yú fú wǔ
◎舆服五
zhū chén fú xià shì shù rén fú
○诸臣服下士庶人服
gōng fú
公服。
fán cháo fú wèi zhī jù fú gōng fú cóng shěng jīn wèi zhī cháng fú
凡朝服谓之具服，公服从省，今谓之常服。
sòng yīn táng zhì sān pǐn yǐ shàng fú zǐ wǔ pǐn yǐ shàng fú zhū qī pǐn yǐ shàng fú lǜ jiǔ pǐn yǐ shàng fú qīng
宋因唐制，三品以上服紫，五品以上服朱，七品以上服绿，九品以上服青。
qí zhì qǔ lǐng dà xiù xià shī héng lán shù yǐ gé dài fú tóu wū pí xuē
其制，曲领大袖，下施横襕，束以革带，幞头，乌皮靴。
zì wáng gōng zhì yī mìng zhī shì tōng fú zhī
自王公至一命之士，通服之。
tài zōng tài píng xīng guó èr nián zhào cháo guān chū zhī jié zhèn jí zhuǎn yùn shǐ fù yī fēi lǜ zhě bìng jiè zǐ
太宗太平兴国二年，诏朝官出知节镇及转运使、副，衣绯、绿者并借紫。
zhī fáng yù tuán liàn cì shǐ zhōu yī lǜ zhě jiè fēi yī fēi zhě jiè zǐ
知防御、团练、刺史州，衣绿者借绯，衣绯者借紫；
qí wèi tōng pàn zhī jūn jiān zhǐ jiè fēi
其为通判、知军监，止借绯。
qí hòu jiāng huái fā yùn shǐ tóng zhuǎn yùn tí diǎn xíng yù tóng zhī cì shǐ zhōu
其后，江淮发运使同转运，提点刑狱同知刺史州。
yōng xī chū jiāo sì qìng chéng shǐ xǔ shēng cháo guān fú fēi lǜ èr shí nián zhě xù cì fēi zǐ
雍熙初，郊祀庆成，始许升朝官服绯、绿二十年者，叙赐绯、紫。
zhēn zōng dēng jí jīng cháo guān yì tīng xù jí dōng fēng xi sì shè shū jīng cháo guān bìng yǐ shí wǔ nián wéi xiàn
真宗登极，京朝官亦听叙，及东封、西祀赦书，京朝官并以十五年为限。
hòu měi dì dēng jí yì rú lì
后每帝登极，亦如例。
jǐng dé sān nián zhào nèi zhū sī shǐ yǐ xià chū rù nèi tíng bù dé fú zào yī wéi zhě lùn qí zuì
景德三年，诏内诸司使以下出入内庭，不得服皂衣，违者论其罪；
nèi zhí yì xǔ fú zhǎi páo
内职亦许服窄袍。
rén zōng jǐng yòu yuán nián zhào jūn shǐ céng rèn tōng pàn zhě jiè fēi céng rèn zhī zhōu zhě jiè zǐ
仁宗景祐元年，诏军使曾任通判者借绯，曾任知州者借紫。
qìng lì yuán nián lóng tú gé zhí xué shì rèn bù yán yù wàng zì jīn zèng guān zhì zhèng láng zhě qí huà xiàng xǔ fú fēi zhì qīng jiān xǔ fú zǐ
庆历元年，龙图阁直学士任布言："欲望自今赠官至正郎者，其画像许服绯，至卿监许服紫。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
jiā yòu sān nián zhào sān lù zhuǎn yùn shǐ cháo cí shàng diàn rì yǔ cì zhāng fú
嘉祐三年，诏三路转运使朝辞上殿日，与赐章服；
zhū lù zhuǎn yùn shǐ hou jí shí nián jí yǔ cì zhāng fú
诸路转运使候及十年，即与赐章服。
shén zōng xī níng yuán nián zhōng shū mén xià zòu liù pǐn yǐ shàng fàn zāng làn huò sī zuì tú zhòng zhě bù dé yīn běn pǐn gǎi zhāng fú
神宗熙宁元年，中书门下奏："六品以上犯赃滥或私罪徒重者，不得因本品改章服。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
yuán fēng yuán nián qù qīng bù yòng jiē guān zhì sì pǐn fú zǐ zhì liù pǐn fú fēi jiē xiàng hù pèi yú jiǔ pǐn yǐ shàng zé fú lǜ hù yǐ mù
元丰元年，去青不用，阶官至四品服紫，至六品服绯，皆象笏、佩鱼，九品以上则服绿，笏以木。
wǔ chén nèi shì jiē fú zǐ bù pèi yú
武臣、内侍皆服紫，不佩鱼。
jiǎ bǎn guān jí jì shù ruò gōng rén zhī rén rù pǐn zhě bìng tīng fú lǜ
假版官及伎术若公人之人入品者，并听服绿。
guān yīng pǐn ér fú sè wèi yì yǔ pǐn wèi jí ér yǐ yì zhě huò yǐ nián gé huò yǐ tè ēn
官应品而服色未易，与品未及而已易者，或以年格，或以特恩。
wǔ nián zhào liù cáo shàng shū yī hàn lín xué shì lì liù cáo shì láng jǐ shì zhōng yī zhí xué shì lì cháo xiè rì bù yǐ xíng shǒu shì bìng cì fú pèi yú
五年，诏六曹尚书依翰林学士例，六曹侍郎、给事中依直学士例，朝谢日不以行、守、试并赐服佩鱼；
bà zhí chú tā guān rì bù dài xíng
罢职除他官日，不带行。
huī zōng zhòng hé yuán nián zhào lǐ zhì jú zì guān fú tǎo lùn yǐ wén qí jiàn fú xuē xiān gǎi yòng lǚ
徽宗重和元年，诏礼制局自冠服讨论以闻，其见服靴，先改用履。
lǐ zhì jú zòu lǚ yǒu qú yì chún qì gǔ zhě què lǚ gè suí shang zhī sè yǒu chì què bái què hēi què
礼制局奏："履有絇、𫄷、纯、綦，古者舄履各随裳之色，有赤舄、白舄、黑舄。
jīn lǚ yù yòng hēi gé wèi zhī qí qú yì chún qì bìng suí fú sè yòng zhī yǐ fǎng gǔ suí shang sè zhī yì
今履欲用黑革为之，其絇、𫄷、纯、綦并随服色用之，以仿古随裳色之意。
zhào yǐ míng nián zhēng dàn gǎi yòng
"诏以明年正旦改用。
lǐ zhì jú yòu yán lǚ suí qí fú sè
礼制局又言："履随其服色。
wǔ chén fú sè yī děng dāng yì chā bié
武臣服色一等，当议差别。
zhào wén wǔ guān dài fū yǐ shàng jù sì shì cháo qǐng láng wǔ gōng láng yǐ xià qù yì bìng chēng lǚ
"诏文武官大夫以上具四饰，朝请郎、武功郎以下去𫄷，并称履；
cóng yì láng xuān jiào láng yǐ xià zhì jiàng xiào jì shù guān qù yì chún bìng chēng lǚ
从义郎、宣教郎以下至将校、伎术官去𫄷、纯，并称履。
dāng shí yì zhě yǐ xuē bù dàng yòng zhī zhōng guó shí fèi shì shì zhī jiàn yún
当时议者以靴不当用之中国，实废释氏之渐云。
zhōng xīng réng yuán fēng zhī zhì sì pǐn yǐ shàng zǐ liù pǐn yǐ shàng fēi jiǔ pǐn yǐ shàng lǜ
中兴，仍元丰之制，四品以上紫，六品以上绯，九品以上绿。
fú fēi zǐ zhě bì pèi yú wèi zhī zhāng fú
服绯、紫者必佩鱼，谓之章服。
fēi guān zhì běn pǐn bù yǐ jiǎ rén
非官至本品，不以假人。
ruò guān bēi ér zhí gāo zé tè xǔ zhě yǒu sān zì shù guān qiān liù bù shì láng zì shù guān wèi dài zhì huò chū fèng shǐ zhě shì yě
若官卑而职高，则特许者有三：自庶官迁六部侍郎，自庶官为待制，或出奉使者是也。
yòu yǒu yǐ nián láo ér cì zhě yǒu pǐn wèi jí ér jiè zhě
又有以年劳而赐者，有品未及而借者。
shēng cháo guān fú lǜ dài fū yǐ shàng fú fēi lì shì zhì jīn rì yǐ qián jí èr shí nián lì rèn wú guò zhě xǔ mó kān gǎi shòu zhāng fú cǐ cì zhě yě
升朝官服绿，大夫以上服绯，莅事至今日以前及二十年历任无过者，许磨勘改授章服，此赐者也。
huò wèi tōng pàn zhě xǔ jiè fēi
或为通判者，许借绯；
wèi zhī zhōu jiān sī zhě xǔ jiè zǐ
为知州、监司者，许借紫；
rèn mǎn hái cháo réng fú běn pǐn cǐ jiè zhě yě
任满还朝，仍服本品，此借者也。
yòu yǒu chū yú ēn cì zhě yān
又有出于恩赐者焉。
shào xīng shí èr nián jiǔ yuè yǐ huáng tài hòu huí luán zhào chéng wù láng yǐ shàng fú fēi lǜ lì shì zhì jīn rì yǐ qián shí qī nián zhě bìng gǎi zhuǎn fú sè
绍兴十二年九月，以皇太后回銮，诏承务郎以上服绯、绿，莅事至今日以前十七年者，并改转服色。
sān shí èr nián liù yuè xiào zōng jí wèi zhào chéng wù láng yǐ shàng fú fēi lǜ jí shí wǔ nián zhě bìng xǔ gǎi zhuǎn fú sè
三十二年六月，孝宗即位，诏承务郎以上服绯、绿及十五年者，并许改转服色。
rán jì nián zhī fǎ yì bù qīng xǔ
然计年之法，亦不轻许。
wú chū shēn rén zì nián èr shí chū guān fú lǜ rì qǐ lǐ fú fēi rén yì zì nián èr shí fú fēi rì qǐ lǐ yǒu chū shēn rén zì cì chū shēn rì qǐ lǐ
无出身人自年二十出官服绿日起理，服绯人亦自年二十服绯日起理，有出身人自赐出身日起理；
nèi bìng chú huō dīng yōu nián yuè rì bù lǐ wài lì rèn wú guò zhě fāng xǔ yān
内并除豁丁忧年、月、日不理外，历任无过者方许焉。
xiān shì diàn zhōng shì yù shǐ zhāng zhèn zòu jīn rì zhī bì zài yú rén yǒu jiǎo xìng
先是，殿中侍御史张震奏："今日之弊，在于人有侥幸。
néng gé qí sú rán hòu tiān xià kě zhì
能革其俗，然后天下可治。
qiě gǎi zhuǎn fú sè cháng shè zì shēng cháo guān yǐ shàng fú lǜ dài fū yǐ shàng fú fēi lì shì jí èr shí nián fāng de gǎi cì
且改转服色，常赦自升朝官以上服绿，大夫以上服绯，莅事及二十年，方得改赐。
jīn shè zì chéng wù láng yǐ shàng fú fēi lǜ jí shí wǔ nián biàn yǔ gǎi zhuǎn
今赦自承务郎以上服绯、绿及十五年，便与改转。
bǐ zhī cháng shè bù wéi nián xiàn yǐ jiǎn ér yòu guān pǐn xiāng jué gài yǐ wèi yì ēn yǐ
比之常赦，不惟年限已减，而又官品相绝，盖已为异恩矣。
jīn qiè wén shěng bù yù zì bǔ guān rì biàn lǐ suì yuè jí shì yīng hái shòu mìng nián cái shí wǔ zhě jīn suì fú fēi
今窃闻省、部欲自补官日便理岁月，即是婴孩授命，年才十五者今遂服绯；
ér guì jìn zhī zǐ huò chū nián cì fēi nián cái jí guān zhě jīn suì cì zǐ
而贵近之子，或初年赐绯，年才及冠者今遂赐紫。
zhū zǐ fēn fēn bù yì làn hu
朱、紫纷纷，不亦滥乎？
kuàng jìng kāng jiàn yán ēn shè yì bù céng yǐ bǔ guān rì wèi shǐ
况靖康、建炎恩赦，亦不曾以补官日为始。
ruò shǐ yú chū guān zhī rì pō wéi shé zhōng gài bǐ zhī lì shì suǒ jiǎn yǐ duō ér bǐ zhī chū bǔ cū wèi yǒu jié
若始于出官之日，颇为折衷，盖比之莅事所减已多，而比之初补粗为有节。
dì cóng qí yán gù yǒu shì mìng
"帝从其言，故有是命。
yòu yǒu chū yú tè cì zhě jīng zhí chén zé cì zhī quàn xún lì zé cì zhī guǎng xiào zhì zé cì zhī yōu lǎo chén zé cì zhī cǐ jiē fēi cháng zhì yān
又有出于特赐者，旌直臣则赐之，劝循吏则赐之，广孝治则赐之，优老臣则赐之，此皆非常制焉。
nèi pǐn wèi zhì ér cì fú jí jiè zhě bìng yú xián nèi dài cì jí jiè
内品未至而赐服及借者，并于衔内带赐及借。
fú tóu
幞头。
yī míng zhé shàng jīn qǐ zì hòu zhōu rán zhǐ yǐ ruǎn bó chuí jiǎo duò shǐ yǐ tóng mù wèi zhī táng shǐ yǐ luō dài zēng
一名折上巾，起自后周，然止以软帛垂脚，隋始以桐木为之，唐始以罗代缯。
wéi dì fú zé jiǎo shàng qū rén chén xià chuí
惟帝服则脚上曲，人臣下垂。
wǔ dài jiàn biàn píng zhí
五代渐变平直。
guó cháo zhī zhì jūn chén tōng fú píng jiǎo shèng yú huò fú shàng qū yān
国朝之制，君臣通服平脚，乘舆或服上曲焉。
qí chū yǐ téng zhī cǎo jīn zǐ wèi lǐ shā wèi biǎo ér tu yǐ qī
其初以藤织草巾子为里，纱为表，而涂以漆。
hòu wéi yǐ qī wèi jiān qù qí téng lǐ qián wèi yī zhé píng shī liǎng jiǎo yǐ tiě wèi zhī
后惟以漆为坚，去其藤里，前为一折，平施两脚，以铁为之。
dài
带。
gǔ wéi yòng gé zì cáo wèi ér xià shǐ yǒu jīn yín tóng zhī shì
古惟用革，自曹魏而下，始有金、银、铜之饰。
sòng zhì yóu xiáng yǒu yù yǒu jīn yǒu yín yǒu xī qí xià tóng tiě jiǎo shí mò yù zhī lèi gè yǒu děng chà
宋制尤详，有玉、有金、有银、有犀，其下铜、铁、角、石、墨玉之类，各有等差。
yù dài bù xǔ shī yú gōng fú
玉带不许施于公服。
xī fēi pǐn guān tōng xī fēi tè zhǐ jiē jìn
犀非品官、通犀非特旨皆禁。
tóng tiě jiǎo shí mò yù zhī lèi mín shù jí jùn xiàn lì jì shù děng rén jiē de fú zhī
铜、铁、角、石、墨玉之类，民庶及郡县吏、伎术等人，皆得服之。
qí zhì yǒu jīn qiú lù lì zhī shī mán hǎi jié bǎo zàng fāng tuán èr shí wǔ liǎng
其制有金球路、荔支、师蛮、海捷、宝藏，（方团二十五两；
lì zhī zì èr shí wǔ liǎng zhì qī liǎng yǒu sì děng
荔支自二十五两至七两，有四等；
shī mán èr shí wǔ liǎng
师蛮二十五两；
hǎi jié shí wǔ liǎng
海捷十五两；
bǎo zàng sān shí liǎng
宝藏三十两。
wéi qiú lù fāng tuán kuà yú xī fāng kuà
惟球路方团胯，余悉方胯。
lì zhī huò wèi yù xiān huā shù dài yì tóng
荔支或为御仙花，束带亦同。
jīn tu tiān wáng bā xiān xī niú bǎo píng lì zhī shī mán hǎi jié shuāng lù xíng hǔ wā miàn
）金涂天王、八仙、犀牛、宝瓶、荔支、师蛮、海捷、双鹿、行虎、洼面。
tiān wáng bā xiān èr shí wǔ liǎng
（天王、八仙二十五两；
xī niú bǎo píng zì èr shí wǔ liǎng zhì shí wǔ liǎng yǒu èr děng
犀牛、宝瓶自二十五两至十五两，有二等；
lì zhī zì èr shí liǎng zhì shí liǎng yǒu sān děng
荔支自二十两至十两，有三等；
shī mán zì èr shí liǎng zhì shí bā liǎng yǒu èr děng
师蛮自二十两至十八两，有二等；
hǎi jié zì shí wǔ liǎng zhì shí liǎng yǒu sān děng
海捷自十五两至十两，有三等；
shuāng lù zì èr shí liǎng zhì sì liǎng yǒu jiǔ děng
双鹿自二十两至四两，有九等；
xíng hǔ qī liǎng
行虎七两；
pāng miàn zì shí wǔ liǎng zhì shí èr liǎng yǒu èr děng
雱面自十五两至十二两，有二等。
shù dài zé yǒu jīn lì zhī shī mán xì tóng hǎi jié xī niú hú suī fèng zǐ bǎo xiāng huā lì zhī zì èr shí wǔ liǎng zhì shí wǔ liǎng yǒu sān děng
）束带则有金荔支、师蛮、戏童、海捷、犀牛、胡荽、凤子、宝相花，（荔支自二十五两至十五两，有三等；
shī mán xì tóng èr shí wǔ liǎng
师蛮、戏童二十五两；
hǎi jié zì èr shí liǎng zhì shí liǎng yǒu èr děng
海捷自二十两至十两，有二等；
xī niú èr shí liǎng
犀牛二十两；
fèng zǐ bǎo xiāng huā shí wǔ liǎng
凤子、宝相花十五两。
jīn tu xī niú shuāng lù yě mǎ hú suī
）金涂犀牛、双鹿、野马、胡荽。
xī niú yě mǎ shí wǔ liǎng
（犀牛、野马十五两；
shuāng lù zì èr shí liǎng yǒu sān děng
双鹿自二十两，有三等；
hú suī zì shí wǔ liǎng zhì shí liǎng yǒu sān děng
胡荽自十五两至十两，有三等。
xī yǒu shàng děng cì děng yǐ gǔ zì wéi bié
）犀有上等、次等，以牯牸为别。
chū qián nán zhě zài nán hǎi zhī xià
（出黔南者，在南海之下。
tài zōng tài píng xīng guó qī nián zhēng yuè
太宗太平兴国七年正月，
hàn lín xué shì chéng zhǐ lǐ fǎng děng zòu yuē fèng zhào xiáng dìng chē fú zhì dù
翰林学士承旨李昉等奏曰："奉诏详定车服制度，
qǐng cóng sān pǐn yǐ shàng fú yù dài
请从三品以上服玉带，
sì pǐn yǐ shàng fú jīn dài
四品以上服金带，
yǐ xià shēng cháo guān suī wèi shēng cháo yǐ cì zǐ fēi nèi zhí zhū jūn jiāng xiào
以下升朝官、虽未升朝已赐紫绯、内职诸军将校，
bìng fú hóng tīng jīn tu yín pái fāng
并服红鞓金涂银排方。
suī shēng cháo zhuó lǜ zhě gōng fú shàng bù dé xì yín dài yú guān fú hēi yín fāng tuán kuà jí xī jiǎo dài
虽升朝着绿者，公服上不得系银带，余官服黑银方团胯及犀角带。
gòng shì jí xū lì gōng shāng shù rén fú tiě jiǎo dài ēn cì zhě bù yòng cǐ zhì
贡士及胥吏、工商、庶人服铁角带，恩赐者不用此制。
lì zhī dài běn shì nèi chū yǐ cì jiàng xiàng zài yú shù liáo qǐ hé tiě fú
荔支带本是内出以赐将相，在于庶僚，岂合僣服？
wàng fēi ēn cì zhě guān zhì sān pǐn nǎi de fú zhī
望非恩赐者，官至三品乃得服之。
jǐng dé sān nián zhào tōng xī jīn yù dài chú guān pǐn hé fú jí ēn cì wài yú rén bù dé fú yòng
"景德三年，诏通犀、金、玉带，除官品合服及恩赐外，余人不得服用。
dà zhōng xiáng fú wǔ nián zhào yuē fāng tuán jīn dài yōu chǒng fǔ chén jīn wén wǔ shù guān jí jì shù zhī liú lǜ yǐ jīn yín fǎng xiào shén wěn yí zhì
大中祥符五年，诏曰："方团金带，优宠辅臣，今文武庶官及伎术之流，率以金银仿效，甚紊彝制。
zì jīn chú ēn cì wài xī jìn zhī
自今除恩赐外，悉禁之。
duān gǒng zhōng zhào zuò ruì cǎo dì qiú lù wén fāng tuán kuà dài fù yǐ jīn yú cì zhōng shū shū mì yuàn wén chén
"端拱中，诏作瑞草地球路文方团胯带，副以金鱼，赐中书、枢密院文臣。
rén zōng qìng lì bā nián zhāng xìn jūn jié dù shǐ jiān shì zhōng li yòng hé yán fú jiàn zhāng qí shòu jiān shì zhōng rì tè cì hù tóu jīn dài yǐ wéi róng yì yù wàng zhèng xiè rì zhǔn lì tè cì
仁宗庆历八年，彰信军节度使兼侍中李用和言："伏见张耆授兼侍中日，特赐笏头金带以为荣异，欲望正谢日，准例特赐。
zhào rú qí lì
"诏如耆例。
shén zōng xī níng liù nián xī hé lù zòu jié zǎi chén wáng ān shí lǜ qún chén hè zǐ chén diàn shén zōng jiě suǒ fú bái yù dài cì zhī
神宗熙宁六年，熙河路奏捷，宰臣王安石率群臣贺紫宸殿，神宗解所服白玉带赐之。
bā nián qí wáng hào jiā wáng yūn yán méng cì fāng tuán yù dài zhe wèi cháo yí qǐ bǎo zàng yú jiā bù gǎn fú yòng
八年，岐王颢、嘉王𫖳言："蒙赐方团玉带，著为朝仪，乞宝藏于家，不敢服用。
shén zōng bù xǔ mìng gōng bié zuó yù dài yǐ cì zhī
"神宗不许，命工别琢玉带以赐之。
hào děng gù cí bù tīng
颢等固辞，不听；
qǐng jiā pèi jīn yú yǐ bié xián zhào yǐ yù yú cì zhī
请加佩金鱼以别嫌，诏以玉鱼赐之。
qīn wáng pèi yù yú zì cǐ shǐ
亲王佩玉鱼自此始。
zōng dàn zōng è jiē yǐ shǐ xiāng yù jiāo ēn gào xiè tè cì qiú wén fāng tuán jīn dài pèi yú zì shì zōng shì jié dù dài tóng píng zhāng shì zhě zhe wéi lì
宗旦、宗谔皆以使相遇郊恩告谢，特赐球文方团金带、佩鱼，自是宗室节度带同平章事者，著为例。
xuān huī shǐ zhāng fāng píng guō kuǐ wáng gǒng chén jiē cháng tè cì
宣徽使张方平、郭逵、王拱辰皆尝特赐。
yuán fēng wǔ nián zhào sān shī sān gōng zǎi xiàng zhí zhèng guān kāi fǔ yí tóng sān sī jié dù shǐ cháng rèn zǎi xiàng zhě guān wén diàn dà xué shì yǐ shàng jīn qiú wén fāng tuán dài pèi yú
元丰五年，诏："三师、三公、宰相、执政官、开府仪同三司、节度使尝任宰相者、观文殿大学士已上，金球文方团带，佩鱼。
guān wén diàn xué shì zhì bǎo wén gé zhí xué shì jié dù shǐ yù shǐ dài fū zhōng chéng liù cáo shàng shū shì láng sàn qí cháng shì yù xiān huā dài nèi yù shǐ dài fū liù cáo shàng shū hàn lín xué shì yǐ shàng jí zī zhèng diàn xué shì tè bān hàn lín xué shì shàng zhě réng pèi yú
观文殿学士至宝文阁直学士、节度使、御史大夫、中丞、六曹尚书、侍郎、散骑常侍御仙花带，内御史大夫、六曹尚书、翰林学士以上及资政殿学士特班翰林学士上者，仍佩鱼。
liù nián zhào běi shǐ jīng guò chù shǒu chén céng jiè cháo yì dài fū zhě lìng quán fú zǐ bù xì jīn dài
"六年，诏："北使经过处，守臣曾借朝议大夫者，令权服紫，不系金带。
qí yā cì yù yán guān réng hù jiè xiān jiè cháo yì dài fū zhě jí jiè zhōng sàn dài fū bìng xǔ xì jīn dài bù pèi yú
其押赐御筵官仍互借，先借朝议大夫者，即借中散大夫，并许系金带，不佩鱼。
zhé zōng yuán yòu wǔ nián zhào chén liáo céng cì jīn dài hòu zhì bù gāi xì zhě zài wài xǔ xì
"哲宗元祐五年，诏：臣僚曾赐金带后至不该系者，在外许系。
huī zōng chóng níng èr nián zhào liù shàng jú fèng yù jīn hòu xǔ fú jīn dài
徽宗崇宁二年，诏：六尚局奉御，今后许服金带。
sì nián zhōng shū shěng jiǎn huì zhé zōng yuán fú yí zhì lìng zhū dài sān shī sān gōng zǎi xiàng zhí zhèng guān shǐ xiāng jié dù shǐ guān wén diàn dà xué shì qiú wén pèi yú
四年，中书省检会哲宗《元符仪制令》："诸带，三师、三公、宰相、执政官、使相、节度使、观文殿大学士球文，佩鱼。
jié dù shǐ fēi céng rèn zǎi xiàng jí yù xiān huā pèi yú
节度使非曾任宰相即御仙花，佩鱼。
guān wén diàn xué shì zhì bǎo wén gé zhí xué shì yù shǐ dài fū zhōng chéng liù cáo shàng shū shì láng sàn qí cháng shì bìng yù xiān huā quán shì láng bù tóng
观文殿学士至宝文阁直学士、御史大夫、中丞、六曹尚书、侍郎、散骑常侍并御仙花，权侍郎不同；
nèi yù shǐ dài fū liù cáo shàng shū guān wén diàn xué shì zhì hàn lín xué shì réng pèi yú zī zhèng diàn xué shì tè zhǐ bān zài hàn lín xué shì shàng zhě tóng quán shàng shū bù tóng
内御史大夫、六曹尚书、观文殿学士至翰林学士仍佩鱼，资政殿学士特旨班在翰林学士上者同，权尚书不同。
qí guān zhí wèi zhì ér tè cì zhě bù jū cǐ lìng
其官职未至而特赐者，不拘此令。
yīn rèn zhí shì guān jīng cì jīn dài zhě suī hòu rèn bù gāi cì yì xǔ fú
因任职事官经赐金带者，虽后任不该赐，亦许服。
kàn xiáng ruò chēng yīn rèn liù cáo shì láng jīng cì dài hòu chú zhī kāi fēng fǔ zhī lèi jì fēi zhí shì guān yòu fēi zài wài jiē bù xǔ xì shì fēi yuán lì fǎ zhī yì
"看详：若称因任六曹侍郎经赐带，后除知开封府之类，既非职事官，又非在外，皆不许系，似非元立法之意。
gài lì wén gāi jǔ wèi jǐn qí tè cì zhě jì bù yuán guān zhí zì wú shí bù xǔ xì wài
盖立文该举未尽，其特赐者既不缘官职，自无时不许系外；
yīn rèn zhí shì guān cì jīn dài hòu rèn bù gāi zhě yì xǔ fú jí zài wài yǔ zài jīng fēi zhí shì guān jiē kě yòng
因任职事官赐金带，后任不该者亦许服，即在外与在京非职事官，皆可用。
zhào shēn míng xíng xià
诏申明行下。
dà guān èr nián zhào zhōng shū shè rén jiàn yì dài fū dài zhì diàn zhōng shǎo jiān xǔ xì hóng tīng xī dài bù pèi yú
大观二年，诏中书舍人、谏议大夫、待制、殿中少监许系红鞓犀带，不佩鱼。
zhōng xīng réng zhī qí děng yì yǒu yù yǒu jīn yǒu yín yǒu jīn tu yín yǒu xī yǒu tōng xī yǒu jiǎo
中兴仍之，其等亦有玉、有金、有银、有金涂银、有犀、有通犀、有角。
qí zhì qiú wén zhě sì fāng wǔ tuán yù xiān huā zhě pái fāng
其制，球文者四方五团，御仙花者排方。
fán jīn dài sān gōng zuǒ yòu chéng xiàng sān shǎo shǐ xiāng zhí zhèng guān guān wén diàn dà xué shì jié dù shǐ qiú wén pèi yú
凡金带：三公、左右丞相、三少、使相、执政官、观文殿大学士、节度使球文，佩鱼；
guān wén diàn xué shì zhì huá wén gé zhí xué shì yù shǐ dài fū zhōng chéng liù cáo shàng shū shì láng sàn qí cháng shì kāi fēng yǐn jǐ shì zhōng bìng yù xiān huā nèi yù shǐ dài fū liù cáo shàng shū guān wén diàn xué shì zhì hàn lín xué shì réng pèi yú
观文殿学士至华文阁直学士、御史大夫、中丞、六曹尚书、侍郎、散骑常侍、开封尹、给事中并御仙花，内御史大夫、六曹尚书、观文殿学士至翰林学士仍佩鱼；
zhōng shū shè rén zuǒ yòu jiàn yì dài fū lóng tú tiān zhāng bǎo wén xiǎn mó huī yóu fū wén huàn zhāng huá wén gé dài zhì quán shì láng fú hóng tīng pái fāng hēi xī dài réng pèi yú
中书舍人、左右谏议大夫、龙图天章宝文显谟徽猷敷文焕章华文阁待制、权侍郎服红鞓排方黑犀带，仍佩鱼；
quán shì láng yǐ shàng bà rèn bù dài zhí zhě yì xǔ fú zhī
权侍郎以上罢任不带职者，亦许服之。
yú dài
鱼袋。
qí zhì zì táng shǐ gài yǐ wéi fú qì yě
其制自唐始，盖以为符契也。
qí shǐ yuē yú fú zuǒ yī yòu yī
其始曰鱼符，左一，右一。
zuǒ zhě jìn nèi zuǒ zhě suí shēn kè guān xìng míng chū rù hé zhī
左者进内，左者随身，刻官姓名，出入合之。
yīn shèng yǐ dài gù yuē yú dài
因盛以袋，故曰鱼袋。
sòng yīn zhī qí zhì yǐ jīn yín shì wéi yú xíng gōng fú zé xì yú dài ér chuí yú hòu yǐ míng guì jiàn fēi fù rú táng zhī fú qì yě
宋因之，其制以金银饰为鱼形，公服则系于带而垂于后，以明贵贱，非复如唐之符契也。
tài zōng yōng xī yuán nián nán jiāo hòu nèi chū yǐ cì jìn chén yóu shì nèi wài shēng cháo wén wǔ guān jiē pèi yú
太宗雍熙元年，南郊后，内出以赐近臣，由是内外升朝文武官皆佩鱼。
fán fú zǐ zhě shì yǐ jīn
凡服紫者，饰以金；
fú fēi zhě shì yǐ yín
服绯者，饰以银。
tíng cì zǐ zé gěi jīn tu yín zhě
庭赐紫，则给金涂银者；
cì fēi yì yǒu tè gěi zhě
赐绯，亦有特给者。
jīng guān mù zhí zhōu xiàn guān cì fēi zǐ zhě yì pèi
京官、幕职州县官赐绯紫者，亦佩。
qīn wáng wǔ guān nèi zhí jiàng xiào jiē bù pèi
亲王武官、内职将校皆不佩。
zhēn zōng dà zhōng xiáng fú liù nián zhào jì shù guān wèi shēng cháo cì fēi zǐ zhě bù dé pèi yú
真宗大中祥符六年，诏伎术官未升朝赐绯、紫者，不得佩鱼。
rén zōng tiān shèng èr nián hàn lín dài zhào tài zǐ zhōng shè tóng zhèng wáng wén dù yīn lēi bēi cì zǐ zhāng fú yǐ jiù pèi yín yú qǐng pèi jīn yú
仁宗天圣二年，翰林待诏、太子中舍同正王文度因勒碑赐紫章服，以旧佩银鱼，请佩金鱼。
rén zōng yuē xiān cháo bù xǔ jì shù rén zhé pèi yú yǐ bié shì lèi bù lìng hùn xiáo yi què qí qǐng
仁宗曰："先朝不许伎术人辄佩鱼，以别士类，不令混淆，宜却其请。
jǐng yòu sān nián zhào diàn zhōng shěng shàng yào fèng yù cì zǐ xú ān rén tè xǔ pèi yú
"景祐三年，诏殿中省尚药奉御赐紫徐安仁，特许佩鱼。
zhì hé yuán nián zhào zhōng shū tí diǎn wǔ fáng gōng shì zì jīn suī wú chū shēn yì tīng pèi yú
至和元年，诏：中书提点五房公事，自今虽无出身，亦听佩鱼。
jiù zhì zì xuǎn rén rù wèi táng hòu guān zhuǎn zhì wǔ fáng tí diǎn shǐ de pèi yú
旧制，自选人入为堂后官，转至五房提点，始得佩鱼。
tí diǎn wǔ fáng lǚ wéi hé fēi xuǎn rén rù yuán sī tiān jiàn wǔ guān zhèng lì qiú pèi yú tè xǔ zhī
提点五房吕惟和非选人入，援司天监五官正例求佩鱼，特许之。
shén zōng yuán fēng èr nián pú zōng mèng chú hàn lín xué shì shén zōng yuē xué shì zhí qīng de jìn fēi tā guān bǐ ér guān yí wèi chǒng zì jīn yi jiā pèi yú
神宗元丰二年，蒲宗孟除翰林学士，神宗曰："学士职清地近，非它官比，而官仪未宠，自今宜加佩鱼。
suì zhe wèi lìng
"遂著为令。
sān nián zhào zì jīn zhōng shū táng hòu guān bìng dài cì fēi yú dài yú yī jiù lì
三年，诏：自今中书堂后官，并带赐绯鱼袋，余依旧例。
huī zōng zhèng hé yuán nián shàng shū bīng bù shì láng wáng zhào zòu jīn jiān sī shǒu cuì děng bìng xǔ jiè fú sè ér bù xǔ pèi yú jí shì yǒu fú ér wú zhāng dài yǔ lì wú bié
徽宗政和元年，尚书兵部侍郎王诏奏："今监司、守、倅等，并许借服色而不许佩鱼，即是有服而无章，殆与吏无别。
qǐ jīn hòu yīng jiè fēi zǐ chén liáo bìng xǔ suí fú sè pèi yú réng gè xǔ rù xián hou huí rì yī jiù fú sè
乞今后应借绯、紫臣僚，并许随服色佩鱼，仍各许入衔，候回日依旧服色。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
zhōng xīng bìng réng jiù zhì
中兴，并仍旧制。
hù
笏。
táng zhì wǔ pǐn yǐ shàng yòng xiàng
唐制五品以上用象。
shàng yuán xià fāng
上圆下方；
liù pǐn yǐ xià yòng zhú mù shàng cuò xià fāng
六品以下用竹、木，上挫下方。
sòng wén sàn wǔ pǐn yǐ shàng yòng xiàng jiǔ pǐn yǐ shàng yòng mù
宋文散五品以上用象，九品以上用木。
wǔ chén nèi zhí bìng yòng xiàng qiān niú yī lǜ yì yòng xiàng tíng cì fēi lǜ zhě gěi zhī
武臣、内职并用象，千牛衣绿亦用象，廷赐绯、绿者给之。
zhōng xīng tóng
中兴同。
xuē
靴。
sòng chū yán jiù zhì cháo lǚ yòng xuē
宋初沿旧制，朝履用靴。
zhèng hé gēng dìng lǐ zhì gǎi xuē yòng lǚ
政和更定礼制，改靴用履。
zhōng xīng réng zhī
中兴仍之。
qián dào qī nián fù gǎi yòng xuē yǐ hēi gé wèi zhī dà dǐ cān yòng lǚ zhì wéi jiā yào yān
乾道七年，复改用靴，以黑革为之，大抵参用履制，惟加靿焉。
qí shì yì yǒu qú yì chún qì dài fū yǐ shàng jù sì shì cháo qǐng wǔ gōng láng yǐ xià qù yì cóng yì xuān jiào láng yǐ xià zhì jiàng xiào jì shù guān bìng qù chún
其饰亦有絇、𫄷、纯、綦，大夫以上具四饰，朝请、武功郎以下去𫄷，从义、宣教郎以下至将校、伎术官并去纯。
dǐ yòng má zài zhòng gé yī zhòng
底用麻再重，革一重。
lǐ yòng sù nà zhān gāo bā cùn
里用素衲毡，高八寸。
zhū wén wǔ guān tōng fú zhī wéi yǐ sì shì wéi bié
诸文武官通服之，惟以四饰为别。
fú lǜ zhě shì yǐ lǜ fú fēi zǐ zhě shì yì rú zhī fǎng gǔ suí shang sè zhī yì
服绿者饰以绿，服绯、紫者饰亦如之，仿古随裳色之意。
zān dài
簪戴。
fú tóu zān huā wèi zhī zān dài
幞头簪花，谓之簪戴。
zhōng xīng jiāo sì míng táng lǐ bì huí luán chén liáo jí hù cóng bìng zān huā gōng xiè rì yì rú zhī
中兴，郊祀、明堂礼毕回銮，臣僚及扈从并簪花，恭谢日亦如之。
dà luó huā yǐ hóng huáng yín hóng sān sè luán zhī yǐ zá sè luō dà juàn huā yǐ hóng yín hóng èr sè
大罗花以红、黄、银红三色，栾枝以杂色罗，大绢花以红、银红二色。
luō huā yǐ cì bǎi guān luán zhī qīng jiān yǐ shàng yǒu zhī
罗花以赐百官，栾枝，卿监以上有之；
juàn huā yǐ cì jiàng xiào yǐ xià
绢花以赐将校以下。
tài shàng liǎng gōng shàng shòu bì jí shèng jié jí xī yàn jí cì xīn jìn shì wén xǐ yàn bìng rú zhī
太上两宫上寿毕，及圣节、及锡宴、及赐新进士闻喜宴，并如之。
zhòng dài
重戴。
táng shì rén duō shàng zhī gài gǔ dà cái mào zhī yí zhì běn yě fū yán sōu zhī fú
唐士人多尚之，盖古大裁帽之遗制，本野夫岩叟之服。
yǐ zào luó wèi zhī fāng ér chuí yán zǐ lǐ liǎng zǐ sī zǔ wèi yīng chuí ér jié zhī hàn xià
以皂罗为之，方而垂檐，紫里，两紫丝组为缨，垂而结之颔下。
suǒ wèi zhòng dài zhě gài zhé shàng jīn yòu jiā yǐ mào yān
所谓重戴者，盖折上巾又加以帽焉。
sòng chū yù shǐ tái jiē zhòng dài yú guān huò dài huò fǒu
宋初，御史台皆重戴，余官或戴或否。
hòu xīn jìn shì yì dài zhì shì hè zé zhǐ
后新进士亦戴，至释褐则止。
tài zōng chún huà èr nián yù shǐ tái yán jiù yí sān yuàn yù shǐ zài tái jí chū shǐ bìng zhòng dài shì yǐ jiǔ fèi
太宗淳化二年，御史台言："旧仪，三院御史在台及出使，并重戴，事已久废。
qí yù shǐ chū tái wèi shěng zhí jí zài jīng lí wù zhě qǐng yī jiù yí wéi zhě fá fèng yī yuè
其御史出台为省职及在京厘务者，请依旧仪，违者罚俸一月。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
yòu zhào liǎng shěng jí shàng shū shěng wǔ pǐn yǐ shàng jiē zhòng dài shū mì sān sī shǐ fù zé bù
又诏两省及尚书省五品以上皆重戴，枢密三司使、副则不。
zhōng xīng hòu yù shǐ liǎng zhì zhī gòng jǔ guān xīn jìn shì shàng sān rén xǔ fú zhī
中兴后，御史、两制、知贡举官、新进士上三人，许服之。
shí fú
时服。
sòng chū yīn wǔ dài jiù zhì měi suì zhū chén jiē cì shí fú rán zhǐ cì jiàng xiàng xué shì jìn jūn dà xiào
宋初因五代旧制，每岁诸臣皆赐时服，然止赐将相、学士、禁军大校。
jiàn lóng sān nián tài zǔ wèi shì chén yuē bǎi guān bù cì shén wú wèi yě
建隆三年，太祖谓侍臣曰："百官不赐，甚无谓也。
nǎi biàn cì zhī
"乃遍赐之。
suì yù duān wǔ shí yuè yī rì wén wǔ qún chén jiàng xiào jiē gěi yān
岁遇端午、十月一日，文武群臣将校皆给焉。
shì suì shí yuè jìn chén jūn xiào zēng gěi jǐn chèn páo zhōng shū mén xià shū mì xuān huī yuàn jié dù shǐ jí shì wèi bù jūn dōu yú hòu yǐ shàng huáng qīn dà jiàng jūn yǐ shàng tiān xià lè yūn jǐn
是岁十月，近臣、军校增给锦衬袍，中书门下、枢密、宣徽院、节度使及侍卫步军都虞候以上，皇亲大将军以上，天下乐晕锦；
sān sī shǐ xué shì zhōng chéng nèi kè shěng shǐ fù mǎ liú hòu guān chá shǐ huáng qīn jiāng jūn zhū sī shǐ xiāng zhǔ yǐ shàng cù sì pán diāo xì jǐn
三司使、学士、中丞、内客省使、驸马、留后、观察使，皇亲将军、诸司使、厢主以上，簇四盘雕细锦；
sān sī fù shǐ gōng guàn pàn guān huáng shī zǐ dà jǐn
三司副使、宫观判官，黄师子大锦；
fáng yù tuán liàn shǐ cì shǐ huáng qīn zhū sī fù shǐ cuì máo xì jǐn
防御团练使、刺史、皇亲诸司副使，翠毛细锦；
quán zhōng chéng zhī kāi fēng fǔ yín tái sī shěn xíng yuàn jí dài zhì yǐ shàng zhī jiǎn yuàn gǔ yuàn tóng sān sī fù shǐ liù tǒng jūn jīn wú dà jiàng jūn hóng jǐn
权中丞、知开封府、银台司、审刑院及待制以上，知检院鼓院、同三司副使、六统军、金吾大将军，红锦。
zhū bān jí zhū jūn jiāng xiào yì cì zhǎi jǐn páo
诸班及诸军将校，亦赐窄锦袍。
yǒu cuì máo yí nán yún yàn xì jǐn shī zǐ liàn què bǎo zhào dà jǐn bǎo zhào zhōng jǐn fán qī děng
有翠毛、宜男、云雁细锦，师子、练鹊、宝照大锦，宝照中锦，凡七等。
yìng gěi jǐn páo zhě jiē wǔ shì
应给锦袍者，皆五事；
gōng fú jǐn kuān páo líng hàn shān kù lè bó chéng láng gěi shè dà qīng jiān yǐ shàng bù gěi jǐn páo zhě jiā yǐ huáng líng xiù bào dù
（公服、锦宽袍，绫汗衫、袴，勒帛，丞郎、给舍、大卿监以上不给锦袍者，加以黄绫绣抱肚。
dà jiàng jūn shǎo qīng jiān láng zhōng yǐ shàng shū mì zhū fáng fù chéng zhǐ yǐ shàng zhū sī shǐ huáng qīn chéng zhì chóng bān jiē sì shì
）大将军、少卿监、郎中以上，枢密诸房副承旨以上，诸司使，皇亲承制、崇班，皆四事；
wú jǐn páo
（无锦袍。
jiāng jūn zhì fù lǜ zhī zá yù shǐ zhì dà lǐ zhèng rù nèi dōu zhī nèi shì dōu zhī huáng qīn diàn zhí yǐ shàng jiē sān shì
）将军至副率、知杂御史至大理正、入内都知、内侍都知、皇亲殿直以上，皆三事；
wú kù
（无袴。
tōng shì shè rén chéng zhì chóng bān rù nèi yā bān nèi shì fù dōu zhī yā bān nèi cháng shì liù shàng fèng yù yǐ xià jīng guān chōng guǎn gé zōng zhèng sì xíng fǎ guān zhě jiē èr shì
）通事舍人、承制、崇班、入内押班、内侍副都知押班、内常侍、六尚奉御以下，京官充馆阁、宗正寺、刑法官者，皆二事；
wú lè bó nèi zhí hàn shān yǐ líng wén chén yǐ juàn
（无勒帛，内职汗衫以绫，文臣以绢。
gé mén zhī hòu nèi gòng fèng guān zhì diàn zhí jīng guān biān xiū jiào kān zhǐ gěi gōng fú
）阁门祗候、内供奉官至殿直，京官编修、校勘，止给公服。
duān wǔ yì gěi
端午，亦给。
yìng gěi jǐn páo zhě hàn shān yǐ huáng hú bié jiā xiù bào dù xiǎo shàn
应给锦袍者，汗衫以黄縠，别加绣抱肚、小扇。
dàn shèng jié suǒ gěi rú shí fú
诞圣节所给，如时服。
jīng shī jìn xiāng jūn xiào wèi shì nèi zhū sī xū shǐ gōng qiǎo rén bìng gěi fú yǒu chà
（京师禁厢军校、卫士、内诸司胥史、工巧人，并给服有差。
cháo guān jīng guān nèi zhí chū wèi wài rèn tōng pàn jiān yā xún jiǎn yǐ shàng zhě dà fān fǔ jiān wu zhě yì huò gěi zhī
朝官、京官、内职出为外任通判、监押、巡检以上者，（大藩府监务者，亦或给之。
měi suì shí yuè shí fú kāi bǎo zhōng jiē cì zhǎi jǐn páo
）每岁十月时服，开宝中，皆赐窄锦袍。
tài píng xīng guó yǐ hòu wén guān zhī zhì gào wǔ guān shàng jiàng jūn nèi zhí zhū sī shǐ yǐ shàng jiē cì jǐn
太平兴国以后，文官知制诰、武官上将军、内职诸司使以上，皆赐锦。
fān zhèn guān chá shǐ yǐ shàng tiān xià lè yūn jǐn
（藩镇观察使以上，天下乐晕锦；
shàng shū jí bù jūn dōu yú hòu yǐ shàng jí zhī yì zhōu bīng zhōu cì yūn jǐn jiē wǔ shì
尚书及步军都虞候以上及知益州、并州，次晕锦，皆五事。
xué shì chéng láng cù sì pán diāo jǐn
学士、丞郎，簇四盘雕锦；
cì shǐ yǐ shàng jí zhī guǎng zhōu cuì máo jǐn jiē sān jiàn
刺史以上及知广州，翠毛锦，皆三件。
dài zhì yǐ shàng héng bān zhū sī shǐ cuì máo jǐn
待制以上、横班诸司使，翠毛锦；
zhī dài zhōu yù xiān huā jǐn
知代州，御仙花锦；
zhū sī shǐ lǐng jùn yí nán jǐn
诸司使领郡，宜男锦；
zhū sī shǐ yún yàn jǐn
诸司使，云雁锦。
fù mǎ jǐn rú chéng láng zēng zhì sì shì
驸马，锦如丞郎，增至四事。
yì zhōu qián xiá jǐn cóng běn guān zēng líng kù
益州钤辖，锦从本官，增绫袴。
cháo guān gòng fèng guān yǐ shàng jiē cì zǐ de zào huā yī zhèng
）朝官供奉官以上，皆赐紫地皂花欹正。
jīng guān diàn zhí yǐ xià jiē cì zǐ dà líng
京官殿直以下，皆赐紫大绫。
zài wài jìn jūn jiàng xiào yì cì zhǎi jǐn páo cì cì zǐ líng sè juàn
在外禁军将校，亦赐窄锦袍，次赐紫绫色绢。
jǐng dé yuán nián shǐ zhào hé běi hé dōng shǎn xī sān lù zhuǎn yùn shǐ fù bìng gěi fāng shèng liàn què jǐn
景德元年，始诏河北、河东、陕西三路转运使、副，并给方胜练鹊锦。
xiào liè cóng guān jiān cì zǐ luó jǐn xuán lán nuǎn xuē
校猎从官兼赐紫罗锦、旋襕、暖靴。
yōng xī sì nián lìng jié dù shǐ gěi zào dì jīn xiàn pán yún fèng lù tāi xuán lán shì wèi bù jūn dōu yú hòu yǐ shàng gěi zào dì jīn xiàn pán huā yuān yāng
雍熙四年，令节度使给皂地金线盘云凤鹿胎旋襕，侍卫步军都虞候以上给皂地金线盘花鸳鸯。
qīn wáng zǎi xiàng shǐ xiāng shēng rì bìng cì yī wǔ shì jǐn cǎi bǎi pǐ jīn huā yín qì bǎi liǎng mǎ èr pǐ jīn tu yín ān lēi yī
亲王、宰相、使相生日，并赐衣五事，锦彩百匹，金花银器百两，马二匹，金涂银鞍勒一。
zǎi xiàng shū mì shǐ cān zhī zhèng shì shū mì fù shǐ xuān huī shǐ chū bài jiā ēn zhōng xiè rì bìng cì yī wǔ shì jīn dài yī jiù lì zhī dài chún huà hòu zǎi xiàng cān zhī zhèng shì wén chén rèn shū mì fù shǐ gǎi cì fāng tuán kuà qiú lù jīn dài jiā yǐ jīn yú
宰相、枢密使、参知政事、枢密副使、宣徽使初拜、加恩中谢日，并赐衣五事，金带一，（旧荔支带，淳化后，宰相、参知政事、文臣任枢密副使，改赐方团胯球路金带，加以金鱼。
tú jīn yín ān lè mǎ yī
）涂金银鞍勒马一。
sān sī shǐ xué shì yù shǐ zhōng chéng chū bài zhōng xiè rì cì yī wǔ shì lì zhī jīn dài yī tú jīn yín ān lè mǎ yī
三司使、学士、御史中丞初拜中谢日，赐衣五事，荔支金带一，涂金银鞍勒马一。
wén míng xué shì yǐ xià chū cì jīn zhuāng xī dài hòu gǎi cì jīn dài
（文明学士以下，初赐金装犀带，后改赐金带。
zhōng shū shè rén cì xí yī xī dài
）中书舍人，赐袭衣、犀带。
zǎi xiàng yǐ xià duì yù tái cì
宰相以下对御抬赐；
shū mì zhí xué shì zhōng shū shè rén xiè qì zhōng shǐ yā cì zài rù xiè yú bié diàn
枢密直学士、中书舍人谢讫，中使押赐，再入谢于别殿。
zhōng shū shè rén huò gào xiè rì yǐ gǎi cì zhāng fú zé ba zhōng shǐ yā cì
中书舍人或告谢日已改赐章服，则罢中使押赐。
jiāo yīn lǐ bì qīn wáng zǎi xiàng zhì lóng tú gé zhí xué shì jìn jūn jiàng xiào gè cì xí yī jīn dài qīn wáng zhōng shū mén xià shū mì xuān huī sān sī shǐ sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ yǐ shàng jiā ān lè mǎ yī
郊禋礼毕，亲王、宰相至龙图阁直学士、禁军将校，各赐袭衣、金带，（亲王、中书门下、枢密、宣徽、三司使、四厢都指挥使以上，加鞍勒马一。
qí hòu gōng guàn fù shǐ tiān shū fú shì shǐ bìng tóng xué shì
其后宫观副使、天书扶侍使，并同学士。
tóng zhōng xiè rì
）同中谢日。
yōng xī yuán nián liǎng shěng wǔ pǐn yǐ shàng yù shǐ tái shàng shū shěng sì pǐn yǐ shàng gè cì xí yī xī dài yú dài
雍熙元年，两省五品以上，御史台、尚书省四品以上，各赐袭衣、犀带、鱼袋。
qí wèi wǔ shǐ zé jiē cì jīn dài réng gè jiā qì bì
其为五使，则皆赐金带，仍各加器币。
wén wǔ xíng shì guān gè cì jīn bó
（文武行事官，各赐金帛。
mù bó zài wài zhě yù dà lǐ bù cì
牧伯在外者，遇大礼，不赐。
dà zhōng xiáng fú yuán nián zhào jié dù guān chá fáng yù tuán liàn shǐ cì shǐ yīn dōng fēng wèi zhū zhōu bù shǔ qián xiá zhě bìng tè cì yān
大中祥符元年，诏节度、观察、防御、团练使，刺史，因东封为诸州部署钤辖者，并特赐焉。
shǐ xiāng jié dù shǐ zì zhèn lái cháo rù jiàn rì cì yī wǔ shì jīn dài ān mǎ
使相、节度使自镇来朝入见日，赐衣五事，金带，鞍马；
cháo cí rì cì zhǎi yī liù shì jīn shù dài ān lè mǎ yī sàn mǎ èr
朝辞日，赐窄衣六事，金束带，鞍勒马一，散马二；
jié dù shǐ jiǎn sàn mǎ
（节度使减散马。
wèi dōu bù shǔ zhě bié cì dài jiǎ ān lè mǎ yī
）为都部署者，别赐带甲鞍勒马一。
guān chá shǐ wèi dōu bù shǔ fù dōu bù shǔ fù běn rèn zhī zhōu cì zhǎi yī sān shì jīn shù dài ān lè mǎ
观察使为都部署、副都部署赴本任、知州，赐窄衣三事，金束带，鞍勒马。
fáng yù tuán liàn shǐ cì shǐ wèi bù shǔ qián xiá cì zhǎi yī sān shì jīn shù dài
防御团练使、刺史为部署、钤辖，赐窄衣三事，金束带；
fù běn rèn cì zhǎi yī sān shì tú jīn yín yāo dài
赴本任，赐窄衣三事，涂金银腰带；
wèi zhī zhōu dōu jiān cì zhǎi yī sān shì juàn sān shí pǐ
为知州、都监，赐窄衣三事，绢三十匹。
zhū sī wèi qián xiá zhě cì zhǎi yī jīn shù dài
诸司为钤辖者，赐窄衣、金束带。
wén wǔ guān nèi zhí chū wèi zhī zhōu jūn tōng pàn fā yùn zhuǎn yùn shǐ fù tí diǎn xíng yù dōu jiān xún jiǎn zhài zhǔ jūn shǐ jí rèn shǐ fán yào zhě pú yè cì zhǎi yī sān shì juàn wǔ shí pǐ
文武官内职出为知州军、通判、发运、转运使副、提点刑狱、都监、巡检、砦主、军使及任使繁要者，仆射赐窄衣三事，绢五十匹；
shàng shū chéng láng xué shì jiàn shè dài zhì dà qīng jiān jí tǒng jūn shàng jiàng jūn zhū sī shǐ jiǎn juàn èr shí pǐ
尚书、丞郎、学士、谏舍、待制、大卿监及统军、上将军、诸司使，减绢二十匹；
shǎo qīng jiān zhì wǔ guān zhèng dà jiàng jūn zhì fù lǜ zhū sī fù shǐ jiǎn juàn yī shí pǐ
少卿监至五官正、大将军至副率、诸司副使，减绢一十匹；
zhōng láng jiàng jīng guān nèi diàn chéng zhì zhì jiè zhí nèi cháng shì jiǎn yī èr shì yòu jiǎn juàn yī shí pǐ
中郎将、京官内殿承制至借职、内常侍，减衣二事，又减绢一十匹。
zhǎi yī qǐ èr yuè gěi zǐ luó shān
窄衣，起二月给紫罗衫；
qǐ shí yuè gěi zǐ yī zhèng jǐn ǎo
起十月给紫欹正锦袄。
gěi gōng fú zhě dān jiā yì rán
（给公服者，单夹亦然。
zhū dào yá nèi zhǐ huī shǐ dōu yú hòu rù gòng cí rì cì zǐ luō zhǎi shān jīn tu yín dài
）诸道衙内指挥使、都虞候入贡辞日，赐紫罗窄衫，金涂银带。
shì shù rén chē fú zhī zhì
士庶人车服之制。
tài zōng tài píng xīng guó qī nián zhào yuē shì shù zhī jiān chē fú zhī zhì zhì yú sāng zàng gè yǒu děng chà
太宗太平兴国七年，诏曰："士庶之间，车服之制，至于丧葬，各有等差。
jìn nián yǐ lái pō chéng yú tiě
近年以来，颇成逾僣。
xuān lìng hàn lín xué shì chéng zhǐ lǐ fǎng xiáng dìng yǐ wén
宣令翰林学士承旨李昉详定以闻。
fǎng zòu jīn hòu fù shāng dà jiǎ chéng mǎ qī sù ān zhě wù jìn
"昉奏："今后富商大贾乘马，漆素鞍者勿禁。
jìn nián pǐn guān lǜ páo jí jǔ zǐ bái lán xià jiē fú zǐ sè yì qǐng jìn zhī
近年品官绿袍及举子白襕下皆服紫色，亦请禁之。
qí sī dì biàn fú xǔ zǐ zào yī bái páo
其私第便服，许紫皂衣、白袍。
jiù zhì shù rén fú bái jīn qǐng liú wài guān jí gòng jǔ rén shù rén tōng xǔ fú zào
旧制，庶人服白，今请流外官及贡举人、庶人通许服皂。
gōng shāng shù rén jiā shèng yán zi huò yòng sì rén bā rén qǐng jìn duàn tīng chéng chē
工商、庶人家乘檐子，或用四人、八人，请禁断，听乘车；
dōu zǐ yú bù dé guò èr rén
兜子，舁不得过二人。
bìng cóng zhī
"并从之。
duān gǒng èr nián zhào xiàn zhèn chǎng wù zhū sè gōng rén bìng shù rén shāng gǔ jì shù bù xì guān líng rén zhǐ xǔ fú zào bái yī tiě jiǎo dài bù dé fú zǐ
端拱二年，诏县镇场务诸色公人并庶人、商贾、伎术、不系官伶人，只许服皂、白衣，铁、角带，不得服紫。
wén wǔ shēng cháo guān jí zhū sī fù shǐ jìn jūn zhǐ huī shǐ xiāng jūn dōu yú hòu zhī jiā zǐ dì bù jū cǐ xiàn
文武升朝官及诸司副使、禁军指挥使、厢军都虞候之家子弟，不拘此限。
fú tóu jīn zǐ zì jīn gāo bù guò èr cùn wǔ fēn
幞头巾子，自今高不过二寸五分。
fù rén jiǎ jì bìng yi jìn duàn réng bù dé zuò gāo jì jí gāo guān
妇人假髻并宜禁断，仍不得作高髻及高冠。
qí xiāo jīn ní jīn zhēn zhū zhuāng zhuì yī fú chú mìng fù xǔ fú wài yú rén bìng jìn
其销金、泥金、真珠装缀衣服，除命妇许服外，余人并禁。
zhì dào yuán nián fù xǔ shù rén fú zǐ
至道元年，复许庶人服紫。
zhēn zōng xián píng sì nián jìn mín jiān zào yín ān wǎ jīn xiàn pán cù jīn xiàn
真宗咸平四年，禁民间造银鞍瓦、金线、盘蹙金线。
dà zhōng xiáng fú yuán nián sān sī yán qiè wéi shān zé zhī bǎo suǒ de zhì nán tǎng zòng xiāo shì shí wèi xū fèi
大中祥符元年，三司言："窃惟山泽之宝，所得至难，傥纵销释，实为虚费。
jīn yuē tiān xià suǒ yòng suì bù xià shí wàn liǎng bǐ shàng bì qì yú xià mín
今约天下所用，岁不下十万两，俾上币弃于下民。
zì jīn jīn yín bó xiàn tiē jīn xiāo jīn ní jīn cù jīn xiàn zhuāng tiē shí qì tǔ mù wán yòng zhī wù bìng qǐng jìn duàn fēi mìng fù bù dé yǐ wéi shǒu shì
自今金银箔线，贴金、销金、泥金、蹙金线装贴什器土木玩用之物，并请禁断，非命妇不得以为首饰。
yě gōng suǒ yòng qì xī sòng guān
冶工所用器，悉送官。
zhū zhōu sì guàn yǒu yǐ jīn bó shì zūn xiàng zhě jù shēn sān sī tīng zì jī jīn yín gōng jià jiù wén sī yuàn huàn gěi
诸州寺观有以金箔饰尊像者，据申三司，听自赍金银工价，就文思院换给。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
èr nián zhào shēn jìn róng jīn yǐ shì qì fú
二年，诏申禁熔金以饰器服。
yòu tài cháng bó shì zhī wēn zhōu li miǎo yán liǎng zhè sēng qiú gài jīn yín zhū yù cuò mò huó ní yǐ wéi tǎ xiàng yǒu gāo mào zhàng zhě
又太常博士知温州李邈言："两浙僧求丐金银、珠玉，错末和泥以为塔像，有高袤丈者。
huǐ suì zhū bǎo jìn yǐ chéng sú wàng yán xíng jìn jué wéi zhě zhòng lùn
毁碎珠宝，浸以成俗，望严行禁绝，违者重论。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
qī nián jìn mín jiān fú xiāo jīn jí bó zhē nà xié
七年，禁民间服销金及钹遮那缬。
bā nián zhào nèi tíng zì zhōng gōng yǐ xià bìng bù de xiāo jīn tiē jīn jiān jīn yǎn jīn quān jīn jiě jīn tī jīn xiàn jīn míng jīn ní jīn léng jīn bèi yǐng jīn pán jīn zhī jīn jīn xiàn niǎn sī zhuāng zhe yī fú bìng bù dé yǐ jīn wèi shì
八年，诏："内庭自中宫以下，并不得销金、贴金、间金、戭金、圈金、解金、剔金、陷金、明金、泥金、楞金、背影金、盘金、织金、金线捻丝，装著衣服，并不得以金为饰。
qí wài tíng chén shù jiā xī jiē jìn duàn
其外庭臣庶家，悉皆禁断。
chén mín jiù yǒu zhě xiàn yī yuè xǔ huí yì
臣民旧有者，限一月许回易。
wéi zhēn xiàng qián gōng yǎng wù yīng sì guàn zhuāng gōng dé yòng jīn bó xū jù diàn wèi zhēn xiàng xiǎn hé zēng xiū chuàng zào shù jīng guān sī chén zhuàng kān huì yì shí wén zòu fāng gěi gōng píng yì sān sī shōu mǎi
为真像前供养物，应寺观装功德用金箔，须具殿位真像显合增修创造数，经官司陈状勘会，诣实闻奏，方给公凭，诣三司收买。
qí míng jīn zhuāng jiǎ guǒ huā zhī lè shēn zhī lèi yìng jīn wèi zhuāng cǎi wù jiàng zhào qián yǐ yǒu zhě gèng bù huǐ huài zì yú xī jìn
其明金装假果、花枝、乐身之类，应金为装彩物，降诏前已有者，更不毁坏，自余悉禁。
wéi zhě fàn rén jí gōng jiàng jiē zuò
违者，犯人及工匠皆坐。
shì nián yòu jìn mín jiān fú zào bān xié yī
"是年，又禁民间服皂班缬衣。
rén zōng tiān shèng sān nián zhào zài jīng shì shù bù dé yī hēi hè de bái huā yī fú bìng lán huáng zǐ de cuō yùn huā yàng fù nǚ bù dé jiāng bái sè hè sè máo duàn bìng dàn hè sè pǐ bó zhì zào yī fú lìng kāi fēng fǔ xiàn shí rì duàn jué
仁宗天圣三年，诏："在京士庶不得衣黑褐地白花衣服并蓝、黄、紫地撮晕花样，妇女不得将白色、褐色毛段并淡褐色匹帛制造衣服，令开封府限十日断绝；
fù nǚ chū rù chéng qí zài lù pī máo hè yǐ yù fēng chén zhě bù zài jìn xiàn
妇女出入乘骑，在路披毛褐以御风尘者，不在禁限。
qī nián zhào shì shù sēng dào wú de yǐ zhū qī shì chuáng tà
"七年，诏士庶、僧道无得以朱漆饰床榻。
jiǔ nián jìn jīng chéng zào zhū hóng qì mǐn
九年，禁京城造朱红器皿。
jǐng yòu yuán nián zhào jìn jǐn bèi xiù bèi biàn dì mì huā tòu bèi cǎi duàn qí xī huā tuán kē xié kē zá huā bù xiāng lián zhě fēi
景祐元年，诏禁锦背、绣背、遍地密花透背采段，其稀花团窠、斜窠杂花不相连者非。
èr nián zhào shì sì zào zuò lǚ jīn wèi fù rén shǒu shì děng wù zhě jìn
二年，诏：市肆造作缕金为妇人首饰等物者禁。
sān nián chén shù zhī jiā wú dé cǎi bǔ lù tāi zhì zào guàn zi
三年，"臣庶之家，毋得采捕鹿胎制造冠子。
yòu wū yǔ fēi dǐ diàn lóu gé lín jiē shì zhī chù wú de wèi sì pù zuò nào dòu bā
又屋宇非邸店、楼阁临街市之处，毋得为四铺作闹斗八；
fēi pǐn guān wú de qǐ mén wū
非品官毋得起门屋；
fēi gōng shì sì guàn wú de cǎi huì dòng yǔ jí zhū yǒu qī liáng zhù chuāng yǒu diāo lòu zhù chǔ
非宫室、寺观毋得彩绘栋宇及朱黝漆梁柱窗牖、雕镂柱础。
fán qì yòng wú de biǎo lǐ zhū qī jīn qī xià wú de chèn zhū
凡器用毋得表里朱漆、金漆，下毋得衬朱。
fēi sān pǐn yǐ shàng guān jí zōng shì qī lǐ zhī jiā wú de yòng jīn léng qì qí yòng yín zhě wú de tú jīn
非三品以上官及宗室、戚里之家，毋得用金棱器，其用银者毋得涂金。
dài mào jiǔ shí qì fēi gōng jìn wú de yòng
玳瑁酒食器，非宫禁毋得用。
chún jīn qì ruò jīng cì zhě tīng yòng zhī
纯金器若经赐者，听用之。
fán mìng fù xǔ yǐ jīn wéi shǒu shì jí wèi xiǎo ér qián zhuó chāi cēn jīn chuān chán ěr huán zhī shǔ
凡命妇许以金为首饰，及为小儿钤鋜、钗𥮾、钅川缠、珥环之属；
réng wú de wèi yá yú fēi yú qí qiǎo fēi dòng ruò lóng xíng zhě
仍毋得为牙鱼、飞鱼、奇巧飞动若龙形者。
fēi mìng fù zhī jiā wú dé yǐ zhēn zhū zhuāng zhuì shǒu shì yī fú jí xiàng zhū yīng luò ěr zhuì tóu xū jīn mǒ zǐ zhī lèi
非命妇之家，毋得以真珠装缀首饰、衣服，及项珠、缨络、耳坠、头{须巾}、抹子之类。
fán zhàng màn jiǎo bì chéng chén zhù yī é dào xiàng pà fù jīng chuáng qún wú de yòng chún jǐn biàn xiù
凡帐幔、缴壁、承尘、柱衣、额道、项帕、覆旌、床裙，毋得用纯锦遍绣。
zōng shì qī lǐ chá yán shí hé wú dé yǐ fēi hóng gài fù
宗室戚里茶檐、食合，毋得以绯红盖覆。
háo guì zhī zú suǒ chéng zuò chē wú de yòng zhū qī jí wǔ cǎi zhuāng huì ruò yòng yǒu ér jiān yǐ wǔ cǎi zhě tīng
豪贵之族所乘坐车，毋得用朱漆及五彩装绘，若用黝而间以五彩者听。
mín jiān wú de chéng yán zi jí yǐ yín gū duǒ shuǐ guàn yǐn hē suí háng
民间毋得乘檐子，及以银骨朵、水罐引喝随行。
qìng lì bā nián zhào jìn shì shù xiào qì dān fú jí chéng qí ān pèi fù rén yī tóng lǜ tù hè zhī lèi
庆历八年，诏禁士庶效契丹服及乘骑鞍辔、妇人衣铜绿兔褐之类。
huáng yòu yuán nián zhào fù rén guān gāo wú de yú sì cùn guǎng wú de yú chǐ shū zhǎng wú de yú sì cùn réng jìn yǐ jiǎo wèi zhī
皇祐元年，诏妇人冠高毋得逾四寸，广毋得逾尺，梳长毋得逾四寸，仍禁以角为之。
xiān shì gōng zhōng shàng bái jiǎo guān shū rén zhēng fǎng zhī zhì wèi zhī nèi yàng
先是，宫中尚白角冠梳，人争仿之，至谓之内样。
guān míng yuē chuí jiān děng jiān zhì yǒu cháng sān chǐ zhě
冠名曰垂肩等肩，至有长三尺者；
shū zhǎng yì yú chǐ
梳长亦逾尺。
yì zhě yǐ wéi fú yāo suì jìn zhǐ zhī
议者以为服妖，遂禁止之。
jiā yòu qī nián chū huáng qīn yǔ nèi chén suǒ yī zǐ jiē zài rù wèi yǒu sè
嘉祐七年，初，皇亲与内臣所衣紫，皆再入为黝色。
hòu shì shù jìn xiāng xiào yán zhě yǐ wéi qí xié zhī fú yú shì jìn tiān xià yī hēi zǐ fú zhě
后士庶浸相效，言者以为奇邪之服，于是禁天下衣黑紫服者。
shén zōng xī níng jiǔ nián jìn cháo fú zǐ sè jìn hēi zhě
神宗熙宁九年，禁朝服紫色近黑者；
mín shù zhǐ lìng chéng dú chē tīng yǐ hēi shì jiān wǔ cǎi wèi shì bù xǔ hē yǐn jí qián liè yí wù
民庶止令乘犊车，听以黑饰，间五彩为饰，不许呵引及前列仪物。
zhé zōng shào shèng èr nián shì yù shǐ dí sī yán jīng chéng shì rén yǔ háo yòu dà xìng chū rù lǜ yǐ jiào zì zài sì rén yú zhī shèn zhě shì yǐ zōng gài chè qù lián bì yì qí zuǒ yòu bàng wǔ yú tōng qú shèn wéi tiě nǐ qǐ xíng zhǐ jué
哲宗绍圣二年，侍御史翟思言："京城士人与豪右大姓，出入率以轿自载，四人舁之，甚者饰以棕盖，彻去帘蔽，翼其左右，旁午于通衢，甚为僣拟，乞行止绝。
cóng zhī
朝廷采纳了他的建议。
huī zōng dà guān yuán nián guō tiān xìn qǐ zhōng wài bìng ba fěi cuì zhuāng shì dì yuē xiān wáng zhī zhèng rén jí cǎo mù qín shòu jīn qǔ qí yǔ máo yòng yú bù jí shāng shēng hài xìng fēi xiān wáng huì yǎng wàn wù zhī yì
徽宗大观元年，郭天信乞中外并罢翡翠装饰，帝曰："先王之政，仁及草木禽兽，今取其羽毛，用于不急，伤生害性，非先王惠养万物之意。
yi lìng yǒu sī lì fǎ jìn zhī
宜令有司立法禁之。
zhèng hé èr nián zhào hòu yuàn zào xié bó
"政和二年，诏后苑造缬帛。
gài zì yuán fēng chū zhì wéi xíng jūn zhī hào yòu wèi wèi shì zhī yī yǐ biàn jiān zhà suì jìn zhǐ mín jiān dǎ zào
盖自元丰初，置为行军之号，又为卫士之衣，以辨奸诈，遂禁止民间打造。
lìng kāi fēng fǔ shēn yán qí jìn kè lǚ bù xǔ xīng fàn xié bǎn
令开封府申严其禁，客旅不许兴贩缬板。
qī nián chén liáo shàng yán niǎn gǔ zhī xià bēn jìng chǐ mí yǒu wèi gé zhě
七年，臣僚上言："辇毂之下，奔竞侈靡，有未革者。
jū shì fú yòng yǐ zhuàng lì xiāng kuā zhū jī jīn yù yǐ qí qiǎo xiāng shèng bù dú guì jìn bǐ bǐ fēn fēn rì yì zī shén
居室服用以壮丽相夸，珠玑金玉以奇巧相胜，不独贵近，比比纷纷，日益滋甚。
chén cháng kǎo zhī shēn lìng fǎ jìn suī jù qí fá shàng qīng yǒu sī wán xí yǐ zhì yú cǐ
臣尝考之，申令法禁虽具，其罚尚轻，有司玩习，以至于此。
rú mín shù zhī jiā bù dé chéng jiào jīn jīng chéng nèi nuǎn jiào fēi mìng guān zhì fù mín chāng yōu xià jiàn suì yǐ wéi cháng
如民庶之家不得乘轿，今京城内暖轿，非命官至富民、娼优、下贱，遂以为常。
qiè jiàn jìn rì yǒu fù nèi jìn chéng yǐ zhì huáng chéng mén zhě fèng sì chéng zhì gōng miào zhě tǎn rán wú suǒ wèi bì
窃见近日有赴内禁乘以至皇城门者，奉祀乘至宫庙者，坦然无所畏避。
chén wàng yǐ wéi tiě lǐ fàn fēn jìn yì bù kě yǐ huǎn
臣妄以为僣礼犯分，禁亦不可以缓。
yú shì zhào fēi pǐn guān bù dé chéng nuǎn jiào
"于是诏，非品官不得乘暖轿。
xiān shì quán fā qiǎn tí jǔ huái nán dōng lù xué shì dīng guàn yán yī fú zhī zhì yóu bù kě huǎn
先是，权发遣提举淮南东路学事丁瓘言："衣服之制，尤不可缓。
jīn lǘ yán zhī bēi chàng yōu zhī jiàn nán zǐ fú dài xī yù fù rén tú shì jīn zhū shàng duō tiě chǐ wèi hé gǔ zhì
今闾阎之卑，倡优之贱，男子服带犀玉，妇人涂饰金珠，尚多僣侈，未合古制。
chén kǒng lǐ guān suǒ yì zhǐ zhèng dà diǎn wèi huáng jí cǐ
臣恐礼官所议，止正大典，未遑及此。
fú yuàn míng zhào yǒu sī yán lì fǎ dù zhuó gǔ biàn jīn yǐ yì qǐ lǐ
伏愿明诏有司，严立法度，酌古便今，以义起礼。
bǐ lǘ yán zhī bēi bù dé yǔ zūn zhě tóng róng
俾闾阎之卑，不得与尊者同荣；
chàng yōu zhī jiàn bù dé yǔ guì zhě bìng lì
倡优之贱，不得与贵者并丽。
cǐ fǎ yī zhèng míng fēn zì míng gé jiāo tōu yǐ guī zhōng hòu qǐ yuē xiǎo bǔ zhī zāi
此法一正，名分自明，革浇偷以归忠厚，岂曰小补之哉。
shì suì yòu zhào gǎn wéi qì dān fú ruò zhān lì diào dūn zhī lèi zhě yǐ wéi yù bǐ lùn
"是岁，又诏敢为契丹服若毡笠、钓墩之类者，以违御笔论。
diào dūn jīn yì wèi zhī wà kù fù rén zhī fú yě
钓墩，今亦谓之袜袴，妇人之服也。
zhōng xīng shì dà fū zhī fú dà dǐ yīn dōng dōu zhī jiù ér qí hòu shāo biàn yān
中兴，士大夫之服，大抵因东都之旧，而其后稍变焉。
yī yuē shēn yī èr yuē zǐ shān sān yuē liáng shān sì yuē mào shān wǔ yuē lán shān
一曰深衣，二曰紫衫，三曰凉衫，四曰帽衫，五曰襕衫。
chún xī zhōng zhū xī yòu dìng jì sì guān hūn zhī fú tè bān xíng zhī
淳熙中，朱熹又定祭祀、冠婚之服，特颁行之。
fán shì dài fū jiā jì sì guān hūn zé jù shèng fú
凡士大夫家祭祀、冠婚，则具盛服。
yǒu guān zhě fú tóu dài xuē hù jìn shì zé fú tóu lán shān dài chǔ shì zé fú tóu zào shān dài wú guān zhě tōng yòng mào zi shān dài
有官者幞头、带、靴、笏，进士则幞头、襕衫、带，处士则幞头、皂衫、带，无官者通用帽子、衫、带；
yòu bù néng jù zé huò shēn yī huò liáng shān
又不能具，则或深衣，或凉衫。
yǒu guān zhě yì tōng yòng mào zi yǐ xià dàn bù wéi shèng fú
有官者亦通用帽子以下，但不为盛服。
fù rén zé jiǎ jì dà yī cháng qún
妇人则假髻、大衣、长裙。
nǚ zǐ zài shì zhě guàn zi bēi zi
女子在室者冠子、背子。
zhòng qiè zé jiǎ jì bēi zi
众妾则假紒、背子。
guàn lǐ sān jiā guān fú chū jiā zī bù guān shēn yī dà dài nà lǚ
冠礼，三加冠服，初加，缁布冠、深衣、大带、纳履；
zài jiā mào zi zào shān gé dài xì xié
再加，帽子、皂衫、革带、系鞋；
sān jiā fú tóu gōng fú gé dài nà xuē
三加，幞头、公服、革带、纳靴。
qí pǐn guān dí shù zi chū jiā zhé shàng jīn gōng fú
其品官嫡庶子初加，折上巾、公服；
zài jiā èr liáng guān cháo fú
再加，二梁冠、朝服；
sān jiā píng miǎn fú ruò yǐ jīn mào zhé shàng jīn wèi sān jiā zhě tīng zhī
三加，平冕服，若以巾帽、折上巾为三加者，听之。
shēn yī yòng bái xì bù dù yòng zhǐ chǐ yī quán sì fú qí zhǎng guò xié xià shǔ yú shang
深衣用白细布，度用指尺，衣全四幅，其长过胁，下属于裳。
shang jiāo jiě shí èr fú shàng shǔ yú yī qí zhǎng jí huái
裳交解十二幅，上属于衣，其长及踝。
yuán mèi fāng lǐng qǔ jū hēi yuán
圆袂方领，曲裾黑缘。
dà dài zī guān fú jīn hēi lǚ
大带、缁冠、幅巾、黑履。
shì dà fū jiā guān hūn jì sì yàn jū jiāo jì fú zhī
士大夫家冠昏、祭祀、宴居、交际服之。
zǐ shān
紫衫。
běn jūn xiào fú
本军校服。
zhōng xīng shì dà fū fú zhī yǐ biàn róng shì
中兴，士大夫服之，以便戎事。
shào xīng jiǔ nián zhào gōng qīng zhǎng lì fú yòng guàn dài rán qì bù xíng
绍兴九年，诏公卿、长吏服用冠带，然迄不行。
èr shí liù nián zài shēn yán jìn wú dé yǐ róng fú lín mín zì shì zǐ shān suì fèi
二十六年，再申严禁，毋得以戎服临民，自是紫衫遂废。
shì dà fū jiē fú liáng shān yǐ wéi biàn fú yǐ
士大夫皆服凉衫，以为便服矣。
liáng shān
凉衫。
qí zhì rú zǐ shān yì yuē bái shān
其制如紫衫，亦曰白衫。
qián dào chū lǐ bù shì láng wáng rì yán zòu qiè jiàn jìn rì shì dà fū jiē fú liáng shān shén fēi měi guān ér yǐ jiāo jì jū guān lín mín chún sù kě zēng yǒu sì xiōng fú
乾道初，礼部侍郎王〈日严〉奏："窃见近日士大夫皆服凉衫，甚非美观，而以交际、居官、临民，纯素可憎，有似凶服。
bì xià fāng fèng liǎng gōng suǒ yí gé zhī
陛下方奉两宫，所宜革之。
qiě zǐ shān zhī shè yǐ cóng róng gù wèi zhī jìn ér rén qíng qū jiǎn biàn mǐ ér zhì cǐ
且紫衫之设以从戎，故为之禁，而人情趋简便，靡而至此。
wén wǔ bìng yòng
文武并用。
běn bù piān fèi cháo zhāng zhī wài yi yǒu biàn yī réng cún zǐ shān wèi hài dà tǐ
本不偏废，朝章之外，宜有便衣，仍存紫衫，未害大体。
yú shì jìn fú bái shān chú chéng mǎ dào tú xǔ fú wài yú bù dé fú
"于是禁服白衫，除乘马道涂许服外，余不得服。
ruò biàn fú xǔ yòng zǐ shān
若便服，许用紫衫。
zì hòu liáng shān zhī yòng wèi xiōng fú yǐ
自后，凉衫祗用为凶服矣。
mào shān
帽衫。
mào yǐ wū shā shān yǐ zào luó wèi zhī jiǎo dài xì xié
帽以乌纱、衫以皂罗为之，角带，系鞋。
dōng dōu shí shì dà fū jiāo jì cháng fú zhī
东都时，士大夫交际常服之。
nán dù hòu yī biàn wèi zǐ shān zài biàn wéi liáng shān zì shì fú mào shān shǎo yǐ
南渡后，一变为紫衫，再变为凉衫，自是服帽衫少矣。
wéi shì dà fū jiā guān hūn jì sì yóu fú yān
惟士大夫家冠昏、祭祀犹服焉。
ruò guó zǐ shēng cháng fú zhī
若国子生，常服之。
lán shān
襕衫。
yǐ bái xì bù wèi zhī yuán lǐng dà xiù xià shī héng lán wèi shang yāo jiān yǒu pì jī
以白细布为之，圆领大袖，下施横襕为裳，腰间有辟积。
jìn shì jí guó zǐ shēng zhōu xiàn shēng fú zhī
进士及国子生、州县生服之。
shào xīng wǔ nián gāo zōng wèi fǔ chén yuē jīn cuì wèi fù rén fú shì bù wéi mí huò hài wù ér chǐ mí zhī xí shí guān fēng huà
绍兴五年，高宗谓辅臣曰："金翠为妇人服饰，不惟靡货害物，而侈靡之习，实关风化。
yǐ jiè zhōng wài jí xià lìng bù xǔ rù gōng mén jīn wú yī rén fàn zhě
已戒中外，及下令不许入宫门，今无一人犯者。
shàng kǒng shì mín zhī jiā wèi néng jǐn gé yi shēn yán jìn réng dìng xiāo jīn jí cǎi bǔ jīn cuì zuì shǎng gé
尚恐士民之家未能尽革，宜申严禁，仍定销金及采捕金翠罪赏格。
chún xī èr nián xiào zōng xuān shì zhōng gōng zhù yī yuē zhū yù jiù yòng jìn zhōng jiù wù suǒ fèi bù jí wǔ wàn gé bì dāng zì gōng jìn shǐ
"淳熙二年，孝宗宣示中宫苎衣曰："珠玉就用禁中旧物，所费不及五万，革弊当自宫禁始。
yīn wèn fēng sú gōng mào liáng zòu yóu guì jìn zhī jiā fàng xiào gōng jìn yǐ zhì liú chuán mín jiān
"因问风俗，龚茂良奏："由贵近之家，放效宫禁，以致流传民间。
zhōu zān ěr zhě bì yán nèi yàng
粥簪珥者，必言内样。
bǐ ruò zhī shàng chóng shàng chún piáo bì guān gǎn ér huà yǐ
彼若知上崇尚淳朴，必观感而化矣。
chén yòu wén zhōng gōng fú huàn zhuó zhī yī shù nián bù yì
臣又闻中宫服浣濯之衣，数年不易。
qǐng xuān shì zhōng wài réng chì yǒu sī yán jí shē tiě
请宣示中外，仍敕有司严戢奢僣。
níng zōng jiā tài chū yǐ fēng sú chǐ mí zhào guān mín yíng jiàn shì wū yī zūn zhì dù wu cóng jiǎn pǔ
"宁宗嘉泰初，以风俗侈靡，诏官民营建室屋，一遵制度，务从简朴。
yòu yǐ gōng zhōng jīn cuì fán zhī tōng qú guì jìn zhī jiā fàn zhě bì fá
又以宫中金翠，燔之通衢，贵近之家，犯者必罚。