xuǎn jǔ yī kē mù shàng
◎选举一(科目上)
zì fū zòu yǐ yán míng shì yǐ gōng sān zài kǎo jì sān kǎo chù zhì yōu míng shǐ yú shùn diǎn
自敷奏以言,明试以功,三载考绩,三考黜陟幽明,始于《舜典》。
sī tú yǐ xiāng sān wù xīng xián néng tài zǎi yǐ sān suì jì lì zhì xiáng yú zhōu guān
司徒以乡三物兴贤能,太宰以三岁计吏治,详于《周官》。
liǎng hàn ér xià xuǎn jǔ zhī zhì bù tóng guī yú de xián ér yǐ
两汉而下,选举之制不同,归于得贤而已。
kǎo qí dà yào bù guò rù shì zé yǒu gòng jǔ zhī kē fú guān zé yǒu quán xuǎn zhī gé rèn shì zé yǒu kǎo kè zhī fǎ
考其大要,不过入仕则有贡举之科,服官则有铨选之格,任事则有考课之法。
rán lì dài zhī yì gòng jǔ zhě měi yuē qǔ shì yǐ wén yì bù ruò yǐ dé xíng
然历代之议贡举者每曰:"取士以文艺,不若以德行。
jiù wén yì ér cān zhuó zhī fù lùn zhī fú huá bù ruò jīng yì zhī shí xué
就文艺而参酌之,赋论之浮华,不若经义之实学。
yì quán xuǎn zhě měi yuē yǐ nián láo qǔ rén kě yǐ jué chāo liè ér bù wú xián yú tóng zhì zhī tàn
"议铨选者每曰:"以年劳取人,可以绝超躐,而不无贤愚同滞之叹;
yǐ jiàn jǔ qǔ rén kě yǐ bá jùn jié ér bù wú qiǎo nìng jié jìn zhī bì
以荐举取人,可以拔俊杰,而不无巧佞捷进之弊。
yì kǎo kè zhě měi yuē jū lì wén zé shàng xià dū chá jìn chéng jiāo fēng
"议考课者每曰:"拘吏文,则上下督察,浸成浇风;
tōng yù wàng zé quán guì qǐng tuō tú kāi lì lù
通誉望,则权贵请托,徒开利路。
yú shì yì lùn fēn yún mò zhī yī yě
"于是议论纷纭,莫之一也。
sòng chū chéng táng zhì gòng jǔ suī guǎng ér mò zhòng yú jìn shì zhì kē qí cì zé sān xué xuǎn bǔ
宋初承唐制,贡举虽广,而莫重于进士、制科,其次则三学选补。
quán fǎ suī duō ér mò zhòng yú jǔ xuē gǎi guān mó kān zhuǎn zhì
铨法虽多,而莫重于举削改官、磨勘转秩。
kǎo kè suī mì ér mò zhòng yú guān gěi lì zhǐ yàn kǎo pī shū
考课虽密,而莫重于官给历纸,验考批书。
qí tā jiào guān wǔ jǔ tóng zǐ děng shì yǐ jí yí yì zòu jiàn guì qī gōng qīng rèn zǐ qīn shǔ yǔ yuǎn zhōu liú wài zhū xuǎn wěi qū suǒ xì xián yǒu pǐn shì
其他教官、武举、童子等试,以及遗逸奏荐、贵戚公卿任子亲属与远州流外诸选,委曲琐细,咸有品式。
qí jiān biàn gēng bù cháng yán gé dié jiàn ér sān bǎi yú nián yuán chén shuò fǔ hóng bó zhī rú qīng qiáng zhī lì jiē zì cǐ chū dé rén wèi zuì shèng yān
其间变更不常,沿革迭见,而三百余年元臣硕辅,鸿博之儒,清强之吏,皆自此出,得人为最盛焉。
jīn ji jiù shǐ suǒ lù lú wèi liù mén yī yuē kē mù
今辑旧史所录,胪为六门:一曰科目;
èr yuē xué xiào shì
二曰学校试;
sān yuē quán fǎ
三曰铨法;
sì yuē bǔ yīn
四曰补荫;
wǔ yuē bǎo rèn
五曰保任;
liù yuē kǎo kè
六曰考课。
fán jiǎn shì zhōng yǐn kuò guī lèi zuò xuǎn jǔ zhì
烦简适中,隐括归类,作《选举志》。
sòng zhī kē mù yǒu jìn shì yǒu zhū kē yǒu wǔ jǔ
宋之科目,有进士,有诸科,有武举。
cháng xuǎn zhī wài yòu yǒu zhì kē yǒu tóng zǐ jǔ ér jìn shì dé rén wèi shèng
常选之外,又有制科,有童子举,而进士得人为盛。
shén zōng shǐ ba zhū kē ér fēn jīng yì shī fù yǐ qǔ shì qí hòu zūn xíng wèi zhī yǒu gǎi
神宗始罢诸科,而分经义、诗赋以取士,其后遵行,未之有改。
zì rén zōng mìng jùn xiàn jiàn xué ér xī níng yǐ lái qí fǎ jìn bèi xué xiào zhī shè biàn tiān xià ér hǎi nèi wén zhì bīn bīn yǐ
自仁宗命郡县建学,而熙宁以来,其法浸备,学校之设遍天下,而海内文治彬彬矣。
jīn yǐ kē mù xué xiào zhī zhì gè zhe yú piān
今以科目、学校之制,各著于篇。
chū lǐ bù gòng jǔ shè jìn shì jiǔ jīng wǔ jīng kāi yuán lǐ sān shǐ sān lǐ sān chuán xué jiū míng jīng míng fǎ děng kē jiē qiū qǔ jiě dōng jí lǐ bù chūn kǎo shì
初,礼部贡举,设进士、《九经》、《五经》、《开元礼》、《三史》、《三礼》、《三传》、学究、明经、明法等科,皆秋取解,冬集礼部,春考试。
hé gé jí dì zhě liè míng fàng bǎng yú shàng shū shěng
合格及第者,列名放榜于尚书省。
fán jìn shì shì shī fù lùn gè yī shǒu cè wǔ dào tiè lún yǔ shí tiè duì chūn qiū huò lǐ jì mò yì shí tiáo
凡进士,试诗、赋、论各一首,策五道,帖《论语》十帖,对《春秋》或《礼记》墨义十条。
fán jiǔ jīng tiě shū yī bǎi èr shí tiè duì mò yì liù shí tiáo
凡《九经》,帖书一百二十帖,对墨义六十条。
fán wǔ jīng tiě shū bā shí tiè duì mò yì wǔ shí tiáo
凡《五经》,帖书八十帖,对墨义五十条。
fán sān lǐ duì mò yì jiǔ shí tiáo
凡《三礼》,对墨义九十条。
fán sān chuán yī bǎi yī shí tiáo fán kāi yuán lǐ fán sān shǐ gè duì sān bǎi tiáo
凡《三传》,一百一十条,凡《开元礼》,凡《三史》,各对三百条。
fán xué jiū máo shī duì mò yì wǔ shí tiáo lún yǔ shí tiáo ěr yǎ xiào jīng gòng shí tiáo zhōu yì shàng shū gè èr shí wǔ tiáo
凡学究,《毛诗》对墨义五十条,《论语》十条,《尔雅》、《孝经》共十条,《周易》、《尚书》各二十五条。
fán míng fǎ duì lǜ lìng sì shí tiáo jiān jīng bìng tóng máo shī zhī zhì
凡明法,对律令四十条,兼经并同《毛诗》之制。
gè jiān jīng yǐn shì tōng liù wèi hé gé réng chōu juǎn wèn lǜ běn kē zé fǒu
各间经引试,通六为合格,仍抽卷问律,本科则否。
zhū zhōu pàn guān shì jìn shì lù shì cān jūn shì zhū kē bù tōng jīng yì zé bié xuǎn guān kǎo xiào ér pàn guān jiān zhī
诸州判官试进士,录事参军试诸科,不通经义,则别选官考校,而判官监之。
shì zhǐ zhǎng guān yìn shǔ miàn gěi zhī
试纸,长官印署面给之。
shì zhōng gé zhě dì qí jiǎ yǐ jù suǒ shì jīng yì zhū shū tōng fǒu jiān guān shì guān shǔ míng qí xià
试中格者,第其甲乙,具所试经义,朱书通、否,监官、试官署名其下。
jìn shì wén juàn zhū kē yì juǎn tiè yóu bìng suí jiě dié shàng zhī lǐ bù
进士文卷,诸科义卷、帖由,并随解牒上之礼部。
yǒu dǔ fèi jí zhě bù dé gòng
有笃废疾者不得贡。
gòng bù yīng fǎ jí xiào shì bù yǐ shí zhě jiān guān shì guān tíng rèn
贡不应法及校试不以实者,监官、试官停任。
shòu lù zé lùn yǐ wǎng fǎ zhǎng guān zòu cái
受赂,则论以枉法,长官奏裁。
fán mìng shì yìng jǔ wèi zhī suǒ tīng shì
凡命士应举,谓之锁厅试。
suǒ shǔ xiān yǐ míng wén de zhǐ ér hòu jiě
所属先以名闻,得旨而后解。
jì jí shí wǔ xiāng bǎo bù xǔ yǒu dà nì rén sī má yǐ shàng qīn jí zhū bù xiào bù tì yǐn nì gōng shāng yì lèi sēng dào guī sú zhī tú
既集,什伍相保,不许有大逆人缌麻以上亲,及诸不孝、不悌、隐匿工商异类、僧道归俗之徒。
jiā zhuàng bìng shì juàn zhī shǒu shǔ nián jí jǔ shù chǎng dì xiāng guàn bù dé zēng sǔn yí yì yǐ zhòng dōng shōu nà yuè zhōng ér bì
家状并试卷之首,署年及举数、场第、乡贯,不得增损移易,以仲冬收纳,月终而毕。
jiāng lín shì qī zhī jǔ guān xiān yǐn wèn lián bǎo yǔ zhuàng qiān tóng ér dìng yān
将临试期,知举官先引问联保,与状佥同而定焉。
fán jiù shì wéi cí fù zhě xǔ chí qiē yùn yù piān qí jiā shū wèi jiān jí kǒu xiāng shòu shòu zhě fā jué jí chù zhī
凡就试,唯词赋者许持《切韵》、《玉篇》,其挟书为奸,及口相受授者,发觉即黜之。
fán zhū zhōu zhǎng lì jǔ sòng bì xiān jī qí bǎn jiè chá qí xíng wéi
凡诸州长吏举送,必先稽其版藉,察其行为;
xiāng lǐ suǒ tuī měi shí rén xiāng bǎo nèi yǒu quē xíng zé lián zuò bù dé jǔ
乡里所推,每十人相保,内有缺行,则连坐不得举。
gù shì zhī jǔ guān jiāng fù gòng yuàn tái gé jìn chén de jiàn suǒ zhī zhī fù yì zhě hào yuē gōng jiàn
故事,知举官将赴贡院,台阁近臣得荐所知之负艺者,号曰"公荐"。
tài zǔ lǜ qí yīn yuán xié sī jìn zhī
太祖虑其因缘挟私,禁之。
zì táng yǐ lái suǒ wèi míng jīng bù guò tiě shū mò yì guān qí jì sòng ér yǐ gù jiàn qí kē ér bù tōng zhě qí fá tè zhòng
自唐以来,所谓明经,不过帖书、墨义,观其记诵而已,故贱其科,而"不通"者其罚特重。
qián dé yuán nián zhào yuē jiù zhì jiǔ jīng yī jǔ bù dì ér zhǐ fēi suǒ yǐ qǐ dí shì jìn zhī lù yě
干德元年,诏曰:"旧制,《九经》一举不第而止,非所以启迪仕进之路也;
zì jīn yī zhū kē xǔ zài shì
自今依诸科许再试。
shì nián
"是年,
zhū zhōu suǒ jiàn shì shù yì duō
诸州所荐士数益多,
nǎi yuē zhōu xiǎn dé zhī zhì
乃约周显德之制,
dìng zhū zhōu gòng jǔ tiáo fǎ jí diàn fá zhī shì jìn shì wén lǐ pī miù zhě diàn wǔ jǔ
定诸州贡举条法及殿罚之式:进士"文理纰缪"者殿五举,
zhū kē chū chǎng shí bù diàn wǔ jǔ
诸科初场十"不"殿五举,
dì èr dì sān chǎng shí bù diàn sān jǔ
第二、第三场十"不"殿三举,
dì yī zhì dì sān chǎng jiǔ bù bìng diàn yī jǔ
第一至第三场九"不"并殿一举。
diàn jǔ zhī shù zhū shū yú shì juàn sòng zhōng shū mén xià
殿举之数,朱书于试卷,送中书门下。
sān nián táo gǔ zi bǐng zhuó shàng dì dì yuē gǔ bù néng xun zi ān dé dēng dì
三年,陶谷子邴擢上第,帝曰:"谷不能训子,安得登第?
nǎi zhào shí lù zhī jiā yǒu dēng dì zhě lǐ bù jù xìng míng yǐ wén lìng fù shì zhī
"乃诏:"食禄之家,有登第者,礼部具姓名以闻,令覆试之。
zì shì bié mìng rú chén yú zhōng shū fù shì hé gé nǎi cì dì
"自是,别命儒臣于中书覆试,合格乃赐第。
shí chuān shǔ jīng hú nèi fù shì shǔ dào suǒ gòng shì xiàn cì wǎng huán xù shí
时川蜀、荆湖内附,试数道所贡士,县次往还续食。
kāi bǎo sān nián zhào lǐ bù yuè gòng shì jí shí wǔ jǔ cháng zhōng chǎng zhě dé yī bǎi liù rén cì běn kē chū shēn
开宝三年,诏礼部阅贡士及十五举尝终场者,得一百六人,赐本科出身。
tè zòu míng ēn lì gài zì cǐ shǐ
特奏名恩例,盖自此始。
wǔ nián lǐ bù zòu hé gé jìn shì zhū kē fán èr shí bā rén shàng qīn zhào duì jiǎng wǔ diàn ér wèi jí yǐn shì yě
五年,礼部奏合格进士、诸科凡二十八人,上亲召对讲武殿,而未及引试也。
míng nián hàn lín xué shì lǐ fǎng zhī gòng jǔ qǔ sòng zhǔn yǐ xià shí yī rén ér jìn shì wǔ jì chuān sān chuán liú ruì cái zhì zuì lòu duì wèn shī cì shàng chù zhī
明年,翰林学士李昉知贡举,取宋准以下十一人,而进士武济川、《三传》刘睿材质最陋,对问失次,上黜之。
jì chuān fǎng xiāng rén yě
济川,昉乡人也。
huì yǒu su fǎng yòng qíng qǔ shě dì nǎi jí zhōng chǎng xià dì rén xìng míng de sān bǎi liù shí rén jiē zhào jiàn zé qí yī bǎi jiǔ shí wǔ rén bìng zhǔn yǐ xià nǎi yù diàn gěi zhǐ bǐ bié shì shī fù
会有诉昉用情取舍,帝乃籍终场下第人姓名,得三百六十人,皆召见,择其一百九十五人,并准以下,乃御殿给纸笔,别试诗赋。
mìng diàn zhōng shì yù shǐ li yíng děng wéi kǎo guān
命殿中侍御史李莹等为考官,
de jìn shì èr shí liù rén
得进士二十六人,
wǔ jīng sì rén
《五经》四人,
kāi yuán lǐ qī rén
《开元礼》七人,
sān lǐ sān shí bā rén
《三礼》三十八人,
sān chuán èr shí liù rén
《三传》二十六人,
sān shǐ sān rén
《三史》三人,
xué jiū shí bā rén
学究十八人,
míng fǎ wǔ rén
明法五人,
jiē cì jí dì
皆赐及第,
yòu cì qián èr shí wàn yǐ zhāng yàn huì
又赐钱二十万以张宴会。
fǎng děng xún jiē zuò zé
昉等寻皆坐责。
diàn shì suì wèi cháng zhì
殿试遂为常制。
dì cháng yǔ jìn chén yuē xī zhě kē míng duō wèi shì jiā suǒ qǔ zhèn qīn lín shì jǐn gé qí bì yǐ
帝尝语近臣曰:"昔者,科名多为势家所取,朕亲临试,尽革其弊矣。
bā nián qīn shì jìn shì wáng shì děng nǎi dìng wáng sì zōng dì yī wáng shì dì sì
"八年,亲试进士王式等,乃定王嗣宗第一,王式第四。
zì shì yù shì yǔ shěng shì míng cì shǐ yǒu shēng jiàng zhī bié
自是御试与省试名次,始有升降之别。
shí jiāng nán wèi píng jìn shì lín sōng léi shuō shì bù zhōng gé yǐ qí jiān dào lái guī yì cì sān chuán chū shēn
时江南未平,进士林松、雷说试不中格,以其间道来归,亦赐《三传》出身。
tài zōng jí wèi sī zhèn yān zhì wèi shì chén yuē zhèn yù bó qiú jùn yàn yú kē chǎng zhōng fēi gǎn wàng bá shí dé wǔ zhǐ dé yī èr yì kě wèi zhì zhì zhī jù yǐ
太宗即位,思振淹滞,谓侍臣曰:"朕欲博求俊彦于科场中,非敢望拔十得五,止得一二,亦可为致治之具矣。
tài píng xīng guó èr nián yù diàn fù shì nèi chū fù tí fù yùn píng zè xiāng jiàn yī cì ér yòng
"太平兴国二年,御殿覆试,内出赋题,赋韵平侧相间,依次而用。
mìng lǐ fǎng hù méng dì qí yōu liè wèi sān děng de lǚ méng zhèng yǐ xià yī bǎi jiǔ rén
命李昉、扈蒙第其优劣为三等,得吕蒙正以下一百九人。
yuè èr rì fù shì zhū kē dé èr bǎi rén
越二日,覆试诸科,得二百人。
bìng cì jí dì
并赐及第。
yòu yuè gòng jiè de shí jǔ yǐ shàng zhì shí wǔ jǔ jìn shì zhū kē yī bǎi bā shí yú rén bìng cì chū shēn
又阅贡藉,得十举以上至十五举进士、诸科一百八十余人,并赐出身;
jiǔ jīng qī rén bù zhōng gé yì lián qí lǎo tè cì tóng sān chuán chū shēn
《九经》七人不中格,亦怜其老,特赐同《三传》出身。
fán wǔ bǎi yú rén jiē cì páo hù xī yàn kāi bǎo sì dì zì wèi shī èr zhāng cì zhī
凡五百余人,皆赐袍笏,锡宴开宝寺,帝自为诗二章赐之。
jiǎ yǐ dì jìn shì jí jiǔ jīng jiē shòu jiāng zuò jiān chéng dà lǐ píng shì tōng pàn zhū zhōu qí yú yì yōu děng shòu guān
甲、乙第进士及《九经》,皆授将作监丞、大理评事,通判诸州,其余亦优等授官。
sān nián jiǔ yuè tíng shì jǔ rén
三年九月,廷试举人。
gù shì wéi chūn fàng bǎng zhì shì qiū shì fēi cháng lì yě
故事,惟春放榜,至是秋试,非常例也。
shì dōng zhū zhōu jǔ rén bìng jí huì jiāng qīn zhēng běi hàn ba zhī
是冬,诸州举人并集,会将亲征北汉,罢之。
zì shì jiān yī nián huò èr nián nǎi gòng jǔ
自是,间一年或二年乃贡举。
wǔ nián fù shì jìn shì
五年,覆试进士。
yǒu yán míng yuǎn liú chāng yán zhāng guān lè shǐ sì rén yǐ jiàn rèn guān jǔ jìn shì tè shòu jìn fān zhǎng shū jì
有颜明远、刘昌言、张观、乐史四人,以见任官举进士,特授近藩掌书记。
yǒu zhào chāng guó zhě qiú yīng bǎi piān jǔ wèi yī rì zuò shī bǎi piān
有赵昌国者,求应百篇举,谓一日作诗百篇。
dì chū zá tí èr shí lìng gè fù wǔ piān piān bā jù
帝出杂题二十,令各赋五篇,篇八句。
rì gàn jǐn chéng shù shí shǒu lǜ wú kě guān
日旰,仅成数十首,率无可观。
dì yǐ shì kē jiǔ fèi tè cì jí dì yǐ quàn lái zhě
帝以是科久废,特赐及第,以劝来者。
bā nián jìn shì zhū kē shǐ shì lǜ yì shí dào jìn shì miǎn tiě jīng
八年,进士、诸科始试律义十道,进士免帖经。
míng nián wéi zhū kē shì lǜ jìn shì fù tiě jīng
明年,惟诸科试律,进士复帖经。
jìn shì shǐ fēn sān jiǎ
进士始分三甲。
zì shì xī yàn jiù qióng lín yuàn
自是锡宴就琼林苑。
shàng yīn wèi jìn chén yuē zhèn qīn xuǎn duō shì dài wàng jī kě zhào jiàn lín wèn guān qí cái jì ér yòng zhī zhù shǐ tián yě wú yí yì ér cháo tíng duō jūn zǐ ěr
上因谓近臣曰:"朕亲选多士,殆忘饥渴,召见临问,观其才技而用之,庶使田野无遗逸,而朝廷多君子尔。
yōng xī èr nián tíng shì chū chàng míng jí dì dì yī děng wéi jié dù tuī guān
"雍熙二年,廷试初唱名及第,第一等为节度推官。
shì nián jí duān gǒng chū lǐ bù shì yǐ dì lǜ yǒu yí cái qǔ bù zhōng gé zhě zài shì zhī yú shì yóu zài shì de guān zhě shù bǎi rén
是年及端拱初,礼部试已,帝虑有遗才,取不中格者再试之,于是由再试得官者数百人。
fán tíng shì dì qīn yuè juàn lěi rì zǎi xiàng lǚ qǐng yi guī yǒu sī shǐ zhào suì mìng guān zhī jǔ
凡廷试,帝亲阅卷累日,宰相屡请宜归有司,始诏岁命官知举。
jiù zhì jì suǒ yuàn gěi zuǒ cáng qián shí wàn zī fèi yòng
旧制,既锁院,给左藏钱十万资费用。
duān gǒng yuán nián zhào gǎi zhī shàng shū cí bù réng bèi qí shù ba yù chú yí luán sī gòng zhàng
端拱元年,诏改支尚书祠部,仍倍其数,罢御厨、仪鸾司供帐。
zhī gòng jǔ sòng bái děng dìng gòng yuàn gù shì xiān qī sān rì jìn shì jù dōu bǎng yǐn shì jiè yù shǐ tái qū shǐ guān yī rén jiān mén dōu táng lián wài zhì àn shè yín xiāng lú chàng míng gěi yìn shì zhǐ
知贡举宋白等定贡院故事:先期三日,进士具都榜引试,借御史台驱使官一人监门,都堂帘外置案,设银香炉,唱名给印试纸。
jí shì zhōng gé lù jìn shì zhī wén zòu yù zhū kē wéi jí míng ér shàng
及试中格,录进士之文奏御,诸科惟籍名而上;
sì zhì xià xiān shū xìng míng sàn bào zhī yì rì fàng bàng chàng míng
俟制下,先书姓名散报之,翌日,放傍唱名。
jì xiè ēn yì guó xué yè xiān shèng xiān shī jìn shì guò táng gē xià gào míng
既谢恩,诣国学谒先圣先师,进士过堂合下告名。
wén xǐ yàn fēn wéi liǎng rì yàn jìn shì qǐng chéng láng dà liǎng shěng
闻喜宴分为两日,宴进士,请丞郎、大两省;
yàn zhū kē qǐng shěng láng xiǎo liǎng shěng
宴诸科,请省郎、小两省。
zhuì xíng qī jí liè xù míng shì xiāng guàn sān dài zhī lèi shū zhī wèi zhī xiǎo lù
缀行期集,列叙名氏、乡贯、三代之类书之,谓之小录。
jù qián wèi yóu yàn zhī zī wèi zhī pú
醵钱为游宴之资,谓之酺。
jiē tuán sī zhǔ zhī
皆团司主之。
zhì xià ér zhōng shū shěng tóng gòng yuàn guān huáng fù zòu zhī sì zhèng chì xià guān bào nán cáo dōu shěng yù shǐ tái rán hòu gòng yuàn xiě chūn guān sàn gěi
制下,而中书省同贡院关黄覆奏之,俟正敕下,关报南曹、都省、御史台,然后贡院写春关散给。
jí ér rù xuǎn wèi zhī chūn guān
(籍而入选谓之春关。
dēng kē zhī rén lì nà zhū jiāo líng zhǐ zhī zhí fù lì bù nán cáo shì pàn sān dào wèi zhī guān shì
)登科之人,例纳朱胶绫纸之直,赴吏部南曹试判三道,谓之关试。
chún huà sān nián zhū dào gòng shì fán wàn qī qiān yú rén
淳化三年,诸道贡士凡万七千余人。
xiān shì yǒu jī dēng wén gǔ su xiào shì bù gōng zhě
先是,有击登闻鼓诉校试不公者。
sū yì jiǎn zhī gòng jǔ shòu zhào jí fù gòng yuàn réng hú míng kǎo xiào suì wéi lì
苏易简知贡举,受诏即赴贡院,仍糊名考校,遂为例。
jì tíng shì dì yù duō shì yuē ěr děng gè fù zhì yè xiào guān zhī wài gèng lì jīng wén cǎi wú zhuì qián gōng yě
既廷试,帝谕多士曰:"尔等各负志业,效官之外,更励精文采,无坠前功也。
zhào kè lǐ jì rú xíng piān cì zhī
"诏刻《礼记·儒行篇》赐之。
měi kē jìn shì dì yī rén tiān zǐ chǒng zhī yǐ shī hòu cháng zuò zhēn cì chén yáo sōu zhì shì bìng cì yān
每科进士第一人,天子宠之以诗,后尝作箴赐陈尧叟,至是,并赐焉。
xiān shì cháng bìng xué jiū shàng shū zhōu yì wèi yī kē shǐ gēng dìng běn jīng rì shì yì shí dào shàng shū zhōu yì gè yì wǔ dào réng zá wèn shū yì liù dào jīng zhù sì dào
先是,尝并学究、《尚书》、《周易》为一科,始更定本经日试义十道,《尚书》、《周易》各义五道,仍杂问疏义六道,经注四道。
míng fǎ jiù shì liù chǎng gēng dìng shì qī chǎng dì yī dì èr chǎng shì lǜ dì sān chǎng shì lìng dì sì dì wǔ chǎng shì xiǎo jīng dì liù chǎng shì lìng dì qī chǎng shì lǜ réng yú shì lǜ rì zá wèn shū yì liù jīng zhù sì
明法旧试六场,更定试七场:第一、第二场试律,第三场试令,第四、第五场试小经,第六场试令,第七场试律,仍于试律日杂问疏义六、经注四。
fán sān lǐ sān chuán tōng lǐ měi shí dào yì fēn jīng zhù liù dào shū yì sì dào yǐ liù tōng wèi hé gé
凡《三礼》、《三传》、《通礼》每十道义分经注六道、疏义四道,以六通为合格。
zì chún huà mò tíng gòng jǔ wǔ nián
自淳化末,停贡举五年。
zhēn zōng jí wèi fù shì ér gāo gōu lí shǐ gòng yī rén
真宗即位,复试,而高句丽始贡一人。
xiān shì guó zǐ jiàn kāi fēng fǔ suǒ gòng shì yǔ jǔ sòng guān wèi yīn qī zé liǎng sī gēng hù kǎo shì shǐ mìng qiǎn guān bié shì
先是,国子监、开封府所贡士,与举送官为姻戚,则两司更互考试,始命遣官别试。
xián píng sān nián qīn shì chén yáo zī děng bā bǎi sì shí rén tè zòu míng zhě jiǔ bǎi yú rén yǒu jìn tiān fú zhōng cháng yù gòng zhě
咸平三年,亲试陈尧咨等八百四十人,特奏名者九百余人,有晋天福中尝预贡者。
fán shì gòng yú xiāng ér lǚ chù yú lǐ bù huò tíng shì suǒ bù lù zhě jī qián hòu jǔ shù cān qí nián ér chà děng zhī yù qīn cè shì zé bié jí qí míng yǐ zòu jìng xǔ fù shì gù yuē tè zòu míng
凡士贡于乡而屡绌于礼部,或廷试所不录者,积前后举数,参其年而差等之,遇亲策士则别籍其名以奏,径许附试,故曰特奏名。
yòu cì hé běi jìn shì zhū kē sān bǎi wǔ shí rén jí dì tóng chū shēn
又赐河北进士、诸科三百五十人及第、同出身。
jì xià dì yuàn shì wǔ yì jí liàng cái lù yòng zhě yòu wǔ bǎi yú rén xī cì zhuāng qián wèi qiǎn zhī mìng lǐ bù xù wèi yī jǔ
既下第,愿试武艺及量才录用者,又五百余人,悉赐装钱慰遣之,命礼部叙为一举。
jiào yì zhī xiáng tuī ēn zhī guǎng jìn dài suǒ wèi yǒu yě
较艺之详,推恩之广,近代所未有也。
jiù zhì jí dì jí mìng yǐ guān
旧制,及第即命以官。
shàng chū fù tíng shì cì chū shēn zhě yì miǎn xuǎn yú shì cè míng zhī shì yóu zhòng suī yì bù jí gé xī cì tóng chū shēn
上初复廷试,赐出身者亦免选,于是策名之士尤众,虽艺不及格,悉赐同出身。
nǎi zhào yǒu sī fán cì tóng chū shēn zhě bìng lìng shǒu xuǎn xún yòng cháng diào yǐ shì zhēn bié
乃诏有司,凡赐同出身者并令守选,循用常调,以示甄别。
yòu dìng lìng fán shì juàn fēng yìn yuàn hú míng sòng zhī jǔ guān kǎo dìng gāo xià fù lìng fēng zhī sòng fù kǎo suǒ kǎo bì rán hòu cān jiào dé shī bù hé gé zhě xū zhì fù chǎng fāng luò
又定令:凡试卷,封印院糊名送知举官考定高下,复令封之送覆考所,考毕然后参校得失,不合格者,须至覆场方落。
yù guǎn gé tái shěng guān yǒu qǐng shǔ jǔ rén zhě mì yǐ wén yǐn nì bù gào zhě lùn zuì
谕馆阁、台省官,有请属举人者密以闻,隐匿不告者论罪。
réng zhào zhū wáng gōng zhǔ jìn chén wú dé yǐ xià dì qīn zú bīn kè qiú cì kē míng
仍诏诸王、公主、近臣,毋得以下第亲族宾客求赐科名。
jǐng dé sì nián mìng yǒu sī xiáng dìng kǎo xiào jìn shì chéng shì sòng lǐ bù gòng yuàn bān zhī zhū zhōu
景德四年,命有司详定《考校进士程式》,送礼部贡院,颁之诸州。
shì bù huán xiāng lǐ ér qiè hù tā zhōu yǐ yìng xuǎn zhě yán qí fǎ
士不还乡里而窃户他州以应选者,严其法。
měi qiū fù zì xiàn lìng zuǒ chá xíng yì bǎo rèn zhī shàng yú zhōu
每秋赋,自县令佐察行义保任之,上于州;
zhōu zhǎng èr fù shěn chá de shí rán hòu shàng běn dào shǐ zhě lèi shì
州长贰复审察得实,然后上本道使者类试。
yǐ bǎo rèn ér yǒu quē xíng zé zhōu xiàn jiē zuò zuì
已保任而有缺行,则州县皆坐罪;
ruò shěng shì ér wén lǐ pī miù zuò yuán kǎo guān
若省试而文理纰缪,坐元考官。
zhū zhōu jiě shì é duō ér zhōng zhě shǎo zé bù bì zú é
诸州解试额多而中者少,则不必足额。
xún yòu dìng qīn shì jìn shì tiáo zhì
寻又定《亲试进士条制》。
fán cè shì jí diàn liǎng wǔ zhāng yì liè jǐ xí biāo xìng míng qí shàng
凡策士,即殿两庑张帟,列几席,标姓名其上。
xiān yī rì biǎo qí cì xù jiē shì quē wài yì dàn bài quē xià réng rù jiù xí
先一日表其次序,揭示阙外,翌旦拜阙下,仍入就席。
shì juàn nèi chén shōu zhī fù biān pái guān qù qí juǎn shǒu xiāng guàn zhuàng bié yǐ zì hào dì zhī
试卷,内臣收之,付编排官,去其卷首乡贯状,别以字号第之;
fù fēng mí guān téng xiě jiào kān yòng yù shū yuàn yìn fù kǎo guān dìng děng bì fù fēng mí sòng fù kǎo guān zài dìng děng
付封弥官誊写校勘,用御书院印,付考官定等毕,复封弥送覆考官再定等。
biān pái guān yuè qí tóng yì wèi tóng zhě zài kǎo zhī
编排官阅其同异,未同者再考之;
rú fù bù tóng jí yǐ xiāng fù jìn zhě wèi dìng
如复不同,即以相附近者为定。
shǐ qǔ xiāng guàn zhuàng zì hào hé zhī jí dì qí xìng míng chà cì bìng shì juàn yǐ wén
始取乡贯状字号合之,即第其姓名、差次,并试卷以闻。
qí kǎo dì zhī zhì fán wǔ děng xué shí yōu cháng cí lǐ jīng jué wèi dì yī
其考第之制凡五等:学识优长、词理精绝为第一;
cái sī gāi tōng wén lǐ zhōu lǜ wèi dì èr
才思该通、文理周率为第二;
wén lǐ jù tōng wèi dì sān
文理俱通为第三;
wén lǐ zhōng píng wèi dì sì
文理中平为第四;
wén lǐ shū qiǎn wèi dì wǔ
文理疏浅为第五。
rán hòu lín xuān chàng dì shàng èr děng yuē jí dì sān děng yuē chū shēn sì děng wǔ děng yuē tóng chū shēn
然后临轩唱第,上二等曰及第,三等曰出身,四等、五等曰同出身。
yú rú gòng yuàn jiù zhì
余如贡院旧制。
dà zhōng xiáng fú wǔ nián zhào shì céng yù nán shěng shì zhě fàn gōng zuì tīng shú fá
大中祥符五年,诏士曾预南省试者,犯公罪听赎罚。
lìng lǐ bù qǔ qián hòu zhào lìng jīng jiǔ kě xíng zhě biān wèi tiáo zhì
令礼部取前后诏令经久可行者,编为条制。
zhū kē sān chǎng nèi yǒu shí bù jìn shì cí lǐ pī miù zhě gè yī rén yǐ shàng jiān shì kǎo shì guān cóng wéi zhì shī lùn mù zhí zhōu xiàn guān de dài rì diàn yī xuǎn jīng cháo guān jiàng jiān chǎng wù cháng jiān dāng zé yǔ yuǎn dì
诸科三场内有十"不"、进士词理纰缪者各一人以上,监试、考试官从违制失论,幕职、州县官得代日殿一选,京朝官降监场务,尝监当则与远地;
yǒu sān rén zé jiān shì kǎo shì guān yì cóng wéi zhì shī lùn mù zhí zhōu xiàn guān chōng tì jīng cháo guān yuǎn dì jiān dāng
有三人,则监试、考试官亦从违制失论,幕职、州县官冲替,京朝官远地监当;
yǒu wǔ rén zé jiān shì yǐ xià jiē tíng jiàn rèn
有五人,则监试以下皆停见任;
jǔ sòng shǒu cuì zhū kē wǔ shí rén yǐ shàng yǒu yī rén shí bù jí fá tóng yǔ miǎn diàn xuǎn jiān dāng jìn shì cí lǐ pī miù yì rú zhī
举送守倅,诸科五十人以上有一人十"不",即罚铜与免殿选监当,进士词理纰缪亦如之。
hòu yòu zhào shì suǒ tīng zhě zhōu zhǎng lì xiān xiào shì hé gé shǐ tīng qǔ jiě
后又诏:"试锁厅者,州长吏先校试合格,始听取解;
zhì lǐ bù bù jí gé tíng qí guān ér kǎo shì jí jǔ sòng zhě jiē chóng zhì zuì
至礼部不及格,停其官,而考试及举送者,皆重置罪。
bā nián shǐ zhì téng lù yuàn lìng fēng yìn guān fēng shì juàn fù zhī jí shū lì lù běn jiān yǐ nèi shì èr rén
"八年,始置誊录院,令封印官封试卷付之,集书吏录本,监以内侍二人。
zhào jìn shì dì yī rén lìng jīn wú sī gěi qī rén dǎo cóng tīng yǐn liǎng jié
诏:"进士第一人,令金吾司给七人导从,听引两节。
zhe wèi lìng
著为令。
tiān shèng chū sòng xìng liù shí yǒu èr zài tiān xià yì ān
天圣初,宋兴六十有二载,天下乂安。
shí qǔ cái wéi jìn shì zhū kē wèi zuì guǎng míng qīng jù gōng jiē yáo cǐ xuǎn ér rén zōng yì xiàng yòng zhī dēng shàng dì zhě bù shù nián zhé hè rán xiǎn guì yǐ
时取才唯进士、诸科为最广,名卿钜公,皆繇此选,而仁宗亦向用之,登上第者不数年,辄赫然显贵矣。
qí gòng lǐ bù ér shù qū zhě de tè zòu míng huò yīn xún bù xué nǎi zhào yuē xué yóu zhí yě bù xué jiāng luò xùn zhì wù shí mǐn jué xiū nǎi lái
其贡礼部而数诎者,得特奏名,或因循不学,乃诏曰:"学犹殖也,不学将落,逊志务时敏,厥修乃来。
zhèn lǜ tiān xià zhī shì huò yǒu yí yě jì yǐ lín xuān jiào dé shī ér yōu qí lǚ bù zhōng kē zé shuāi mài ér wú suǒ chéng tuì bù néng fǎn qí lǐ lǘ ér jìn bù dé yù yú lù shì
朕虑天下之士或有遗也,既已临轩较得失,而忧其屡不中科,则衰迈而无所成,退不能返其里闾,而进不得预于禄仕。
gù cháng shù zhī wài tè wèi zhī zhēn cǎi
故常数之外,特为之甄采。
ér niǔ yú kuān ēn suì huī sù yè gǒu jiǎn chéng fēng shén kě chǐ yě
而狃于宽恩,遂隳素业,苟简成风,甚可耻也。
zì jīn yi dǔ jìn jué xué wú xí jiǎo xìng yān
自今宜笃进厥学,无习侥幸焉。
shí yàn shū yán táng míng jīng bìng shì cè wèn cān qí suǒ xí yǐ qǔ cái shi duǎn cháng
"时晏殊言:"唐明经并试策问,参其所习,以取材识短长。
jīn zhū kē zhuān jì sòng fēi qǔ shì zhī yì qǐng zhōng chǎng shì cè yī piān
今诸科专记诵,非取士之意,请终场试策一篇。
zhào jìn chén yì zhī xián wèi zhū kē fēi suǒ xí yì suì qǐn
"诏近臣议之,咸谓诸科非所习,议遂寝。
jiù zhì suǒ tīng shì luò zhé tíng guān zhì shì shǐ zhào miǎn zuì
旧制,锁厅试落辄停官,至是始诏免罪。
jǐng yòu chū zhào yuē xiàng xué zhī shì yì fán ér qǔ rén lù xiá shǐ gū hán qī chí huò lǎo ér bù dé jìn zhèn shén mǐn zhī
景祐初,诏曰:"向学之士益蕃,而取人路狭,使孤寒栖迟,或老而不得进,朕甚悯之。
qí lìng nán shěng jiù shì jìn shì zhū kē shí qǔ qí èr
其令南省就试进士、诸科,十取其二。
fán nián wǔ shí jìn shì wǔ jǔ zhū kē liù jǔ
凡年五十,进士五举、诸科六举;
cháng jīng diàn shì jìn shì sān jǔ zhū kē wǔ jǔ
尝经殿试,进士三举、诸科五举;
jí cháng yù xiān cháo yù shì suī shì wén bù hé gé wú zhé chù jiē yǐ míng wén
及尝预先朝御试,虽试文不合格,毋辄黜,皆以名闻。
zì cǐ shuài yǐ wéi cháng
"自此率以为常。
shì yǒu qīn qi shì běn zhōu huò wèi fā jiè guān jí shì qīn yuǎn huàn jù běn zhōu èr qiān lǐ lìng zhuǎn yùn sī lèi shì yǐ shí lǜ zhī qǔ sān rén
士有亲戚仕本州,或为发解官,及侍亲远宦,距本州二千里,令转运司类试,以十率之,取三人。
yú shì zhū lù shǐ yǒu bié tóu shì
于是诸路始有别头试。
qí nián zhào kāi fēng fǔ guó zǐ jiàn jí bié tóu shì fēng mí téng lù rú lǐ bù
其年,诏开封府、国子监及别头试,封弥、誊录如礼部。
chū gòng shì zhǒng táng zhì yóu yòng gōng juǎn rán duō jiǎ tā rén wén zì huò yōng rén shū zhī
初,贡士踵唐制,犹用公卷,然多假他人文字,或佣人书之。
jǐng dé zhōng cháng xiàn jǔ rén yú shì zhǐ qián qīn shū jiā zhuàng rú gōng juǎn jí hòu suǒ shì shū tǐ bù tóng bìng bó fàng
景德中,尝限举人于试纸前亲书家状,如公卷及后所试书体不同,并驳放;
qí jiǎ shǒu wén zì biàn zhī de shí jí chì qù yǒng bù de fù jǔ
其假手文字,辨之得实,即斥去,永不得赴举。
gǔ chāng cháo yán zì táng yǐ lái lǐ bù cǎi míng yù guān sù xué gù yù tóu gōng juǎn
贾昌朝言:"自唐以来,礼部采名誉,观素学,故预投公卷;
jīn yǒu fēng mí téng lù fǎ yī qiè kǎo zhū shì piān zé gōng juǎn kě ba
今有封弥、誊录法,一切考诸试篇,则公卷可罢。
zì shì bù fù yǒu gōng juǎn
"自是不复有公卷。
bǎo yuán zhōng li shū shì jīng yán shàng fǎng yǐ jìn shì shī fù cè lùn xiān hòu bǐ yǐ gù shì duì
宝元中,李淑侍经筵,上访以进士诗、赋、策、论先后,俾以故事对。
shū duì yuē táng diào lù èr nián liú sī lì wèi kǎo gōng yuán wài láng yǐ jìn shì shì cè miè liè qǐng tiě jīng yǐ guān qí xué shì zá wén yǐ guān qí cái
淑对曰:"唐调露二年,刘思立为考功员外郎,以进士试策灭裂,请帖经以观其学,试杂文以观其才。
zì cǐ yán yǐ wéi cháng
自此沿以为常。
zhì yǒng lóng èr nián jìn shì shì zá wén èr piān tōng wén lǜ zhě shǐ shì cè
至永隆二年,进士试杂文二篇,通文律者,始试策。
tiān bǎo shí yī nián jìn shì shì yī jīng néng tōng zhě shì wén fù yòu tōng ér hòu shì cè wǔ tiáo jiē tōng zhōng dì
天宝十一年,进士试一经,能通者试文赋,又通而后试策,五条皆通,中第。
jiàn zhōng èr nián zhào zàn qǐng shì yǐ shí wu cè wǔ piān zhēn lùn biǎo zàn gè yī piān yǐ dài shī fù
建中二年,赵赞请试以时务策五篇,箴、论、表、赞各一篇,以代诗、赋。
dà hé sān nián shì tiě jīng lüè wèn dà yì qǔ jīng tōng zhě cì shì lùn yì gè yī piān
大和三年,试帖经,略问大义,取精通者,次试论、议各一篇。
bā nián lǐ bù shì yǐ tiě jīng kǒu yì cì shì cè wǔ piān wèn jīng yì zhě sān wèn shí wù zhě èr
八年,礼部试以帖经口义,次试策五篇,问经义者三,问时务者二。
jué hòu biàn yì suì yǐ shī fù wèi dì yī chǎng lùn dì èr chǎng cè dì sān chǎng tiě jīng dì sì chǎng
厥后变易,遂以诗赋为第一场,论第二场,策第三场,帖经第四场。
jīn bì xià yù qiú lǐ dào ér bù yǐ diāo zhuó wèi guì de qǔ shì zhī shí yǐ
今陛下欲求理道而不以雕琢为贵,得取士之实矣。
rán kǎo guān yǐ suǒ shì fēn kǎo bù néng tōng jiā píng xiào ér měi chǎng zhé tuì luò shì zhī zhōng fǒu dài xì yú xìng bù xìng
然考官以所试分考,不能通加评校,而每场辄退落,士之中否,殆系于幸不幸。
yuàn yuē jiù zhì xiān cè cì lùn cì fù jí shī cì tiě jīng mò yì ér chì yǒu sī bìng shì sì chǎng tōng jiào gōng zhuō wú yǐ yī chǎng dé shī wèi qù liú
愿约旧制,先策,次论,次赋及诗,次帖经、墨义,而敕有司并试四场,通较工拙,毋以一场得失为去留。
zhào yǒu sī yì shāo shī xíng yān
"诏有司议,稍施行焉。
jì ér zhī zhì gào fù bì yán yuē guó jiā yán duò táng shè jìn shì kē zì xián píng jǐng dé yǐ lái wéi fǎ yóu mì ér dé rén zhī dào huò yǒu wèi zhì
既而知制诰富弼言曰:"国家沿隋、唐设进士科,自咸平、景德以来,为法尤密,而得人之道,或有未至。
qiě lì dài qǔ shì xī wěi yǒu sī wèi wén tiān zǐ qīn shì yě
且历代取士,悉委有司,未闻天子亲试也。
zhì táng wǔ hòu shǐ yǒu diàn shì hé zú qǔ zāi
至唐武后始有殿试,何足取哉?
shǐ lǐ bù cì gāo xià yǐ zòu ér yǐn zhū diàn tíng chàng míng cì dì zé yǔ diàn shì wú yǐ yì yǐ
使礼部次高下以奏,而引诸殿廷,唱名赐第,则与殿试无以异矣。
suì zhào ba diàn shì
"遂诏罢殿试。
ér yì zhě duō yán qí qīng shàng ēn huī gù shì fù rú jiù
而议者多言其轻上恩,隳故事,复如旧。
shí fàn zhòng yān cān zhī zhèng shì yì yù fù gǔ quàn xué shù yán xīng xué xiào běn háng shí
时范仲淹参知政事,意欲复古劝学,数言兴学校,本行实。
zhào jìn chén yì yú shì sòng qí děng zòu jiào bù běn yú xué xiào shì bù chá yú xiāng lǐ zé bù néng hé míng shí
诏近臣议,于是宋祁等奏:"教不本于学校,士不察于乡里,则不能核名实。
yǒu sī shù yǐ shēng bìng xué zhě zhuān yú jì sòng zé bù zú jìn rén cái
有司束以声病,学者专于记诵,则不足尽人材。
cān kǎo zhòng shuō zé qí biàn yú jīn zhě mò ruò shǐ shì jiē tǔ zhù ér jiào zhī yú xué xiào rán hòu zhōu xiàn chá qí lǚ xíng zé xué zhě xiū chì yǐ
参考众说,择其便于今者,莫若使士皆土著,而教之于学校,然后州县察其履行,则学者修饬矣。
nǎi zhào zhōu xiàn lì xué shì xū zài xué sān bǎi rì nǎi tīng yù qiū shì jiù cháng chōng shì zhě bǎi rì ér zhǐ
"乃诏州县立学,士须在学三百日,乃听预秋试,旧尝充试者百日而止。
shì yú zhōu zhě lìng xiāng bǎo rèn yǒu nì fú fàn xíng kuī xíng mào míng děng jìn
试于州者,令相保任,有匿服、犯刑、亏行、冒名等禁。
sān chǎng xiān cè cì lùn cì shī fù tōng kǎo wèi qù qǔ ér ba tiě jīng mò yì shì tōng jīng shù yuàn duì dà yì zhě shì shí dào
三场:先策,次论,次诗赋,通考为去取,而罢帖经、墨义,士通经术愿对大义者,试十道。
zhòng yān jì qù ér zhí zhèng yì jiē yì
仲淹既去,而执政意皆异。
shì dōng zhào ba rù xué rì xiàn
是冬,诏罢入学日限。
yán chū lìng bù biàn zhě shén zhòng yǐ wéi shī fù shēng bìng yì kǎo ér cè lùn hàn màn nán zhī
言初令不便者甚众,以为诗赋声病易考,而策论汗漫难知;
zǔ zōng yǐ lái mò zhī yǒu gǎi qiě dé rén cháng duō yǐ
祖宗以来,莫之有改,且得人尝多矣。
tiān zǐ xià qí yì yǒu sī qǐng rú jiù fǎ
天子下其议,有司请如旧法。
nǎi zhào yuē kē jǔ jiù tiáo jiē xiān cháo suǒ dìng yě yi yī qiè rú gù qián suǒ gēng dìng lìng xī ba
乃诏曰:"科举旧条,皆先朝所定也,宜一切如故,前所更定令悉罢。
huì zhāng fāng píng zhī gòng jǔ yán wén zhāng zhī biàn yǔ zhèng tōng
会张方平知贡举,言:"文章之变与政通。
jīn shè kē xuǎn cái zhuān qǔ cí yì shì wéi dào yì jī yú zhōng yīng huá fā yú wài rán zé yǐ wén qǔ shì suǒ yǐ kòu zhū wài ér zhì qí zhōng zhī yùn yě
今设科选才,专取辞艺,士惟道义积于中,英华发于外,然则以文取士,所以叩诸外而质其中之蕴也。
yán ér bù dù zé hé guān yān
言而不度,则何观焉。
ěr lái wén gé rì shī qí jiù gè chū xīn yì xiāng shèng wèi qí
迩来文格日失其旧,各出新意,相胜为奇。
cháo tíng è qí rán lǚ xià zhào shū jiè chì ér xué zhě lè yú fàng yì hǎn néng zì hái
朝廷恶其然,屡下诏书戒饬,而学者乐于放逸,罕能自还。
jīn fù huò bā bǎi zì lùn huò qiān yú zì cè huò zhì suǒ wèn ér wàng sì xiōng yì màn chén tā shì qū shàn fú bó zhòng kuī yǎ sú qǐ qǔ xián liǎn cái bèi zhì jù zhī yì yá
今赋或八百字,论或千余字,策或置所问而妄肆胸臆,漫陈他事,驱扇浮薄,重亏雅俗,岂取贤敛才备治具之意邪?
qí zhǒng xí xīn tǐ chán màn bù hé chéng shì xī yǐ kǎo luò qǐng shēn qián zhào jiē ér shì zhī
其踵习新体,澶漫不合程式,悉已考落,请申前诏,揭而示之。
chū lǐ bù zòu míng yǐ sì bǎi míng wéi xiàn yòu zhū kē zá wèn dà yì jiǎo xìng zhī rén xī yǐ wéi bù biàn
初,礼部奏名,以四百名为限,又诸科杂问大义,侥幸之人,悉以为不便。
zhī zhì gào wáng guī zòu yuē táng zì zhēn guàn qì kāi yuán wén zhāng zuì shèng jiào yì zhě suì qiān yú rén ér suǒ shōu wú jǐ
知制诰王珪奏曰:"唐自贞观讫开元,文章最盛,较艺者岁千余人,而所收无几。
xián hēng shàng yuán zēng qí shù yì bù jí bǎi rén
咸亨、上元增其数,亦不及百人。
guó chū qǔ shì dà dǐ táng zhì dǎi xīng guó zhōng gòng jǔ zhī lù jìn guǎng wú yǒu dìng shù
国初取士,大抵唐制,逮兴国中,贡举之路浸广,无有定数。
bǐ nián guān lì wěi zhòng gù jìn zhào xiàn sì bǎi rén yǐ chéng qí bì
比年官吏猥众,故近诏限四百人,以惩其弊。
qiě jìn shì míng jīng xiān jīng yì ér hòu shì cè sān shì jiē tōng wèi zhōng dì dà lüè yǔ jìn shì děng ér zhū kē jì bù wèn jīng yì yòu wú cè shì zhǐ yǐ sòng shù jīng cū wèi zhōng fǒu zé qí zhuān gù bù dá yú lǐ ān zú yǐ cháng mín yě shì zāi
且进士、明经先经义而后试策,三试皆通为中第,大略与进士等,而诸科既不问经义,又无策试,止以诵数精粗为中否,则其专固不达于理,安足以长民冶事哉?
qián zhào zhū kē zhōng chǎng wèn běn jīng dà yì shí dào jiǔ jīng wǔ jīng kē zhǐ wèn yì ér bù zé jì sòng jiē yǐ zhe yú lìng
前诏诸科终场问本经大义十道,《九经》、《五经》科止问义而不责记诵,皆以著于令。
yán zhě yǐ wéi nán yú jù gèng ér tú ān yú bì yě
言者以为难于遽更,而图安于弊也。
wéi bì xià shēn chì yǒu sī gù shǒu shì fǎ wú qīng yì yān
惟陛下申敕有司,固守是法,毋轻易焉。
jiā yòu èr nián qīn shì jǔ rén fán yǔ diàn shì zhě shǐ miǎn chù luò
嘉祐二年,亲试举人,凡与殿试者始免黜落。
shí jìn shì yì xiāng xí wèi qí pì gōu zhāng jí jù jìn shī hún chún
时进士益相习为奇僻,钩章棘句,浸失浑淳。
ōu yáng xiū zhī gòng jǔ yóu yǐ wéi huàn tòng cái yì zhī réng yán jìn jiā shū zhě
欧阳修知贡举,尤以为患,痛裁抑之,仍严禁挟书者。
jì ér shì bǎng chū shí suǒ tuī yù jiē bù zài xuǎn
既而试榜出,时所推誉,皆不在选。
jiāo bó zhī shì hou xiū chén cháo qún jù dǐ chì zhī jiē sī luó zú bù néng zhǐ zhì wéi jì wén tóu qí jiā zú bù néng qiú qí zhǔ míng zhì yú fǎ rán zì shì wén tǐ yì shǎo biàn
浇薄之士,候修晨朝,群聚诋斥之,街司逻卒不能止,至为祭文投其家,卒不能求其主名置于法,然自是文体亦少变。
dài shì jīng shī zhě héng liù qī qiān rén yī bù xìng yǒu gù bù yīng zhào wǎng wǎng chén lún shí shù nián yǐ cǐ huǐ xíng gàn jìn zhě bù kě shèng shǔ
待试京师者恒六七千人,一不幸有故不应诏,往往沉沦十数年,以此毁行干进者,不可胜数。
wáng zhū shì ěr yīng gé jiǎng zhōu lǐ zhì sān nián dà bǐ dà kǎo zhōu lǐ yǐ zàn xiāng dài fū fèi xīng
王洙侍迩英阁讲《周礼》,至"三年大比,大考州里,以赞乡大夫废兴。
shàng yuē gǔ zhě xuǎn shì rú cǐ jīn lǜ sì wǔ suì yī xià zhào gù shì yǒu yì ér bù dé jìn zhě shú ruò cái qí shù ér lǚ jǔ yě
"上曰:"古者选士如此,今率四五岁一下诏,故士有抑而不得进者,孰若裁其数而屡举也。
xià yǒu sī yì xián qǐng yì yǐ jiān suì zhī fǎ zé wú zhì cái zhī tàn
"下有司议,咸请:"易以间岁之法,则无滞才之叹。
jiàn jǔ shù jì jiǎn bàn zhǔ sī yì yǐ xiáng jiào de shì bì jīng
荐举数既减半,主司易以详较,得士必精。
qiě rén shǎo zé yǒu sī yì yú jiǎn chá wěi làn zì bù néng róng shǐ hán kǔ yì xué zhī rén de jìn
且人少则有司易于检察,伪滥自不能容,使寒苦艺学之人得进。
yú shì xià zhào jiān suì gòng jǔ jìn shì zhū kē xī jiě jiù é zhī bàn
"于是下诏:"间岁贡举,进士、诸科悉解旧额之半。
zēng shè míng jīng shì fǎ fán míng liǎng jīng huò sān jīng wǔ jīng gè wèn dà yì shí tiáo liǎng jīng tōng bā sān jīng tōng liù wǔ jīng tōng wǔ wèi hé gé jiān yǐ lún yǔ xiào jīng cè shí wù sān tiáo chū shēn yǔ jìn shì děng
增设明经,试法:凡明两经或三经、五经,各问大义十条,两经通八,三经通六,五经通五为合格,兼以《论语》、《孝经》,策时务三条,出身与进士等。
ér ba shuō shū jǔ
而罢说书举。
shí yǐ kē jǔ jì shù ér gāo dì zhī rén zhòu xiǎn yù shāo cái yì
时以科举既数,而高第之人骤显,欲稍裁抑。
suì zhào yuē zhèn wéi guó zhī qǔ shì yǔ shì zhī dài jǔ bù kě kuàng ér rǒng yě
遂诏曰:"朕惟国之取士,与士之待举,不可旷而冗也。
gù lì jiān suì zhī qī yǐ lì qí qín
故立间岁之期,以励其勤;
yuē gòng jǔ zhī shù yǐ jīng qí xuǎn
约贡举之数,以精其选。
zhe wèi dìng shì shēn chì yǒu sī ér gāo dì zhī rén cháng bù cì ér yòng
著为定式,申敕有司,而高第之人,尝不次而用。
ruò xún jiù bǐ zhōng zhì làn guān shén wú wèi yě
若循旧比,终至滥官,甚无谓也。
zì jīn zhì kē rù dì sān děng yǔ jìn shì dì yī chú dà lǐ píng shì qiān shū liǎng shǐ mù zhí guān
自今制科入第三等,与进士第一,除大理评事、签书两使幕职官;
dài hái shēng tōng pàn
代还,升通判;
zài rèn mǎn shì guǎn zhí
再任满,试馆职。
zhì kē rù dì sì děng yǔ jìn shì dì èr dì sān chú liǎng shǐ mù zhí guān
制科入第四等,与进士第二、第三,除两使幕职官;
dài hái gǎi cì děng jīng guān
代还,改次等京官。
zhì kē rù dì wǔ děng yǔ jìn shì dì sì dì wǔ chú shì xián zhī xiàn
制科入第五等,与进士第四、第五,除试衔知县;
dài hái qiān liǎng shǐ zhí guān
代还,迁两使职官。
suǒ tīng rén shì cǐ
锁厅人视此。
ruò fú gāo cái yì xíng shī yú yǒu zhèng ér gōng zhuàng jiào rán zhě dāng yǐ yì ēn zhuó yān
若夫高才异行,施于有政而功状较然者,当以异恩擢焉。
rén zōng zhī cháo shí yǒu sān jǔ jìn shì sì qiān wǔ bǎi qī shí rén
"仁宗之朝十有三举,进士四千五百七十人;
qí jiǎ dì zhī sān rén fán sān shí yǒu jiǔ qí hòu bù zhì yú gōng qīng zhě wǔ rén ér yǐ
其甲第之三人凡三十有九,其后不至于公卿者,五人而已。
yīng zōng jí wèi yì zhě yǐ jiān suì gòng shì fǎ bù biàn
英宗即位,议者以间岁贡士法不便。
nǎi zhào lǐ bù sān suì yī gòng jǔ tiān xià jiě é qǔ wèi háng jiān suì zhī qián sì zhī sān wèi lǜ míng jīng zhū kē wú guò jìn shì zhī shù
乃诏礼部三岁一贡举,天下解额,取未行间岁之前四之三为率,明经、诸科毋过进士之数。
shén zōng dǔ yì jīng xué shēn mǐn gòng jǔ zhī bì qiě yǐ xī běi rén cái duō bù zài xuǎn suì yì gēng fǎ
神宗笃意经学,深悯贡举之弊,且以西北人材多不在选,遂议更法。
wáng ān shí wèi gǔ zhī qǔ shì jù běn yú xué qǐng xīng jiàn xué xiào yǐ fù gǔ
王安石谓:"古之取士俱本于学,请兴建学校以复古。
qí míng jīng zhū kē yù xíng fèi bà qǔ míng jīng rén shù zēng jìn shì é
其明经、诸科欲行废罢,取明经人数增进士额。
nǎi zhào yuē huà mín chéng sú bì zì xiáng xù
"乃诏曰:"化民成俗,必自庠序;
jìn xián xīng néng yì yóu gòng jǔ
进贤兴能,抑由贡举。
ér sì fāng zhí jīng yì zhě zhuān yú sòng shù qū xiāng jǔ zhě niǔ yú wén cí yǔ gǔ suǒ wèi sān wù bīn xīng jiǔ nián dà chéng yì yǐ lì yǐ
而四方执经艺者专于诵数,趋乡举者狃于文辞,与古所谓'三物宾兴,九年大成',亦已盭矣。
jīn xià jùn guó zhāo lái jùn xián qí jiào yù zhī fāng kè shì zhī gé lìng liǎng zhì liǎng shěng dài zhì yǐ shàng yù shǐ sān sī sān guǎn zá yì yǐ wén
今下郡国招徕隽贤,其教育之方,课试之格,令两制、两省、待制以上、御史、三司、三馆杂议以闻。
yì zhě duō wèi biàn fǎ biàn
"议者多谓变法便。
zhí shǐ guǎn sū shì yuē
直史馆苏轼曰:
dé rén zhī dào zài yú zhī rén zhī rén zhī fǎ zài yú zé shí
得人之道,在于知人,知人之法,在于责实。
shǐ jūn xiāng yǒu zhī rén zhī míng cháo tíng yǒu zé shí zhī zhèng zé xū lì zào lì wèi cháng wú rén suī yòng jīn zhī fǎ chén yǐ wéi yǒu yú
使君相有知人之明,朝廷有责实之政,则胥吏、皂隶,未尝无人,虽用今之法,臣以为有余;
shǐ wú zhī rén zhī míng wú zé shí zhī zhèng zé gōng qīng shì cóng cháng huàn wú rén kuàng xué xiào gòng jǔ hu
使无知人之明,无责实之政,则公卿、侍从,常患无人,况学校贡举乎?
suī fù gǔ zhī zhì chén yǐ wéi bù zú yǐ
虽复古之制,臣以为不足矣。
shí yǒu kě fǒu wù yǒu xīng fèi shǐ sān dài shèng rén fù shēng yú jīn qí xuǎn jǔ yì bì yǒu dào hé bì yóu xué hu
时有可否,物有兴废,使三代圣人复生于今,其选举亦必有道,何必由学乎?
qiě qìng lì jiān cháng lì xué yǐ tiān xià yǐ wéi tài píng kě dài zhì yú jīn wéi kōng míng jǐn cún
且庆历间尝立学矣,天下以为太平可待,至于今惟空名仅存。
jīn bì xià bì yù qiú dé xíng dào yì zhī shì zé jiǔ nián dà chéng zhī yè zé jiāng biàn jīn zhī lǐ yì jīn zhī sú
今陛下必欲求德行道艺之士,责九年大成之业,则将变今之礼,易今之俗。
yòu dāng fā mín lì yǐ zhì gōng shì liǎn mín cái yǐ yǎng yóu shì zhì xué lì shī
又当发民力以治宫室,敛民财以养游士,置学立师;
yǐ yòu shí jiǎn bù shuài jiào zhě píng zhī yuǎn fāng tú wèi fēn fēn qí yǔ qìng lì zhī jì hé yì
以又时简不帅教者,屏之远方,徒为纷纷,其与庆历之际何异?
zhì yú gòng jǔ huò yuē xiāng jǔ dé xíng ér lüè wén zhāng
至于贡举,或曰乡举德行而略文章;
huò yuē zhuān qǔ cè lùn ér ba shī fù
或曰专取策论而罢诗赋;
huò yù jǔ táng gù shì cǎi yù wàng ér ba fēng mí
或欲举唐故事,采誉望而罢封弥;
huò yù biàn jīng shēng tiè mò ér kǎo dà yì cǐ shù zhě jiē fēi yě
或欲变经生帖、墨而考大义,此数者皆非也。
fu yù xīng dé xíng zài yú jūn rén zhě xiū shēn yǐ gé wù shěn hào wù yǐ biǎo sú ruò yù shè kē lì míng yǐ qǔ zhī zé shì jiào tiān xià xiāng shuài ér wèi wěi yě
夫欲兴德行,在于君人者修身以格物,审好恶以表俗,若欲设科立名以取之,则是教天下相率而为伪也。
shàng yǐ xiào qǔ rén zé yǒng zhě gē gǔ qiè zhě lú mù
上以孝取人,则勇者割股,怯者庐墓。
shàng yǐ lián qǔ rén zé bì chē léi mǎ è yī fěi shí fán kě yǐ zhōng shàng yì zhě wú suǒ bù zhì
上以廉取人,则弊车、羸马、恶衣、菲食,凡可以中上意者无所不至。
zì wén zhāng yán zhī zé cè lùn wèi yǒu yòng shī fù wèi wú yì
自文章言之,则策论为有用,诗赋为无益;
zì zhèng shì yán zhī zé shī fù lùn cè jūn wèi wú yòng
自政事言之,则诗赋、论策均为无用。
rán zì zǔ zōng yǐ lái mò zhī fèi zhě yǐ wéi shè fǎ qǔ shì bù guò rú cǐ yě
然自祖宗以来莫之废者,以为设法取士,不过如此也。
jìn shì wén zhāng huá lì wú rú yáng yì
近世文章华丽,无如杨亿。
shǐ yì shàng zài zé zhōng qīng gěng liàng zhī shì yě
使亿尚在,则忠清鲠亮之士也。
tōng jīng xué gǔ wú rú sūn fù shí jiè
通经学古,无如孙复、石介。
shǐ fù jiè shàng zài zé yū kuò dàn màn zhī shì yě
使复、介尚在,则迂阔诞谩之士也。
shěn zì táng zhì jīn yǐ shī fù wèi míng chén zhě bù kě shèng shǔ hé fù yú tiān xià ér bì yù fèi zhī
矧自唐至今,以诗赋为名臣者,不可胜数,何负于天下,而必欲废之?
dì dú shì shū yuē wú gù yí cǐ de shì yì shì rán yǐ
帝读轼疏曰:"吾固疑此,得轼议,释然矣。
tā rì wèn wáng ān shí duì yuē jīn rén cái fá shǎo qiě qí xué shù bù yī yì lùn fēn rán bù néng yī dào dé gù yě
"他日问王安石,对曰:"今人材乏少,且其学术不一,异论纷然,不能一道德故也。
yī dào dé zé xiū xué xiào yù xiū xué xiào zé gòng jǔ fǎ bù kě bù biàn
一道德则修学校,欲修学校,则贡举法不可不变。
ruò wèi cǐ kē cháng duō de rén zì yuán shì jìn bié wú tā lù qí jiān bù róng wú xián
若谓此科尝多得人,自缘仕进别无他路,其间不容无贤;
ruò wèi kē fǎ yǐ shàn zé wèi yě
若谓科法已善,则未也。
jīn yǐ shào zhuàng shí zhèng dāng jiǎng qiú tiān xià zhèng lǐ nǎi bì mén xué zuò shī fù jí qí rù guān shì shì jiē suǒ bù xí cǐ kē fǎ bài huài rén cái zhì bù rú gǔ
今以少壮时,正当讲求天下正理,乃闭门学作诗赋,及其入官,世事皆所不习,此科法败坏人材,致不如古。
jì ér zhōng shū mén xià yòu yán gǔ zhī qǔ shì jiē běn xué xiào dào dé yī yú shàng xí sú chéng yú xià qí rén cái jiē zú yǐ yǒu wéi yú shì
既而中书门下又言:"古之取士,皆本学校,道德一于上,习俗成于下,其人才皆足以有为于世。
jīn yù zhuī fù gǔ zhì zé huàn yú wú jiàn
今欲追复古制,则患于无渐。
yi xiān chú qù shēng bìng ǒu duì zhī wén shǐ xué zhě de zhuān yì jīng shù yǐ sì cháo tíng xīng jiàn xué xiào rán hòu jiǎng qiú sān dài suǒ yǐ jiào yù xuǎn jǔ zhī fǎ shī yú tiān xià zé shù jī kě yǐ fù gǔ yǐ
宜先除去声病偶对之文,使学者得专意经术,以俟朝廷兴建学校,然后讲求三代所以教育选举之法,施于天下,则庶几可以复古矣。
yú shì gǎi fǎ ba shī fù tiě jīng mò yì shì gè zhàn zhì yì shī shū zhōu lǐ lǐ jì yī jīng jiān lún yǔ mèng zǐ
"于是改法,罢诗赋、帖经、墨义,士各占治《易》、《诗》、《书》、《周礼》、《礼记》一经,兼《论语》、《孟子》。
měi shì sì chǎng chū dà jīng cì jiān jīng dà yì fán shí dào hòu gǎi lún yǔ mèng zǐ yì gè sān dào
每试四场,初大经,次兼经,大义凡十道,(后改《论语》、《孟子》义各三道。
cì lùn yī shǒu cì cè sān dào lǐ bù shì jí zēng èr dào
)次论一首,次策三道,礼部试即增二道。
zhōng shū zhuàn dà yì shì bān xíng
中书撰大义式颁行。
shì yì zhě xū tōng jīng yǒu wén cǎi nǎi wèi zhōng gé bù dàn rú míng jīng mò yì cū jiě zhāng jù ér yǐ
试义者须通经、有文采乃为中格,不但如明经墨义粗解章句而已。
qǔ zhū kē jiě míng shí zhī sān zēng jìn shì é jīng dōng xi shǎn xī hé běi hé dōng wǔ lù zhī chuàng shì jìn shì zhě jí fǔ jiān tā lù zhī shě zhū kē ér wèi jìn shì zhě nǎi de suǒ zēng zhī é yǐ shì
取诸科解名十之三,增进士额,京东西、陕西、河北、河东五路之创试进士者,及府、监、他路之舍诸科而为进士者,乃得所增之额以试。
jiē bié wèi yī hào kǎo qǔ gài yù yōu qí yè shǐ bù zhì wài qīn zé cháng mù xiàng gǎi yè yě
皆别为一号考取,盖欲优其业,使不至外侵,则常慕向改业也。
yòu lì xīn kē míng fǎ shì lǜ lìng xíng tǒng dà yì duàn ān suǒ yǐ dài zhū kē zhī bù néng yè jìn shì zhě
又立新科明法,试律令、《刑统》,大义、断桉,所以待诸科之不能业进士者。
wèi jǐ xuǎn rén rèn zǐ yì shì lǜ lìng shǐ chū guān
未几,选人、任子,亦试律令始出官。
yòu zhào jìn shì zì dì sān rén yǐ xià shì fǎ
又诏进士自第三人以下试法。
huò yán gāo kē rèn qiān pàn jí zhí guān yú xí fǎ qǐ suǒ yí huǎn
或言:"高科任签判及职官,于习法岂所宜缓。
xī shì xíng fǎ zhě shì jiē zhǐ wèi sú lì jīn zhāo tíng tuī ēn jì hòu ér yīng zhě shàng shǎo ruò gāo kē bù shì zé rén bù yǐ wèi róng
昔试刑法者,世皆指为俗吏,今朝廷推恩既厚,而应者尚少,若高科不试,则人不以为荣。
nǎi zhào xī shì
"乃诏悉试。
dì cháng yán jìn shì shì dà fū duō bù xí fǎ
帝尝言:"近世士大夫,多不习法。
wú chōng yuē hàn chén chǒng yǐ fǎ lǜ shòu tú cháng shù bǎi rén
"吴充曰:"汉陈宠以法律授徒,常数百人。
lǜ xué zài liù xué zhī yī hòu lái jìn shēn duō chǐ cǐ xué
律学在六学之一,后来缙绅,多耻此学。
jiù míng fǎ kē tú sòng qí wén hǎn tōng qí yì jìn bǔ guān bì jù ér shì zhī yǒu yǐ jiàn xù xíng zhī yì
旧明法科徒诵其文,罕通其意,近补官必聚而试之,有以见恤刑之意。
xī níng sān nián qīn shì jìn shì shǐ zhuān yǐ cè dìng zhe xiàn yǐ qiān zì
熙宁三年,亲试进士,始专以策,定著限以千字。
jiù tè zòu míng rén shì lùn yī dào zhì shì yì zhì cè yān
旧特奏名人试论一道,至是亦制策焉。
dì wèi zhí zhèng yuē duì cè yì hé zú yǐ shí jìn rén cái rán yù yú yǐ shī fù qǔ rén ěr
帝谓执政曰:"对策亦何足以实尽人材,然愈于以诗赋取人尔。
jiù zhì jìn shì rù xiè jìn xiè ēn yín bǎi liǎng zhì shì ba zhī
"旧制,进士入谢,进谢恩银百两,至是罢之。
réng cì qián sān qiān wéi qī jí fèi
仍赐钱三千,为期集费。
zhū zhōu jǔ sòng fā jiè kǎo shì jiān shì guān fán qīn qī ruò mén kè wú shì yú qí zhōu lèi qí míng shàng zhī zhuǎn yùn sī yǔ suǒ tīng zhě tóng shì lǜ qī rén tè lì yī é
诸州举送、发解、考试、监试官,凡亲戚若门客毋试于其州,类其名上之转运司,与锁厅者同试,率七人特立一额。
hòu fù lìng cún zhū kē jiù é shí zhī yī yǐ dài bù néng gǎi yè zhě
后复令存诸科旧额十之一,以待不能改业者。
yuán yòu chū zhī gòng jǔ sū shì kǒng wén zhòng yán měi yī shì jìn shì zhū kē jí tè zòu míng yuē bā jiǔ bǎi rén
元祐初,知贡举苏轼、孔文仲言:"每一试,进士、诸科及特奏名约八九百人。
jiù zhì lǐ bù yǐ zòu míng zhì yù shì ér chù zhě shén duō
旧制,礼部已奏名,至御试而黜者甚多。
jiā yòu shǐ jǐn cì chū shēn jìn zá fàn yì miǎn chù luò jiē fēi zǔ zōng běn yì
嘉祐始尽赐出身,近杂犯亦免黜落,皆非祖宗本意。
jìn shì shēng jiǎ běn wèi nán shěng dì yī rén chàng míng jìn xià fāng tè shēng zhī jiē chū yī shí shèng duàn
进士升甲,本为南省第一人,唱名近下,方特升之,皆出一时圣断。
jīn lǐ bù shí rén yǐ shàng bié shì guó zǐ kāi fēng jiě shì wǔ jǔ dì yī rén jīng míng xíng xiū jìn shì jí gāi tè zòu ér yù zhèng zòu zhě dìng zhe yú lìng dì shēng yī jiǎ
今礼部十人以上,别试、国子、开封解试、武举第一人,经明行修进士及该特奏而预正奏者,定著于令,递升一甲。
zé shì fǎ zài yǒu sī ēn bù guī yú rén zhǔ shén wú wèi yě
则是法在有司,恩不归于人主,甚无谓也。
jīn tè zòu zhě yuē yǐ jí sì bǎi wǔ shí rén yòu xǔ lì wài dì jiǎn yī jǔ zé dāng fù zēng shù bǎi rén
今特奏者约已及四百五十人,又许例外递减一举,则当复增数百人。
cǐ cáo chuí lǎo wú tā wàng bù zài zhōu xiàn wéi wu dú huò yǐ wéi guī jì
此曹垂老无他望,布在州县,惟务黩货以为归计。
qián hòu ēn kē mìng guān jǐ qiān rén yǐ hé yǒu yī rén néng zì fèn lì yǒu wén yú shí
前后恩科命官,几千人矣,何有一人能自奋厉,有闻于时?
ér cán mín bài guān zhě bù kě shèng shǔ
而残民败官者,不可胜数。
yǐ cǐ zhī qí wú yì yǒu sǔn
以此知其无益有损。
yì zhě bù guò wèi yi guǎng ēn zé bù zhī lì bù yǐ yǒu xiàn zhī guān dài wú qióng zhī lì hù bù yǐ yǒu xiàn zhī cái lù wú yòng zhī rén ér suǒ zhì zhōu xiàn jǔ lí qí hài
议者不过谓宜广恩泽,不知吏部以有限之官待无穷之吏,户部以有限之财禄无用之人,而所至州县,举罹其害。
nǎi jí wèi zhī chū yǒu cǐ guò jǔ wèi zhī ēn zé fēi chén suǒ shí yě
乃即位之初,有此过举,谓之恩泽,非臣所识也。
yuàn duàn zì shèng yì zhǐ yòng qián mìng réng zhào kǎo guān liàng qǔ yī èr shí rén chéng yǒu xué wèn jí xǔ chū guān
愿断自圣意,止用前命,仍诏考官量取一二十人,诚有学问,即许出官。
qí yú jiē bǔ wén xué zhǎng shǐ zhī lèi bù lǐ xuǎn xiàn miǎn shǐ jī bì zēng zhòng bù yǐ
其余皆补文学、长史之类,不理选限,免使积弊增重不已。
suì zhào dìng tè zòu míng kǎo qǔ shù jìn shì rù sì děng yǐ shàng zhū kē rù sān děng yǐ shàng tōng zài shì zhě jì zhī wú de qǔ guò quán é zhī bàn shì hòu zhe wèi lìng
"遂诏定特奏名考取数,进士入四等以上、诸科入三等以上,通在试者计之,毋得取过全额之半,是后著为令。
shí fāng gǎi gēng xiān cháo zhī zhèng lǐ bù qǐng zhì chūn qiū bó shì zhuān wèi yī jīng
时方改更先朝之政,礼部请置《春秋》博士,专为一经。
shàng shū shěng qǐng fù shī fù yǔ jīng yì jiān xíng jiě jīng tōng yòng xiān rú zhuàn zhù jí jǐ shuō
尚书省请复诗赋,与经义兼行,解经通用先儒传注及己说。
yòu yán xīn kē míng fǎ zhōng zhě lì bù jí zhù sī fǎ xù míng zài jí dì jìn shì zhī shàng
又言:"新科明法中者,吏部即注司法,叙名在及第进士之上。
jiù míng fǎ zuì wéi xià kē rán bì zé zhī jiān jīng gǔ zhě xiān dé hòu xíng zhī yì yě
旧明法最为下科,然必责之兼经,古者先德后刑之意也。
yù jiā shì lún yǔ dà yì réng cái bàn é zhù guān yī kē mù cì xù
欲加试《论语》大义,仍裁半额,注官依科目次序。
zhào jìn chén jí yì
"诏近臣集议。
zuǒ pú yè sī mǎ guāng yuē qǔ shì zhī dào dāng xiān dé xíng hòu wén xué
左仆射司马光曰:"取士之道,当先德行,后文学;
jiù wén xué yán zhī jīng shù yòu dāng xiān yú cí cǎi
就文学言之,经术又当先于词采。
shén zōng zhuān yòng jīng yì lùn cè qǔ shì cǐ nǎi fù xiān wáng lìng diǎn bǎi wáng bù yì zhī fǎ
神宗专用经义、论策取士,此乃复先王令典,百王不易之法。
dàn wáng ān shí bù dàng yǐ yī jiā sī xué jīn tiān xià xué guān jiǎng jiě
但王安石不当以一家私学,今天下学官讲解。
zhì yú lǜ lìng jiē dāng guān suǒ xū shǐ wèi shì zhě guǒ néng zhī dào yì zì yǔ fǎ lǜ míng hé
至于律令,皆当官所须,使为士者果能知道义,自与法律冥合;
hé bì zhì míng fǎ yī kē xí wèi kè bó fēi suǒ yǐ cháng yù rén cái dūn hòu fēng sú yě
何必置明法一科,习为刻薄,非所以长育人材、敦厚风俗也。
sì nián nǎi lì jīng yì shī fù liǎng kē ba shì lǜ yì
四年,乃立经义、诗赋两科,罢试律义。
fán shī fù jìn shì yú yì shī shū zhōu lǐ lǐ jì chūn qiū zuǒ zhuàn nèi tīng xí yī jīng
凡诗赋进士,于《易》、《诗》、《书》、《周礼》、《礼记》、《春秋左传》内听习一经。
chū shì běn jīng yì èr dào yǔ mèng yì gè yī dào cì shì fù jí lǜ shī gè yī shǒu cì lùn yī shǒu mò shì zi shǐ shí wù cè èr dào
初试本经义二道,《语》、《孟》义各一道,次试赋及律诗各一首,次论一首,末试子、史、时务策二道。
fán zhuān jīng jìn shì
凡专经进士,
xū xí liǎng jīng
须习两经,
yǐ shī lǐ jì zhōu lǐ zuǒ shì chūn qiū wèi dà jīng
以《诗》、《礼记》、《周礼》、《左氏春秋》为大经,
shū yì gōng yáng gǔ liáng yí lǐ wèi zhōng jīng
《书》、《易》、《公羊》、《谷梁》、《仪礼》为中经,
zuǒ shì chūn qiū de jiān gōng yáng gǔ liáng shū
《左氏春秋》得兼《公羊》、《谷梁》、《书》,
zhōu lǐ de jiān yí lǐ huò yì
《周礼》得兼《仪礼》或《易》,
lǐ jì shī bìng jiān shū
《礼记》、《诗》并兼《书》,
yuàn xí èr dà jīng zhě tīng
愿习二大经者听,
bù dé piān zhàn liǎng zhōng jīng
不得偏占两中经。
chū shì běn jīng yì sān dào lún yǔ yì yī dào cì shì běn jīng yì sān dào mèng zǐ yì yī dào cì lùn cè rú shī fù kē
初试本经义三道,《论语》义一道,次试本经义三道,《孟子》义一道,次论策,如诗赋科。
bìng yǐ sì chǎng tōng dìng gāo xià ér qǔ jiě é zhōng fēn zhī gè zhàn qí bàn
并以四场通定高下,而取解额中分之,各占其半。
zhuān jīng zhě yòng jīng yì dìng qǔ shě jiān shī fù zhě yǐ shī fù wèi qù liú qí míng cì gāo xià zé yú cè lùn cān zhī
专经者用经义定取舍,兼诗赋者以诗赋为去留,其名次高下,则于策论参之。
zì fù shī fù shàng duō xiàng xí ér zhuān jīng zhě shí wú èr sān zhū lù zòu yǐ fēn é gè qǔ fēi jūn qí hòu suì tōng dìng qù liú jīng yì wú guò tōng é sān fēn zhī yī
自复诗赋,上多向习,而专经者十无二三,诸路奏以分额各取非均,其后遂通定去留,经义毋过通额三分之一。
guāng yòu qǐng lì jīng míng xíng xiū kē suì wěi shēng cháo wén chén gè jǔ suǒ zhī yǐ miǎn lì tiān xià shǐ dūn shì xíng yǐ shì bù zhuān qǔ wén xué zhī yì
光又请:"立经明行修科,岁委升朝文臣各举所知,以勉励天下,使敦士行,以示不专取文学之意。
ruò suǒ jǔ rén wéi fàn míng jiào jí zāng sī zuì bì zuò jǔ zhǔ wú yǒu suǒ shè zé zì bù gǎn wàng jǔ
若所举人违犯名教及赃私罪,必坐举主,毋有所赦,则自不敢妄举。
ér shì zhī jū xiāng jū jiā zhě lì shēn xíng jǐ bù gǎn bù jǐn wéi jù diàn quē wài wén
而士之居乡、居家者,立身行己,不敢不谨,惟惧玷缺外闻。
suǒ wèi bù yán zhī jiào bù sù ér chéng bù dài xué guān rì xun yuè chá lì shǎng gào jié ér shì xíng zì měi yǐ
所谓不言之教,不肃而成,不待学官日训月察,立赏告讦,而士行自美矣。
suì lì kē xǔ gè jǔ yī rén
"遂立科,许各举一人。
fán shì jìn shì zhě jí zhōng dì chàng míng rì yòng yǐ shēng jiǎ
凡试进士者,及中第唱名日,用以升甲。
hòu fēn lù bié lì é liù shí yī rén zhōu xiàn bǎo rèn shàng zhī jiān sī jiān sī kǎo chá yǐ wén wú qí rén zé fǒu
后分路别立额六十一人,州县保任上之监司,监司考察以闻,无其人则否。
yù jiàn zhě bù shì yú zhōu jùn wéi shì lǐ bù
预荐者不试于州郡,惟试礼部。
bù zhōng xǔ yòng tè zòu míng gé fù tíng shì hòu yǐ wéi cháng
不中,许用特奏名格赴廷试,后以为常。
jì ér zhào xū tè mìng jǔ nǎi jǔ wú gài yǐ kē chǎng nián shàng qí míng
既而诏须特命举乃举,毋概以科场年上其名。
liù nián zhào fù tōng lǐ kē
六年,诏复通礼科。
chū kāi bǎo zhōng gǎi xiāng gòng kāi yuán lǐ wèi tōng lǐ xī níng cháng ba zhì shì shǐ fù
初,开宝中,改乡贡《开元礼》为《通礼》,熙宁尝罢,至是始复。
fán lǐ bù shì tiān zhī jǔ guān wèi sì yuán ba chà cān xiáng guān ér zhì diǎn jiǎn guān èr shí rén fēn shǔ sì zhī jǔ shǐ xié lì tōng kǎo
凡礼部试,添知举官为四员,罢差参详官,而置点检官二十人,分属四知举,使协力通考;
zhū zhōu diǎn jiǎn guān zhuān xiào zá fàn yì yù kǎo shì
诸州点检官专校杂犯,亦预考试。
bā nián zhōng shū qǐng yù shì fù yòng zǔ zōng fǎ shì shī fù lùn cè sān tí
八年,中书请御试复用祖宗法,试诗赋、论、策三题。
qiě yán shì zǐ duō yǐ gǎi xí shī fù tài xué shēng yuán zǒng èr qiān yī bǎi yú rén ér bù jiān shī fù zhě cái bā shí èr rén
且言:"士子多已改习诗赋,太学生员总二千一百余人,而不兼诗赋者才八十二人。
yú shì zhào lái nián yù shì xí shī fù rén fù shì sān tí zhuān jīng rén qiě lìng shì cè
"于是诏:"来年御试,习诗赋人复试三题,专经人且令试策。
zì hòu gài shì sān tí
"自后概试三题。
dì jì qīn zhèng qún chén duō yán yuán yòu suǒ gèng xué xiào kē jǔ zhì dù fēi shì dì niàn xuān rén bǎo yòu zhī gōng bù xǔ gǎi
帝既亲政,群臣多言元祐所更学校、科举制度非是,帝念宣仁保佑之功,不许改。
shào shèng chū yì zhě yì duō nǎi zhào jìn shì ba shī fù zhuān xí jīng yì tíng duì réng shì cè
绍圣初,议者益多,乃诏进士罢诗赋,专习经义,廷对仍试策。
chū shén zōng niàn zì xué fèi quē zhào rú chén tàn tǎo ér wáng ān shí nǎi jìn qí shuō xué zhě xí yān
初,神宗念字学废缺,诏儒臣探讨,而王安石乃进其说,学者习焉。
yuán yòu jìn wù yòng
元祐禁勿用。
zhì shì chú qí jìn
至是,除其禁。
sì nián zhào lǐ bù fán nèi wài shì tí xī jí yǐ wéi jí yù shì bān fù kǎo guān yǐ fáng fù chū
四年,诏礼部,凡内外试题悉集以为籍,遇试,颁付考官,以防复出。
ba chūn qiū kē fán shì yōu qǔ èr lǐ liǎng jīng xǔ zhàn quán é zhī bàn ér yǐ qí bàn jí tā jīng
罢《春秋》科,凡试,优取二《礼》,两经许占全额之半,而以其半及他经。
jì ér fù lì chūn qiū bó shì chóng níng yòu ba zhī
既而复立《春秋》博士,崇宁又罢之。
huī zōng shè pì yōng yú guó jiāo yǐ dài shì zhī shēng gòng zhě
徽宗设辟雍于国郊,以待士之升贡者。
lín xìng jiā ēn bó shì dì zǐ yǒu chà
临幸,加恩博士弟子有差。
rán zhōu jùn yóu yǐ kē jǔ qǔ shì bù zhuān xué xiào
然州郡犹以科举取士,不专学校。
chóng níng sān nián suì zhào tiān xià qǔ shì xī yóu xué xiào shēng gòng qí zhōu jùn fā jiè jí shì lǐ bù fǎ bìng ba
崇宁三年,遂诏:"天下取士,悉由学校升贡,其州郡发解及试礼部法并罢。
zì cǐ suì shì shàng shè xī chà zhī jǔ rú lǐ bù shì
"自此,岁试上舍,悉差知举,如礼部试。
wǔ nián zhào dà bǐ suì gèng cān yòng kē jǔ qǔ shì yī cì qí jí yǐ cǐ yì shǐ yuǎn shì jí wén zhī
五年,诏:"大比岁更参用科举取士一次,其亟以此意使远士即闻之。
shí zhōu xiàn xī xíng sān shè fǎ de miǎn shì rù xué zhě duō dāng guān zǐ dì ér zài xué jī suì yuè lèi shì nǎi de yìng gé qí pín qiě lǎo zhě shèn bìng zhī gù zhào jí cǐ ér wèi jù fèi kē jǔ yě
"时州县悉行三舍法,得免试入学者,多当官子弟,而在学积岁月,累试乃得应格,其贫且老者甚病之,故诏及此,而未遽废科举也。
dà guān sì nián wǔ yuè xīng biàn fán shì duō suǒ gēng dìng
大观四年五月,星变,凡事多所更定。
shì yù shǐ máo zhù yán yǎng shì jì yǒu é ér kē jǔ yòu ba zé bù lì xué jí zhě suì zhì shī zhí
侍御史毛注言:"养士既有额,而科举又罢,则不隶学籍者,遂致失职。
tiān zhī shì tīng yǐ mín shì qí mín zhī xiù zhě jīn shī zhí rú cǐ yí tiān yì qiǎn nù
天之视听以民,士,其民之秀者,今失职如此,疑天亦谴怒。
yuàn yǐ jiě é zhī guī shēng gòng zhě yī èr fēn bù jué kē jǔ yì yìng tiān zhī yī yě
愿以解额之归升贡者一二分,不绝科举,亦应天之一也。
suì zhào gēng xíng kē jǔ yī cì
"遂诏更行科举一次。
chén liáo yán chǎng wū zhī wén zhuān shàng ǒu lì tí suī wú liǎng yì bì yù lí ér wèi èr yǐ jiù duì ǒu
臣僚言:"场屋之文,专尚偶丽,题虽无两意,必欲厘而为二,以就对偶;
qí chāo yì lǐ qù zhě fǎn zhǐ yǐ wéi dàn bó
其超诣理趣者,反指以为澹泊。
qǐng zé kǎo guān ér jiè chì zhī qǔ qí yǒu lǐ zhì ér chù qí qiáng wèi duì ǒu zhě shù jī shāo jiù wén bì
请择考官而戒饬之,取其有理致而黜其强为对偶者,庶几稍救文弊。
xuān hé sān nián zhào ba tiān xià sān shè fǎ kāi fēng fǔ jí zhū lù bìng yǐ kē jǔ qǔ shì
宣和三年,诏罢天下三舍法,开封府及诸路并以科举取士;
wéi tài xué réng cún sān shè yǐ zhēn xù kè shì yù kē jǔ réng zì fā jiě
惟太学仍存三舍,以甄序课试,遇科举仍自发解。
liù nián lǐ bù shì jìn shì wàn wǔ qiān rén zhào tè zēng bǎi rén é zhèng zòu míng cì dì zhě bā bǎi yú rén yīn shàng shū xiàn sòng zhí lìng fù shì zhě dài bǎi rén
六年,礼部试进士万五千人,诏特增百人额,正奏名赐第者八百余人,因上书献颂直令赴试者殆百人。
yǒu chǔ hóng děng lì dà yān liáng shī chéng wéi shǐ chén huò xiǎo shǐ jiē cì zhī dì
有储宏等隶大阉梁师成为使臣或小史,皆赐之第。
liáng shī chéng zhě yú dà guān sān nián cháng zhōng jiǎ kē
梁师成者,于大观三年尝中甲科。
zì shè kē yǐ lái nán gōng shì zhě wú yú cǐ nián zhī shèng
自设科以来,南宫试者,无逾此年之盛。
rán zá liú yān huàn jù diàn xuǎn jǔ ér zǔ zōng zhī liáng fǎ dàng rán yǐ
然杂流阉宦,俱玷选举,而祖宗之良法荡然矣。
fán shì bù yáo kē jǔ ruò sān shè ér cì jìn shì dì jí chū shēn zhě qí suǒ cóng dé bù yī
凡士不繇科举若三舍而赐进士第及出身者,其所从得不一。
fán yí yì wén xué lì néng yán shì huò zòu duì chēng zhǐ huò shì fǎ ér jīng lǜ rù yōu huò cái wǔ huò tóng zǐ ér jiē néng wén huò biān chén zhī zǐ yǐ gōng lái zòu qí de zhī suī yǒu dāng fǒu dà jiào yóu kě qǔ yě
凡遗逸、文学,吏能言事或奏对称旨,或试法而经律入优,或材武、或童子而皆能文,或边臣之子以功来奏,其得之虽有当否,大较犹可取也。
chóng níng dà guān zhī hòu dá guān guì zhòu jì duō de cì yǐ shàng shū xiàn sòng ér de zhě yòu bù shèng jì yǐ
崇宁、大观之后,达官贵胄既多得赐,以上书献颂而得者,又不胜纪矣。