liú píng dì jiān jì guō zūn fù rèn fú wáng guī wǔ yīng sāng yì gěng fu wáng zhòng bǎo fù
刘平（弟兼济郭遵附）任福（王珪武英桑怿耿傅王仲宝附）
liú píng zì shì héng kāi fēng xiáng fú rén
刘平，字士衡，开封祥符人。
fù hàn níng cóng tài zōng zhēng hé dōng kě lán xiàn zhōu lèi qiān chóng yí shǐ
父汉凝，从太宗征河东岢岚、宪州，累迁崇仪使。
píng gāng zhí rèn xiá shàn gōng mǎ dú shū qiáng jì
平刚直任侠，善弓马，读书强记。
jìn shì jí dì bǔ wú xī wèi jī zéi shā wǔ rén zhuó dà lǐ píng shì
进士及第，补无锡尉，击贼杀五人，擢大理评事。
zhī yān líng xiàn xǐ nán chōng
知鄢陵县，徙南充。
yí rén kòu yù jǐng jiān zhuǎn yùn shǐ yǐ píng quán lú zhōu shì píng shuài tǔ dīng sān qiān jī zǒu zhī
夷人寇淯井监，转运使以平权泸州事，平率土丁三千击走之。
cí fén yīn qiān běn sì chéng
祠汾阴，迁本寺丞。
hái lù yóu ān zhōu yù zéi shí shù rén píng fā shǐ bì sān zéi yú hài sàn
还，路由安州，遇贼十数人，平发矢毙三贼，余骇散。
yǐ kòu zhǔn jiàn wèi diàn zhōng chéng zhī lú zhōu yí rén chéng qián bài bù gǎn rǎo biān
以寇准荐，为殿中丞、知泸州，夷人惩前败，不敢扰边。
zhào bài jiān chá yù shǐ shù shàng shū lùn shì wèi dīng wèi suǒ jì
召拜监察御史，数上疏论事，为丁谓所忌。
jiǔ zhī chú sān sī yán tiě pàn guān hé běi ān fǔ gǎi diàn zhōng shì yù shǐ shǎn xī zhuǎn yùn shǐ
久之，除三司盐铁判官、河北安抚，改殿中侍御史、陕西转运使。
yǔ fù shǐ lùn shì bù hé xǐ zhī xiāng zhōu
与副使论事不合，徙知襄州。
rén zōng jí wèi qiān shì yù shǐ
仁宗即位，迁侍御史。
chū zhēn zōng zhī qí cái jiāng yòng zhī
初，真宗知其才，将用之。
dīng wèi chéng jiàn yuē
丁谓乘间曰；
píng jiāng jiā zi sù zhī bīng ruò shǐ jiāng xī běi kě yǐ zhì dí
"平，将家子，素知兵，若使将西北，可以制敌。
hòu zhāng xiàn tài hòu sī wèi yán tè gǎi yī kù shǐ zhī bīn zhōu
"后章献太后思谓言，特改衣库使、知邠州。
shǔ hù míng zhū mó mí zú shù fǎn fù píng qián bīng shā shù qiān rén yǐ gōng lǐng bīn zhōu cì shǐ fū yán lù bīng mǎ qián xiá xǐ jīng yuán lù jiān zhī wèi zhōu
属户明珠、磨糜族数反复，平潜兵杀数千人，以功领宾州刺史、鄜延路兵马钤辖，徙泾原路，兼知渭州。
hú zé wèi shǎn xī dōu zhuǎn yùn shǐ píng zòu yuē zé dīng wèi dǎng jīn lì zé bù lǜ jǐ zhí zhì zuì
胡则为陕西都转运使，平奏曰："则，丁谓党，今隶则部，虑掎摭致罪。
xǐ rǔ zhōu gǎi huái nán jiāng zhè jīng hú zhì zhì fā yùn fù shǐ xíng shù yì zhào hái zhēn bài xìn zhōu cì shǐ zhī xióng zhōu
"徙汝州，改淮南、江、浙、荆湖制置发运副使，行数驿，召还，真拜信州刺史、知雄州。
jū sì nián qiān xīn zhōu tuán liàn shǐ zhī chéng dé jūn
居四年，迁忻州团练使、知成德军。
jǐng yòu yuán nián bài lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ yǒng zhōu fáng yù shǐ zhī dìng zhōu xǐ huán qìng lù fù dōu zǒng guǎn jìn shì wèi qīn bù jūn dōu yú hòu
景祐元年，拜龙神卫四厢都指挥使、永州防御使、知定州，徙环庆路副都总管，进侍卫亲步军都虞候。
zòu yán yuán hào shì qiě pàn yi yán bèi zhī
奏言："元昊势且叛，宜严备之。
xún zuò bèi jiǔ pò suǒ rù jiǎ zhàng kù wèi zhuǎn yùn shǐ sū qí suǒ hé luò guǎn jūn zhī tóng zhōu
"寻坐被酒破锁入甲仗库，为转运使苏耆所劾，落管军，知同州。
shàng shū zì liè zhào rù wèn zhuàng fù wèi bù jūn dōu yú hòu zhī chán zhōu
上疏自列，召入问状，复为步军都虞候、知澶州。
shí yì sāi hé ér píng yán bù zhī hé shì nǎi xǐ cāng zhōu fù dōu zǒng guǎn
时议塞河，而平言不知河事，乃徙沧州副都总管。
shí lǚ yí jiǎn wèi zǎi xiàng tái jiàn guān shù yán zhèng shì quē shī píng zòu shū yuē chén jiàn fàn zhòng yān děng huǐ zī dà chén cǐ bì yǒu yào rén shòu zhǐ zhòng yān bèi yù zhú dà chén ér dài qí wèi zhě
时吕夷简为宰相，台谏官数言政事阙失，平奏书曰："臣见范仲淹等毁訾大臣，此必有要人授旨仲淹辈，欲逐大臣而代其位者。
chén yú zhēn zōng cháo wèi yù shǐ gù dāng shí tóng liè wèi wén yǒu jiān xié dǎng yǔ zhà zhōng mài zhí suǒ wéi ruò cǐ
臣于真宗朝为御史，顾当时同列，未闻有奸邪党与诈忠卖直，所为若此。
chén lǜ xiǎo chén yǐ qiǎn wén báo jì ǒu zhì xiǎn yòng bù shí cháo tíng diǎn gù ér lùn shì jìn yín suì jí guǎn jūn jiàng xiào
臣虑小臣以浅文薄伎，偶致显用，不识朝廷典故，而论事浸淫，遂及管军将校。
qiě wǔ rén jìn tuì yǔ rú chén yì lù ruò jǐ zhí duǎn cháng wàng yǒu jǔ hé zé xīn yáo ér yuàn jié yǐ
且武人进退，与儒臣异路，若掎摭短长，妄有举劾，则心摇而怨结矣。
yuàn míng yù tái jiàn guān wú lìng yuè zhí réng bù xǔ gēng xiāng yǐn jiàn
愿明谕台谏官，毋令越职，仍不许更相引荐。
huò quē yuán zé cháo tíng zì zé zhōng chún qí dé yòng zhī
或阙员，则朝廷自择忠纯耆德用之。
lùn zhě yǐ wèi xī yí jiǎn yì yě
"论者以谓希夷简意也。
gǎi gāo yáng guān fù zǒng guǎn
改高阳关副总管。
bǎo yuán yuán nián yǐ diàn qián dōu yú hòu wèi huán qìng lù mǎ bù jūn fù zǒng guǎn
宝元元年，以殿前都虞候为环庆路马步军副总管。
huì yuán hào fǎn qiān yōng zhōu guān chá shǐ wèi fū yán lù fù zǒng guǎn jiān fū yán huán qìng lù tóng ān fǔ shǐ
会元昊反，迁邕州观察使，为鄜延路副总管兼鄜延、环庆路同安抚使。
qǐng zhī jiān guǎn gōu jīng yuán lù bīng mǎ jìn bù jūn fù dōu zhǐ huī shǐ jìng jiāng jūn jié dù guān chá liú hòu
顷之，兼管勾泾原路兵马，进步军副都指挥使、静江军节度观察留后。
xiàn gōng shǒu zhī cè yuē
献攻守之策曰：
wǔ dài zhī mò zhōng guó duō shì wéi zhì xī róng wèi de zhī
五代之末，中国多事，唯制西戎为得之。
zhōng guó wèi cháng qiǎn yī qí yī zú yuǎn tún sāi shàng dàn rèn tǔ háo wèi zhòng suǒ fú zhě fēng yǐ zhōu yì zhēng fù suǒ rù zú yǐ shàn bīng yǎng shì yóu shì wú biān bǐ zhī yú
中国未尝遣一骑一卒，远屯塞上，但任土豪为众所伏者，封以州邑，征赋所入，足以赡兵养士，由是无边鄙之虞。
tài zǔ dìng tiān xià chéng táng mò fān zhèn zhī shèng xuē qí bīng bǐng shōu qí fù rù zì jié dù yǐ xià dì zuò gěi fèng lù huò fāng miàn yǒu jǐng zé zǒng shī chū tǎo shì yǐ zé bīng guī sù wèi jiāng huán běn zhèn
太祖定天下，惩唐末藩镇之盛，削其兵柄，收其赋入，自节度以下，第坐给奉禄，或方面有警，则总师出讨，事已，则兵归宿卫，将还本镇。
bǐ biān fāng shì xí yi yì yú cǐ ér wù yǐ shuò fāng li yí xìng líng wǔ féng jì yè yī qiè yì xǐ nèi dì
彼边方世袭，宜异于此，而误以朔方李彝兴、灵武冯继业一切亦徙内地。
zì cǐ líng xià yǎng zhōng guó shù shǒu qiān lǐ yùn liáng bīng mín bìng kùn
自此灵、夏仰中国戍守，千里运粮，兵民并困。
qí hòu líng wǔ shī shǒu ér zhào dé míng jù wáng shī wèn zuì yuàn wèi fān chén
其后灵武失守，而赵德明惧王师问罪，愿为藩臣。
yú shí ruò zhǐ qì líng xià suí yín yǔ zhī xiàn shān wèi jiè zé wú jīn rì zhī huàn yǐ
于时若止弃灵、夏、绥、银，与之限山为界，则无今日之患矣。
ér yǐ líng xià liǎng zhōu jí shān jiè fán hàn hù bìng shòu dé míng gù xù jiǎ zhì bīng jiàn kuī biān xì fū yán huán qìng jīng yuán qín lǒng suǒ yǐ bù néng chí bèi yě
而以灵、夏两州及山界蕃汉户并授德明，故蓄甲治兵，渐窥边隙，鄜延、环庆、泾原、秦陇所以不能弛备也。
jīn yuán hào sì guó zhèng xíng cǎn kù zhòng pàn qīn lí fù yǔ gū sī luō gòu yuàn cǐ nǎi tiān wáng zhī shí
今元昊嗣国，政刑惨酷，众叛亲离，复与唃厮啰构怨，此乃天亡之时。
chén wén kòu bù kě wán dí bù kě zòng
臣闻寇不可玩，敌不可纵。
huò yuán hào bù néng zì lì bié yǒu qiú háo dài zhī xi yǔ gū sī luō fù píng běi yuē qì dān wèi biǎo lǐ zé hé yǐ zhì qí qīn yì
或元昊不能自立，别有酋豪代之，西与唃厮啰复平，北约契丹为表里，则何以制其侵轶？
jīn yuán hào guó shì wèi qiáng ruò chéng cǐ yòng fū yán huán qìng jīng yuán qín lǒng sì lù bīng mǎ fēn liǎng dào yì yǐ fán hàn gōng jiàn shǒu jīng bīng kě dé èr shí wàn sān bèi yuán hào zhī zhòng zhuǎn liáng èr bǎi lǐ bù chū yī yuè kě shōu shān jiè hóng yòu děng zhōu
今元昊国势未强，若乘此用鄜延、环庆、泾原、秦陇四路兵马，分两道，益以蕃汉弓箭手，精兵可得二十万，三倍元昊之众，转粮二百里，不出一月，可收山界洪、宥等州。
zhāo jí tǔ háo mí zhī yǐ zhí zì fáng yù shǐ yǐ xià cì shǐ yǐ shàng dì fēng zhī gěi yǐ yī lù jīn bó
招集土豪，縻之以职，自防御使以下、刺史以上，第封之，给以衣禄金帛；
yòu yǐ tǔ rén bǔ jiàng xiào shǐ yǒng zhě tān yú lù fù zhě ān yú jiā bù qī yuè ér rén xīn zì dìng
又以土人补将校，使勇者贪于禄，富者安于家，不期月而人心自定。
jí qiǎn shǐ yù gū sī luō shòu yǐ líng wǔ jié dù shǐ náo hé wài zú zhàng yǐ jiǒng yuán hào
及遣使谕唃厮啰，授以灵武节度，使挠河外族帐，以窘元昊。
fù chū lín fǔ shí zhōu fán hàn bù qí liè qǔ hé xī bù zú zhāo qí qiú shuài lí qí bù zhòng rán hòu yǐ dà jūn jì zhī yuán hào bù guò shǔ cuàn wèi qióng kòu ěr hé suǒ wèi zāi
复出麟、府、石州蕃汉步骑，猎取河西部族，招其酋帅，离其部众，然后以大军继之，元昊不过鼠窜为穷寇尔，何所为哉！
qiě líng xià suí yín dì bù chǎn wǔ gǔ rén bù xí xiǎn zǔ měi suì zī liáng qǔ zú hóng yòu
且灵、夏、绥、银地不产五谷，人不习险阻，每岁资粮，取足洪、宥。
ér hóng yòu zhōu qiāng hù jìn yǒng shàn zhàn xià rén shì cǐ yǐ wèi zhǒu yè
而洪、宥州羌户劲勇善战，夏人恃此以为肘腋。
wǒ gǒu de zhī yǐ shān wèi jiè píng gāo jù xiǎn xià kàn shā mò gè liè bǎo zhàng liàng yǐ róng bīng zhèn shǒu cǐ tiān xiǎn yě
我苟得之，以山为界，凭高据险，下瞰沙漠，各列堡障，量以戎兵镇守，此天险也。
miào cháo zhī móu bù zhī chū cǐ ér zhēng líng xià suí yín lián nián diào fā lǎo shī fèi cái yǐ zhì zhōng guó pí bì xiǎo chǒu chāng jué cǐ yì chén zhī zuì yě
庙朝之谋，不知出此，而争灵、夏、绥、银，连年调发，老师费财，以致中国疲弊，小丑猖獗，此议臣之罪也。
jīn zhāo tíng huò dài yuán hào zuì gèng shì hán róng bù wéi sù bīng zhuǎn duō jīng fèi yóu shén
今朝廷或贷元昊罪，更示含容，不惟宿兵转多，经费尤甚。
wàn yī yuán hào qián jié qì dān hù wéi jǐ jiǎo zé wǒ yī shēn èr jí bù kě bìng zhì
万一元昊潜结契丹，互为掎角，则我一身二疾，不可并治。
bì qīng zhě wèi xiān zhòng zhě wèi hòu rú hé jiǎn bīng yǐ yīng hé běi
必轻者为先，重者为后，如何减兵以应河北？
qǐng zhào biān chén yǔ èr fǔ dìng shǒu yù cháng cè
请召边臣，与二府定守御长策。
shū zòu wèi bào
疏奏未报。
shǔ yuán hào shèng bīng gōng bǎo ān jūn shí píng zhūn qìng zhōu fàn yōng yǐ shū zhào píng píng lǜ bīng yǔ shí yuán sūn hé jūn qū tǔ mén
属元昊盛兵攻保安军，时平屯庆州，范雍以书召平，平率兵与石元孙合军趋土门。
jì yòu yǒu gào dí bīng pò jīn míng wéi yán zhōu zhě yōng fù zhào píng yǔ yuán sūn jiù yán zhōu
既又有告敌兵破金明、围延州者，雍复召平与元孙救延州。
píng sù qīng dí dū qí bīng zhòu yè bèi dào xíng míng rì zhì wàn ān zhèn
平素轻敌，督骑兵昼夜倍道行，明日，至万安镇。
píng xiān fā bù jūn jì jìn yè zhì sān chuān kǒu xi shí lǐ zhǐ yíng qiǎn qí bīng xiān qū yán zhōu zhēng mén
平先发，步军继进，夜至三川口西十里止营，遣骑兵先趋延州争门。
shí fū yán lù zhù bó dōu jiān huáng dé hé jiāng èr qiān yú rén tún bǎo ān běi suì jīn gǔ xún jiǎn mò qí zhèng guō zūn gè jiāng suǒ bù fēn tún fàn yōng jiē zhào zhī wèi wài yuán píng yì shǐ rén qù qí xíng
时鄜延路驻泊都监黄德和将二千余人，屯保安北碎金谷，巡检万俟政、郭遵各将所部分屯，范雍皆召之为外援，平亦使人趣其行。
jié dàn bù bīng wèi zhì píng yǔ yuán sūn hái nì zhī
诘旦，步兵未至，平与元孙还逆之。
xíng èr shí lǐ nǎi yù bù bīng jí dé hé mò qí zhèng guō zūn suǒ jiàng bīng xī zhì jiāng bù qí wàn yú jié zhèn dōng xíng wǔ lǐ yǔ dí yù
行二十里，乃遇步兵，及德和、万俟政、郭遵所将兵悉至，将步骑万余结阵东行五里，与敌遇。
shí píng de xuě shù cùn píng yǔ dí jiē wèi yǎn yuè zhèn xiāng xiǎng
时平地雪数寸，平与敌皆为偃月阵相响。
yǒu qǐng dí bīng shè shuǐ wèi héng zhèn guō zūn jí zhōng zuǒ wáng xìn báo zhī bù néng rù
有顷，敌兵涉水为横阵，郭遵及忠佐王信薄之，不能入。
guān jūn bìng jìn shā shù bǎi rén nǎi tuì
官军并进，杀数百人，乃退。
dí fù bì dùn wèi zhèn guān jūn fù jī què zhī duó dùn shā huò jí nì shuǐ sǐ zhě jǐ qiān rén
敌复蔽盾为阵，官军复击却之，夺盾，杀获及溺水死者几千人。
píng zuǒ ěr yòu jǐng zhōng liú shǐ
平左耳、右颈中流矢。
rì mù zhàn shì shàng shǒu gōng jí suǒ huò mǎ píng yuē zhàn fāng jí ěr gè zhì zhī jiē dāng zhòng shǎng rǔ
日暮，战士上首功及所获马，平曰："战方急，尔各志之，皆当重赏汝。
yǔ wèi yǐ dí yǐ qīng bīng báo zhàn guān jūn yǐn què èr shí bù
"语未已，敌以轻兵薄战，官军引却二十步。
huáng dé hé jū zhèn hòu wàng jiàn jūn què lǜ huī xià zǒu bǎo xī nán shān zhòng cóng zhī jiē kuì
黄德和居阵后，望见军却，率麾下走保西南山，众从之，皆溃。
píng qiǎn qí zi yi sūn chí zhuī dé hé zhí pèi yǔ yuē dāng lè bīng hái rén bìng lì kàng dí nài hé xiān bēn
平遣其子宜孙驰追德和，执辔语曰："当勒兵还，亻并力抗敌，奈何先奔？
dé hé bù cóng qū mǎ dùn fù gān quán
"德和不从，驱马遁赴甘泉。
píng qiǎn jūn xiào zhàng jiàn zhē liú shì zú de qiān yú rén
平遣军校杖剑遮留士卒，得千余人。
zhuǎn dòu sān rì zéi tuì huán shuǐ dōng
转斗三日，贼退还水东。
píng lǜ yú zhòng bǎo xī nán shān lì qī zhà zì gù
平率余众保西南山，立七栅自固。
dí yè shǐ rén kòu zhà wèn dà jiàng ān zài shì bù yīng
敌夜使人叩栅，问大将安在，士不应。
fù shǐ rén wěi wèi shù zú dì wén yí píng píng shā zhī
复使人伪为戍卒，递文移平，平杀之。
yè sì gǔ dí huán yíng hū yuē rú xǔ cán bīng bù jiàng hé dài
夜四鼓，敌环营呼曰："如许残兵，不降何待！
píng dàn dí qiú jǔ biān huī qí zì shān sì chū hé jī jué guān jūn wèi èr suì yǔ yuán sūn jiē bèi zhí
"平旦，敌酋举鞭麾骑，自山四出合击，绝官军为二，遂与元孙皆被执。
chū dé hé yán píng jiàng zéi cháo tíng fā jìn bīng wéi qí jiā
初，德和言平降贼，朝廷发禁兵围其家。
jí mìng diàn zhōng shì yù shǐ wén yàn bó jí hé zhōng fǔ zhì yù qiǎn páng jí wǎng xùn yān jù de qí shí
及命殿中侍御史文彦博即河中府置狱，遣庞籍往讯焉，具得其实。
suì shì qí jiā dé hé zuò yāo zhǎn
遂释其家，德和坐腰斩。
ér yán zhōu lì mín yì yì què su píng zhàn méi zhuàng suì zèng shuò fāng jūn jié dù shǐ jiān shì zhōng shì zhuàng wǔ cì xìn líng fang dì fēng qí qī zhào shì wèi nán yáng jùn tài fū rén zǐ sūn jí zhū dì jiē yōu qiān wèi guān zhě lù zhī
而延州吏民亦诣阙诉平战没状，遂赠朔方军节度使兼侍中，谥壮武，赐信陵坊第，封其妻赵氏为南阳郡太夫人，子孙及诸弟皆优迁，未官者录之。
qí hòu jiàng qiāng duō yán píng zài xìng zhōu wèi sǐ shēng zǐ yú zéi zhōng
其后降羌多言平在兴州未死，生子于贼中。
jí shí yuán sūn guī nǎi zhī píng zhàn shí bèi zhí hòu méi yú xìng zhōu
及石元孙归，乃知平战时被执，后没于兴州。
dì jiān jì
弟兼济。
jiān jì zì bǎo chén yǐ fù yīn bǔ sān bān fèng zhí
兼济字宝臣，以父荫补三班奉职。
shàn qí shè dú bīng shū zhī dà zhǐ
善骑射，读兵书知大旨。
wèi xiāng zhōu bīng mǎ jiān yā
为襄州兵马监押。
hàn jiāng bào zhǎng jiān jì jiě yī shè shuǐ lǜ zhòng hàn chéng zhōu lài yǐ wán
汉江暴涨，兼济解衣涉水，率众捍城，州赖以完。
zhuó gé mén zhī hòu xióng bà zhōu jiè hé xún jiǎn xǐ jìn jiàng zé lù dōu xún jiǎn shǐ
擢阁门祗候、雄霸州界河巡检，徙晋、绛、泽、潞都巡检使。
suì jī tài xíng duō dào qín èr bǎi yú rén
岁饥，太行多盗，禽二百余人。
gǎi zuǒ shì jìn fū yán lù bīng mǎ dōu jiān quán zhī bǎo ān jūn lì tóng tí diǎn shǎn xī hé dōng xíng yù xǐ zhī lóng gān chéng
改左侍禁、鄜延路兵马都监，权知保安军，历同提点陕西、河东刑狱，徙知笼竿城。
xià rén kòu biān zhòng hào shù wàn jiān jì jiàng bīng qiān yú zhuǎn zhàn zhì hēi sōng lín bài zhī
夏人寇边，众号数万，兼济将兵千余，转战至黑松林，败之。
shǔ qí xiōng píng zhàn méi yú sān chuān kǒu tè shòu nèi diàn chóng bān zhī yuán zhōu
属其兄平战没于三川口，特授内殿崇班、知原州。
rù cí rén zōng wèi miǎn zhī yuē guó yōu wèi mǐ jiā chóu wèi bào bù kě bù lì yě
入辞，仁宗慰勉之曰："国忧未弭，家仇未报，不可不力也。
shǔ hù míng zhū zú pàn zhū jiāng yù jí tǎo
"属户明珠族叛，诸将欲亟讨。
jiān jì dì rì zòng yǐn jī jū miào wèi bù zhī yǐ yí qí yì
兼济第日纵饮击鞠，缪为不知，以疑其意。
jì ér pàn zhě zì kuì nǎi zhuī xí zhī shè shā qí qiú zhǎng shōu yú zhòng yǐ guī
既而叛者自溃，乃追袭之，射杀其酋长，收余众以归。
xǐ níng zhōu pò jìn sī wà zhài xǐ fū zhōu
徙宁州，破靳厮袜砦，徙鄜州。
yuán hào jì chēng fān xǐ zǐ kuí lù qián xiá yòu xǐ zhī zhèn róng jūn
元昊既称藩，徙梓夔路钤辖，又徙知镇戎军。
jiān jì yù xià yán jí zhuǎn yùn shǐ yán shì xīn duō yuàn qǐng xǐ zhū nèi dì
兼济御下严急，转运使言士心多怨，请徙诸内地。
gǎi jīng yuán lù qián xiá fù zhī níng zhōu yòu zhī yuán zhōu xǐ jì zhōu guǎng xìn jūn
改泾原路钤辖，复知宁州，又知原州，徙冀州、广信军。
lèi qiān wén sī shǐ huì zhōu cì shǐ hé běi yuán biān ān fǔ fù shǐ zhuó xī shàng gé mén shǐ tóng guǎn gōu sān bān yuàn chū zhī xióng zhōu
累迁文思使、惠州刺史、河北缘边安抚副使，擢西上阁门使、同管勾三班院，出知雄州。
xiān shì biān mín bì zuì táo zhě qì dān zhé nà zhī shǒu jiāng wèi shì bù gǎn jí jiān jì xī yí xí zé hái
先是，边民避罪逃者，契丹辄纳之，守将畏事不敢诘，兼济悉移檄责还。
xǐ jì zhōu yú yuè gǎi xīn zhōu fù guǎn gōu sān bān yuàn zú
徙冀州，逾月，改忻州，复管勾三班院，卒。
guō zūn zhě kāi fēng rén yě jiā shì yǐ wǔ gōng chēng
郭遵者，开封人也，家世以武功称。
zūn shǎo lì jūn jí shāo qiān diàn qián zhǐ huī shǐ
遵少隶军籍，稍迁殿前指挥使。
qián xìng zhōng gǎi zuǒ bān diàn zhí bìng dài lù xún jiǎn
干兴中，改左班殿直、并代路巡检。
qiān yòu shì jìn qìng zhōu róu yuǎn zhài bīng mǎ jiān yā
迁右侍禁、庆州柔远砦兵马监押。
zhào shì qí shè yōu děng qiān zuǒ shì jìn gé mén zhī hòu
召试骑射优等，迁左侍禁、阁门祗候。
wèi qín zhōu sān yáng zhài zhǔ xǐ yán zhōu xi lù dōu xún jiǎn shǐ
为秦州三阳砦主，徙延州西路都巡检使。
yuán hào kòu yán zhōu zūn yǐ pí jiàng shǔ liú píng yù dí chí mǎ rù dí zhèn shā shāng shù shí rén
元昊寇延州，遵以裨将属刘平，遇敌，驰马入敌阵，杀伤数十人。
dí chū xiāo jiàng yáng yán dāng zūn zūn huī tiě chǔ pò qí nǎo liǎng jūn jiē dà hū
敌出骁将扬言当遵，遵挥铁杵破其脑，两军皆大呼。
fù chí tiě qiāng jìn suǒ xiàng pī mǐ
复持铁枪进，所向披靡。
huì huáng dé hé yǐn bīng xiān kuì dí zhàn yì jí
会黄德和引兵先溃，敌战益急。
zūn fèn jī qī bì sǐ dú chū rù xíng jiān
遵奋击，期必死，独出入行间。
jūn shāo què jí fù mǎ yǐ diàn yòu chí dà shuò héng tū zhī
军稍却，即复马以殿，又持大槊横突之。
dí zhī bù kě dí shǐ rén chí dà juàn suǒ lì gāo chù yíng zūn mǎ zhé wèi zūn suǒ duàn
敌知不可敌，使人持大絭索立高处迎遵马，辄为遵所断。
yīn zòng zūn shǐ shēn rù zǎn bīng zhù shè zhī zhōng mǎ mǎ wǎn pū de bèi shā
因纵遵使深入，攒兵注射之，中马，马踠仆地，被杀。
tè zèng guǒ zhōu tuán liàn shǐ
特赠果州团练使。
yǐ qí fù bīn wèi tài zǐ yòu qīng dào lǜ fǔ fù lǜ
以其父斌为太子右清道率府副率；
mǔ hè fēng rén shòu jùn jūn
母贺，封仁寿郡君；
qī yǐn ān kāng jùn jūn
妻尹，安康郡君；
dì qīng shí shì jìn kuǐ sān bān fèng zhí
弟青石侍禁，逵三班奉职。
sì zǐ shàng yòu rén zōng xī wèi cì míng zhōng sì xī tóu gòng fèng guān zhōng shào zuǒ shì jìn zhōng yì yòu shì jìn zhōng xù zuǒ bān diàn zhí
四子尚幼，仁宗悉为赐名，忠嗣西头供奉官，忠绍左侍禁，忠裔右侍禁，忠绪左班殿直。
nǚ jiù wèi ní yì cì zǐ fāng páo
女旧为尼，亦赐紫方袍。
zūn yòng tiě chǔ qiāng shuò gòng jiǔ shí jīn qí hòu gēng zhě de qí qì yú zhàn chù huáng yòu zhōng nǎi rén bìng yǔ qí yì guān zàng zhī hé nán
遵用铁杵、枪、槊、共九十斤，其后耕者得其器于战处，皇祐中，乃亻并与其衣冠葬之河南。
kuǐ zì yǒu chuán
逵自有传。
rèn fú zì yòu zhī qí xiān hé dōng rén hòu xǐ kāi fēng
任福，字祐之，其先河东人，后徙开封。
xián píng zhōng bǔ wèi shì yóu diàn qián zhū bān lèi qiān zhì yáo jùn cì shǐ
咸平中，补卫士，由殿前诸班累迁至遥郡刺史。
yuán hào fǎn chú mò zhōu cì shǐ lán shí xí zhōu yuán biān dōu xún jiǎn shǐ
元昊反，除莫州刺史、岚石隰州缘边都巡检使。
jì cí zòu yuē hé dōng de jiè dà hé chì hòu shū kuò yuàn yán shǒu bèi yǐ jiè bù yú
既辞，奏曰："河东地介大河，斥堠疏阔，愿严守备，以戒不虞。
rén zōng shàn zhī mìng zhī lǒng zhōu zhuó qín fèng lù mǎ bù jūn fù zǒng guǎn
"仁宗善之，命知陇州，擢秦凤路马步军副总管。
zhào shǎn xī zēng chéng lěi qì xiè fú shòu mìng sì shí rì ér zhàn shǒu zhī bèi jiē jù
诏陕西增城垒、器械，福受命四十日，而战守之备皆具。
yǐ xīn zhōu tuán liàn shǐ wèi fū yán lù fù zǒng guǎn guǎn gōu yán zhōu dōng lù fán bù shì
以忻州团练使为鄜延路副总管、管勾延州东路蕃部事。
xún zhī qìng zhōu fù jiān huán qìng lù fù zǒng guǎn
寻知庆州，复兼环庆路副总管。
shàng yán qìng zhōu qù fán zú bù yuǎn yuàn lè bīng jìng shàng àn tíng bǎo jǐn chì hòu
上言："庆州去蕃族不远，愿勒兵境上，按亭堡，谨斥堠。
yīn jīng dù suǒ guò shān chuān dào lù yǐ wéi huǎn jí gōng shǒu zhī bèi
"因经度所过山川道路，以为缓急攻守之备。
dì yì shàn zhī tīng biàn yi cóng shì
帝益善之，听便宜从事。
xià rén kòu bǎo ān zhèn róng jūn fú yǔ zi huái liàng zhí xù chéng gǎo zì huá chí fèng chuān zhèn shēng yán xún biān zhào zhū jiāng qiān zhì dí shì
夏人寇保安、镇戎军，福与子怀亮、侄婿成暠自华池凤川镇声言巡边，召诸将牵制敌势。
xíng zhì róu yuǎn zhài kào fán bù jí xí bù fèn zhū jiāng gōng bái bào chéng
行至柔远砦，犒蕃部，即席部分诸将，攻白豹城。
yè lòu wèi jǐn dǐ chéng xià sì miàn hé jī
夜漏未尽，抵城下，四面合击。
píng míng pò qí chéng zòng bīng dà lüè fén cháo xué huò niú mǎ tuó tuó qī qiān yǒu yú wěi jù fāng sì shí lǐ píng gǔ miē děng sì shí yī zú
平明，破其城，纵兵大掠，焚巢穴，获牛马、橐驼七千有余，委聚方四十里，平骨咩等四十一族。
yǐ gōng bài lóng shén wèi sì xiāng dōu zhǐ huī shǐ hè zhōu fáng yù shǐ gǎi shì wèi mǎ jūn dōu yú hòu
以功拜龙神卫四厢都指挥使、贺州防御使，改侍卫马军都虞候。
kāng dìng èr nián chūn cháo tíng yù fā jīng yuán fū yán liǎng lù bīng xi tǎo zhào fú yì jīng yuán jì shì
康定二年春，朝廷欲发泾原、鄜延两路兵西讨，诏福诣泾原计事。
huì ān fǔ fù shǐ hán qí xíng biān qū jīng yuán wén yuán hào móu kòu wèi zhōu qí jí qū zhèn róng jūn jǐn chū qí bīng yòu mù gǎn yǒng de wàn bā qiān rén shǐ fú jiāng zhī
会安抚副使韩琦行边趋泾原，闻元昊谋寇渭州，琦亟趋镇戎军，尽出其兵，又募敢勇得万八千人，使福将之。
yǐ gěng fu cān jūn shì jīng yuán lù zhù bó dōu jiān sāng yì wèi xiān fēng qián xiá zhū guān dōu jiān wǔ yīng jīng zhōu dū jiān wáng guī gè yǐ suǒ bù cóng fú jié zhì
以耿傅参军事，泾原路驻泊都监桑怿为先锋，钤辖朱观、都监武英、泾州都监王珪各以所部从福节制。
qí jiè fú děng rén bìng bīng zì huái yuǎn chéng qū dé shèng zhài zhì yáng mù lóng chéng chū dí zhī hòu
琦戒福等亻并兵，自怀远城趋得胜砦，至羊牧隆城，出敌之后。
zhū zhài xiāng jù cái sì shí lǐ dào jìn liáng xiǎng biàn dù shì wèi kě zhàn zé jù xiǎn shè fú dài qí guī yāo jī zhī
诸砦相距才四十里，道近粮饷便，度势未可战，则据险设伏，待其归邀击之。
fú yǐn qīng jì shù qiān qū huái yuǎn chéng nà lóng chuān yù zhèn róng jūn xi lù xún jiǎn cháng dǐng liú sù yǔ dí zhàn yú zhāng jiā bǎo nán zhǎn shǒu shù bǎi
福引轻骑数千，趋怀远城捺龙川，遇镇戎军西路巡检常鼎、刘肃，与敌战于张家堡南，斩首数百。
xià rén qì mǎ yáng tuó tuó yáng běi yì yǐn qí qū zhī fú zhǒng qí hòu
夏人弃马羊橐驼佯北，怿引骑趋之，福踵其后。
dié chuán dí bīng shǎo fú děng pō yì zhī
谍传敌兵少，福等颇易之。
bó mù yǔ yì hé jūn zhūn hǎo shuǐ chuān guān yīng zhūn lóng luò chuān xiāng jù gé shān wǔ lǐ yuē yì rì huì bīng chuān kǒu
薄暮，与怿合军屯好水川，观、英屯龙落川，相距隔山五里，约翌日会兵川口。
lù jì yuǎn chú xiǎng bù jì shì mǎ fá shí yǐ sān rì
路既远，刍饷不继，士马乏食已三日。
zhuī bēn zhì lóng gān chéng běi yù xià jūn xún chuān xíng chū liù pán shān xià jù yáng mù lóng chéng wǔ lǐ jié zhèn zhū jiāng fāng zhī duò dí jì shì bù kě liú suì qián gé zhàn
追奔至笼竿城北，遇夏军，循川行，出六盘山下，距羊牧隆城五里结阵，诸将方知堕敌计，势不可留，遂前格战。
yì chí fàn qí fēng fú zhèn wèi chéng liè zéi zòng tiě qí tū zhī zì chén zhì wǔ zhèn dòng zhòng fu shān yù jù shèng dì
怿驰犯其锋，福阵未成列，贼纵铁骑突之，自辰至午，阵动，众傅山欲据胜地。
é fú fā zì shān bèi xià jī shì zú duō zhuì yá qiàn xiāng fù yā yì sù zhàn sǐ
俄伏发，自山背下击，士卒多坠崖堑，相覆压，怿、肃战死。
dí fēn bīng shù qiān duàn guān jūn hòu fú lì zhàn shēn bèi shí yú shǐ
敌分兵数千，断官军后，福力战，身被十余矢。
yǒu xiǎo xiào liú jìn zhě quàn fú zì miǎn
有小校刘进者，劝福自免。
fú yuē wú wèi dà jiàng bīng bài yǐ sǐ bào guó ěr
福曰："吾为大将，兵败，以死报国尔。
huī sì rèn tiě jiǎn tǐng shēn jué dòu qiāng zhōng zuǒ jiá jué qí hóu ér sǐ
"挥四刃铁简，挺身决斗，枪中左颊，绝其喉而死。
nǎi rén bìng bīng gōng guān yīng
乃亻并兵攻观、英。
zhàn jì hé wáng guī zì yáng mù lóng chéng yǐn bīng sì qiān zhèn yú guān jūn zhī xi
战既合，王珪自羊牧隆城引兵四千，阵于观军之西；
wèi zhōu zhù bó dōu jiān zhào jīn jiāng wǎ tíng qí bīng èr qiān jì zhì
渭州驻泊都监赵津将瓦亭骑兵二千继至。
guī lǚ chū lüè zhèn zhèn jiān bù kě pò yīng zhòng shāng bù néng shì jūn
珪屡出略阵，阵坚不可破，英重伤，不能视军。
dí bīng yì zhì guān jūn suì dà kuì yīng jīn guī fu jiē sǐ
敌兵益至，官军遂大溃，英、津、珪、傅皆死；
nèi diàn chóng bān zǐ yūn xī tóu gòng fèng guān wáng qìng shì jìn li jiǎn li yǔ hēng liú jūn yì zhàn méi
内殿崇班訾赟、西头供奉官王庆、侍禁李简、李禹亨、刘钧亦战没；
jūn xiào sǐ zhě shù shí rén shì sǐ zhě liù qiān yú rén
军校死者数十人，士死者六千余人。
wéi guān yǐ bīng qiān yú bǎo mín yuán sì xiǎng zòng shè huì mù dí yǐn qù yǔ fú zhàn chù xiāng jù wǔ lǐ rán qí bài bù xiāng wén yě
唯观以兵千余保民垣，四响纵射，会暮，敌引去，与福战处相距五里，然其败不相闻也。
fú zi huái liàng yì sǐ zhī
福子怀亮亦死之。
fāng yuán hào qīng guó rù kòu fú lín dí shòu mìng suǒ tǒng jiē fēi sù fǔ zhī bīng jì yòu fēn chū qū lì gù zhì yú shén bài
方元昊倾国入寇，福临敌受命，所统皆非素抚之兵，既又分出趋利，故至于甚败。
zòu zhì dì zhèn dào zèng fú wǔ shèng jūn jié dù shǐ jiān shì zhōng cì dì yī qū yuè gěi qí jiā qián sān wàn sù mài sì shí hú
奏至，帝震悼，赠福武胜军节度使兼侍中，赐第一区，月给其家钱三万，粟、麦四十斛。
zhuī fēng mǔ wèi lǒng xī jùn tài fū rén qī wèi láng yá jùn fū rén lù qí zi jí cóng zǐ fán liù rén
追封母为陇西郡太夫人，妻为琅琊郡夫人，录其子及从子凡六人。
wáng guī kāi fēng rén yě
王珪，开封人也。
shǎo quán yǒng shàn qí shè néng yòng tiě chǔ tiě biān
少拳勇，善骑射，能用铁杵、铁鞭。
nián shí jiǔ lì qīn cóng guān lèi qiān diàn qián dì yī bān yā bān zhuó lǐ bīn fù shǐ jīng zhōu zhù bó dōu jiān
年十九，隶亲从官，累迁殿前第一班押班，擢礼宾副使、泾州驻泊都监。
kāng dìng chū yuán hào kòu zhèn róng jūn guī jiāng sān qiān qí wèi cè xiān fēng zì wǎ tíng zhì shī zǐ bǎo dí wéi zhī shù zhòng
康定初，元昊寇镇戎军，珪将三千骑为策先锋，自瓦亭至师子堡，敌围之数重，
guī fèn jī pī mǐ huò shǒu jí wèi duō
珪奋击披靡，获首级为多。
kòu zhèn róng chéng qǐng yì bīng bù xǔ
叩镇戎城，请益兵，不许。
chéng zhōng wéi zhuì qiǔ liáng yǔ zhī
城中惟缒糗粮予之。
shī jì bǎo yīn yǔ qí xià yuē bīng fǎ yǐ guǎ jī zhòng bì zài mù wǒ bīng shǎo chéng qí mù jī zhī kě dé zhì yě
师既饱，因语其下曰："兵法，以寡击众必在暮，我兵少，乘其暮击之，可得志也。
fù chí rù yǒu xiāo jiàng chí bái zhì zhí qiāng yǐ lì yuē shuí gǎn yǔ wú dí zhě
"复驰入，有骁将持白帜植枪以詈曰："谁敢与吾敌者！
qiāng zhí guī xiōng ér shāng yòu bì guī zuǒ shǒu yǐ chǔ suì qí nǎo
"枪直珪胸而伤右臂，珪左手以杵碎其脑。
jì yòu yī jiāng fù yǐ qiāng jìn guī xié qí qiāng yǐ biān jī shā zhī
继又一将复以枪进，珪挟其枪，以鞭击杀之。
yī jūn dà jīng suì yǐn qù
一军大惊，遂引去。
guī yì yǐ mǎ zhōng jiàn ér hái rén zōng tè qiǎn shǐ fǔ yù zhī
珪亦以马中箭而还，仁宗特遣使抚谕之；
rán yǐ qí xià sǐ shāng yì duō zhǐ cì míng mǎ èr pǐ huáng jīn sān shí liǎng guǒ chuàng juàn bǎi pǐ
然以其下死伤亦多，止赐名马二匹，黄金三十两，裹创绢百匹；
fù xià zhào bào qí gōng sāi xià yǐ lì zhū jiāng
复下诏暴其功塞下，以厉诸将。
shì suì gǎi jīng yuán lù dōu jiān
是岁，改泾原路都监。
míng nián wèi běn lù xíng yíng dōu lín lēi jīn zì chǔ zhì pái cì zhī shǐ de zhuān zhū shā
明年，为本路行营都临，勒金字处置牌赐之，使得专诛杀。
xún zhì hēi shān fén dí zú zhàng huò shǒu jí mǎ tuo shén zhòng
寻至黑山，焚敌族帐，获首级、马驼甚众。
huì dí dà rù yǐ bīng wǔ qiān cóng rèn fú zhūn hǎo shuǐ chuān lián zhàn sān rì zhū jiāng jiē bài
会敌大入，以兵五千从任福屯好水川，连战三日，诸将皆败。
rèn fú xiàn wéi zhōng wàng jiàn huī zhì yóu zài guī yù yuán chū zhī jūn xiào yǒu gù wàng bù jìn zhě zhǎn yǐ xùn
任福陷围中，望见麾帜犹在，珪欲援出之，军校有顾望不进者，斩以徇。
nǎi dōng wàng zài bài yuē fēi chén fù guó chén lì bù néng yě dú yǒu sǐ bào ěr
乃东望再拜曰："非臣负国，臣力不能也，独有死报尔。
nǎi fù rù zhàn shā shù shí bǎi rén biān tiě náo qū shǒu zhǎng jǐn liè fèn jī zì ruò
"乃复入战，杀数十百人，鞭铁挠曲，手掌尽裂，奋击自若。
mǎ zhōng zú fán sān yì yóu chí jī shā shù shí rén
马中镞，凡三易，犹驰击杀数十人。
shǐ zhōng mù nǎi hái yè zhōng zú
矢中目，乃还，夜中卒。
guī shǎo tōng yīn yáng shù shù zhī xué shǐ chū zhàn wèi qí jiā rén yuē wǒ qián hòu dà xiǎo èr shí yú zhàn shā dí duō yǐ jīn kǒng bù dé hái
珪少通阴阳术数之学，始出战，谓其家人曰："我前后大小二十余战，杀敌多矣，今恐不得还。
wǒ sǐ kě sù qù cǐ wú wéi dí suǒ chóu yě
我死，可速去此，无为敌所仇也。
jí dí gōng wǎ tíng gòu shén jí guǒ rú suǒ liào
"及敌攻瓦亭，购甚急，果如所料。
zhèn róng zhī zhàn yǐ suǒ de èr qiāng zhí shān shàng qí hòu biān rén jí qí chù wèi lì cí
镇戎之战，以所得二枪植山上，其后边人即其处为立祠。
zèng jīn zhōu guān chá shǐ zhuī fēng qí qī ān kāng jùn jūn lù qí zi guāng zǔ wèi xī tóu gòng fèng guān gé mén zhī hòu hòu wèi dōng shàng gé mén shǐ
赠金州观察使，追封其妻安康郡君，录其子光祖为西头供奉官、阁门祗候，后为东上阁门使；
guāng shì xī tóu gòng fèng guān
光世，西头供奉官；
guāng sì zuǒ shì jìn
光嗣，左侍禁。
wǔ yīng zì hàn jié tài yuán rén
武英字汉杰，太原人。
fù mì suí liú jì yuán guī cháo shì zhì shì jìn zhèn dìng tóng xún jiǎn
父密，随刘继元归朝，仕至侍禁、镇定同巡检。
yǔ qì dān zhàn méi yú wàng dū zèng xī jīng zuǒ fang shǐ lù yīng wèi sān bān jiè zhí yǐ yòu bān diàn zhí wèi xīn dài zhōu tóng xún jiǎn
与契丹战，没于望都，赠西京左坊使，录英为三班借职，以右班殿直为忻、代州同巡检。
huì zhōu jiāng chū liè yīn liú zhàng yǐn yīng yuē
会州将出猎，因留帐饮，英曰；
jīn kōng jùn ér lái wàn yī dí chéng jiàn rù chéng nài hé
"今空郡而来，万一敌乘间入城，奈何？
jì ér dí bǎi yú qí guǒ rù kòu yīng lǐng zhòng zuǒ yòu chí shè xī qín huò zhī
"既而敌百余骑果入寇，英领众左右驰射，悉禽获之。
yǐ gōng qiān zuǒ bān diàn zhí jiān xióng zhōu què chǎng gǎi yòu shì jìn gé mén zhī hòu wèi huán zhōu dū xún jiǎn shǐ xǐ hóng dé zhài zhǔ yòu xǐ qìng zhōu róu yuǎn zhài
以功迁左班殿直、监雄州榷场，改右侍禁、阁门祗候，为环州都巡检使，徙洪德砦主，又徙庆州柔远砦。
yuán hào kòu yán zhōu yīng zhǔ bīng gōng hòu qiáo yǐ fēn dí shì
元昊寇延州，英主兵攻后桥，以分敌势。
zhuó nèi diàn chéng zhì huán qìng lù zhù bó dōu jiān
擢内殿承制、环庆路驻泊都监。
pò dǎng píng zú yòu cóng rèn fú pò bái bào chéng qiān lǐ bīn fù shǐ xún jiān jīng yuán xíng yíng dōu jiān
破党平族，又从任福破白豹城，迁礼宾副使，寻兼泾原行营都监。
yǔ rèn fú hé zhū jiāng zhàn zhāng jiā bǎo zhǎn shǒu shù shí bǎi dí qì yáng mǎ wěi dùn
与任福合诸将战张家堡，斩首数十百，敌弃羊马伪遁。
zhū jiāng jiē qū lì zhēng jìn yīng yǐ wéi qián bì yǒu fú zhòng bù tīng yǐ ér fú fā
诸将皆趋利争进，英以为前必有伏，众不听，已而伏发。
fú děng jì bài yīng yóu lì zhàn zì chén zhì shēn shǐ jǐn yù hài
福等既败，英犹力战，自辰至申，矢尽遇害。
zèng xíng zhōu guān chá shǐ
赠邢州观察使。
lù qí zi sān bān fèng zhí yǒng fú wèi dōng tóu gòng fèng guān gé mén zhī hòu
录其子三班奉职永符为东头供奉官、阁门祗候；
yǒng fú xī tóu gòng fèng guān
永孚，西头供奉官；
yǒng chāng zuǒ shì jìn
永昌，左侍禁。
zhí yǒng bǎo yòu bān diàn zhí
侄永保，右班殿直；
yǒng xī sān bān fèng zhí
永锡，三班奉职。
sāng yì kāi fēng yōng qiū rén
桑怿，开封雍丘人。
yǒng lì guò rén shàn yòng jiàn jí tiě jiǎn yǒu móu lüè
勇力过人，善用剑及铁简，有谋略。
qí wéi rén bù shèn zhǎng dà yú rén jiē cháng zhī wèi ruò bù zì zú yǔ yán rú bù chū qí kǒu zú yù zhī bù zhī qí yǒng qiě jiàn yě
其为人不甚长大，与人接，常祗畏若不自足，语言如不出其口，卒遇之，不知其勇且健也。
xiōng zào jǔ jìn shì yǒu míng
兄慥，举进士，有名。
yì yǐ zài jǔ jìn shì bù zhōng
怿以再举进士，不中。
cháng zāo dà shuǐ yǒu sù èr lǐn jiāng yǐ zhōu zài zhī jiàn bǎi xìng zǒu bì shuǐ zhě suì qì qí sù ér zài zhī de jiē bù sǐ
尝遭大水，有粟二廪，将以舟载之，见百姓走避水者，遂弃其粟而载之，得皆不死。
suì jī jù rén gòng shí qí sù jǐn ér zhǐ
岁饥，聚人共食其粟，尽而止。
hòu xǐ jū rǔ yǐng jiān gēng lóng chéng fèi tián shù qǐng yǐ zì jǐ
后徙居汝、颍间，耕龙城废田数顷以自给。
zhū xiàn duō dào yì zì qǐng bǔ qí cháng de wǎng lái chá jiān yīn zhào lǐ zhōng è shào nián jiè yuē dào bù kě wèi wú bù rǔ róng yě
诸县多盗，怿自请补耆长，得往来察奸，因召里中恶少年戒曰："盗不可为，吾不汝容也。
yǒu qǐng lǐ lǎo fù zǐ sǐ wèi liǎn dào yè tuō qí yī qù fù bù gǎn gào xiàn
"有顷，里老父子死未敛，盗夜脱其衣去，父不敢告县。
yì yí shào nián wáng shēng zhě yè rù qí jiā de qí yī bù shǐ zhī zhī yě
怿疑少年王生者，夜入其家，得其衣，不使之知也。
míng rì jiàn ér wèn zhī yuē ěr xǔ wǒ bù wéi dào jīn lǐ zhōng dào shī yī zhě fēi ěr yá
明日，见而问之曰："尔许我不为盗，今里中盗尸衣者，非尔邪？
shào nián sè dòng jí tuī pū de fù zhī jí gòng dào zhě xìng míng jǐn sòng xiàn jiē fú gū
"少年色动，即推仆地，缚之，诘共盗者姓名，尽送县，皆伏辜。
cháng zhī jiá chéng yù wèi chū bǔ dào zhāo yì yǐn jiǔ
尝之郏城，遇尉出捕盗，招怿饮酒。
yǔ jù xíng zhì zéi suǒ cáng wèi qiè shén yáng wèi bù zhī jiāng qù
与俱行，至贼所藏，尉怯甚，阳为不知，将去。
yì yuē zéi zài cǐ yù hé zhī
怿曰："贼在此，欲何之？
nǎi xià mǎ dú gé shā shù rén yīn jǐn fù zhī
"乃下马，独格杀数人，因尽缚之。
yòu wén xiāng chéng yǒu dào shí xǔ rén dú tí yī jiàn yǐ wǎng shā shù rén jǐn fù qí yú rǔ páng xiàn wèi zhī wú dào
又闻襄城有盗十许人，独提一剑以往，杀数人，尽缚其余，汝旁县为之无盗。
jīng xi zhuǎn yùn shǐ zòu qí shì bǔ jiá chéng wèi
京西转运使奏其事，补郏城尉。
tiān shèng zhōng hé nán zhū xiàn duō dào zhuǎn yùn shǐ zòu yí miǎn chí wèi
天圣中，河南诸县多盗，转运使奏移渑池尉。
qún dào bǎo qīng huī shān shí chū ràng piào
群盗保青灰山，时出攘剽。
yǒu sù dào wáng bó zhě yóu wéi mín hài cháo tíng měi shòu xún jiǎn shǐ bì shū xìng míng shǐ bǔ zhī
有宿盗王伯者，尤为民害，朝廷每授巡检使，必疏姓名使捕之。
yì zhì guān xún jiǎn wěi wèi xuān tóu yǐ shì yì dié zhāo zhì zhī
怿至官，巡检伪为宣头以示怿，牒招致之。
yì bù zhī qí wěi yě yīn tǐng shēn rù zéi zhōng yǔ bó tóng wò qǐ shí yú rì bó suì yǔ yì chū zhì shān kǒu wèi xún jiǎn fú bīng suǒ zhí yì jǐ bù miǎn
怿不知其伪也，因挺身入贼中，与伯同卧起，十余日，伯遂与怿出至山口，为巡检伏兵所执，怿几不免。
yì yuē xún jiǎn jù wú gōng ěr
怿曰："巡检惧无功尔。
jí yǐ bó yǔ xún jiǎn shǐ zì wèi gōng
"即以伯与巡检，使自为功。
xún jiǎn fú xiàn jīng shī ér yì bù fù zì yán
巡检俘献京师，而怿不复自言。
cháo tíng zhī zhī wèi chù xún jiǎn zhuó yì yòu bān diàn zhí yǒng ān xiàn xún jiǎn
朝廷知之，为黜巡检，擢怿右班殿直、永安县巡检。
míng dào mò jīng xi hàn huáng yǒu è zéi èr shí sān rén shū mì yuàn zhào yì zhì jīng shī shòu yǐ zéi míng xìng shǐ wǎng bǔ
明道末，京西旱蝗，有恶贼二十三人，枢密院召怿至京师，授以贼名姓，使往捕。
yì yuē dào wèi wú míng bì kuì kuì zé nán de yǐ yi xiān shì zhī yǐ qiè
怿曰："盗畏吾名，必溃，溃则难得矣，宜先示之以怯。
zhì zé bì zhà jiè jūn lì bù dé yī rén zhé chū
"至则闭栅，戒军吏不得一人辄出。
jū shù rì jūn lì bù zhī suǒ wéi shù qǐng chū zì xiào zhé bù xǔ
居数日，军吏不知所为，数请出自效，辄不许。
yè yǔ shù zú biàn wéi dào fú yǐ chū jì dào suǒ cháng xíng chǔ
夜，与数卒变为盗服以出，迹盗所尝行处。
rù mín jiā mín jiē zǒu dú yī ǎo liú wèi jù yǐn shí rú shì qún dào
入民家，民皆走，独一媪留，为具饮食，如事群盗。
yì guī bì zhà sān rì fù wǎng zì xié jù jiù ǎo zhuàn ér yǐ yú yí ǎo ǎo yǐ wéi zhēn dào
怿归，闭栅三日，复往，自携具就媪馔，而以余遗媪，媪以为真盗。
nǎi shāo jiù ǎo yǔ yǔ jí qún dào yī ǎo yuē bǐ wén sāng diàn zhí lái jiē dùn qù
乃稍就媪，与语及群盗，一媪曰："彼闻桑殿直来，皆遁去。
jìn wén bì yíng bù chū zhī qí bù zú wèi jīn jiē hái yǐ mǒu zài mǒu chù
近闻闭营不出，知其不足畏，今皆还矣，某在某处。
yì yòu sān rì wǎng hòu yí zhī suì yǐ shí gào yuē wǒ sāng diàn zhí yě wèi wǒ chá qí shí ér shèn wù xiè
"怿又三日往，厚遗之，遂以实告曰："我桑殿直也，为我察其实而慎勿泄。
hòu sān rì fù lái yú shì ǎo jǐn de jū chǔ zhī shí yǐ gào
"后三日复来，于是媪尽得居处之实以告。
yì míng rì bù fèn jūn shì jǐn qín zhū dào
怿明日部分军士，尽擒诸盗。
qí yóu qiáng liáng zhě yì zì chí mǎ yǐ wǎng shì zú bù jí cóng wéi sì qí zhuī zhī suì yǔ zéi yù shǒu shā sān rén
其尤强梁者，怿自驰马以往，士卒不及从，惟四骑追之，遂与贼遇，手杀三人。
fán èr shí sān rén zhě yī rì jiē huò
凡二十三人者，一日皆获。
hái jīng shī shū mì lì qiú yín wèi zhì gé mén zhī hòu
还京师，枢密吏求银，为致阁门祗候。
yì yuē yòng lù de guān fēi wǒ yù kuàng pín wú yín
怿曰："用赂得官，非我欲，况贫无银；
yǒu gù bù kě yě
有，固不可也。
lì nù nì qí gōng zhuàng zhǐ miǎn qí duǎn shǐ ér yǐ
"吏怒，匿其功状，止免其短使而已。
chú bīng mǎ jiān yā wèi xíng huì yí zhōu mán pàn shā hǎi shàng xún jiǎn guān jūn bù néng zhì yīn mìng yì wǎng jǐn shǒu shā zhī
除兵马监押，未行，会宜州蛮叛，杀海上巡检，官军不能制，因命怿往，尽手杀之。
hái nǎi shòu gé mén zhī hòu
还，乃授阁门祗候。
yì yuē shì xíng yě fēi dú wú gōng wèi yǒu jū wú shàng zhě wú nǎi qí zuǒ yě
怿曰："是行也，非独吾功，位有居吾上者，吾乃其佐也。
jīn bǐ liú ér wǒ hái wǒ shǎng hòu ér bǐ qīng dé bù yí wǒ gài qí gōng ér zì fá hu
今彼留而我还，我赏厚而彼轻，得不疑我盖其功而自伐乎？
shòu zhī tú cán wú xīn
受之，徒惭吾心。
jiāng ràng qí shǎng yǐ guī jǐ shàng zhě
"将让其赏以归己上者。
huò jī yǐ hǎo míng yì tàn yuē shì gù qí xīn rú hé ěr dāng zì xìn qí xīn yǐ xíng ruò yù bì míng zé shàn jiē bù kě wèi yě
或讥以好名，怿叹曰："士顾其心如何尔，当自信其心以行，若欲避名，则善皆不可为也。
yì cí zhī bù xǔ
"益辞之，不许。
bǎo yuán chū qiān xī tóu gòng fèng guān guǎng xī zhù bó dōu jiān
宝元初，迁西头供奉官、广西驻泊都监。
yuán hào fǎn cān zhī zhèng shì sòng xiáng jiàn qí yǒu yǒng lüè qiān nèi diàn chóng bān fū yán lù bīng mǎ dōu jiān
元昊反，参知政事宋庠荐其有勇略，迁内殿崇班、鄜延路兵马都监。
yú yuè xǐ jīng yuán lù zhūn zhèn róng jūn yǔ rèn fú yù dí yú hǎo shuǐ chuān lì zhàn ér sǐ
逾月，徙泾原路，屯镇戎军，与任福遇敌于好水川，力战而死。
zèng jiě zhōu fáng yù shǐ
赠解州防御使；
zi shí huáng chéng shǐ
子湜皇城使。
gěng fu zì gōng bì hé nán rén
耿傅字公弼，河南人。
zǔ zhāo huà wèi shǔ zhōu sī hù cān jūn
祖昭化，为蜀州司户参军。
dào jù chéng yù xié yǐ guān zhāo huà dà mà zhì duàn shǒu zú bù qū ér sǐ
盗据城，欲胁以官，昭化大骂，至断手足，不屈而死。
fu shǎo xǐ xiá shàng qì chū yǐ fù yīn wèi sān bān fèng zhí huàn yī yáng xiàn wèi lì míng zhōu sī lǐ cān jūn qiān jiāng zuò jiān chéng zhī yǒng níng xiàn
傅少喜侠尚气，初以父荫为三班奉职，换伊阳县尉，历明州司理参军，迁将作监丞、知永宁县。
hé nán shǒu sòng shòu jiàn qí cái qiān tōng pàn yí zhōu xǐ qìng zhōu
河南守宋绶荐其材，迁通判仪州，徙庆州。
shí yì jìn bīng xi tǎo yǐ fu dū yī dào liáng kuì
时议进兵西讨，以傅督一道粮馈。
huì yuán hào rù kòu cān rèn fú xíng yíng jūn shì yù dí yáo jiā chuān zhū jiāng shī lì dí qí yì zhì wǔ yīng quàn fu bì qù fu bù dá
会元昊入寇，参任福行营军事，遇敌姚家川，诸将失利，敌骑益至，武英劝傅避去，傅不答。
yīng tàn yuē yīng dāng sǐ jūn wén lì wú jūn zé nài hé yǔ yīng jù sǐ
英叹曰："英当死，君文吏，无军责，奈何与英俱死？
zhū guān yì bái fù shǎo bì zéi fēng ér fu yù qián zhǐ gù zì ruò bèi shù chuàng nǎi sǐ
"朱观亦白傅少避贼锋，而傅愈前，指顾自若，被数创，乃死。
shǐ fu yǔ guān yíng lóng luò chuān yè zuò shū yí fú yǐ qí rì xiǎo shèng qián yǔ dí dà jūn yù shēn yǐ chí zhòng jiè zhī
始，傅与观营笼落川，夜作书遗福，以其日小胜，前与敌大军遇，深以持重戒之。
zì xiě tí guān míng yǐ zhì fú jūn zhōng
自写题观名，以致福军中。
fu sǐ hòu hán qí de qí shū yú suí jūn kǒng mù guān péng zhōng zòu shàng zhī
傅死后，韩琦得其书于随军孔目官彭忠，奏上之。
zhào zèng fu yòu jiàn yì dài fū guān qí zi yuàn wèi tài cháng sì tài zhù jū wèi tài cháng sì fèng lǐ láng zhāng wèi jiāng zuò jiān zhǔ bù guī shì mì shū shěng jiào shū láng wǎn tóng xué jiū chū shēn
诏赠傅右谏议大夫，官其子瑗为太常寺太祝，琚为太常寺奉礼郎，璋为将作监主簿，珪试秘书省校书郎，琬同学究出身。
wáng zhòng bǎo zì qì zhī mì zhōu gāo mì rén
王仲宝字器之，密州高密人。
chū wèi xíng bù shǐ bǔ qí zhōu zhāng qiū wèi
初为刑部史，补齐州章邱尉。
yǐ bǔ qún dào liù shí yú rén yǒu gōng yòng kāi fēng fǔ pàn guān jū zhòng móu jiàn zhào duì gǎi yòu bān diàn zhí wèi zhèn dìng bǎo shēn yǒng níng tiān xióng liù zhōu jūn xún jiǎn
以捕群盗六十余人有功，用开封府判官鞠仲谋荐，召对，改右班殿直，为镇、定、保、深、永宁、天雄六州军巡检。
yòu yǐ bǔ zéi gōng qiān zuǒ bān xǐ hé běi xi lù tí jǔ zhuō zéi qín cí zhōu míng zéi wáng yù xian bó zhōu sūn liú yóu bèi fán sì shí rén
又以捕贼功，迁左班，徙河北西路提举捉贼，擒磁州名贼王遇仙、博州孙流油辈，凡四十人。
yè yǒu dào kòu hù wài qǐ xiáng zuǒ yòu yù shā zhī wéi shǒu jí lùn gōng zhòng bǎo bù kě nà shè zhōng shǐ qǐn
夜有盗叩户外乞降，左右欲杀之，为首级论功，仲宝不可，纳舍中使寝。
zhuó gé mén zhī hòu mìng chéng yì bǔ dēng zhōu hǎi zéi bǎi yú rén huò zhī
擢阁门祗候，命乘驿捕登州海贼百余人，获之。
hái wèi hé běi tí jǔ zhuō zéi yòu bǔ zhǎn bǎi yú rén
还，为河北提举捉贼，又捕斩百余人。
zhī xìn ān jūn fù wèi hé běi tí jǔ zhuō zéi
知信安军，复为河北提举捉贼。
yǒu dào bǎi yú yī xī shān guān jūn bù néng bǔ zhòng bǎo xī zhāo chū lì jūn jí zòu yǐ zì suí
有盗百余依西山，官军不能捕，仲宝悉招出，隶军籍，奏以自随。
xǐ zé lù jìn jiàng cí xí wēi shèng jūn xún jiǎn shǐ zhì guān cái bā rì huò tài háng shān sù zéi bā shí rén
徙泽、潞、晋、绛、慈、隰、威胜军巡检使，至官才八日，获太行山宿贼八十人。
lèi cì jīn bó mín qián
累赐金帛、缗钱。
shǐ qì dān jī qiān nèi diàn chéng zhì
使契丹，积迁内殿承制。
tiān shèng chū zhī zhèn róng jūn gǎi gòng bèi kù fù shǐ
天圣初，知镇戎军，改供备库副使。
pò kāng nú zú huò shǒu lǐng bǎi wǔ shí yáng mǎ qī qiān zhào jiǎng qí gōng
破康奴族，获首领百五十、羊马七千，诏奖其功。
fán wǔ nián hái xún hù huì mín hé dī àn qiān gòng bèi kù shǐ lín fǔ lù bīng mǎ qián xiá zhī lín zhōu
凡五年，还，巡护惠民河堤岸，迁供备库使、麟府路兵马钤辖、知麟州。
huì zhèn róng jūn fán zú nèi kòu xǐ jīng yuán lù qián xiá fù zhī zhèn róng jūn yòu xǐ yuán huán èr zhōu
会镇戎军蕃族内寇，徙泾原路钤辖，复知镇戎军，又徙原、环二州。
yǐ xī jīng zuǒ cáng kù shǐ huì zhōu cì shǐ zhī lì zhōu xǐ bìng dài zhōu qián xiá gǎi xī shàng gé mén shǐ
以西京左藏库使、惠州刺史知利州，徙并、代州钤辖，改西上阁门使。
jiàn yán yuán biān bó dí shǔ qiāng kǔ zhī shù táo qù
建言："缘边博籴，属羌苦之，数逃去。
qǐng kuān qí fǎ shǐ de fù yè yǐ hàn biān jìng
请宽其法，使得复业，以捍边境。
jiǔ zhī qiān dōng shàng gé mén shǐ
"久之，迁东上阁门使。
yuán hào kòu yán zhōu zhòng bǎo jiàng bīng zhì hè lán gǔ yǐ fēn bīng shì bài fán jiāng luō bū yú zhǎng jī lǐng
元昊寇延州，仲宝将兵至贺兰谷，以分兵势，败蕃将罗逋于长鸡岭。
qiān sì fāng guǎn shǐ lǐng pú zhōu tuán liàn shǐ wèi jīng yuán lù zǒng guǎn ān fǔ fù shǐ jiān guǎn gōu qín fèng lù jūn mǎ shì
迁四方馆使，领濮州团练使，为泾原路总管、安抚副使兼管勾秦凤路军马事。
yǔ xī qiāng zhàn liù pán shān fú guó shù bǎi rén
与西羌战六盘山，俘馘数百人。
shí rèn fú dà bài hǎo shuǐ chuān bié jiāng zhū guān bèi wéi yú yáo jiā bǎo zhòng bǎo yǐ bīng jiù zhī bá guān chū wéi chéng yǐ cóng mǎ
时任福大败好水川，别将朱观被围于姚家堡，仲宝以兵救之，拔观出围，乘以从马。
shí zhū jiāng jiē méi dú zhòng bǎo yǔ guān de hái
时诸将皆没，独仲宝与观得还。
xǐ huán qìng lù fù dōu zǒng guǎn zhī qìng zhōu
徙环庆路副都总管、知庆州。
wèi jǐ jiān běn lù jīng lüè ān fǔ zhāo tǎo fù shǐ
未几，兼本路经略安抚、招讨副使。
pò jīn tāng chéng fù cì zhào jiǎng yù xǐ chán zhōu fù zǒng guǎn
破金汤城，复赐诏奖谕，徙澶州副总管。
ān fǔ shǐ fàn zhòng yān yǐ zhòng bǎo wǔ gàn wèi shuāi zòu liú zhī
安抚使范仲淹以仲宝武干未衰，奏留之。
míng nián yǐ cí zhōu fáng yù shǐ zhī dài zhōu chú zuǒ tún wèi dà jiàng jūn zhì shì zú
明年以磁州防御使知代州，除左屯卫大将军致仕，卒。
lùn yuē yuán hào chéng zhōng guó chí bèi xī zhòng kòu biān wáng shī dà nǜ zhě sān fu qǐ tiān shí bù lì zāi
论曰：元昊乘中国弛备，悉众寇边，王师大衄者三，夫岂天时不利哉？
yì rén móu ér yǐ
亦人谋而已。
hǎo shuǐ zhī bài zhū jiāng lì zhàn yǐ sǐ
好水之败，诸将力战以死。
ǎi qū lì yǐ wéi jié dù gù shī jì yǐ
噫，趋利以违节度，固失计矣；
rán bǐng yì bù qū shù jī liè shì zhě zāi
然秉义不屈，庶几烈士者哉！