宋史 · 脱脱 · Chapter 263 of 496

列传·卷二十二

PinyinModern Translation
Size

zhāng zhāo dòu yí dì yǎn chēng lǚ yú qìng liú xī gǔ zi méng zhèng méng sōu shí xī zǎi zi zhōng lì li mù dì sù

张昭窦仪(弟俨偁) 吕余庆刘熙古(子蒙正蒙叟)石熙载(子中立) 李穆(弟肃)

zhāng zhāo zì qián fu běn míng zhāo yuǎn bì hàn zǔ huì zhǐ chēng zhāo

张昭,字潜夫,本名昭远,避汉祖讳,止称昭。

zì yán hàn cháng shān wáng ěr zhī hòu shì jū pú zhōu fàn xiàn

自言汉常山王耳之后,世居濮州范县。

zǔ chu píng shòu zhāng lìng

祖楚平,寿张令。

chu píng shēng zhí jí zhāo fù yě

楚平生直,即昭父也。

chū chu píng fù diào cháng ān zhí cháo kòu luàn bù zhī suǒ zhōng

初,楚平赴调长安,值巢寇乱,不知所终。

zhí yòu bì dì hé shuò jì kòu yǐ fù shī suǒ zài shí dào zéi fēng qǐ dào lù zhēn gěng nǎi zì qín dǐ shǔ tú xíng gài shí qiú fù suǒ zài jī shí nián bù néng de

直幼避地河朔,既寇,以父失所在,时盗贼蜂起,道路榛梗,乃自秦抵蜀,徒行丐食,求父所在,积十年不能得。

nǎi fā āi xíng fú gōng gēng hǎi bīn

乃发哀行服,躬耕海滨。

qīng zhōu wáng shī fàn kāi xué guǎn yán zhì rú shì zài yǐ shū bì zhāo zhí shǔ bīn zhí

青州王师范开学馆,延置儒士,再以书币招直,署宾职。

shī fàn jiàng liáng zhí tuō nán běi guī yǐ zhōu yì chūn qiū jiào shòu xué zhě zì yuǎn ér zhì shí hào xiāo yáo xiān shēng

师范降梁,直脱难北归,以《周易》、《春秋》教授,学者自远而至,时号逍遥先生。

zhāo shǐ shí suì néng sòng gǔ yuè fǔ yǒng shǐ shī bǎi yú piān

昭始十岁,能诵古乐府、咏史诗百余篇;

wèi guàn biàn dú jiǔ jīng jǐn tōng qí yì

未冠,遍读《九经》,尽通其义。

chù chái lèi zhōng huǎn bù kuò shì yǐ wéi mǎ zhèng bù jǐ ruò yě

处侪类中,缓步阔视,以为马、郑不己若也。

hòu zhì zàn huáng yù chéng shēng zhě zhuān shǐ xué yǐ wéi zhuān jiū jīng zhǐ bù tōng jīn gǔ lǜ duō jū zhì fán ér guǎ yào

后至赞皇,遇程生者,专史学,以为专究经旨,不通今古,率多拘滞,繁而寡要;

ruò jí tán wáng bà jīng wěi zhì luàn fēi shǐ bù kě

若极谈王霸,经纬治乱,非史不可。

yīn chū bān fàn hàn shū shí yú yì shāng què nǎi shòu zhāo xún jì guó zhì děng hòu yòu jǐn de shí sān shǐ wǔ qī nián jiān néng chí chěng shàng xià shù qiān bǎi nián shì

因出班、范《汉书》十余义商榷,乃授昭《荀纪》、《国志》等,后又尽得十三史,五七年间,能驰骋上下数千百年事。

yòu zhù shí dài xīng wáng lùn

又注《十代兴亡论》。

chù luàn shì gōng gēng fù mǐ yǐ yǎng qīn

处乱世,躬耕负米以养亲。

hòu táng zhuāng zōng rù wèi hé shuò yóu shì duō zì xiào jūn mén zhāo yīn zhì wèi xié wén shù shí zhóu yè xìng táng yǐn zhāng xiàn

后唐庄宗入魏,河朔游士,多自效军门,昭因至魏,携文数十轴谒兴唐尹张宪。

xiàn jiā fù wén jí měi yǔ zhāo yàn yǔ jiǎng lùn jīng shǐ yào shì hèn xiāng jiàn zhī wǎn jí shǔ fǔ tuī guān

宪家富文籍,每与昭燕语,讲论经史要事,恨相见之晚,即署府推官。

tóng guāng chū zòu shòu zhēn zhì jiā jiān chá yù shǐ lǐ xíng

同光初,奏授真秩,加监察御史里行。

xiàn wèi běi jīng liú shǒu zhāo yì cóng zhì jìn yáng

宪为北京留守,昭亦从至晋阳。

zhuāng zōng jí nán wén yè zhōng bīng shì tuī dài míng zōng xiàn bù jiāng fú yàn chāo hé shù jiāng yīng zhī

庄宗及难,闻邺中兵士推戴明宗,宪部将符彦超合戍将应之。

zhāo wèi xiàn yuē dé wú fèng biǎo quàn jìn wèi zì ān zhī jì hu

昭谓宪曰:"得无奉表劝进为自安之计乎?

xiàn yuē wǒ běn shū shēng jiàn zhī zhǔ shàng wèi zhì bǎo lí nǎi bù yī zhī jí

"宪曰:"我本书生,见知主上,位至保厘,乃布衣之极。

gǒu tiǎn yán qiú shēng hé miàn mù jiàn zhǔ yú dì xià

苟腼颜求生,何面目见主于地下?

zhāo yuē cǐ gǔ rén zhī zhì yě gōng néng xíng zhī sǐ qiě bù xiǔ yǐ

"昭曰:"此古人之志也,公能行之,死且不朽矣。

xiāng qì ér qù xiàn suì sǐ zhī shí lùn zhòng zhāo néng chéng xiàn zhī jié

"相泣而去,宪遂死之,时论重昭能成宪之节。

shí yǒu hài zhāo zhě zhāo yuē míng chéng suǒ zhì qī bù zài shēng zhǔ rǔ chén wáng sǐ ér wú huǐ

时有害昭者,昭曰:"明诚所至,期不再生,主辱臣亡,死而无悔。

zhòng zhí yǐ sòng yàn chāo yàn chāo yuē tuī guān zhèng rén wú de hài zhī

"众执以送彦超,彦超曰:"推官正人,无得害之。

yòu bī zhāo wèi bǎng ān fǔ jūn mín

"又逼昭为榜安抚军民。

shì níng yǐ zhāo wèi běi jīng liú shǒu tuī guān jiā diàn zhōng shì yù shǐ nèi gòng fèng guān cì fēi

事宁,以昭为北京留守推官,加殿中侍御史、内供奉官,赐绯。

tiān chéng sān nián gǎi ān yì jūn jié dù zhǎng shū jì

天成三年,改安义军节度掌书记。

shí yǐ wǔ huáng zhuāng zōng shí lù wèi xiū zhào zhèng guó jūn jié dù lú zhì xi chuān jié dù fù shǐ hé zàn mì shū jiān hán yàn huī zuǎn lù shì jī

时以武皇、庄宗实录未修,诏正国军节度卢质、西川节度副使何瓒、秘书监韩彦辉缵录事迹。

zàn shàng yán zhāo yǒu shǐ cái cháng sī zhuàn tóng guāng shí lù shí èr juǎn yòu wén qí yù zhuàn sān zǔ zhì bìng cáng zhāo zōng cháo cì wǔ huáng zhì zhào jiǔ shí yú piān qǐng yǐ zhāo suǒ zhuàn sòng shǐ guǎn

瓒上言:"昭有史材,尝私撰《同光实录》十二卷,又闻其欲撰《三祖志》,并藏昭宗朝赐武皇制诏九十余篇,请以昭所撰送史馆。

bài zhāo wèi zuǒ bǔ quē shǐ guǎn xiū zhuàn wěi zhī zhuàn lù

"拜昭为左补阙、史馆修撰,委之撰录。

zhāo yǐ yì zǔ xiàn zǔ tài zǔ bìng bù jiàn dì wèi réng bǔ wèi jì nián lù èr shí juǎn yòu zhuàn zhuāng zōng shí lù sān shí juǎn shàng zhī

昭以懿祖、献祖、太祖并不践帝位,仍补为《纪年录》二十卷,又撰《庄宗实录》三十卷上之。

yōu zhào bāo měi qiān dū guān yuán wài láng

优诏褒美,迁都官员外郎。

shí huáng zǐ jìng shàng shē chǐ zhāo shū jiàn yuē

时皇子竞尚奢侈,昭疏谏曰:

dì wáng zhī zǐ cháng yú shēn gōng ān yú yì lè fēn huá zhī wán sī zhú zhī yīn rì jiē yú ěr mù bù yǔ jiāo qī ér jiāo zì zhì

帝王之子,长于深宫,安于逸乐,纷华之玩,丝竹之音,日接于耳目,不与骄期而骄自至。

tǎng fēi tiān zī yīng mǐn shí běn qīng míng yǐ cǐ dàng xīn yān néng wú huò

傥非天资英敏,识本清明,以此荡心,焉能无惑。

gǒu bù yù wèi jiào dào hé yǐ zhì zhī pán yá

苟不豫为教道,何以置之盘牙?

chén jiàn xiān dì shí huáng zǐ huáng dì jǐn xǐ wú jī wán wù zhī yán yàn wén zhì zhì jīng bāng zhī lùn rù zé wu shì jī jiāng chū zé guǎng zēng pú mǎ

臣见先帝时,皇子、皇弟尽喜无稽玩物之言,厌闻致治经邦之论,入则务饰姬姜,出则广增仆马;

qīn bīn mǎn zuò shí kè yíng mén zhēn guī zhě shǎo xié xuè zhě duō

亲宾满坐,食客盈门,箴规者少,谐谑者多。

yǐ cǐ ér yù tuō yǐ zhǔ zhì bù yì nán hu

以此而欲托以主治,不亦难乎?

chén qǐng zhū huáng zǐ gè zhì shī fū bì xià lìng huáng zǐ qū shēn shī shì zhī jiǎng lùn dào dé

臣请诸皇子各置师傅,陛下令皇子屈身师事之,讲论道德。

shǐ yī rì zhī zhōng zhǐ jì yī shì yī suì zhī nèi suǒ jì jiàn duō

使一日之中,止记一事,一岁之内,所记渐多。

měi yuè zhōng lìng shī fū jù lù wén zòu

每月终,令师傅具录闻奏。

huò huáng zǐ shàng yè zhī shí bì xià gèng lìng shì chén miàn wèn shí zhōng de wǔ wèi yì liáng duō bó shí ān wēi zhī lǐ shēn zhì chéng bài zhī yóu

或皇子上谒之时,陛下更令侍臣面问,十中得五,为益良多,博识安危之理,深知成败之由。

chén yòu wén gǔ zhī rén jūn jí wèi ér fēng tài zǐ bài zhū wáng jiū qí suǒ yóu gài yǒu shēn zhǐ

臣又闻古之人君,即位而封太子、拜诸王,究其所由,盖有深旨。

shǐ zhù bù luàn dí shū bù jiàn qīn lǐ zhì yǒu cháng xié tè bù zuò

使庶不乱嫡,疏不间亲,礼秩有常,邪慝不作。

jìn dài rén jūn shī yú cǐ dào yǐ zhì bāng jiā gòu huàn xìn xì méng shēng

近代人君,失于此道,以至邦家构患,衅隙萌生。

xī duò zǔ cōng míng yáng dì yì qīng yáng yǒng

昔隋祖聪明,炀帝亦倾杨勇;

tài zōng qí shèng wèi wáng zhōng fù chéng qián

太宗齐圣,魏王终覆承干。

chén měi dú gǔ shū shēn bēi qí shì

臣每读古书,深悲其事。

yuàn yú shèng dài dù cǐ lì jiē

愿于圣代,杜此厉阶。

qí yú bo èr fēng zōng zài chén wèi gǎn qīng yì

其于卜贰封宗,在臣未敢轻议。

chén qǐng zhū huáng zǐ yú ēn zé cì yǔ zhī jiān hūn yīn shěng shì zhī jì yī dí shù ér wèi lǐ zhì jù qīn shū ér dìng jié wén shì yǐ děng wēi jué qí jiǎo xìng bǎo zōng zhī dào mò dà yú sī

臣请诸皇子于恩泽赐与之间,婚姻省侍之际,依嫡庶而为礼秩,据亲疏而定节文,示以等威,绝其徼幸,保宗之道,莫大于斯。

míng zōng lǎn shū ér bù yòng

明宗览疏而不用。

sì nián shàng wǔ wáng yǐ lái gōng chén liè zhuàn sān shí juǎn yǐ běn guān zhī zhì gào

四年,上《武王以来功臣列传》三十卷,以本官知制诰。

míng zōng hǎo tián liè zhāo shū jiàn yuē

明宗好畋猎,昭疏谏曰:

tài zǔ chū zhèn tài yuán měi nián dǎ lù yú běi bǐ

太祖初镇太原,每年打鹿于北鄙;

xiān dì zài wèi xiá rì shè yàn yú jìn jiāo

先帝在位,暇日射雁于近郊。

cǐ gài jūn wù zhī yú tián yóu zì shì

此盖军务之余,畋游自适。

zì xiān dì yīn tú qǐ zuò xiàng míng yù yǔ zé yi yì bǐ zhū hóu zhī shì sù hu wàn shèng zhī yí

自先帝因图启祚,向明御宇,则宜易彼诸侯之事,肃乎万乘之仪。

ér yóu yīn xí jiù fēng shī qí wēi zhòng qū zhú yuán shòu dài wú xū rì

而犹因习旧风,失其威重,驱逐原兽,殆无虚日。

chén yú yǐ wéi shì yǒu kě wèi zhě sì yān

臣愚以为事有可畏者四焉。

luò dōu jiù zhì gōng chéng yǔ jìn yuàn xiāng lián rén jūn yàn yóu bù lí yuàn yòu yù mǎ lái wǎng niǎn lù tǎn yí bù shè huāng jiāo hé yōu juě shī

洛都旧制,宫城与禁苑相连,人君宴游,不离苑囿,御马来往,辇路坦夷,不涉荒郊,何忧蹶失。

jīn zé qū chí cān fú shè lì zhēn wú cǐ hòu jié qì yán níng jìng tú dòng huá wàn yī yǒu xián jué zhī biàn bì xià zòng zì qīng nài zōng miào shè jì hé

今则驱驰骖服,涉历榛芜,此后节气严凝,径途冻滑,万一有衔橛之变,陛下纵自轻,奈宗庙社稷何?

suǒ kě wèi zhě yī yě

所可畏者一也。

yòu bì xià xīn yǒu sì hǎi yi yǐ dé fú wàn bāng

又陛下新有四海,宜以德服万邦。

jīn zé jiāng lǐng wèi píng huái yí shàng gěng bǐ chū wén bì xià gé xiān cháo zhī shī zhèng hái tài gǔ zhī chún fēng yù wù yǐ cí jié cái yǐ jiǎn yǒu diǎn yǒu zé bù jīn bù jiāo bǐ bì yǒu sān miáo shuài fú zhī xīn qī xún lái gé zhī yì

今则江、岭未平,淮夷尚梗,彼初闻陛下革先朝之失政,还太古之淳风,御物以慈,节财以俭,有典有则,不矜不骄,彼必有三苗率服之心,七旬来格之意。

rú wén bì xià zàn yóu jìn diàn bǐ jí yǐ wéi fù hǎo tián yóu

如闻陛下暂游近甸,彼即以为复好畋游。

suǒ kě wèi zhě èr yě

所可畏者二也。

chén yòu wén zuò fǎ yú liáng qí bì yóu tān zuò fǎ yú tān bì jiāng rú hé

臣又闻"作法于凉,其弊犹贪,作法于贪,弊将如何?

qiě dǎ lù shè yàn zhī shì xīn bài guǐ qīng zhōu zhī zhé zài cháng yi qǔ jiàn bù kě yīn xún

"且打鹿射雁之事新,败轨倾辀之辙在,常宜取鉴,不可因循。

suǒ kě wèi zhě sān yě

所可畏者三也。

chén yòu wén zuò shì kě fǎ yí jué sūn móu

臣又闻"作事可法,贻厥孙谋。

ruò bì xià yǐ qí shèng guǎng yuān zhī jī cōng míng shén wǔ zhī liàng qí kě yǐ yàn yóu sōu shòu zhī shì shǎo lèi shèng míng suǒ wèi chéng zhōng hǎo guǎng méi chéng wài jiā bàn é wéi fǎ zhī bì mǐ bù yóu cí

"若陛下以齐圣广渊之机,聪明神武之量,其可以宴游搜狩之事,少累圣明,所谓"城中好广眉,城外加半额",为法之弊,靡不由兹。

suǒ kě wèi zhě sì yě

所可畏者四也。

fú wàng bì xià jū gāo lǜ yuǎn shèn shǐ tú zhōng sī chuàng yè zhī jiān nán zhī shǒu chéng zhī bù yì niàn lǎo shì chí chěng zhī jiè shù wén wáng zhōng hòu zhī jī yuē sān qū zhī jiù zhāng dìng sì shí zhī yóu xìng

伏望陛下居高虑远,慎始图终,思创业之艰难,知守成之不易,念老氏驰骋之戒,树文王忠厚之基,约三驱之旧章,定四时之游幸。

shǐ chū yǒu jié hòu bù gǎn wéi

始出有节,后不敢违。

shū zòu míng zōng jiā nà zhī

疏奏,明宗嘉纳之。

cháng xīng èr nián dīng nèi jiān fù juàn bù wǔ shí pǐ mǐ mài wǔ shí shí

长兴二年,丁内艰,赙绢布五十匹,米麦五十石。

zhāo xìng zhì xiào míng zōng wén qí jū sāng āi huǐ fù cì yǐ qián bì

昭性至孝,明宗闻其居丧哀毁,复赐以钱币。

fú chú gǎi zhí fāng yuán wài láng zhī zhì gào chōng shǐ guǎn xiū zhuàn

服除,改职方员外郎、知制诰,充史馆修撰。

shàng yán qǐ fù běn cháo gù shì zhì guān chá shǐ chá mín jí kǔ yù shǐ dàn shì jiàn guān yuè gěi jiàn zhǐ

上言乞复本朝故事,置观察使察民疾苦,御史弹事,谏官月给谏纸。

bìng cóng zhī

并从之。

yòu zòu qǐng quàn nóng gēng jí zhì cháng píng cāng děng shù shì

又奏请劝农耕及置常平仓等数事。

míng zōng fāng wu tīng nà zhāo fù shàng shū yuē chén wén ān bù wàng wēi zhì bù wàng luàn zhě xiān rú zhī pī xùn

明宗方务听纳,昭复上疏曰:"臣闻'安不忘危,治不忘乱'者,先儒之丕训;

mǐ bù yǒu chū xiǎn kè yǒu zhōng zhě qián jīng zhī zhì jiè

'靡不有初,鲜克有终'者,前经之至戒。

jiū guān liè pì mò bù yǐ jiāo jīn dài duò yǒu kuī shèng dé

究观列辟,莫不以骄矜怠惰,有亏盛德。

gōng wéi tài zōng zhēn guàn zhī chū xuán zōng kāi yuán zhī jì jiāo láo shù zhèng yǐ zhì tài píng

恭惟太宗贞观之初,玄宗开元之际,焦劳庶政,以致太平。

jí guó fù bīng xiāo nián gāo zhì yì nǎi hū shǒu yuē zhī dào huò yí zhí jiǎn zhī jī

及国富兵消,年高志逸,乃忽守约之道,或贻执简之讥。

bì xià yǐ cí jiǎn huà tiān xià yǐ lǐ fǎ jiǎn chén lín chù jiān xié zhī dǎng yán zhèng zhí zhī lùn wu zūn chún jiǎn yǐ jié fú fèi xìn shǎng bì fá zhì gōng wú sī

陛下以慈俭化天下,以礼法检臣邻,绌奸邪之党,延正直之论,务遵纯俭,以节浮费,信赏必罚,至公无私。

qí chuàng yè chuí tǒng zhī jī rú zhēn guàn kāi yuán zhī shǐ rán bì xià yǒu shǐ yǒu zhōng wú huāng wú dài

其创业垂统之基,如贞观、开元之始,然陛下有始有终,无荒无怠。

chén yòu fú niàn bǎo bāng zhī dào yǒu bā shěn yān yuàn wèi bì xià chén zhī fu wěi rèn shěn yú cái qì tīng shòu shěn yú zhōng xié chū lìng shěn yú fán kē xīng shī shěn yú dé lì shǎng fá shěn yú xǐ nù huǐ yù shěn yú ài zēng yì lùn shěn yú xián yú bì chǒng shěn yú jiān nìng

臣又伏念保邦之道,有八审焉,愿为陛下陈之:夫委任审于材器,听受审于忠邪,出令审于烦苛,兴师审于德力,赏罚审于喜怒,毁誉审于爱憎,议论审于贤愚,嬖宠审于奸佞。

tuī shì bā shěn yǐ jué wàn jī zhù kě yǐ zhēn zhì zhì

推是八审,以决万机,庶可以臻至治。

míng zōng lǎn zhī chēng shàn

"明宗览之称善。

qīng tài chū gǎi jià bù láng zhōng zhī zhì gào zhuàn huáng hòu cè wén qiān zhōng shū shè rén cì jīn zǐ

清泰初,改驾部郎中、知制诰,撰皇后册文,迁中书舍人,赐金紫。

èr nián jiā pàn shǐ guǎn jiān diǎn yuè sān guǎn shū jí jiào zhèng tiān bǔ

二年,加判史馆兼点阅三馆书籍,校正添补。

yù xiū míng zōng shí lù chéng sān shí juǎn yǐ xiàn

预修《明宗实录》,成三十卷以献。

sān nián qiān lǐ bù shì láng gǎi yù shǐ zhōng chéng

三年,迁礼部侍郎,改御史中丞。

jìn tiān fú chū cóng xìng biàn zhōu

晋天福初,从幸汴州。

zhāo qǐng chuàng gōng què míng é jí zhèn jǔ cháo gāng tiáo shū bǎi sī xiè shè

昭请创宫阙名额及振举朝纲、条疏百司廨舍。

èr nián gǎi hù bù shì láng zǎi xiàng sāng wéi hàn jiàn wèi hàn lín xué shì

二年,改户部侍郎,宰相桑维翰荐为翰林学士。

nèi shǔ gù shì yǐ xiān hòu rù wèi cì bù xì guān xù

内署故事,以先后入为次,不系官序。

tè zhào zhāo lì wèi cì chéng zhǐ cuī tuō

特诏昭立位次承旨崔棁。

jìn zǔ cháng xìng nèi shǔ yǔ zhāo yǔ jí bìng wèi jiù shì shén zhòng zhī xī lài pō hòu

晋祖尝幸内署,与昭语及并、魏旧事,甚重之,锡赉颇厚。

zhí yǐ zhāo gù shòu zhù zuò zuǒ láng zhì shì zhì shì zú

直以昭故,授著作佐郎致仕,至是卒。

guī xī luò fù cì jiā děng

归西洛,赙赐加等。

wǔ nián fú què zhào wèi hù bù shì láng

五年,服阕,召为户部侍郎。

yǐ táng shǐ wèi chéng zhào yǔ lǚ qí cuī tuō děng xù chéng zhī bié zhì shǐ yuàn mìng zhāo jiān pàn yuàn shì

以唐史未成,诏与吕琦、崔棁等续成之,别置史院,命昭兼判院事。

zhāo yòu zhuàn táng cháo jūn chén zhèng lùn èr shí wǔ juǎn shàng zhī

昭又撰《唐朝君臣正论》二十五卷上之。

gǎi bīng bù shì láng

改兵部侍郎。

bā nián qiān lì bù pàn dōng quán jiān shǐ guǎn xiū zhuàn pàn guǎn shì

八年,迁吏部,判东铨,兼史馆修撰、判馆事。

kāi yùn èr nián qiū táng shū chéng èr bǎi juǎn jiā jīn zǐ jiē jìn jué yì

开运二年秋,《唐书》成二百卷,加金紫阶,进爵邑。

sān nián bài shàng shū yòu chéng pàn liú nèi quán quán zhī gòng jǔ

三年,拜尚书右丞,判流内铨,权知贡举。

hàn chū fù wèi lì bù shì láng

汉初,复为吏部侍郎。

shí zhuī zūn liù miào dìng shì hào yuè zhāng wǔ qǔ mìng zhāo quán pàn tài cháng qīng shì yuè yú jí zhēn

时追尊六庙,定谥号、乐章、舞曲,命昭权判太常卿事,月余即真。

qián yòu èr nián jiā jiǎn jiào lǐ bù shàng shū

干佑二年,加检校礼部尚书。

shǎo dì nián shí jiǔ yóu yǒu tóng xīn nì bǐ qún xiǎo

少帝年十九,犹有童心,昵比群小。

zhāo shàng yán qǐng tīng zhèng zhī xiá shù zhào rú chén jiǎng lùn jīng yì

昭上言请听政之暇,数召儒臣讲论经义。

zhōu guǎng shùn chū bài hù bù shàng shū

周广顺初,拜户部尚书。

zi bǐng yáng wèi yáng dí zhǔ bù dǐ zuì zhāo zì yǐ shī jiào fèng biǎo yǐn jiù zuǒ qiān tài zǐ bīn kè

子秉阳,为阳翟主簿,抵罪,昭自以失教,奉表引咎,左迁太子宾客。

suì yú fù jiù guān

岁余,复旧官。

cháng zòu qǐng xìng zhì jǔ shè xián liáng fāng zhèng néng zhí yán jí jiàn jīng xué yōu shēn kě wèi shī fǎ xiáng xián lì zhì dá yú jiào huà sān kē zhí guān shì liú huáng yī cǎo zé bìng xǔ yìng zhào

尝奏请兴制举,设贤良方正能直言极谏、经学优深可为师法、详闲吏治达于教化三科,职官、士流、黄衣、草泽并许应诏。

zhū zhōu yī gòng jǔ tǐ shì liàng shì cè lùn sān dào gòng yǐ sān qiān zì yǐ shàng wéi zhǔn kǎo qí wén lǐ jù yōu jiè sòng shàng shū lì bù qí dēng cháo zhī guān yì tīng zì jǔ

诸州依贡举体式,量试策论三道,共以三千字以上为准,考其文理俱优,解送尚书吏部,其登朝之官亦听自举。

cóng zhī

从之。

xiǎn dé yuán nián qiān bīng bù shàng shū

显德元年,迁兵部尚书。

shì zōng yǐ zhāo jiù dé shén zhòng yān

世宗以昭旧德,甚重焉。

èr nián biǎo qiú zhì shì yōu zhào bù yǔn cù qí rù yè

二年,表求致仕,优诏不允,促其入谒。

cháng zhào zhuàn zhì zhǐ bīng fǎ shí juǎn yòu zhuàn zhōu zǔ shí lù sān shí juǎn jí liáng yǐng wáng jūn dì hòu táng mǐn dì fèi dì hàn yǐn dì wǔ cháo shí lù

尝诏撰《制旨兵法》十卷,又撰《周祖实录》三十卷,及梁郢王均帝、后唐闵帝废帝、汉隐帝五朝实录;

liáng èr zhǔ nián sì jìn yuǎn shì jiē yí shī suì bù kè xiū yú sān dì shí lù jiē cáng shǐ gé

梁二主年祀浸远,事皆遗失,遂不克修,余三帝实录,皆藏史阁。

shì zōng hǎo bá qí jùn yǒu zì bù yī jí xià wèi shàng shū yán shì zhě duō bù cì jìn yòng

世宗好拔奇俊,有自布衣及下位上书言事者,多不次进用。

zhāo shū jiàn yuē xī táng chū liú jì mǎ zhōu qǐ yú tú bù tài zōng zhuó yòng wèi xiāng

昭疏谏曰:"昔唐初,刘洎、马周起于徒步,太宗擢用为相;

qí hòu liǔ càn zhū pǔ fāng jū xià liáo zhāo zōng yì jiā dà yòng

其后,柳璨、朱朴方居下僚,昭宗亦加大用。

cǐ sì shì zhě shòu zhī yú míng zhǔ

此四士者,受知于明主;

rán tài zōng yòng zhī ér guó xìng zhāo zōng yòng zhī ér guó wáng shì zhī nán zhī rú cǐ

然太宗用之而国兴,昭宗用之而国亡,士之难知如此。

chén yuàn bì xià cún jiù fǎ ér yòng rén dāng yǐ cǐ sì shì wèi jiàn jiè

臣愿陛下存旧法而用人,当以此四士为鉴戒。

shì zōng shàn zhī

"世宗善之。

zhào lìng xiáng dìng jīng diǎn shì wén jiǔ jīng wén zì zhì kē tiáo shì jí wèn liù xǐ suǒ chū bìng yì sān lǐ tú jì yù jí dǐng fǔ děng

诏令详定《经典释文》、《九经文字》、《制科条式》,及问六玺所出,并议《三礼图》祭玉及鼎釜等。

zhāo yuán yǐn jīng jù shí chēng qí gāi bó

昭援引经据,时称其该博。

gōng dì jí wèi fēng shū guó gōng

恭帝即位,封舒国公。

sòng chū bài lì bù shàng shū

宋初,拜吏部尚书。

qián dé yuán nián jiāo sì zhāo wèi lǔ bù shǐ zòu fù gōng què miào mén jiāo tán yè jǐng chen yán zhī zhì

干德元年郊祀,昭为卤簿使,奏复宫阙、庙门、郊坛夜警晨严之制。

lǐ bì jìn fēng zhèng guó gōng yǔ hàn lín chéng zhǐ táo gǔ tóng zhǎng xuǎn

礼毕,进封郑国公,与翰林承旨陶谷同掌选。

gǔ cháng wū zòu shì yǐn zhāo wèi zhèng zhāo miǎn guān kàng lùn

谷尝诬奏事,引昭为证,昭免冠抗论。

tài zǔ bù shuō suì sān bài zhāng gào lǎo yǐ běn guān zhì shì gǎi fēng chén guó gōng

太祖不说,遂三拜章告老,以本官致仕,改封陈国公。

kāi bǎo wǔ nián zú nián qī shí jiǔ

开宝五年,卒,年七十九。

zhāo bó tōng xué shù shū wú bù lǎn jiān shàn tiān wén fēng jiǎo tài yī bǔ xiāng bīng fǎ shì lǎo zhī shuō cáng shū shù wàn juǎn

昭博通学术,书无不览,兼善天文、风角、太一、卜相、兵法、释老之说,藏书数万卷。

yóu hǎo zuǎn shù zì táng jìn zhì sòng zhuān bǐ xuē diǎn zhāng zhī rèn

尤好纂述,自唐、晋至宋,专笔削典章之任。

lǐng nán píng qín liú chǎng jiāng xiàn fú mò néng zhī qí lǐ

岭南平,擒刘𬬮,将献俘,莫能知其礼。

shí zhāo yǐ zhì zhèng tài zǔ qiǎn jìn chén jiù qí jiā wèn zhī zhāo fāng wò bìng kǒu zhàn yǐ shòu shǐ zhě

时昭已致政,太祖遣近臣就其家问之,昭方卧病,口占以授使者。

zhe jiā shàn jí wǔ shí juǎn míng chén shì jì wǔ juǎn

著《嘉善集》五十卷、《名臣事迹》五卷。

zi bǐng tú jìn shì jí dì bǐng qiān zhì shàng shū láng

子秉图进士及第,秉谦至尚书郎。

dòu yí zì kě xiàng

窦仪,字可象。

jì zhōu yú yáng rén

蓟州渔阳人。

zēng zǔ xùn yù tián lìng

曾祖逊,玉田令。

zǔ sī gōng guī zhōu sī mǎ

祖思恭,妫州司马。

fù yǔ jūn yǔ xiōng yǔ xī jiē yǐ cí xué míng

父禹钧,与兄禹锡皆以词学名。

yǔ jūn táng tiān yòu mò qǐ jiā yōu zhōu yuàn lì yí shān ān tóng zhèng huá sòng chán zhōu zhī shǐ pàn guān

禹钧,唐天佑末起家幽州掾,历沂、邓、安、同、郑、华、宋、澶州支使判官。

zhōu chū wèi hù bù láng zhōng cì jīn zǐ

周初,为户部郎中,赐金紫。

xiǎn dé zhōng qiān tài cháng shǎo qīng yòu jiàn yì dài fū zhì shì

显德中,迁太常少卿、右谏议大夫致仕。

yí shí wǔ néng zhǔ wén jìn tiān fú zhòng jǔ jìn shì

仪十五能属文,晋天福中举进士。

shì wèi jūn shuài jǐng yán guǎng lǐng kuí zhōu jié dù biǎo wèi jì shì

侍卫军帅景延广领夔州节度,表为记室。

yán guǎng hòu lì huá shǎn mèng yùn sì zhèn yí bìng wéi cóng shì

延广后历滑、陕、孟、郓四镇,仪并为从事。

kāi yùn zhōng yáng guāng yuǎn yǐ qīng zhōu pàn shí qì dān nán qīn bó zhōu cì shǐ zhōu rú yǐ chéng jiàng guāng yuǎn yǔ rú qiǎn rén yǐn qì dān qīng jì yú mǎ jiā dù dù hé

开运中,杨光远以青州叛,时契丹南侵,博州刺史周儒以城降,光远与儒遣人引契丹轻骑于马家渡渡河。

shí yán guǎng zhǎng wèi bīng yán kàn zhī zhōu shì jí qiǎn yí rù zòu

时延广掌卫兵,颜衎知州事,即遣仪入奏。

yí wèi zhí zhèng yuē zuó yǔ kàn lùn shì shì yǒu suǒ yù lǜ suǒ yǐ chéng yì zhòu yè bù xī ér lái

仪谓执政曰:"昨与衎论事势,有所预虑,所以乘驿昼夜不息而来。

guó jiā ruò bù yǐ liáng jiàng zhòng bīng kòng bó zhōu dù bì kǒng rú yǐn qì dān yú dōng àn yǔ guāng yuǎn bīng hé zé hé nán wēi yǐ

国家若不以良将重兵控博州渡,必恐儒引契丹逾东岸与光远兵合,则河南危矣。

é ér rú guǒ dǎo qì dān dù hé zēng zhì lěi shān

"俄而儒果导契丹渡河,增置垒栅。

shǎo dì jūn hé shàng jí qiǎn li shǒu zhēn děng lǜ bīng wàn rén shuǐ lù bìng jìn shǒu wèn yáng jù yào hài

少帝军河上,即遣李守贞等率兵万人,水陆并进,守汶阳,据要害。

qì dān guǒ dà zhì jī zǒu zhī

契丹果大至,击走之。

hàn chū zhào wèi zuǒ bǔ quē lǐ bù yuán wài láng

汉初,召为左补阙、礼部员外郎。

zhōu guǎng shùn chū gǎi cāng bù yuán wài láng zhī zhì gào

周广顺初,改仓部员外郎、知制诰。

wèi jǐ zhào wèi hàn lín xué shì

未几,召为翰林学士。

zhōu zǔ xìng nán yù zhuāng yàn shè zuò zhōng cì jīn zǐ

周祖幸南御庄宴射,坐中赐金紫。

lì jià bù láng zhōng jǐ shì zhōng bìng chōng zhí

历驾部郎中、给事中,并充职。

liú wēn sōu zhī gòng jǔ suǒ qǔ shì yǒu fù luò zhě jiā yí lǐ bù shì láng quán zhī gòng jǔ

刘温叟知贡举,所取士有覆落者,加仪礼部侍郎,权知贡举。

yí shàng yán qǐng yī jìn tiān fú wǔ nián zhì fèi míng jīng tóng zǐ kē

仪上言:"请依晋天福五年制,废明经、童子科。

jìn shì shěng juǎn lìng nà wǔ zhóu yǐ shàng bù dé yǒu shén dào bēi zhì zhī lèi

进士省卷,令纳五轴以上,不得有神道碑志之类;

tiě jīng duì yì yǒu sān tòng wèi hé gé

帖经对义,有三通为合格;

què fù jǐn shì

却复尽试。

qí luò dì zhě fēn wéi wǔ děng yǐ cí lǐ pī miù zhī shèn zhě wèi dì wǔ děng diàn wǔ jǔ

其落第者,分为五等:以词理纰缪之甚者为第五等,殿五举;

qí cì wèi dì sì děng diàn sān jǔ

其次为第四等,殿三举;

yǐ cì shāo kě zhě wèi dì sān dì èr dì yī děng bìng xǔ cì nián fù jǔ

以次稍可者为第三、第二、第一等,并许次年赴举。

qí xué jiū qǐng bìng zhōu yì shàng shū wèi yī kē gè duì mò yì sān shí dào

其学究,请并《周易》、《尚书》为一科,各对墨义三十道;

máo shī yī jiù wèi yī kē yì duì mò yì liù shí dào

《毛诗》依旧为一科,亦对墨义六十道。

jí dì hòu bìng jiǎn wèi qī xuǎn jí

及第后,并减为七选集。

zhū kē jǔ rén dì yī chǎng shí fǒu diàn wǔ jǔ

诸科举人,第一场十否,殿五举;

dì èr dì sān chǎng shí fǒu diàn sān jǔ

第二、第三场十否,殿三举;

èr chǎng nèi yǒu jiǔ fǒu diàn yī jǔ

二场内有九否,殿一举。

jiě shì zhī guān zuò qí zuì

解试之官坐其罪。

jìn shì qǐng jiě jiā shì lùn yī shǒu yǐ wǔ bǎi yán yǐ shàng wéi zhǔn

进士请解,加试论一首,以五百言以上为准。

zòu kě

"奏可。

é yǐ fù bìng shàng biǎo jiě guān

俄以父病,上表解官。

shì zōng qīn jiā wèi fǔ shǒu fēng jīn dān bǐ cì qí fù

世宗亲加慰抚,手封金丹,俾赐其父。

fù zú guī zàng luò yáng

父卒,归葬洛阳。

zhào cì qián sān shí wàn mǐ mài sān bǎi hú

诏赐钱三十万,米麦三百斛。

zhōng sàng zhào bài duān míng diàn xué shì

终丧,召拜端明殿学士。

cóng zhēng huái nán pàn xíng zài sān sī shì zōng yǐ qí xiǎng kuì bù jì jiāng zuì zhī zǎi xiàng fàn zhì jiù jiě de miǎn

从征淮南,判行在三司,世宗以其饷馈不继,将罪之,宰相范质救解得免。

huái nán píng pàn hé nán fǔ jiān zhī xī jīng liú shǒu shì

淮南平,判河南府兼知西京留守事。

gōng dì jí wèi qiān bīng bù shì láng chōng zhí

恭帝即位,迁兵部侍郎,充职。

é shǐ nán táng jì zhì jiāng xuān zhào huì yǔ xuě li jǐng qǐng yú wǔ xià bài shòu yí yuē yí huò jiāng guó mìng bù gǎn shī jiù lǐ

俄使南唐,既至,将宣诏,会雨雪,李景请于庑下拜受,仪曰:"仪获将国命,不敢失旧礼。

tǎng yǐ zhān fú shī róng qǐng sì tā rì

傥以沾服失容,请俟他日。

jǐng jí bài mìng yú tíng

"景即拜命于庭。

jiàn lóng yuán nián qiū qiān gōng bù shàng shū bà xué shì jiān pàn dà lǐ sì

建隆元年秋,迁工部尚书,罢学士,兼判大理寺。

fèng zhào zhòng dìng xíng tǒng wèi sān shí juǎn

奉诏重定《刑统》,为三十卷。

huì hàn lín xué shì wáng zhù yǐ jiǔ shī biǎn guān tài zǔ wèi zǎi xiàng yuē shēn yán zhī de dāng de sù rú chù zhī

会翰林学士王著以酒失贬官,太祖谓宰相曰:"深严之地,当得宿儒处之。

fàn zhì děng duì yuē dòu yí qīng jiè zhòng hòu rán yǐ zì hàn lín qiān duān míng yǐ

"范质等对曰:"窦仪清介重厚,然已自翰林迁端明矣。

tài zǔ yuē fēi sī rén bù kě chù jìn zhōng qīng dāng yù yǐ zhèn yì miǎn lìng jiù zhí

"太祖曰:"非斯人不可处禁中,卿当谕以朕意,勉令就职。

jí rì zài rù hàn lín wéi xué shì

"即日再入翰林为学士。

qián dé èr nián fàn zhì děng sān xiāng bìng ba

干德二年,范质等三相并罢。

yuè sān rì shǐ mìng zhào pǔ píng zhāng shì

越三日,始命赵普平章事。

zhì shū jì xià tài zǔ wèn hàn lín xué shì yuē zhì děng yǐ ba pǔ chì hé guān dāng shǔ

制书既下,太祖问翰林学士曰:"质等已罢,普敕何官当署?

chéng zhǐ táo gǔ shí rèn shàng shū nǎi jiàn yì xiàng wèi bù kě yǐ jiǔ xū jīn shàng shū nǎi nán shěng liù guān zhī zhǎng kě yǐ shǔ chì

"承旨陶谷时任尚书,乃建议相位不可以久虚,今尚书乃南省六官之长,可以署敕。

yí yuē gǔ suǒ chén fēi chéng píng zhī zhì huáng dì kāi fēng yǐn tóng píng zhāng shì jí zǎi xiàng zhī rèn

仪曰:"谷所陈非承平之制,皇弟开封尹、同平章事,即宰相之任。

tài zǔ yuē yí yán shì yě

"太祖曰:"仪言是也。

jí mìng tài zōng shǔ chì cì zhī

"即命太宗署敕赐之。

é jiā lǐ bù shàng shū

俄加礼部尚书。

shí yù shǐ tái yì yù yǐ zuǒ yòu pú yè hé wéi biǎo shǒu tài cháng lǐ yuàn yǐ dōng gōng sān shī wèi biǎo shǒu

时御史台议,欲以左右仆射合为表首,太常礼院以东宫三师为表首。

yí yuán diǎn gù yǐ pú yè hé wéi biǎo shǒu zhě liù ér wèi sān shī wú suǒ jù

仪援典故,以仆射合为表首者六,而谓三师无所据。

cháo yì shì zhī

朝议是之。

sì nián qiū zhī gòng jǔ

四年秋,知贡举。

shì dōng zú nián wǔ shí sān zèng yòu pú yè

是冬卒,年五十三,赠右仆射。

yí xué wèn yōu bó fēng dù jùn zhěng

仪学问优博,风度峻整。

dì yǎn kǎn chēng xī jiē xiāng jì dēng kē

弟俨、侃、偁、僖,皆相继登科。

féng dào yǔ yǔ jūn yǒu jiù cháng zèng shī yǒu líng chūn yī zhū lǎo dān guì wǔ zhī fāng zhī jù jìn shēn duō fěng sòng zhī dāng shí hào wèi dòu shì wǔ lóng

冯道与禹钧有旧,尝赠诗,有"灵椿一株老,丹桂五枝芳"之句,缙绅多讽诵之,当时号为窦氏五龙。

chū zhōu zǔ píng yǎn zhōu yì jiāng jǐn zhū xié cóng zhě

初,周祖平兖州,议将尽诛胁从者。

yí bái féng dào fàn zhì tóng qǐng yú zhōu zǔ jiē de quán huó

仪白冯道、范质,同请于周祖,皆得全活。

xiǎn dé zhōng tài zǔ kè chú zhōu shì zōng qiǎn yí jí qí fǔ kù

显德中,太祖克滁州,世宗遣仪籍其府库。

tài zǔ fù lìng qīn lì qǔ cáng zhōng juàn gěi huī xià yí yuē tài wèi chū xià chéng suī qīng cáng yǐ gěi jūn shì shuí gǎn yán zhě

太祖复令亲吏取藏中绢给麾下,仪曰:"太尉初下城,虽倾藏以给军士,谁敢言者。

jīn jì zhe jí nǎi gōng tǎng wù yě fēi zhào bù kě qǔ

今既著籍,乃公帑物也,非诏不可取。

hòu tài zǔ lǚ duì dà chén chēng yí yǒu zhí shǒu yù xiāng zhī

"后太祖屡对大臣称仪有执守,欲相之。

zhào pǔ jì yí gāng zhí nǎi yǐn xuē jū zhèng cān zhī zhèng shì

赵普忌仪刚直,乃引薛居正参知政事。

jí yí zú tài zǔ mǐn rán wèi zuǒ yòu yuē tiān hé duó wǒ dòu yí zhī sù yé

及仪卒,太祖悯然谓左右曰:"天何夺我窦仪之速耶!

gài xī qí wèi dà yòng yě

"盖惜其未大用也。

kǎn hàn qián yòu chū jí dì zhì qǐ jū láng

侃,汉干佑初及第,至起居郎。

xī zhōu guǎng shùn chū jí dì zhì zuǒ bǔ quē

僖,周广顺初及第,至左补阙。

zi yīn yáng gào jù dēng jìn shì dì yīn zhì dōu guān yuán wài láng yáng zhì mì shū chéng

子𬤇、諹、诰,俱登进士第,𬤇至都官员外郎,諹至秘书丞。

yǎn zì wàng zhī yòu néng zhǔ wén

俨字望之,幼能属文。

jì guān jǔ jìn tiān fú liù nián jìn shì pì huá zhōu cóng shì

既冠,举晋天福六年进士,辟滑州从事。

fǔ ba shòu zhù zuò zuǒ láng jí xián xiào lǐ chū wèi tiān píng jūn zhǎng shū jì yǐ mǔ yōu qù zhí

府罢,授著作佐郎、集贤校理,出为天平军掌书记,以母忧去职。

fú chú bài zuǒ shí yí

服除,拜左拾遗。

kāi yùn zhōng zhū zhèn zì yòng kù xíng yǎn shàng shū yuē àn míng lì lǜ sǐ xíng èr jiǎo zhǎn zhī wèi yě

开运中,诸镇恣用酷刑,俨上疏曰:"案名例律,死刑二,绞、斩之谓也。

jiǎo zhě jīn gǔ xiāng lián zhǎn zhě tóu jǐng yì chù dà bì zhī mù bù chū liǎng duān

绞者筋骨相连,斩者头颈异处,大辟之目,不出两端。

yín xíng zhī xìng jìn wén shù děng gài yuán wài dì bù shǒu tōng guī huò yǐ cháng dìng guàn rén shǒu zú huò yǐ duǎn dāo jī rén jī fū qiān yán xìn sù bù lìng jiù sǐ

淫刑之兴,近闻数等,盖缘外地不守通规,或以长钉贯人手足,或以短刀脔人肌肤,迁延信宿,不令就死。

yuān shēng shàng dá hé qì yǒu shāng wàng jiā jìn zhǐ

冤声上达,和气有伤,望加禁止。

shàng cóng zhī

"上从之。

yǎn shì hàn wèi shǐ guǎn xiū zhuàn

俨仕汉为史馆修撰。

zhōu guǎng shùn chū qiān yòu bǔ quē yǔ gǔ wěi wáng shēn tóng xiū jìn gāo zǔ shǎo dì hàn zǔ sān cháo shí lù

周广顺初,迁右补阙,与贾纬、王伸同修晋高祖少帝、汉祖三朝实录。

gǎi zhǔ kè yuán wài láng zhī zhì gào

改主客员外郎、知制诰。

shí yí zì gé xià rù hàn lín xiōng dì tóng rì bài mìng fēn jū liǎng zhì shí rén róng zhī

时仪自阁下入翰林,兄弟同日拜命,分居两制,时人荣之。

é jiā jīn bù láng zhōng bài zhōng shū shè rén

俄加金部郎中,拜中书舍人。

xiǎn dé yuán nián jiā jí xián diàn xué shì pàn yuàn shì

显德元年,加集贤殿学士,判院事。

fù yōu qù zhí fú què fù jiù guān

父忧去职,服阕,复旧官。

shí shì zōng fāng qiē yú zhì dào yǎn shàng shū yuē lì dài zhì lǐ liù gāng wéi shǒu yī yuē míng lǐ lǐ bù míng zé yí lún bù xù

时世宗方切于治道,俨上疏曰:"历代致理,六纲为首:一曰明礼,礼不明则彝伦不叙。

èr yuē chóng lè lè bù chóng zé èr yí bù hé

二曰崇乐,乐不崇则二仪不和。

sān yuē xī zhèng zhèng bù xī zé qún wù bù zhěng

三曰熙政,政不熙则群务不整。

sì yuē zhèng xíng xíng bù zhèng zé jù jiān bù shè

四曰正刑,刑不正则巨奸不慑。

wǔ yuē quàn nóng nóng bù quàn zé zī zé bù liú

五曰劝农,农不劝则资泽不流。

liù yuē jīng wǔ wǔ bù jīng zé jūn gōng bù shèng

六曰经武,武不经则军功不盛。

gù lǐ yǒu jì ruò rén zhī yì guān

故礼有纪,若人之衣冠;

lè yǒu zhāng ruò rén zhī hóu shé

乐有章,若人之喉舌;

zhèng yǒu tǒng ruò rén zhī qíng xìng

政有统,若人之情性;

xíng yǒu zhì ruò rén zhī hū xī

刑有制,若人之呼吸;

nóng wèi běn ruò rén zhī yǐn shí

农为本,若人之饮食;

wǔ wèi yòng ruò rén zhī shǒu zú

武为用,若人之手足。

sī liù zhě bù kě sī xū ér qù shēn yě

斯六者,不可斯须而去身也。

bì xià sī fú dì yóu wù mèi xiàn nà jí xià fāng zhèng zhī zhào kuò kāi yì néng zhī lù

陛下思服帝猷,寤寐献纳,亟下方正之诏,廓开艺能之路。

shì yǒu yī jì bì děi zì xiào

士有一技,必得自效。

gù xiǎo chén bù kuí zhé chén lǐ lè xíng zhèng quàn nóng jīng wǔ zhī yán

故小臣不揆,辄陈礼、乐、刑、政、劝农、经武之言。

shì zōng duō jiàn tīng nà

"世宗多见听纳。

nán zhēng hái

南征还。

zhào yǎn kǎo zhèng yǎ yuè é quán zhī gòng jǔ

诏俨考正雅乐,俄权知贡举。

wèi jǐ bài hàn lín xué shì pàn tài cháng sì

未几,拜翰林学士,判太常寺。

yǎn xiào zhōng qìng guǎn yuè zhī shù biàn qīng zhuó shàng xià zhī jié fù jǔ lǜ lǚ xuán xiāng wéi gōng zhī fǎ qì jīn zūn yòng

俨校钟磬筦龠之数,辨清浊上下之节,复举律吕旋相为宫之法,迄今遵用。

huì zhào zhōng wài chén liáo yǒu suǒ wén jiàn bìng xǔ shàng zhāng lùn yì

会诏中外臣僚,有所闻见,并许上章论议。

yǎn shū yuē shè guān fēn zhí shòu zhèng rèn gōng yù wéi zhèng zhī yǒu lún zài wèi guān zhī wú kuàng

俨疏曰:"设官分职,授政任功,欲为政之有伦,在位官之无旷。

jīn zhāo tíng duō shì shěng sì huá zī wú shì yǒu yuán shí nǎi liù qī zhǐ yú jì yuè dài fèng jì nián dài qiān

今朝廷多士,省寺华资,无事有员,十乃六七,止于计月待奉,计年待迁。

qí zhōng lián gàn zhī rén bù wú kuì chǐ zhī yì

其中廉干之人,不无愧耻之意。

rú fēi lì shì hé zhǎn gōng cái

如非历试,何展公才。

qǐng gǎi liǎng jī zhū xiàn lìng jí wài zhōu fǔ wǔ qiān hù yǐ shàng xiàn lìng wèi xiàn dài fū shēng wéi cóng wǔ pǐn xià

请改两畿诸县令及外州府五千户以上县令为县大夫,升为从五品下。

jī dài fū jiàn fǔ yǐn rú chì lìng zhī yí qí zhū zhōu fǔ xiàn dài fū jiàn běn bù zhǎng rú bīn cóng zhī lǐ

畿大夫见府尹如赤令之仪,其诸州府县大夫见本部长如宾从之礼。

láng zhōng yuán wài láng qǐ jū bǔ quē shí yí shì yù shǐ diàn zhōng shì yù shǐ jiān chá yù shǐ guāng lù shǎo qīng yǐ xià sì pǐn tài cháng chéng yǐ xià wǔ pǐn děng bìng de yī zhū zǐ

郎中、员外郎、起居、补阙、拾遗、侍御史、殿中侍御史、监察御史、光禄少卿以下四品,太常丞以下五品等,并得衣朱紫。

mǎn rì zhǔn zài cháo yī rèn yuē jiù guān qiān èr děng

满日,准在朝一任,约旧官迁二等。

zì shí yí jiān chá chú shòu huí rì jí wéi qǐ jū shì yù shǐ zhōng xíng yuán wài láng

自拾遗、监察除授回日,即为起居、侍御史、中行员外郎。

ruò qián guān bú shì sān shǔ jí ba hòu yī nián fāng de qiú shì

若前官不是三署,即罢后一年方得求仕。

rú cǐ zé shì dà fū zú yǐ chén lì xián bù xiào wú yǐ jià jiān gè xì pǐ zāng míng xíng chù zhì lì mín yì guó sī shí liáng guī

如此,则士大夫足以陈力,贤不肖无以驾肩,各系否臧,明行黜陟,利民益国,斯实良规。

yòu yǐ wéi jiā guó zhī fāng shǒu gǔ bó ér yǐ èr zhě bù chū guó ér chū yú mín

"又以为:"家国之方,守谷帛而已,二者不出国而出于民。

qí dào zài tiān qí lì zài dì de qí lǐ zhě fán fù shī qí lǐ zhě hào sè

其道在天,其利在地,得其理者蕃阜,失其理者耗啬。

mín zhī zhuān méng yi yǒu quàn jiào

民之颛蒙,宜有劝教。

qǐng yú qí mín yào shù jí sì shí zuǎn yào wéi shì yuè lù zhōng cǎi qí guān yú tián cán yuán yòu zhī shì jí wèi yī juàn lòu bǎn bān xíng shǐ zhī liú bù

请于《齐民要术》及《四时纂要》、《韦氏月录》中,采其关于田蚕园囿之事,集为一卷,镂板颁行,使之流布。

shū zòu bù bào

"疏奏不报。

sòng chū jiù zhuǎn lǐ bù shì láng dài yí zhī gòng jǔ

宋初,就转礼部侍郎,代仪知贡举。

dàng shì shí sì shì yuè zhāng zōng miào shì hào duō yǎn zhuàn dìng yì zhě fú qí gāi bó

当是时,祀事乐章、宗庙谥号多俨撰定,议者服其该博。

chē jià zhēng zé lù yǐ jí bù cóng

车驾征泽、潞,以疾不从。

zú nián sì shí èr

卒,年四十二。

yǎn xìng yí kuàng hǎo xián lè shàn yōu yóu cè fǔ fán shí yú nián

俨性夷旷,好贤乐善,优游策府凡十余年。

suǒ zhuàn zhōu zhēng lè chéng yī bǎi èr shí juǎn zhào cáng yú shǐ gé

所撰《周正乐》成一百二十卷,诏藏于史阁;

qí tōng lǐ wèi jí biān zuǎn ér zú

其《通礼》未及编纂而卒。

yǒu wén jí qī shí juǎn

有文集七十卷。

yǎn yǔ yí yóu wéi cái jùn duì jǐng lǎn gǔ jiē xíng fěng yǒng gēng dié chàng hé zhì sān bǎi piān duō yǐ dào yì xiāng dūn lì bìng zhe jí

俨与仪尤为才俊,对景览古,皆形讽咏,更迭倡和至三百篇,多以道义相敦励,并著集。

yǎn xiǎn dé zhōng fèng shǐ jīng nán

俨显德中奉使荆南。

jīng nán zì táng jì yǐ lái gāo shì jù yǒu qí de suī míng fān chén chē fú duō tiě chǐ yú zhì yǐ zhì sī bīn jiàn lì hòu guǎn xiǎo xū jiē shèng fú piāo yīng yǔ wáng rén kàng lǐ

荆南自唐季以来,高氏据有其地,虽名藩臣,车服多僣侈逾制,以至司宾贱隶、候馆小胥,皆盛服彯缨,与王人亢礼。

yǎn fěng yǐ tiān zǐ zài shàng zhū hóu dāng gè shǒu fǎ dù xī lìng qù zhī rán hòu xuān dá jūn mìng

俨讽以天子在上,诸侯当各守法度,悉令去之,然后宣达君命。

yóu shàn tuī bù xīng lì nì zhī jí xiōng

尤善推步星历,逆知吉凶。

lú duō xùn yáng huī zhī tóng rèn jiàn guān yǎn cháng wèi zhī yuē dīng mǎo suì wǔ xīng jù kuí zì cǐ tiān xià tài píng èr shí yí jiàn zhī yǎn bù yǔ yě

卢多逊、杨徽之同任谏官,俨尝谓之曰:"丁卯岁五星聚奎,自此天下太平,二拾遗见之,俨不与也。

yòu yuē yǎn jiā kūn dì wǔ rén jiē dēng jìn shì dì kě wèi shèng yǐ rán wú jí xiāng fǔ zhě wéi chēng shāo jìn zhī yì bù jiǔ jū qí wèi

"又曰:"俨家昆弟五人,皆登进士第,可谓盛矣,然无及相辅者,唯偁稍近之,亦不久居其位。

zú rú qí yán

"卒如其言。

yǎn yǒu zi zǎo zú yǐ zhí shuō wèi sì

俨有子早卒,以侄说为嗣。

chēng zì rì zhāng hàn qián yòu èr nián jǔ jìn shì

偁字日章,汉干祐二年举进士。

zhōu guǎng shùn chū bǔ dān zhōu jūn shì pàn guān qiān mì shū láng chū wèi jiàng zhōu fáng yù pàn guān

周广顺初,补单州军事判官,迁秘书郎,出为绛州防御判官。

sòng chū lì wǔ níng jūn zhǎng shū jì xī jīng liú shǒu pàn guān tiān xióng guī dé jūn jié dù pàn guān

宋初,历武宁军掌书记西京留守判官、天雄归德军节度判官。

kāi bǎo liù nián bài yòu bǔ quē zhī sòng zhōu

开宝六年,拜右补阙、知宋州。

cháng zuò suì mìng fù yǐ zì dào

尝作《遂命赋》以自悼。

tài zōng lǐng kāi fēng yǐn xuǎn chēng pàn guān

太宗领开封尹,选偁判官。

shí gǔ yǎn wèi tuī guān chēng bù lè qí wéi rén

时贾琰为推官,偁不乐其为人。

tài zōng cháng yàn zhū wáng chēng yǎn yù huì yǎn yán jiǎo dàn chēng huà zhī yuē qiǎo yán lìng sè xīn bù dú kuì hu

太宗尝宴诸王,偁、琰与会,琰言矫诞,偁叱之曰:"巧言令色,心不独愧乎。

shàng è rán yīn ba huì chū chēng wèi zhāng yì jūn jié dù pàn guān

"上愕然,因罢会,出偁为彰义军节度判官。

tài píng xīng guó wǔ nián chē jià xìng dà míng fǔ zhào zhì xíng zài suǒ bài bǐ bù láng zhōng

太平兴国五年,车驾幸大名府,召至行在所,拜比部郎中。

shí yì běi zhēng chēng qǐng xiū bīng mù mǎ yǐ xú tú zhī shàng cóng qí yán

时议北征,偁请休兵牧马,以徐图之,上从其言。

guī yǐ chēng wèi shū mì zhí xué shì cì dì yī qū

归,以偁为枢密直学士,赐第一区。

liù nián qiān zuǒ jiàn yì dài fū chōng zhí

六年,迁左谏议大夫,充职。

qī nián cān zhī zhèng shì

七年,参知政事。

shàng wèi chēng yuē rǔ hé néng zhēn cǐ

上谓偁曰:"汝何能臻此?

chēng yuē bì xià bù wàng jiù chén

"偁曰:"陛下不忘旧臣。

tài zōng yuē fēi yě qīng néng yǐ gōng zhèng zé gǔ yǎn zhèn jīng zhí chén ěr

"太宗曰:"非也,卿能以公正责贾琰,朕旌直臣尔。

shì qiū zú nián wǔ shí bā

"是秋卒,年五十八。

chē jià lín kū zèng gōng bù shàng shū

车驾临哭,赠工部尚书。

chū chēng zài jīng zhōu yǔ dīng hào tóng guān hào zi wèi fāng yòu chēng jiàn zhī yuē cǐ r bì yuǎn dào

初,偁在泾州,与丁颢同官,颢子谓方幼,偁见之曰:"此儿必远到。

yǐ nǚ qī zhī

"以女妻之。

hòu wèi zǎi xiàng sān gōng

后为宰相、三公。

tài zǔ cháng wèi zǎi xiàng yuē jìn cháo qīng shì dòu yí zhì zhòng yán zhěng yǒu jiā fǎ guī mén dūn mù rén wú lán yǔ zhū dì bù néng jí

太祖尝谓宰相曰:"近朝卿士,窦仪质重严整,有家法,闺门敦睦,人无谰语,诸弟不能及。

xī yì zhōng rén cái ěr chēng yǒu cāo shàng kě jiā yě

僖亦中人材尔,偁有操尚,可嘉也。

lǚ yú qìng yōu zhōu ān cì rén běn míng yìn fàn tài zǔ piān huì yīn yǐ zì xíng

吕余庆,幽州安次人,本名胤,犯太祖偏讳,因以字行。

zǔ yǎn héng hǎi jūn jié dù pàn guān

祖兖,横海军节度判官。

fù qí jìn bīng bù shì láng

父琦,晋兵部侍郎。

yú qìng yǐ yīn bǔ qiān niú bèi shēn lì kāi fēng fǔ cān jūn qiān hù cáo yuàn

余庆以荫补千牛备身,历开封府参军,迁户曹掾。

jìn shǎo dì dì zhòng ruì lǐng zhōng wǔ jūn jié dù yǐ yú qìng wèi tuī guān

晋少帝弟重睿领忠武军节度,以余庆为推官。

shì hàn lì zhōu qiān pú zhōu lù shì cān jūn

仕汉历周,迁濮州录事参军。

tài zǔ lǐng tóng zhōu jié zhì wén yú qìng yǒu cái zòu wéi cóng shì

太祖领同州节制,闻余庆有材,奏为从事。

shì zōng wèn yuē de fēi cháng wèi pú zhōu jiū cáo zhě hu

世宗问曰:"得非尝为濮州纠曹者乎?

jí yǐ wéi dìng guó jūn zhǎng shū jì

"即以为定国军掌书记。

shì zōng cháng zhèn chán yuān pú wèi shǔ jùn gù zhī qí wéi rén yě

世宗尝镇澶渊,濮为属郡,故知其为人也。

tài zǔ lì huá xǔ sòng sān zhèn yú qìng bìng wèi bīn zuǒ

太祖历滑、许、宋三镇,余庆并为宾佐。

jí jí wèi zì sòng bó guān chá pàn guān zhào bài jǐ shì zhōng chōng duān míng diàn xué shì

及即位,自宋、亳观察判官召拜给事中,充端明殿学士。

qīng tài zhōng qí yì jū shì zhí guān zhì jiē tóng shí rén róng zhī

清泰中,琦亦居是职,官秩皆同,时人荣之。

wèi jǐ zhī kāi fēng fǔ

未几,知开封府。

tài zǔ zhēng lù jí yáng bìng lǐng shàng dōu fù liú shǒu

太祖征潞及扬,并领上都副留守。

jiàn lóng sān nián qiān hù bù shì láng

建隆三年,迁户部侍郎。

dīng mǔ yōu

丁母忧。

jīng hú píng chū zhī tán zhōu gǎi xiāng zhōu qiān bīng bù shì láng zhī jiāng líng fǔ

荆湖平,出知潭州,改襄州,迁兵部侍郎、知江陵府。

zhào hái yǐ běn guān cān zhī zhèng shì

召还,以本官参知政事。

shǔ píng mìng zhī chéng dū fǔ

蜀平,命知成都府。

shí dào zéi sì qǐ jūn shì shì gōng jiāo zì dà jiàng wáng quán bīn děng bù néng jí xià

时盗贼四起,军士恃功骄恣,大将王全斌等不能戢下。

yī rì yào shì shǐ jí jiē lì chí bào yǒu jūn xiào bèi jiǔ chí rèn duó gǔ rén wù

一日,药市始集,街吏驰报有军校被酒持刃夺贾人物。

yú qìng lì bǔ zhǎn zhī yǐ xùn jūn zhōng wèi fú mín yòng àn dǔ

余庆立捕斩之以徇,军中畏伏,民用按堵。

jiù jiā lì bù shì láng

就加吏部侍郎。

guī cháo jiān jiàn nán jīng nán děng dào dōu tí jǔ sān sī shuǐ lù fā yùn děng shǐ

归朝,兼剑南、荆南等道都提举、三司水陆发运等使。

kāi bǎo liù nián yǔ zǎi xiàng gèng zhī zhèng shì yìn xuán yǐ jí shàng biǎo qiú jiě jī wù bài shàng shū zuǒ chéng

开宝六年,与宰相更知政事印,旋以疾上表求解机务,拜尚书左丞。

jiǔ nián zú nián wǔ shí

九年,卒,年五十。

zèng zhèn nán jūn jié dù

赠镇南军节度。

yú qìng zhòng hòu jiǎn yì zì tài zǔ jì lǐng fān zhèn yú qìng wèi yuán liáo

余庆重厚简易,自太祖继领藩镇,余庆为元僚。

jí shòu shàn zhào pǔ li chù yún jiē xiān jìn yòng yú qìng tián bù wéi yì

及受禅,赵普、李处耘皆先进用,余庆恬不为意。

wèi jǐ chù yún chù shǒu zī zhōu yú qìng zì jiāng líng hái tài zǔ wěi qū wèn chù yún shì yú qìng yǐ lǐ biàn shì shàng yǐ wéi shí suì mìng cān zhī zhèng shì

未几,处耘黜守淄州,余庆自江陵还,太祖委曲问处耘事,余庆以理辨释,上以为实,遂命参知政事。

huì zhào pǔ wǔ zhǐ zuǒ yòu zhēng qīng pǔ yú qìng dú biàn míng zhī tài zǔ yì shāo jiě shí chēng qí zhǎng zhě

会赵普忤旨,左右争倾普,余庆独辨明之,太祖意稍解,时称其长者。

zhì dào zhōng yǐ dì duān wèi zǎi xiàng tè zhào zèng shì zhōng

至道中,以弟端为宰相,特诏赠侍中。

liú xī gǔ zì yì chún sòng zhōu níng líng rén táng zuǒ pú yè rén guǐ shí yī shì sūn

刘熙古,字义淳,宋州宁陵人,唐左仆射仁轨十一世孙。

zǔ shí jìn cháng wèi rǔ yīn lìng

祖实进,尝为汝阴令。

xī gǔ nián shí wǔ tōng yì shī shū

熙古年十五,通《易》、《诗》、《书》;

shí jiǔ tōng chūn qiū zi shǐ

十九,通《春秋》、子、史。

bì zǔ huì bù jǔ jìn shì

避祖讳,不举进士。

hòu táng cháng xīng zhōng yǐ sān chuán jǔ

后唐长兴中,以《三传》举。

shí hàn lín xué shì hé níng zhǎng gòng jǔ xī gǔ xiàn chūn qiū jí lùn èr piān yǎn lùn sān piān níng shén jiā shǎng zhào yǔ jìn shì shì zhuó dì suì guǎn yú mén xià

时翰林学士和凝掌贡举,熙古献《春秋极论》二篇、《演论》三篇,凝甚加赏,召与进士试,擢第,遂馆于门下。

qīng tài zhōng xiāo jiàng sūn duó yǐ zhàn gōng shòu jīn zhōu fáng yù shǐ biǎo xī gǔ wéi cóng shì

清泰中,骁将孙铎以战功授金州防御使,表熙古为从事。

jìn tiān fú chū duó yí rǔ zhōu yòu pì yǐ suí

晋天福初,铎移汝州,又辟以随。

xī gǔ shàn qí shè yī rì yǒu biàn jí jǐ mén huái shù gāo bǎi chǐ duó è zhī tóu yǐ wǎ shí bù qù xī gǔ yǐn gōng yī fà guàn biàn yú shù

熙古善骑射,一日,有抃集戟门槐树,高百尺,铎恶之,投以瓦石不去,熙古引弓一发,贯抃于树。

duó xǐ lìng wù bá shǐ yǐ jīng qí néng

铎喜,令勿拔矢,以旌其能。

hòu èr suì duó zú diào bǔ xià yì lìng

后二岁,铎卒,调补下邑令。

é wèi sān sī hù bù chū shǐ xún guān lǐng yǒng xīng wèi qiáo huá zhōu zhū cāng zhì zhì fā yùn

俄为三司户部出使巡官,领永兴、渭桥、华州诸仓制置发运。

shì hàn wèi lú shì lìng

仕汉,为卢氏令。

zhōu guǎng shùn zhōng gǎi bó zhōu fáng yù tuī guān lì chán zhōu zhī shǐ

周广顺中,改亳州防御推官,历澶州支使。

qín fèng píng yǐ wéi qín zhōu guān chá pàn guān

秦、凤平,以为秦州观察判官。

tài zǔ lǐng sòng zhōu wèi jié dù pàn guān

太祖领宋州,为节度判官。

jí wèi zhào wèi zuǒ jiàn yì dài fū zhī qīng zhōu

即位,召为左谏议大夫,知青州。

chē jià zhēng wéi yáng zhuī fù xíng zài

车驾征惟扬,追赴行在。

jiàn lóng èr nián shòu zhào zhì zhì jìn zhōu què fán zēng kè bā shí yú wàn mín

建隆二年,受诏制置晋州榷矾,增课八十余万缗。

qián dé chū qiān xíng bù shì láng zhī fèng xiáng fǔ

干德初,迁刑部侍郎、知凤翔府。

wèi jǐ yí qín zhōu

未几,移秦州。

zhōu jìng suǒ jiē duō kòu huàn xī gǔ zhì yù yǐ cháo tíng ēn xìn qǔ fán bù qiú háo zǐ dì wèi zhì biān bǐ yǐ níng

州境所接多寇患,熙古至,谕以朝廷恩信,取蕃部酋豪子弟为质,边鄙以宁。

zhuǎn bīng bù shì láng xǐ zhī chéng dū fǔ

转兵部侍郎,徙知成都府。

liù nián jiù bài duān míng diàn xué shì

六年,就拜端明殿学士。

dīng mǔ yōu

丁母忧。

kāi bǎo wǔ nián zhào yǐ běn guān cān zhī zhèng shì xuǎn míng mǎ yín ān yǐ cì

开宝五年,诏以本官参知政事,选名马、银鞍以赐。

suì yú yǐ zú jí qiú jiě bài hù bù shàng shū zhì shì

岁余,以足疾求解,拜户部尚书致仕。

jiǔ nián zú nián qī shí sì

九年,卒,年七十四。

zèng yòu pú yè

赠右仆射。

xī gǔ jiān tōng yīn yáng xiàng wěi zhī shù zuò xù yù sī gē yī juàn liù rén shì guà xù lì yī juàn

熙古兼通阴阳象纬之术,作《续聿斯歌》一卷、《六壬释卦序例》一卷。

xìng chún jǐn suī xiǎn guì bù gǎi hán sù

性淳谨,虽显贵不改寒素。

lì guān shí bā dēng cháo sān shí yú nián wèi cháng yǒu guò

历官十八,登朝三十余年,未尝有过。

cháng jí gǔ jīn shì jì wèi lì dài jì yào shí wǔ juǎn

尝集古今事迹为《历代纪要》十五卷。

pō jīng xiǎo xué zuò qiē yùn shi yù èr piān mó kè yǐ xiàn zhào fù guó zǐ jiàn bān xíng zhī

颇精小学,作《切韵拾玉》二篇,摹刻以献,诏付国子监颁行之。

zi méng zhèng méng sōu

子蒙正、蒙叟。

méng zhèng zì yí zhèng shàn qí shè

蒙正字颐正,善骑射。

qián dé zhōng yǐ yīn bǔ diàn zhí qiān gòng fèng guān

干德中,以荫补殿直,迁供奉官。

wáng shī zhēng jiāng nán mìng chéng chuán jūn zhōng chéng fèng shì

王师征江南,命乘传军中承奉事。

lú jiàng yǐ zhōu shī lái yuán rùn zhōu méng zhèng bái bù shǔ dīng dé yù qǐng fēn jīng jiá bǎi rén chū yǔ jiàng zhàn shǐ zhōng zuǒ lèi zhàn yù lì

卢绛以舟师来援润州,蒙正白部署丁德裕,请分精甲百人,出与绛战,矢中左肋,战愈力。

jí xià rùn zhōu huò zhī zhōu liú chéng jiān jūn cuī liàng bù sòng què xià

及下润州,获知州刘澄、监军崔亮,部送阙下。

lǐng nán lù yùn xiāng yào rù jīng zhào méng zhèng wǎng guī huà

岭南陆运香药入京,诏蒙正往规画。

méng zhèng qǐng zì guǎng sháo jiāng sù liú zhì nán xióng

蒙正请自广、韶江溯流至南雄;

yóu dà yǔ lǐng bù yùn zhì nán ān jūn fán sān pù pù gěi zú sān shí rén

由大庾岭步运至南安军,凡三铺,铺给卒三十人;

fù yóu shuǐ lù shū sòng

复由水路输送。

yòu zhǎng cháo fú fǎ wù kù huì chóng zhì xiù yī lǔ bù duō qí guī shì

又掌朝服法物库,会重制绣衣、卤簿,多其规式。

tài píng xīng guó sì nián zhuǎn nèi cáng kù fù shǐ jìn chóng yí shǐ

太平兴国四年,转内藏库副使,进崇仪使。

zì chuàng nèi cáng kù jí zhào méng zhèng diǎn lǐng fán èr shí yú nián

自创内藏库,即诏蒙正典领,凡二十余年。

zhēn zōng chū gǎi rú jīng shǐ chū zhī cāng jì cí sān zhōu

真宗初,改如京使,出知沧、冀、磁三州。

róng rén fàn jìng méng zhèng tiáo dīng nán chéng chéng gù shǒu yǒu láo

戎人犯境,蒙正调丁男乘城固守,有劳。

wèi jǐ yǐ shàn chéng yì mǎ zé shòu bó zhōu tuán liàn fù shǐ

未几,以擅乘驿马,责授亳州团练副使。

xián píng sì nián zú nián qī shí èr

咸平四年,卒,年七十二。

méng sōu zì dào mín qián dé zhōng jìn shì jiǎ kē

蒙叟字道民,干德中,进士甲科。

lì yuè sù èr zhōu tuī guān yǐ suǒ zhī lùn jiàn shòu tài zǐ zhōng yǔn zhī qián xìng bài jiān chá yù shǐ xǐ zhī jì zhōu

历岳、宿二州推官,以所知论荐,授太子中允、知干兴,拜监察御史,徙知济州。

é yǐ qín wáng zǐ dé gōng pàn zhōu shì jiù mìng wèi tōng pàn jùn shì jiē jué yú méng sōu

俄以秦王子德恭判州事,就命为通判,郡事皆决于蒙叟。

qiān yòu bǔ quē zhuǎn qǐ jū shè rén hù bù yán tiě pàn guān

迁右补阙,转起居舍人、户部盐铁判官。

zài qiān tún tián láng zhōng lì zhī lú háo chú rǔ sì zhōu qiān dū guān

再迁屯田郎中,历知庐、濠、滁、汝四州,迁都官。

xián píng zhōng shàng shū yuē bì xià yǐ zhōu liàng ān fāng qín wàn wu wàng chóng jiǎn dé zūn shǒu qián guī wú zì jīn néng wú zuò shē zòng hòu sān jūn zhī cì qīng wàn xìng zhī yáo shǐ huà yù bèi yú shēng líng shēng jiào jiā yú zhōng wài

咸平中,上疏曰:"陛下已周谅暗,方勤万务,望崇俭德、遵守前规,无自矜能,无作奢纵,厚三军之赐,轻万姓之徭,使化育被于生灵,声教加于中外。

qiě wàn guó yǐ guān qí shǐ wéi bì xià shèn shǒu qí zhōng sī xiān kè zhī yán jiè xìng xí zhī jiàn zé tiān xià xìng shèn

且万国已观其始,惟陛下慎守其终,思鲜克之言,戒性习之渐,则天下幸甚。

shàng jiā zhī yǐ běn guān zhí shǐ guǎn

"上嘉之,以本官直史馆。

chē jià běi xún lìng zhī zhōng gōng míng

车驾北巡,令知中宫名。

biǎo xiàn sòng dōu fù shù guó jiā shòu mìng jiàn hào zhī de yi jiàn dū lì zōng miào

表献《宋都赋》,述国家受命建号之地,宜建都,立宗庙。

shí suī wèi huáng hòu zú cóng zhī

时虽未遑,后卒从之。

huì zhào zhí shǐ guǎn gè xiàn jiù wén yǐ méng sōu suǒ zhe wèi jiā gǎi zhí fāng láng zhōng

会诏直史馆各献旧文,以蒙叟所著为嘉,改职方郎中。

jǐng dé zhōng yǐ zú jí bài tài cháng shǎo qīng zhì shì

景德中,以足疾,拜太常少卿致仕。

zú nián qī shí sān

卒,年七十三。

méng sōu hào xué shàn shǔ cí zhe wǔ yùn jiǎ zǐ biān nián lì sān juǎn

蒙叟好学,善属辞,著《五运甲子编年历》三卷。

zi zōng rú tài zǐ zhōng shū

子宗儒,太子中书;

zōng bì zōng huì bìng jìn shì jí dì

宗弼、宗诲,并进士及第。

shí xī zǎi zì níng jī hé nán luò yáng rén

石熙载,字凝绩,河南洛阳人。

zhōu xiǎn dé zhōng jìn shì dēng dì

周显德中,进士登第。

shū jùn yǒu liàng jū jiā yán jǐn yǒu lǐ fǎ

疏俊有量,居家严谨,有礼法。

sòng chū tài zōng yǐ diàn qián dōu yú hòu lǐng tài níng jūn jié zhì pì wèi zhǎng shū jì

宋初,太宗以殿前都虞候领泰宁军节制,辟为掌书记。

jí yǐn jīng yì biǎo wèi kāi fēng fǔ tuī guān

及尹京邑,表为开封府推官。

shòu yòu shí yí qiān zuǒ bǔ quē

授右拾遗,迁左补阙。

dīng wài jiān jiāng qǐ fù yǐ chán chū wèi zhōng wǔ chóng yì èr jūn zhǎng shū jì

丁外艰,将起复,以谗出为忠武、崇义二军掌书记。

tài zōng jí wèi fù yǐ zuǒ bǔ quē zhào tóng zhī gòng jǔ

太宗即位,复以左补阙召,同知贡举。

shí méi shān dòng mán lǚ wèi kòu yǐ xī zǎi zhī tán zhōu

时梅山洞蛮屡为寇,以熙载知潭州。

zhào hái zhuó wèi bīng bù yuán wài láng lǐng shū mì zhí xué shì

召还,擢为兵部员外郎,领枢密直学士。

wèi jǐ qiān shū shū mì yuàn shì zhào cì guān dì yī qū

未几,签书枢密院事,诏赐官第一区。

tài píng xīng guó sì nián qīn zhēng hé dōng yǐ jǐ shì zhōng chōng shū mì fù shǐ cóng xíng hái qiān xíng bù shì láng

太平兴国四年,亲征河东,以给事中充枢密副使从行,还,迁刑部侍郎。

wǔ nián bài hù bù shàng shū shū mì shǐ yǐ bìng zú zài gào qǐn jí jiǔ zhī wèi yù

五年,拜户部尚书、枢密使,以病足在告,寝疾久之未愈。

bā nián shàng biǎo qiú jiě zhí zhào jiā wèi fǔ shòu shàng shū yòu pú yè

八年,上表求解职,诏加慰抚,授尚书右仆射。

jiǔ nián zú nián wǔ shí qī

九年,卒,年五十七。

zèng shì zhōng shì yuán yì

赠侍中,谥元懿。

shàng wèi bēi tàn lěi rì qiě wèi qí shì jūn zhī xīn chún zhèng wú tā shì dàng wěi yòng ér yǎn hū zhì cǐ shēn wéi kě xī

上为悲叹累日,且谓其事君之心,纯正无他,适当委用,而奄忽至此,深为可惜。

guó cháo dà chén xiè shì ér zú chē jià lín shì zhě wéi xī zǎi yān

国朝大臣谢事而卒,车驾临视者,唯熙载焉。

xī zǎi xìng zhōng shí yù shì jìn yán shì fēi hào wù wú suǒ gù bì

熙载性忠实,遇事尽言,是非好恶,无所顾避。

rén yǒu shàn jí tuī jiàn zhī shí lùn chēng qí zhǎng zhě

人有善,即推荐之,时论称其长者。

chū wēi shí wèi yǎng fù mǐ

初,微时,为养负米。

cháng xíng sōng yáng dào zhōng yù yī sōu shú shì xī zǎi yuē zhēn rén jiāng xìng zi dāng jū fǔ bì zhī wèi

尝行嵩阳道中,遇一叟,熟视熙载曰:"真人将兴,子当居辅弼之位。

yán qì bú jiàn

"言讫不见。

jí jū tài zōng mù xià pō jǐn chéng jié

及居太宗幕下,颇尽诚节。

diǎn shū wù rì shàng juàn zhù shén dǔ fāng jiāng yǐ yǐ wéi xiāng é gòu jí bù qǐ

典枢务日,上眷注甚笃,方将倚以为相,俄遘疾不起。

xī zǎi shì jì mǔ niú shì yǐ xiào wén

熙载事继母牛氏以孝闻。

dì xī dǎo niú shì qián fū zi suí mǔ guī shí shì

弟熙导,牛氏前夫子,随母归石氏。

yǐ xī zǎi gù zòu bǔ diàn zhí

以熙载故,奏补殿直。

cóng dì xī gǔ yòu dì xī zhèng jiē dēng jìn shì dì xī zǎi fǔ zhī rú yī

从弟熙古、幼弟熙政,皆登进士第,熙载抚之如一。

xī zǎi zú shí zi zhōng fú zhōng lì jiē yòu xī zhèng huàn xī dǎo yǐ yì xìng jū jǐ shàng nǎi zhà chuán shàng zhǐ lìng jǐ jí xī dǎo jiā cái yóu shì jiāo sòng

熙载卒时,子中孚、中立皆幼,熙政患熙导以异姓居己上,乃诈传上旨,令己籍熙导家财,由是交讼。

yǒu sī guī zuì xī dǎo shàng zhào wèn zhōng fú zhōng lì lìng yǒu sī zài jū de shí

有司归罪熙导,上召问中孚、中立,令有司再鞫得实。

xī dǎo huán běn xìng zhōng fú yì yǎng zǐ wù wèn xī zhèng zuò chú míng

熙导还本姓,中孚亦养子勿问,熙政坐除名。

shàng sù zhī xī zǎi yǐ mǔ gù yù xī dǎo shén hòu suī lìng hái zōng ér bù duó qí guān fù yǐ cái chǎn liàng gěi zhī

上素知熙载以母故育熙导甚厚,虽令还宗,而不夺其官,复以财产量给之。

xián píng èr nián bā yuè xī zǎi pèi xiǎng tài zōng miào tíng

咸平二年八月,熙载配飨太宗庙庭。

xī zhèng hòu zhì gòng bèi kù fù shǐ

熙政后至供备库副使。

zhōng fú zhì shàng shū yú bù yuán wài láng zi xíng jiǎn dà zhōng xiáng fú jìn shì

中孚至尚书虞部员外郎,子行简,大中祥符进士。

zhōng lì zì biǎo chén nián shí sān ér gū

中立字表臣,年十三而孤。

xìng shū kuàng hǎo xié xuè rén bù yǐ wèi nù

性疏旷,好谐谑,人不以为怒。

chū bǔ xī tóu gòng fèng guān hòu wǔ nián gǎi guāng lù sì chéng

初补西头供奉官,后五年,改光禄寺丞。

jiā cái xī tuī yǔ zhū fù wú suǒ ài

家财悉推与诸父,无所爱。

zhuó zhí jí xián yuàn yǔ li zōng è yáng yì liú yún chén yuè xiāng hòu shàn

擢直集贤院,与李宗谔、杨亿、刘筠、陈越相厚善。

jiào chóu mì shū fán gèng zhōng lì zhě rén jiē chuán zhī

校雠秘书,凡更中立者,人皆传之。

pàn sān sī lǐ qiàn píng yóu sī

判三司理欠、凭由司。

dì xìng bó mìng xiū suǒ guò guó jīng

帝幸亳,命修所过国经。

wèi yán tiě pàn guān lèi qiān shàng shū lǐ bù shì láng pàn lì bù nán cáo

为盐铁判官,累迁尚书礼部侍郎,判吏部南曹。

zhù shì yù jí wèi jiǎn yuè guān

注释御集,为检阅官。

gǎi pàn hù bù gōu yuàn qiān hù bù láng zhōng shǐ guǎn xiū zhuàn jiū chá zài jīng xíng yù

改判户部勾院,迁户部郎中、史馆修撰,纠察在京刑狱。

yǐ lì bù láng zhōng zhī zhì gào lǐng shěn guān yuàn

以吏部郎中、知制诰领审官院。

yòu tóng zhī lǐ bù gòng jǔ pàn jí xián yuàn

又同知礼部贡举,判集贤院。

zuò jǔ guān bù dàng luò shǐ guǎn xiū zhuàn ba shěn guān yuàn

坐举官不当,落史馆修撰,罢审官院。

qǐng zhī fù jiū chá xíng yù lǐng sān bān yuàn

顷之,复纠察刑狱,领三班院。

lì yòu jiàn yì dài fū jǐ shì zhōng rù wèi hàn lín xué shì pàn mì gé

历右谏议大夫、给事中,入为翰林学士,判秘阁。

zhī zhì gào bìng zhī gòng jǔ zhào zhōng lì yǔ zhāng guān jiān xíng wài zhì qiān shàng shū lǐ bù shì láng wéi xué shì chéng zhǐ jiān lóng tú gé xué shì

知制诰并知贡举,诏中立与张观兼行外制,迁尚书礼部侍郎,为学士承旨兼龙图阁学士。

jǐng yòu sì nián bài cān zhī zhèng shì

景佑四年,拜参知政事。

míng nián zāi yì shù jiàn jiàn guān hán qí yán zhōng lì zài wèi xǐ huī xiào fēi dà chén tǐ

明年,灾异数见,谏官韩琦言:"中立在位,喜诙笑,非大臣体。

yǔ wáng suí chén yáo zuǒ hán yì jiē ba yǐ hù bù shì láng wèi zī zhèng diàn xué shì lǐng tōng jìn yín tái sī pàn shàng shū dōu shěng jìn dà xué shì

"与王随、陈尧佐、韩亿皆罢,以户部侍郎为资政殿学士,领通进、银台司,判尚书都省,进大学士。

qiān lì bù shì láng tí jǔ xiáng yuán guān yǐ tài zi shǎo fù zhì shì qiān shǎo shī

迁吏部侍郎、提举祥源观,以太子少傅致仕,迁少师。

zú zèng tài zǐ tài fù shì wén dìng

卒,赠太子太傅,谥文定。

zhōng lì liàn xí tái gé gù shì bù jí jí jìn míng

中立练习台阁故事,不汲汲近名。

xǐ bīn kè kè zhì bì yǔ yǐn jiǔ zuì nǎi de qù

喜宾客,客至必与饮酒,醉乃得去。

chū jiā chǎn suì rù bǎi wàn qián mò nián fèi jǐ jǐn

初,家产岁入百万钱,末年费几尽。

dì wén qí bìng cì bái jīn sān bǎi liǎng

帝闻其病,赐白金三百两。

jì sǐ qí jiā zhì bù néng bàn sàng

既死,其家至不能办丧。

zi jū jiǎn zhì tài zǐ zhōng yǔn jí xián xiào lǐ

子居简,至太子中允、集贤校理。

li mù zì mèng yōng kāi fēng fǔ yáng wǔ rén

李穆,字孟雍,开封府阳武人。

fù xián zhì shǎn xī dà dū dū fǔ sī mǎ

父咸秩,陕西大都督府司马。

mù yòu néng zhǔ wén yǒu zhì xíng

穆幼能属文,有至行。

xíng lù de yí wù bì fǎng zhǔ guī zhī

行路得遗物,必访主归之。

cóng suān zǎo wáng zhāo sù shòu yì jí zhuāng lǎo shū jǐn jiū qí yì

从酸枣王昭素受《易》及《庄》、《老》书,尽究其义。

zhāo sù wèi yuē zi suǒ de jiē jīng lǐ wǎng wǎng chū wú yì biǎo

昭素谓曰:"子所得皆精理,往往出吾意表。

qiě yǔ rén yuē li shēng yì rì bì wèi láng miào qì

"且语人曰:"李生异日必为廊庙器。

yǐ suǒ zhe yì lùn sān shí sān piān shòu zhī

"以所著《易论》三十三篇授之。

zhōu xiǎn dé chū yǐ jìn shì wèi yǐng rǔ èr zhōu cóng shì qiān yòu shí yí

周显德初,以进士为郢、汝二州从事,迁右拾遗。

sòng chū yǐ diàn zhōng shì yù shǐ xuǎn wèi yáng zhōu tōng pàn

宋初,以殿中侍御史选为洋州通判。

jì zhì pōu jué zhì sòng wú liú yù yān

既至,剖决滞讼,无留狱焉。

yí shǎn zhōu tōng pàn yǒu sī diào jùn zū shū hé nán mù yǐ běn zhèn jūn shí quē bù jí yìng mìng zuò miǎn

移陕州通判,有司调郡租输河南,穆以本镇军食阙,不即应命,坐免。

yòu zuò jǔ guān xuē qián zī

又坐举官,削前资。

shí dì sù wèi bó zhōu cóng shì mù jiāng mǔ jiù sù jū suī pín shén xiōng dì xiāng yǔ jiǎng xué yì bó rú yě

时弟肃为博州从事,穆将母就肃居,虽贫甚,兄弟相与讲学,意泊如也。

kāi bǎo wǔ nián yǐ tài zi zhōng yǔn zhào

开宝五年,以太子中允召。

míng nián bài zuǒ shí yí zhī zhì gào

明年,拜左拾遗、知制诰。

wǔ dài yǐ huán cí lìng shàng huá mí zhì mù ér dú yòng yǎ zhèng xī jiáo qí bì

五代以还,词令尚华靡,至穆而独用雅正,悉矫其弊。

mù yǔ lú duō xùn wèi tóng mén shēng tài zǔ cháng wèi duō xùn li mù xìng rén shàn cí xué zhī wài wú suǒ yù

穆与卢多逊为同门生,太祖尝谓多逊:"李穆性仁善,辞学之外无所豫。

duì yuē mù cāo xíng duān zhí lín shì bù yǐ shēng sǐ yì jié rén ér yǒu yǒng zhě yě

"对曰:"穆操行端直,临事不以生死易节,仁而有勇者也。

shàng yuē chéng rú shì wú dāng yòng zhī

"上曰:"诚如是,吾当用之。

shí jiāng yǒu shì jiāng nán yǐ bù fèn zhū jiāng ér wèi yǒu fā bīng zhī duān

"时将有事江南,已部分诸将,而未有发兵之端。

nǎi xiān zhào lǐ yù rù cháo yǐ mù wèi shǐ

乃先召李煜入朝,以穆为使。

mù zhì yù zhǐ yù cí yǐ jí qiě yán shì dà cháo yǐ wàng quán jì jīn ruò cǐ yǒu sǐ ér yǐ

穆至谕旨,煜辞以疾,且言"事大朝以望全济,今若此,有死而已。

mù yuē cháo yǔ fǒu guó zhǔ zì chǔ zhī

"穆曰:"朝与否,国主自处之。

rán cháo tíng jiá bīng jīng ruì wù lì xióng fù kǒng bù yì dāng qí fēng yi shú sī zhī wú zì yí hòu huǐ

然朝廷甲兵精锐,物力雄富,恐不易当其锋,宜熟思之,无自贻后悔。

shǐ hái jù yán zhuàng shàng yǐ wéi suǒ yù yào qiē

"使还,具言状,上以为所谕要切。

jiāng nán yì wèi qí yán chéng shí

江南亦谓其言诚实。

tài píng xīng guó chū zhuǎn zuǒ bǔ quē

太平兴国初,转左补阙。

sān nián dōng jiā shǐ guǎn xiū zhuàn pàn guǎn shì miàn cì jīn zǐ

三年冬,加史馆修撰、判馆事,面赐金紫。

sì nián cóng zhēng tài yuán hái bài zhōng shū shè rén

四年,从征太原还,拜中书舍人。

yù xiū tài zǔ shí lù cì yī dài yín qì zēng cǎi

参预修撰《太祖实录》,赏赐他衣带、银器、缯彩。

qī nián yǐ yǔ lú duō xùn kuǎn xiá yòu wèi qín wáng tíng měi cǎo cháo cí hù jì wéi yán zhě suǒ hé zé shòu sī fēng yuán wài láng

七年,以与卢多逊款狎,又为秦王廷美草朝辞笏记,为言者所劾,责授司封员外郎。

bā nián chūn yǔ sòng bái děng tóng zhī gòng jǔ jí shì shàng yù chóng zhèng diàn qīn shì jìn shì shàng mǐn qí yán mào qú cuì jí rì fù bài zhōng shū shè rén shǐ guǎn xiū zhuàn pàn guǎn shì

八年春,与宋白等同知贡举,及侍上御崇政殿亲试进士,上悯其颜貌癯瘁,即日复拜中书舍人、史馆修撰、判馆事。

wǔ yuè zhào wèi hàn lín xué shì

五月,召为翰林学士。

liù yuè zhī kāi fēng fǔ pōu pàn jīng mǐn jiān huá wú suǒ jiǎ dài yóu shì háo yòu píng jì quán guì wú gǎn gàn yǐ sī shàng yì zhī qí cái

六月,知开封府,剖判精敏,奸猾无所假贷,由是豪右屏迹,权贵无敢干以私,上益知其才。

shí yī yuè zhuó bài zuǒ jiàn yì dài fū cān zhī zhèng shì

十一月,擢拜左谏议大夫、参知政事。

yuè yú dīng mǔ yōu wèi jǐ qǐ fù běn guān

月余,丁母忧,未几,起复本官。

mù sān shàng biǎo qǐ zhōng zhì zhào qiáng qǐ zhī mù yì āi huǐ jìn lǐ

穆三上表乞终制,诏强起之,穆益哀毁尽礼。

jiǔ nián zhēng yuè chen qǐ jiāng cháo fēng xuàn bào zú nián wǔ shí qī

九年正月,晨起将朝,风眩暴卒,年五十七。

mù zì zé shòu yuán wài láng fù zhōng shū shè rén rù hàn lín cān zhī zhèng shì yǐ zhì yú zú bù jí zhōu suì

穆自责授员外郎,复中书舍人,入翰林,参知政事,以至于卒,不及周岁。

shàng wén qí sǐ kū wèi jìn chén yuē mù guó zhī liáng chén zhèn fāng yǐ yòng jù cí lún mò fēi sī rén zhī bù xìng nǎi zhèn zhī bù xìng yě

上闻其死,哭谓近臣曰:"穆国之良臣,朕方倚用,遽兹沦没,非斯人之不幸,乃朕之不幸也。

zèng gōng bù shàng shū

"赠工部尚书。

mù xìng zhì xiào mǔ cháng wò jí měi dòng zhǐ zhuǎn cè jiē qīn zì fú yè nǎi chēng mǔ yì

穆性至孝,母尝卧疾,每动止转侧,皆亲自扶掖,乃称母意。

chū mù zuò qín wáng shì shǔ lì qí zi wéi jiǎn dài zǔ mǔ yǐ mù fèng zhào jū yù tái zhōng

初,穆坐秦王事属吏,其子惟简绐祖母以穆奉诏鞫狱台中。

jí zé shòu wèi shěng láng huán jiā yì bù yǐ bái mǔ

及责授为省郎,还家,亦不以白母。

měi gé rì yáng wèi rù zhí jí fǎng qīn you huò yóu sēng sì

每隔日,阳为入直,即访亲友,或游僧寺。

miǎn guī jì yú qiān fù mǔ zhōng fú zhī zhī

免归,暨于牵复,母终弗之知。

jí jū sāng sī mù yǐ zhì miè xìng

及居丧,思慕以至灭性。

mù shàn zhuàn lì yòu gōng huà cháng huì qí shì

穆善篆隶,又工画,常晦其事。

zhì hòu zhōng kè jǐn yán shèn xíng suǒ wéi chún zhì wú yǒu jiǎo shì

质厚忠恪,谨言慎行,所为纯至,无有矫饰。

shēn xìn shì diǎn shàn tán míng lǐ jiē yǐn hòu jìn duō suǒ jiàn dá

深信释典,善谈名理,接引后进,多所荐达。

yóu kuān hòu jiā rén wèi cháng jiàn qí xǐ yùn

尤宽厚,家人未尝见其喜愠。

suǒ zhù wén zhāng suí jí huǐ zhī duō bù liú gǎo

所著文章,随即毁之,多不留稿。

zi wéi jiǎn yǐ fù rèn jiāng zuò jiān chéng duō cái yì xìng chōng dàn bù lè shì jìn

子惟简,以父任将作监丞,多才艺,性冲澹,不乐仕进。

qù guān jiā jū sān shí yú nián rén duō chēng zhī

去官家居三十余年,人多称之。

zhēn zōng sù wén qí yǒu lǚ xíng jǐng dé sān nián zhào shòu wéi jiǎn zǐ tán jiāng zuò jiān zhǔ bù

真宗素闻其有履行,景德三年,诏授惟简子郯将作监主簿。

dà zhōng xiáng fú qī nián dōng zhào wéi jiǎn rù duì tè bài tài zǐ zhōng yǔn zhì shì hòu jiā tài cháng chéng

大中祥符七年冬,召惟简入对,特拜太子中允致仕,后加太常丞。

tiān xǐ sì nián zú cì qí jiā qián shí wàn réng gěi tán yuè fèng zhōng zhì

天禧四年,卒,赐其家钱十万,仍给郯月奉终制。

tán hòu wèi tài zǐ zhōng shè

郯后为太子中舍。

sù zì jì yōng qī suì sòng shū zhī dà yì shí suì wèi shī wǎng wǎng yǒu jǐng yǔ

肃字季雍,七岁诵书知大义,十岁为诗,往往有警语。

jǔ jìn shì dēng jiǎ kē

举进士,登甲科。

xìng shì jiǔ

性嗜酒。

lì pú bó èr zhōu cóng shì qiān bǎo jìng jūn jié dù tuī guān

历濮、博二州从事,迁保静军节度推官。

zhào fāng xià yī xī yǔ qīn yǒu huì yǐn hān qǐn ér zú nián sān shí sān

诏方下,一夕与亲友会饮,酣寝而卒,年三十三。

cháng zuò dà sòng yuè zhāng jiǔ shǒu qǔ jiǔ chéng jiǔ xià zhī yì yǐ sòng guó jiā shèng dé qí wén shén gōng

尝作《大宋乐章》九首,取九成、九夏之义,以颂国家盛德,其文甚工。

yòu zuò dài zhōu yóng dá běi shān yí wén diào yōu yōu zi wén bìng jī fù yì jiē yǒu suǒ guī yān

又作《代周颙答北山移文》、《吊幽忧子文》、《病鸡赋》,意皆有所规焉。

lùn yuē zhāng zhāo jū wǔ jì zhī mò zhuān yǐ diǎn zhāng zhuàn shù wéi shì bó qià wén shǐ páng tōng zhì luàn jūn wéi bì jiàn shí jūn suī jiā shàng zhī ér bù néng cóng

论曰:张昭居五季之末,专以典章撰述为事,博洽文史,旁通治乱,君违必谏,时君虽嘉尚之而不能从。

sòng xìng dūn jiǎng shuò rú duō suǒ xún fǎng shù jī huò jī gǔ zhī xiào yǐ

宋兴,敦奖硕儒,多所询访,庶几获稽古之效矣。

dòu shì dì kūn yǐ rú xué jìn bìng chí shí wàng

窦氏弟昆以儒学进,并驰时望。

yí zhī gāng fāng qīng jiè yǒu yìng wù zhī cái jiāng shì dà yòng ér jù lún wáng

仪之刚方清介,有应务之才,将试大用而遽沦亡。

yǎn yōu yóu wén yì xiū qǐ lǐ yuè

俨优游文艺,修起礼乐。

tài zōng yǐn jīng chēng shí yuán liáo chōng dàn huí xiáng wǎn zhe zhōng dǎng

太宗尹京,偁实元僚,冲淡回翔,晚著忠谠。

ruò qí mén zú huàn yè zhī shèng shì huò yǐ wéi yīn dé zhī bào qí yì yì fāng zhī xiào yě

若其门族宦业之盛,世或以为阴德之报,其亦义方之效也。

yú qìng dāng tài zǔ jū qián lì rèn mù fǔ míng yà zhào pǔ li chù yún

余庆当太祖居潜,历任幕府,名亚赵普、李处耘;

jí èr rén dēng yòng yī bù jiè yì qí hòu xiāng jì wèi zhòng suǒ qīng nǎi néng wéi zhī biàn shì

及二人登用,一不介意,其后相继为众所倾,乃能为之辩释。

xī gǔ jū dà rèn zì chǔ rú hán sù

熙古居大任,自处如寒素。

xī zǎi lì cháo yán wú gù bì xǐ jiàn shàn rén

熙载立朝,言无顾避,喜荐善人。

mù yǐ wén xué xiào xíng jiàn chēng yú shí

穆以文学孝行见称于时。

shù xián suī dāng chuàng yè zhī shǐ ér jìn tuì zhī jì ǎi rán chéng píng duō shì zhī fēng yān yi sòng zhì zhī rì jìn yú shèng yě

数贤虽当创业之始,而进退之际,蔼然承平多士之风焉,宜宋治之日进于盛也。

✦ You read 列传·卷二十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.