五行旺相休囚死并寄生十二宫

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.