wài guó sì
◎外国四
jiāo zhǐ dà lǐ
○交阯大理
jiāo zhǐ běn hàn chū nán yuè zhī de
交阯，本汉初南越之地。
hàn wǔ píng nán yuè fēn qí de wèi dān ěr zhū yá nán hǎi cāng wú yù lín hé pǔ jiāo zhǐ jiǔ zhēn rì nán fán jiǔ jùn zhì jiāo zhǐ cì shǐ yǐ lǐng zhī
汉武平南越，分其地为儋耳、珠崖、南海、苍梧、郁林、合浦、交阯、九真、日南，凡九郡，置交阯刺史以领之。
hòu hàn zhì jiāo zhōu jìn sòng qí liáng chén yīn zhī yòu wèi jiāo zhǐ jùn
后汉置交州，晋、宋、齐、梁、陈因之，又为交阯郡。
duò píng chén fèi jùn zhì zhōu
隋平陈，废郡置州；
yáng dì chū fèi zhōu zhì jùn
炀帝初，废州置郡。
táng wǔ dé zhōng gǎi jiāo zhōu zǒng guǎn fǔ
唐武德中，改交州总管府；
zhì dé zhōng gǎi ān nán dū hù fǔ
至德中，改安南都护府。
liáng zhēn míng zhōng tǔ háo qǔ chéng měi zhuān yǒu qí de sòng kuǎn yú mò dì yīn shòu chéng měi jié yuè
梁贞明中，土豪曲承美专有其地，送款于末帝，因授承美节钺。
shí liú zhì shàn mìng lǐng biǎo qiǎn jiàng li zhī shùn fá chéng měi zhí zhī nǎi bìng yǒu qí de
时刘陟擅命岭表，遣将李知顺伐承美，执之，乃并有其地。
hòu yǒu yáng tíng yì shào hóng jiē shòu guǎng nán shǔ jì wèi jiāo zhǐ jié dù shǐ
后有杨廷艺、绍洪皆受广南署，继为交阯节度使。
shào hóng zú zhōu jiāng wú chāng jí suì jū qí wèi
绍洪卒，州将吴昌岌遂居其位。
chāng jí sǐ qí dì chāng wén xí
昌岌死，其弟昌文袭。
qián dé chū chāng wén sǐ qí cān móu wú chù píng fēng zhōu cì shǐ jiáo zhī hù wǔ níng zhōu cì shǐ yáng huī yá jiāng dù jǐng shuò děng zhēng lì guǎn nèi yī shí èr zhōu dà luàn
干德初，昌文死，其参谋吴处玶、峰州刺史矫知护、武宁州刺史杨晖、牙将杜景硕等争立，管内一十二州大乱。
bù mín xiào jù qǐ wèi kòu dào gōng jiāo zhōu
部民啸聚，起为寇盗，攻交州。
xiān shì yáng tíng yì yǐ yá jiāng dīng gōng zhe shè huan zhōu cì shǐ jiān yù fán dū du bù lǐng jí qí zi yě
先是，杨廷艺以牙将丁公著摄欢州刺史兼御蕃都督，部领即其子也。
gōng zhe sǐ bù lǐng jì zhī
公著死，部领继之。
zhì shì bù lǐng yǔ qí zi liǎn lǜ bīng jī bài chù píng děng zéi dǎng kuì sàn jìng nèi ān dǔ jiāo mín dé zhī nǎi tuī bù lǐng wèi jiāo zhōu shuài hào yuē dà shèng wáng shǔ qí zi liǎn wèi jié dù shǐ
至是，部领与其子琏率兵击败处玶等，贼党溃散，境内安堵，交民德之，乃推部领为交州帅，号曰大胜王，署其子琏为节度使。
fán sān nián xùn liǎn wèi
凡三年，逊琏位。
liǎn lì qī nián wén lǐng biǎo píng suì qiǎn shǐ gòng fāng wù shàng biǎo nèi fù
琏立七年，闻岭表平，遂遣使贡方物，上表内附。
zhì yǐ quán jiāo zhōu jié dù shǐ dīng liǎn yǐ jiǎn jiào tài shī chōng jìng hǎi jūn jié dù shǐ ān nán dū hù
制以权交州节度使丁琏以检校太师充静海军节度使、安南都护。
yòu zhào yǐ jìn fèng shǐ zhèng xiù wáng shào zuò bìng wèi jiǎn jiào zuǒ sàn qí cháng shì jiān yù shǐ dài fū
又诏以进奉使郑琇、王绍祚并为检校左散骑常侍兼御史大夫。
kāi bǎo bā nián qiǎn shǐ gòng xī xiàng xiāng yào
开宝八年，遣使贡犀、象、香药。
cháo tíng yì chóng chǒng bù lǐng jiàng zhì yuē shuài tǔ lái wáng fāng tuī yǐ ēn xìn
朝廷议崇宠部领，降制曰："率土来王，方推以恩信；
jǔ zōng fèng guó yi qià yú fēng chóng
举宗奉国，宜洽于封崇。
juàn gǒng jí zhī wài chén jǔ xiǎn qīn zhī mào diǎn
眷拱极之外臣，举显亲之茂典。
ěr bù lǐng shì wèi yòu zú kè bǎo xiá fāng
尔部领世为右族，克保遐方；
sù mù huá fēng bù wàng nèi fù
夙慕华风，不忘内附。
shǔ jiǔ zhōu hùn yī wǔ lǐng kuò qīng mǐ xiàn míng tāo lè shū chēn jìn
属九州混一，五岭廓清，靡限溟涛，乐输琛赆。
jiā nǎi lìng zǐ chēng wú liè fān
嘉乃令子，称吾列藩。
tè bèi hóng sī yǐ jīng yì xùn
特被鸿私，以旌义训。
jiè ěr méi shòu fú cí chǒng zhāng
介尔眉寿，服兹宠章。
kě shòu kāi fǔ yí tóng sān sī jiǎn jiào tài shī fēng jiāo zhǐ jùn wáng
可授开府仪同三司、检校太师，封交阯郡王。
tài zōng jí wèi liǎn yòu qiǎn shǐ yǐ fāng wù lái hè
太宗即位，琏又遣使以方物来贺。
bù lǐng jí liǎn jì sǐ liǎn dì xuán shàng yòu sì lì chēng jié dù xíng jūn sī mǎ quán lǐng jūn fǔ shì
部领及琏既死，琏弟璇尚幼，嗣立，称节度行军司马权领军府事。
dà jiàng lí huán shàn quán shù dǎng jiàn bù kě zhì jié qiān xuán yú bié dì jǔ zú jìn gù zhī dài zǒng qí zhòng
大将黎桓擅权树党，渐不可制，劫迁璇于别第，举族禁锢之，代总其众。
tài zōng wén zhī nù nǎi yì jǔ bīng
太宗闻之，怒，乃议举兵。
tài píng xīng guó wǔ nián qiū zhào yǐ lán zhōu tuán liàn shǐ sūn quán xìng bā zuò shǐ zhāng xuán zuǒ jiān mén wèi jiāng jūn cuī liàng wèi lù lù bīng mǎ bù shǔ zì yōng zhōu lù rù
太平兴国五年秋，诏以兰州团练使孙全兴、八作使张璇、左监门卫将军崔亮为陆路兵马部署，自邕州路入；
níng zhōu cì shǐ liú chéng jūn qì kù fù shǐ gǔ shí gòng fèng guān gé mén zhī hòu wáng zhuàn wèi shuǐ lù bīng mǎ bù shǔ zì guǎng zhōu lù rù
宁州刺史刘澄、军器库副使贾湜、供奉官阁门祗候王僎为水路兵马部署，自广州路入。
shì dōng lí huán qiǎn yá xiào jiāng jù huáng jī fāng wù lái gòng réng wèi dīng xuán shàng biǎo yuē chén zú běn mán qiú pì chù hǎi yì xiū zhí gòng yú zǎi lǚ jiǎ jié zhì yú fāng yú
是冬，黎桓遣牙校江巨湟赍方物来贡，仍为丁璇上表曰："臣族本蛮酋，辟处海裔，修职贡于宰旅，假节制于方隅。
chén zhī fù xiōng dài chéng kǔn jì jǐn bǎo fēng lüè wǎng gǎn dài huáng
臣之父兄，代承阃寄，谨保封略，罔敢怠遑。
yuán jì lún wáng jiāng zhuì táng gòu jiāng lì qí dié nǎi shǔ yú chén bǐ quán jūn lǚ zhī shì yòng ān yí luò zhī zhòng
爰暨沦亡，将坠堂构，将吏耆耋，乃属于臣，俾权军旅之事，用安夷落之众。
tǔ sú guǎng hàn kěn qǐng yù jiān jù ér fú cóng lǜ qí shēng biàn
土俗犷悍，恳请愈坚，拒而弗从，虑其生变。
chén yǐ shè jié dù xíng jūn sī mǎ quán lǐng jūn fǔ shì yuàn cì zhēn zhì lìng bèi liè fān gàn mào chén yǐ fú zēng zhèn yuè
臣已摄节度行军司马权领军府事，愿赐真秩，令备列藩，干冒宸扆，伏增震越。
shàng chá qí yù huǎn wáng shī qǐn ér bù bào
"上察其欲缓王师，寝而不报。
wáng shī jìn tǎo pò zéi wàn yú zhòng zhǎn shǒu èr qiān yú jí
王师进讨，破贼万余众，斩首二千余级。
liù nián chūn yòu pò zéi yú bái téng jiāng kǒu zhǎn shǒu qiān yú jí huò zhàn jiàn èr bǎi sōu jiǎ zhòu wàn jì
六年春，又破贼于白藤江口，斩首千余级，获战舰二百艘，甲胄万计。
zhuǎn yùn shǐ hóu rén bǎo lǜ qián jūn xiān jìn quán xìng děng dùn bīng huā bù qī shí rì yǐ hou chéng rén bǎo lèi cù zhī bù jìn
转运使侯仁宝率前军先进，全兴等顿兵花步七十日以候澄，仁宝累促之，不进。
jí chéng zhì bìng jūn yóu shuǐ lù zhì duō luō cūn bù yù zéi fù shàn huí huā bù
及澄至，并军由水路至多罗村，不遇贼，复擅回花步。
huán zhà xiáng yǐ yòu rén bǎo suì wèi suǒ hài
桓诈降以诱仁宝，遂为所害。
zhuǎn yùn shǐ xǔ zhòng xuān chí zòu qí shì suì bān shī
转运使许仲宣驰奏其事，遂班师。
shàng qiǎn shǐ jiù hé chéng shí zhuàn chéng xún bìng sǐ lù shí děng yōng zhōu shì
上遣使就劾澄、湜、僎，澄寻病死，戮湜等邕州市。
quán xìng zhì quē yì xià lì zhū yú dǐ zuì yǒu chà
全兴至阙，亦下吏诛，余抵罪有差。
rén bǎo zèng gōng bù shì láng
仁宝赠工部侍郎
qī nián chūn huán jù cháo tíng zhōng xíng tǎo miè fù yǐ dīng xuán wèi míng qiǎn shǐ gòng fāng wù shàng biǎo xiè zuì
七年春，桓惧朝廷终行讨灭，复以丁璇为名，遣使贡方物，上表谢罪。
bā nián huán zì chēng quán jiāo zhōu sān shǐ liú hòu qiǎn shǐ gòng fāng wù bìng yǐ xuán biǎo lái shàng dì cì huán zhào yuē dīng shì chuán xí sān shì bǎo jù yī fāng qīng jì shòu qí yǐ pí wèi zhī xīn lǚ kè xùn bāng rén zhī qǐng wú fù dīng shì zhī xīn
八年，桓自称权交州三使留后，遣使贡方物，并以璇表来上，帝赐桓诏曰："丁氏传袭三世，保据一方，卿既受其倚毗，为之心膂，克徇邦人之请，无负丁氏之心。
zhèn qiě yù lìng xuán wèi tǒng shuài zhī míng qīng jū fù èr zhī rèn tuán cái zhì zhì xī xì yú qīng
朕且欲令璇为统帅之名，卿居副贰之任，剸裁制置，悉系于卿。
sì dīng xuán jì guān yǒu suǒ chéng lì qīng zhī fǔ yì lìng dé mí guāng chóng jiǎng zhōng xūn zhèn yì hé lìn
俟丁璇既冠，有所成立，卿之辅翼，令德弥光，崇奖忠勋，朕亦何吝！
ruò dīng xuán jiāng cái wú qǔ tóng xīn rú gù rán qí yì shì shào xí zài mián xīng jì yī dàn shě qù jié yuè jiàng tóng shì wǔ lǐ jì fēi biàn jū yì mǐ ān
若丁璇将材无取，童心如故，然其奕世绍袭，载绵星纪，一旦舍去节钺，降同士伍，理既非便，居亦靡安。
zhào dào qīng yi qiǎn dīng xuán mǔ zǐ jí qí qīn shǔ jìn shì lái guī
诏到，卿宜遣丁璇母子及其亲属尽室来归。
sì qí rù cháo biàn dāng kuí rì jiàng zhì shòu qīng jié máo
俟其入朝，便当揆日降制，授卿节旄。
fán cí liǎng tú qīng yi shěn chǔ qí yī
凡兹两途，卿宜审处其一。
dīng xuán dào jīng bì jiā yōu lǐ
丁璇到京，必加优礼。
jīn qiǎn gòng fèng guān zhāng zōng quán jī zhào yù zhǐ dāng xī zhèn huái
今遣供奉官张宗权赍诏谕旨，当悉朕怀。
yì cì xuán zhào shū rú zhǐ
"亦赐璇诏书如旨。
shí lí huán yǐ zhuān jù qí tǔ bù tīng mìng
时黎桓已专据其土，不听命。
shì suì wǔ yuè shàng yán zhàn chéng guó shuǐ lù xiàng mǎ shù wàn lái kòu lǜ suǒ bù bīng jī zǒu zhī fú zhǎn qiān jì
是岁五月上言，占城国水陆象马数万来寇，率所部兵击走之，俘斩千计。
yōng xī èr nián qiǎn yá xiào zhāng shào féng yuán bó zān děng gòng fāng wù jì shàng biǎo qiú zhèng lǐng jié zhèn
雍熙二年，遣牙校张绍冯、阮伯簪等贡方物，继上表求正领节镇。
sān nián qiū yòu qiǎn shǐ gòng fāng wù
三年秋，又遣使贡方物。
dān zhōu yán zhàn chéng guó rén pú luō è lǜ qí zú bǎi yú zhòng nèi fù yán wèi jiāo zhōu suǒ bī gù yě
儋州言，占城国人蒲罗遏率其族百余众内附，言为交州所逼故也。
shì suì shí yuè zhì yuē wáng zhě mào jiàn huáng jí chǒng suí liè fān
是岁十月，制曰："王者懋建皇极，宠绥列藩。
shè dǐ jīng shī suǒ yǐ shèng huì tóng zhī lǐ
设邸京师，所以盛会同之礼；
zuò tǔ fāng miàn suǒ yǐ biǎo jié zhì zhī xióng
胙土方面，所以表节制之雄。
shěn cí dié yuān zhī yú kè xiū shè yǔ zhī gòng shì dāng yì shuài yuán lì jiàn hóu bù wàng qǐng mìng zhī gōng yòng jǔ chóu láo zhī diǎn
矧兹跕鸢之隅，克修设羽之贡，式当易帅，爰利建侯，不忘请命之恭，用举醻劳之典。
quán zhī jiāo zhōu sān shǐ liú hòu lí huán jiān zī yì yǒng tè bǐng zhōng chún néng de bāng rén zhī xīn mí jǐn fān chén zhī lǐ
权知交州三使留后黎桓，兼资义勇，特禀忠纯，能得邦人之心，弥谨藩臣之礼。
wǎng zhě dīng xuán fāng zài tóng yòu mèi yú fǔ suí
往者，丁璇方在童幼，昧于抚绥。
huán nǎi fèi fǔ zhī qīn zhuān zhǎng jūn lǚ zhī shì hào lìng zì chū wēi ài bìng xíng
桓乃肺腑之亲，专掌军旅之事，号令自出，威爱并行。
xuán jǐn jiě sān shǐ zhī quán yǐ xùn zhòng rén zhī yù
璇尽解三使之权，以徇众人之欲。
yuǎn shū chéng kuǎn qiú lǐng jié máo
远输诚款，求领节旄。
tǔ xiè qiáng míng huà yuè sú ér xián yì
土燮强明，化越俗而咸乂；
wèi tuó gōng shùn bǐng hàn zhào yǐ wú wéi
尉佗恭顺，禀汉诏以无违。
yi zhèng yuán róng zhī chēng yǐ liè tōng hóu zhī guì kòng fǔ yí luò duì yáng tiān xiū
宜正元戎之称，以列通侯之贵，控抚夷落，对扬天休。
kě jiǎn jiào tài bǎo shǐ chí jié dū du jiāo zhōu zhū jūn shì ān nán dū hù chōng jìng hǎi jūn jié dù jiāo zhōu guǎn nèi guān chá chǔ zhì děng shǐ fēng jīng zhào jùn hòu shí yì sān qiān hù réng cì hào tuī chéng shùn huà gōng chén
可检校太保、使持节、都督交州诸军事、安南都护，充静海军节度、交州管内观察处置等使，封京兆郡侯，食邑三千户，仍赐号推诚顺化功臣。
qiǎn zuǒ bǔ quē li ruò zhuō guó zǐ bó shì li jué wèi shǐ yǐ cì zhī
"遣左补阙李若拙、国子博士李觉为使以赐之。
duān gǒng yuán nián jiā huán jiǎn jiào tài wèi jìn yì qiān hù shí fēng wǔ bǎi hù
端拱元年，加桓检校太尉，进邑千户，实封五百户。
qiǎn hù bù láng zhōng wèi xiáng yú bù yuán wài láng zhí shǐ guǎn li dù wǎng shǐ yān
遣户部郎中魏庠、虞部员外郎直史馆李度往使焉。
chún huà yuán nián xià jiā huán tè jìn yì qiān hù shí fēng sì bǎi hù
淳化元年夏，加桓特进，邑千户，实封四百户。
qiǎn zuǒ zhèng yán zhí shǐ guǎn sòng gǎo yòu zhèng yán zhí shǐ guǎn wáng shì zé yòu shǐ yān
遣左正言直史馆宋镐、右正言直史馆王世则又使焉。
míng nián liù yuè guī quē shàng lìng tiáo liè shān chuān xíng shì jí lí huán shì jì yǐ wén
明年六月，归阙，上令条列山川形势及黎桓事迹以闻。
gǎo děng jù zòu yuē
镐等具奏曰：
qù suì qiū mò dǐ jiāo zhōu jìng huán qiǎn yá nèi dōu zhǐ huī shǐ dīng chéng zhèng děng yǐ chuán jiǔ sōu zú sān bǎi rén zhì tài píng jūn lái yíng yóu hǎi kǒu rù dà hǎi mào shè fēng tāo pō lì wēi xiǎn
去岁秋末抵交州境，桓遣牙内都指挥使丁承正等以船九艘、卒三百人至太平军来迎，由海口入大海，冒涉风涛，颇历危险。
jīng bàn yuè zhì bái téng jìng rù hǎi shui yì chéng cháo ér xíng
经半月至白藤，径入海〈氵义〉，乘潮而行。
fán sù bó zhī suǒ jiē yǒu máo shè sān jiān yíng qì shàng xīn mù wéi guǎn yì
凡宿泊之所皆有茅舍三间，营葺尚新，目为馆驿。
zhì zhǎng zhōu jiàn jìn běn guó huán zhāng huáng xū dàn wu wèi kuā chà jǐn chū zhōu shī zhàn zhào wèi zhī yào jūn
至长州渐近本国，桓张皇虚诞，务为夸诧，尽出舟师战棹，谓之耀军。
zì shì xiāo zhēng dǐ hǎi àn zhì jiāo zhōu jǐn shí wǔ lǐ yǒu máo tíng wǔ jiān tí yuē máo jìng yì
自是宵征抵海岸，至交州仅十五里，有茅亭五间，题曰茅径驿。
zhì chéng yī bǎi lǐ qū bù mín xù chǎn wàng chēng guān niú shù bù mǎn qiān yáng yán shí wàn
至城一百里，驱部民畜产，妄称官牛，数不满千，扬言十万。
yòu guǎng lǜ qí mín hùn yú jūn lǚ yī yǐ zá sè zhī yī chéng chuán gǔ zào
又广率其民混于军旅，衣以杂色之衣，乘船鼓噪。
jìn chéng zhī shān xū zhāng bái qí yǐ wéi chén bīng zhī xiàng
近城之山虚张白旗，以为陈兵之象。
é ér yōng cóng huán zhì zhǎn jiāo yíng zhī lǐ huán liǎn mǎ cè shēn wèn huáng dì qǐ jū bì àn pèi xié xíng
俄而拥从桓至，展郊迎之礼，桓敛马侧身，问皇帝起居毕，按辔偕行。
shí yǐ bīng láng xiāng yí mǎ shàng shí zhī cǐ fēng sú dài bīn zhī hòu yì yě
时以槟榔相遗，马上食之，此风俗待宾之厚意也。
chéng zhōng wú jū mín zhǐ yǒu máo zhú wū shù shí bǎi qū yǐ wéi jūn yíng
城中无居民，止有茅竹屋数十百区，以为军营。
ér fǔ shǔ jiǎo ài tí qí mén yuē míng dé mén
而府署湫隘，题其门曰明德门。
huán zhì lòu ér mù miǎo zì yán jìn suì yǔ mán kòu jiē zhàn zhuì mǎ shāng zú shòu zhào bù bài
桓质陋而目眇，自言近岁与蛮寇接战，坠马伤足，受诏不拜。
xìn sù zhī hòu nǎi zhāng yán yǐn yàn
信宿之后，乃张筵饮宴。
yòu chū lín hǎi shui yì yǐ wéi yú bīn zhī yóu
又出临海〈氵义〉，以为娱宾之游。
huán xiǎn zú chí gān rù shuǐ biāo yú měi zhōng yī yú zuǒ yòu jiē jiào zào huān yuè
桓跣足持竿，入水标鱼，每中一鱼，左右皆叫噪欢跃。
fán yǒu yàn huì yù zuò zhī rén xī lìng jiě dài guàn yǐ mào zi
凡有宴会，预坐之人悉令解带，冠以帽子。
huán duō yī huā xié jí hóng sè zhī yī mào yǐ zhēn zhū wèi shì huò zì gē quàn jiǔ mò néng xiǎo qí cí
桓多衣花缬及红色之衣，帽以真珠为饰，或自歌劝酒，莫能晓其词。
cháng lìng shù shí rén káng dà shé zhǎng shù zhàng kuì yú shǐ guǎn qiě yuē ruò néng shí cǐ dāng zhì zhī wèi zhuàn yǐ xiàn yān
尝令数十人扛大蛇长数丈，馈于使馆，且曰："若能食此，当治之为馔以献焉。
yòu jī sòng èr hǔ yǐ bèi zòng guān
"又羁送二虎，以备纵观。
jiē què zhī bù shòu
皆却之不受。
shì zú dài sān qiān rén xī qíng qí é yuē tiān zǐ jūn
士卒殆三千人，悉黥其额曰"天子军"。
liáng yǐ hé suì rì gěi lìng zì chōng wèi shí
粮以禾穗日给，令自舂为食。
bīng qì zhǐ yǒu gōng nǔ mù pái suō qiāng zhú qiāng ruò bù kě yòng
兵器止有弓弩、木牌、梭枪、竹枪，弱不可用。
huán qīng tuì cán rěn nì bǐ xiǎo rén fù xīn yān shù wǔ qī bèi cuò lì qí cè
桓轻侻残忍，昵比小人，腹心阉竖五七辈错立其侧。
hǎo xiá yǐn yǐ shǒu lìng wéi lè
好狎饮，以手令为乐。
fán guān shǔ shàn qí shì zhě zhuó jū qīn jìn zuǒ yòu yǒu xiǎo guò yì shā zhī huò biān qí bèi yī bǎi zhì èr bǎi
凡官属善其事者，擢居亲近左右，有小过亦杀之，或鞭其背一百至二百。
bīn zuǒ xiǎo bù rú yì yì chuí zhī sān shí zhì wǔ shí chù wèi hūn lì
宾佐小不如意，亦捶之三十至五十，黜为阍吏；
nù xi nǎi zhào fù qí wèi
怒息，乃召复其位。
yǒu mù tǎ qí zhì pǔ lòu huán yī rì qǐng tóng dēng yóu lǎn
有木塔，其制朴陋，桓一日请同登游览。
de wú hán qì shí yī yuè yóu yī jiā yī huī shàn yún
地无寒气，十一月犹衣夹衣挥扇云。
sì nián jìn fēng huán jiāo zhǐ jùn wáng
四年，进封桓交阯郡王。
wǔ nián qiǎn yá xiào fèi chóng dé děng lái xiū zhí gòng
五年，遣牙校费崇德等来修职贡。
rán huán xìng běn xiōng hěn fù zǔ shān hǎi lǚ wèi kòu hài jiàn shī fān chén lǐ
然桓性本凶狠，负阻山海，屡为寇害，渐失藩臣礼。
zhì dào yuán nián chūn guǎng nán xi lù zhuǎn yùn shǐ zhāng guān qīn zhōu rú hóng zhèn bīng mǎ jiān yā wèi zhāo měi jiē shàng yán yǒu jiāo zhōu zhàn chuán bǎi yú sōu kòu rú hóng zhèn lüè jū mín jié lǐn shí ér qù
至道元年春，广南西路转运使张观、钦州如洪镇兵马监押卫昭美皆上言，有交州战船百余艘寇如洪镇，略居民，劫廪实而去。
qí xià huán suǒ guǎn sū mào zhōu yòu yǐ xiāng bīng wǔ qiān kòu yōng zhōu suǒ guǎn lǜ zhōu dōu xún jiǎn yáng wén jié jī zǒu zhī
其夏，桓所管苏茂州，又以乡兵五千寇邕州所管绿州，都巡检杨文杰击走之。
tài zōng zhì zài fǔ níng huāng fú bù yù wèn zuì
太宗志在抚宁荒服，不欲问罪。
guān yòu yán fēng wén lí huán wèi dīng shì chì zhú yōng yú zhòng shān hǎi jiān shī qí suǒ jù gù yǐ kòu chāo zì jǐ jīn zé huán yǐ sǐ
观又言，风闻黎桓为丁氏斥逐，拥余众山海间，失其所据，故以寇钞自给，今则桓已死。
guān réng shàng biǎo chēng hè
观仍上表称贺。
zhào tài cháng chéng chén shì lóng gāo pǐn wǔ yuán jí fèng shǐ lǐng nán yīn zhēn qí shì
诏太常丞陈士隆、高品武元吉奉使岭南，因侦其事。
shì lóng děng fù mìng suǒ yán yǔ guān tóng
士隆等复命，所言与观同。
qí shí huán shàng cún ér chuán wén zhě zhī wù guān děng bù néng shěn hé
其实桓尚存，而传闻者之误，观等不能审核。
wèi jǐ yǒu dà gǔ zì jiāo zhǐ huí jù yán huán wèi shuài rú gù
未几，有大贾自交阯回，具言桓为帅如故。
zhào hé guān děng huì guān bìng zú zhāo měi shì lóng yuán jí dǐ zuì
诏劾观等，会观病卒，昭美、士隆、元吉抵罪。
xiān shì qīn zhōu rú hóng duō bù rú xī děng sān zhèn jiē bīn hǎi jiāo zhōu cháo yáng mín bo wén yǒng děng shā rén bìng jiā wáng mìng zhì rú xī zhèn zhèn jiāng huáng lìng dé děng nì zhī
先是，钦州如洪、咄步、如昔等三镇皆濒海，交州潮阳民卜文勇等杀人，并家亡命至如昔镇，镇将黄令德等匿之。
huán lìng cháo yáng zhèn jiāng huáng chéng yā yí dié lái bǔ lìng dé gù bù qiǎn yīn cí hǎi zéi lián nián piāo lüè
桓令潮阳镇将黄成雅移牒来捕，令德固不遣，因兹海贼连年剽掠。
èr nián yǐ gōng bù yuán wài láng zhí shǐ guǎn chén yáo sōu wèi zhuǎn yùn shǐ yīn cì huán zhào shū
二年，以工部员外郎、直史馆陈尧叟为转运使，因赐桓诏书。
yáo sōu shǐ zhì qiǎn shè léi zhōu hǎi kāng xiàn wèi li jiàn zhōng jī zhào láo wèn huán
尧叟始至，遣摄雷州海康县尉李建中赍诏劳问桓。
yáo sōu yòu zhì rú xī jí de nì wén yǒng zhī yóu jǐn qín qí nán nǚ lǎo shào yī bǎi sān shí kǒu zhào cháo yáng zhèn lì fù zhī qiě jiè wù jiā kù fǎ
尧叟又至如昔，诘得匿文勇之由，尽擒其男女老少一百三十口，召潮阳镇吏付之，且戒勿加酷法。
chéng yā de qí rén yǐ zhuàng xiè yáo sōu
成雅得其人，以状谢尧叟。
huán suì shàng zhāng gǎn ēn bìng bǔ hǎi zéi èr shí wǔ rén sòng yú yáo sōu qiě yán yǐ yuē lè xī dòng shǒu lǐng bù dé sāo dòng
桓遂上章感恩，并捕海贼二十五人送于尧叟，且言已约勒溪洞首领，不得骚动。
qī yuè tài zōng qiǎn zhǔ kè láng zhōng zhí zhāo wén guǎn li ruò zhuō jī zhào shū chōng guó xìn shǐ yǐ měi yù dài wǎng cì huán
七月，太宗遣主客郎中、直昭文馆李若拙赍诏书，充国信使，以美玉带往赐桓。
ruò zhuō jì zhì huán chū jiāo yíng rán qí cí qì shàng bèi màn wèi ruò zhuō yuē xiàng zhě jié rú hóng zhèn nǎi wài jìng mán zéi yě huáng dì zhī cǐ fēi jiāo zhōu bīng fǒu
若拙既至，桓出郊迎，然其词气尚悖慢，谓若拙曰："向者劫如洪镇乃外境蛮贼也，皇帝知此非交州兵否？
ruò shǐ jiāo zhōu guǒ pàn mìng zé dāng shǒu gōng pān yú cì jī mǐn yuè qǐ zhǐ rú hóng zhèn ér yǐ
若使交州果叛命，则当首攻番禺，次击闽、越，岂止如洪镇而已！
ruò zhuō cóng róng wèi huán yuē shàng chū wén kòu rú hóng zhèn suī wèi zhī qí suǒ zì rán yǐ zú xià bá zì jiāo zhōu yá xiào shòu zhī jié zhì gù dāng jìn zhōng yǐ bào qǐ yǒu tā lǜ
"若拙从容谓桓曰："上初闻寇如洪镇，虽未知其所自，然以足下拔自交州牙校，授之节制，固当尽忠以报，岂有他虑！
jí jiàn zhí sòng hǎi zéi shì guǒ míng bái
及见执送海贼，事果明白。
rán ér dà chén qiān yì yǐ wéi cháo tíng bǐ jiàn jié shuài yǐ níng hǎi biǎo jīn jì mán zéi wèi kòu hài nǎi shì jiāo zhōu lì bù néng dú zhì yǐ
然而大臣佥议，以为朝廷比建节帅，以宁海表，今既蛮贼为寇害，乃是交州力不能独制矣。
qǐng fā jìng zú shù wàn huì jiāo bīng yǐ jiǎn miè zhī shǐ jiāo guǎng wú hòu huàn
请发劲卒数万，会交兵以剪灭之，使交、广无后患。
shàng yuē wèi kě qīng jǔ lǜ jiāo zhōu bù cè cháo zhǐ huò zhì jīng hài bù ruò qiě wěi lí huán tǎo jī zhī yì dāng jiàn zhì qīng mì
上曰：'未可轻举，虑交州不测朝旨，或致惊骇，不若且委黎桓讨击之，亦当渐至清谧。
jīn zé bù fù huì bīng yě
'今则不复会兵也。
huán è rán bì xí yuē hǎi zéi fàn biān shǒu chén zhī zuì yě
"桓愕然避席，曰："海贼犯边，守臣之罪也。
shèng jūn róng dài ēn guò fù mǔ wèi jiā zhū zé
圣君容贷，恩过父母，未加诛责。
zì jīn jǐn shǒu zhí yuē bǎo yǒng qīng yú zhǎng hǎi
自今谨守职约，保永清于涨海。
yīn běi wàng dùn shǒu xiè
"因北望顿首谢。
zhēn zōng jí wèi jìn fēng huán nán píng wáng jiān shì zhōng
真宗即位，进封桓南平王兼侍中。
huán qián yí dōu zhī bīng mǎ shǐ yuán shào gōng fù shǐ zhào huái dé yǐ jīn yín qī bǎo zhuāng jiāo yǐ yī yín pén shí xī jiǎo xiàng yá wǔ shí méi juàn bù wàn pǐ lái gòng
桓前遗都知兵马使阮绍恭、副使赵怀德以金银七宝装交椅一、银盆十、犀角象牙五十枚、绢布万匹来贡。
zhào chén yú wàn suì diàn tài zōng shén yù xǔ shào gōng děng bài diàn
诏陈于万岁殿太宗神御，许绍恭等拜奠。
jí huí cì huán dài jiǎ mǎ zhào shū wèi jiǎng
及回，赐桓带甲马，诏书慰奖。
xián píng sì nián yòu qiǎn xíng jūn sī mǎ lí shào fù shǐ hé qìng cháng yǐ xún xī yī xiàng èr xiàng quǎn péng èr qī bǎo zhuāng jīn píng yī lái gòng
咸平四年，又遣行军司马黎绍、副使何庆常，以驯犀一、象二、象犭朋二、七宝装金瓶一来贡。
qí nián qīn zhōu yán jiāo zhōu xiào chéng chǎng mín jí tóu shǒu bā zhōu shǐ huáng qìng jí děng shù bǎi rén lái tóu yǒu zhào wèi fǔ qiǎn hái běn dào
其年钦州言，交州效诚场民及头首八州使黄庆集等数百人来投，有诏慰抚，遣还本道。
guǎng nán xi lù yán lí huán yíng shòu guān gào shǐ huáng chéng yā fù zòu zì jīn guó cháo jiā ēn yuàn qiǎn shǐ zhì běn dào yǐ chǒng hǎi yì
广南西路言，黎桓迎受官告使黄成雅附奏，自今国朝加恩，愿遣使至本道，以宠海裔。
xiān shì shǐ zhì jiāo zhōu huán jí yǐ gòng fèng wèi cí yīn yuán fù liǎn
先是，使至交州，桓即以供奉为辞，因缘赋敛。
shàng wén zhī zhǐ lìng jiāng lì zhào shòu mìng bù fù zhuān shǐ
上闻之，止令疆吏召授命，不复专使。
jǐng dé yuán nián yòu qiǎn qí zi shè huan zhōu cì shǐ míng tí lái gòng kěn qiú jiā ēn shǐ zhì běn dào wèi fǔ xiá yì xǔ zhī réng yǐ míng tí wèi huan zhōu cì shǐ
景德元年，又遣其子摄欢州刺史明提来贡，恳求加恩使至本道慰抚遐裔，许之，仍以明提为欢州刺史。
èr nián shàng yuán jié cì míng tí qián lìng yǔ zhàn chéng dà shí shǐ guān dēng yàn yǐn yīn qiǎn gōng bù yuán wài láng shào yè chōng guó xìn shǐ
二年上元节，赐明提钱，令与占城、大食使观灯宴饮，因遣工部员外郎邵晔充国信使。
sān nián huán zú lì zhōng zǐ lóng yuè
三年，桓卒，立中子龙钺。
lóng yuè xiōng lóng quán jié kù cái ér dùn qí dì lóng tíng shā lóng yuè zì lì
龙钺兄龙全劫库财而遁，其弟龙廷杀龙钺自立。
lóng tíng xiōng míng hù lǜ fú lán zhài bīng gōng zhàn
龙廷兄明护率扶阑砦兵攻战。
míng tí yǐ guó luàn bù néng hái tè zhào guǎng zhōu yōu jiā zī gěi
明提以国乱不能还，特诏广州优加资给。
zhī guǎng zhōu lìng cè děng yán huán zhū zǐ zhēng lì zhòng xīn lí pàn tóu shǒu huáng qìng jí huáng xiù mán děng qiān yú rén yǐ bù cóng qū lǜ lù jí qīn zú lái tóu lián zhōu qǐng fā běn dào èr qiān rén píng zhī qìng jí děng yuàn wèi qián fēng
知广州凌策等言："桓诸子争立，众心离叛，头首黄庆集、黄秀蛮等千余人以不从驱率，戮及亲族，来投廉州，请发本道二千人平之，庆集等愿为前锋。
shàng yǐ huán sù zhōng shùn lǚ xiū zhí gòng jīn xìng luàn ér fá sàng bù kě
"上以桓素忠顺，屡修职贡，今幸乱而伐丧，不可。
jiù gǎi guó xìn shǐ shào yè wèi yuán hǎi ān fǔ shǐ lìng xiǎo pì zhī
就改国信使邵晔为缘海安抚使，令晓譬之。
qìng jí děng réng jì kǒu cì tián liáng
庆集等仍计口赐田粮。
yè nǎi yí shū jiāo zhōu yù yǐ cháo tíng wēi dé rú qí zì xiāng yú ròu jiǔ wú dìng wèi piān shī wèn zuì zé lí shì jǐn miè yǐ
晔乃贻书交州，谕以朝廷威德，如其自相鱼肉，久无定位，偏师问罪，则黎氏尽灭矣。
míng hù jù jí fèng lóng tíng zhǔ jūn shì
明护惧，即奉龙廷主军事。
lóng tíng zì chēng jié dù kāi míng wáng suì yù xiū gòng
龙廷自称节度、开明王，遂欲修贡。
yè yǐ wén shàng yuē xiá huāng yì sú bù xiǎo shì tǐ hé zú guài yě
晔以闻，上曰："遐荒异俗，不晓事体，何足怪也？
lìng xuē qù wěi guān
"令削去伪官。
yè yòu yán tóu shǒu huáng qìng jí xiān bì luàn guī huà qí zhǒng zú shàng duō ruò fù qiǎn hái lǜ zāo tú lù
晔又言，头首黄庆集先避乱归化，其种族尚多，若复遣还，虑遭屠戮。
zhào yǐ qìng jí lì sān bān lí wù yú chēn zhōu suì xǔ rù gòng
诏以庆集隶三班，厘务于郴州，遂许入贡。
sì nián lóng tíng chēng quán ān nán jìng hǎi jūn liú hòu qiǎn dì fēng zhōu cì shǐ míng chǎng fù shǐ ān nán zhǎng shū jì diàn zhōng chéng huáng chéng yā děng lái gòng
四年，龙廷称权安南静海军留后，遣弟峰州刺史明昶、副使安南掌书记殿中丞黄成雅等来贡。
huì hán guāng diàn dà yàn shàng yǐ chéng yā zuò yuǎn yù shāo shēng wèi zhe fǎng yú zǎi xiàng wáng dàn dàn yuē xī zǐ chǎn cháo zhōu zhōu wáng xiǎng yǐ shàng qīng zhī lǐ zǐ chǎn gù cí shòu xià qīng zhī lǐ ér hái
会含光殿大宴，上以成雅坐远，欲稍升位著，访于宰相王旦，旦曰："昔子产朝周，周王飨以上卿之礼，子产固辞，受下卿之礼而还。
guó jiā huì suí yuǎn fāng yōu dài kè shǐ gù wú xián yě
国家惠绥远方，优待客使，固无嫌也。
nǎi shēng chéng yā yú shàng shū shěng wǔ pǐn zhī cì
"乃升成雅于尚书省五品之次。
zhào bài lóng tíng tè jìn jiǎn jiào tài wèi chōng jìng hǎi jūn jié dù guān chá chǔ zhì děng shǐ ān nán dū hù jiān yù shǐ dài fū shàng zhù guó réng fēng jiāo zhǐ jùn wáng shí yì sān qiān hù shí shí fēng yī qiān hù
诏拜龙廷特进、检校太尉，充静海军节度观察处置等使、安南都护，兼御史大夫、上柱国，仍封交阯郡王，食邑三千户，食实封一千户。
cì tuī chéng shùn huà gōng chén réng cì míng zhì zhōng gěi yǐ jīng jié
赐推诚顺化功臣，仍赐名至忠，给以旌节。
yòu zhuī zèng huán zhōng shū lìng nán yuè wáng
又追赠桓中书令、南越王。
jìn fèng shǐ lí míng chǎng děng bìng jìn zhì
进奉使黎明昶等并进秩。
dà zhōng xiáng fú yuán nián tiān shū jiàng jiā yì dài gōng chén shí yì qī bǎi hù shí fēng sān bǎi hù
大中祥符元年，天书降，加翊戴功臣，食邑七百户，实封三百户。
dōng fēng bì jiā zhì zhōng tóng píng zhāng shì shí yì yī qiān hù shí shí fēng sì bǎi hù
东封毕，加至忠同平章事，食邑一千户，食实封四百户。
èr nián guǎng nán xi lù yán qīn zhōu mán rén jié hǎi kǒu dàn hù rú hóng zhài zhǔ li wén zhe yǐ qīng bīng xí zhú zhōng liú shǐ sǐ
二年，广南西路言，钦州蛮人劫海口蜑户，如洪砦主李文著以轻兵袭逐，中流矢死。
zhào dū ān nán bǔ zéi
诏督安南捕贼。
míng nián zhí dí liáo shí sān rén yǐ xiàn
明年，执狄獠十三人以献。
zhì zhōng yòu qiǎn tuī guān yuán shǒu jiāng yǐ xī jiǎo xiàng chǐ jīn yín wén lí děng lái gòng
至忠又遣推官阮守疆以犀角、象齿、金银、纹缡等来贡。
bìng xiàn xún xī yī
并献驯犀一。
shàng yǐ xī wéi tǔ xìng bù kě huàn chù què bù nà
上以犀违土性，不可豢畜，却不纳。
yòu yǐ nì zhì zhōng yì shǐ zhě jì qù nǎi lìng zòng zhī hǎi shì
又以逆至忠意，使者既去，乃令纵之海澨。
sān nián qiǎn shǐ lái cháo biǎo qiú jiǎ zhòu jù zhuāng zhào cóng qí qǐng
三年，遣使来朝，表求甲胄具装，诏从其请。
yòu qiú hù shì yú yōng zhōu běn dào zhuǎn yùn shǐ yǐ wén shàng yuē bīn hǎi zhī mín shù huàn jiāo zhōu qīn kòu réng qián zhǐ xǔ lián zhōu jí rú hóng zhài hù shì gài wèi biān yú kòng è zhī suǒ
又求互市于邕州，本道转运使以闻，上曰："濒海之民，数患交州侵寇，仍前止许廉州及如洪砦互市，盖为边隅控扼之所。
jīn huò zhí qū nèi dì shì pō fēi biàn
今或直趋内地，事颇非便。
zhào lìng běn dào yǐ jiù zhì yù zhī
"诏令本道以旧制谕之。
zhì zhōng cái nián èr shí liù kē nüè bù fǎ guó rén bù fù
至忠才年二十六，苛虐不法，国人不附。
dà xiào li gōng yùn yóu wéi zhì zhōng qīn rèn cháng lìng yǐ lí wèi xìng
大校李公蕴尤为至忠亲任，尝令以黎为姓。
qí nián suì tú zhì zhōng zhú zhī shā míng tí míng chǎng děng zì chēng liú hòu qiǎn shǐ gòng fèng
其年，遂图至忠，逐之，杀明提、明昶等，自称留后，遣使贡奉。
shàng yuē lí huán bú yì ér de gōng yùn yóu ér xiào zhī shén kě wù yě
上曰："黎桓不义而得，公蕴尤而效之，甚可恶也。
rán yǐ qí mán sú bù zú zé suì yòng huán gù shì zhì shòu tè jìn jiǎn jiào tài fù chōng jìng hǎi jūn jié dù guān chá chǔ zhì děng shǐ ān nán dū hù jiān yù shǐ dài fū shàng zhù guó fēng jiāo zhǐ jùn wáng shí yì sān qiān hù shí fēng yī qiān hù cì tuī chéng shùn huà gōng chén
"然以其蛮俗不足责，遂用桓故事，制授特进、检校太傅，充静海军节度观察处置等使、安南都护，兼御史大夫、上柱国，封交阯郡王，食邑三千户，实封一千户，赐推诚顺化功臣。
gōng yùn yòu biǎo qiú tài zōng yù shū zhào cì bǎi zhóu
公蕴又表求太宗御书，诏赐百轴。
sì nián sì fén yīn hòu tǔ gōng yùn qiǎn jié dù pàn guān liáng rèn wén guān chá xún guān lí zài yán yǐ fāng wù lái gòng lǐ chéng jiā gōng yùn tóng píng zhāng shì shí yì yī qiān hù shí fēng sì bǎi hù rèn wén děng bìng wēng yōu jìn zhì
四年，祀汾阴后土，公蕴遣节度判官梁任文、观察巡官黎再严以方物来贡，礼成，加公蕴同平章事，食邑一千户，实封四百户，任文等并翁优进秩。
wǔ nián xià yǐ jìn fèng shǐ li rén měi wèi chéng zhōu cì shǐ táo qìng wén wèi tài cháng chéng qí cóng lì yǒu dào bìng sǐ zhě suǒ cì fù hái qí jiā
五年夏，以进奉使李仁美为诚州刺史、陶庆文为太常丞，其从隶有道病死者，所赐附还其家。
shì dōng shèng zǔ jiàng jiā gōng yùn kāi fǔ yí tóng sān sī shí yì qī bǎi hù shí fēng sān bǎi hù cì yì dài gōng chén
是冬，圣祖降，加公蕴开府仪同三司，食邑七百户，实封三百户，赐翊戴功臣。
qī nián chūn yòu jiā bǎo jié shǒu zhèng gōng chén shí yì yī qiān hù shí fēng sì bǎi hù
七年春，又加保节守正功臣，食邑一千户，实封四百户。
zhào jiāo zhǐ zhū guó shǐ rù gòng zhě suǒ zài guǎn xì gòng yì wu lìng fēng bèi
诏交阯诸国使入贡者，所在馆饩供亿，务令丰备。
qí nián qiǎn zhī táng zhōu cì shǐ táo shuò děng lái gòng
其年，遣知唐州刺史陶硕等来贡。
zhào yǐ shuò wèi shùn zhōu cì shǐ chōng ān nán jìng hǎi jūn xíng jūn sī mǎ
诏以硕为顺州刺史，充安南静海军行军司马；
fù shǐ wú huái sì wèi chéng zhōu cì shǐ chōng jié dù fù shǐ
副使吴怀嗣为澄州刺史，充节度副使。
xiān shì jiāo zhōu dí liáo zhāng pó kàn bì zuì lái bēn zhī qīn zhōu mù zhòng yǐng zhào zhī zhì zhōng lù fù jù yān dōu xún jiǎn zāng sì suì lìng rú hóng zhài kào yǐ niú jiǔ
先是，交州狄獠张婆看避罪来奔，知钦州穆重颖召之，至中路复拒焉，都巡检臧嗣遂令如洪砦犒以牛酒。
jiāo zhōu zhēn zhī qí shì yīn bǔ dí liáo gù chāo rú hóng zhài lüè rén chù shén zhòng
交州侦知其事，因捕狄獠，故钞如洪砦，掠人畜甚众。
zhào zhuǎn yùn sī dū gōng yùn zhuī suǒ réng lìng jiāng lì zì jīn bù dé yòu zhào mán liáo zhì shēng shì
诏转运司督公蕴追索，仍令疆吏自今不得诱召蛮獠致生事。
gōng yùn huò jiān suì huò réng suì yǐ fāng wù rù gòng
公蕴或间岁或仍岁以方物入贡。
tiān xǐ yuán nián jìn fēng gōng yùn nán píng wáng jiā shí yì yī qiān hù shí fēng sì bǎi hù
天禧元年，进封公蕴南平王，加食邑一千户，实封四百户。
sān nián jiā jiǎn jiào tài wèi shí yì yī qiān hù shí fēng sì bǎi hù
三年，加检校太尉，食邑一千户，实封四百户。
měi jiā ēn jiē qiǎn shǐ jiāng mìng zhì qí jìng shàng réng cì qì bì xí yī jīn dài ān mǎ yān
每加恩皆遣使将命至其境上，仍赐器币、袭衣、金带、鞍马焉。
rén zōng jí wèi jiā gōng yùn jiǎn jiào tài shī
仁宗即位，加公蕴检校太师。
qiǎn zhǎng zhōu cì shǐ li kuān tài dū hù fù shǐ yuán shǒu jiāng lái gòng
遣长州刺史李宽泰、都护副使阮守疆来贡。
tiān shèng liù nián qiǎn huan zhōu cì shǐ li gōng xiǎn lái gòng chú xù zhōu cì shǐ
天圣六年，遣欢州刺史李公显来贡，除叙州刺史。
jì ér lìng qí zǐ dì jí qí xù shēn chéng guì lǜ zhòng nèi kòu zhào guǎng nán xi lù zhuǎn yùn sī fā xī dòng dīng zhuàng tǎo bǔ zhī
既而令其子弟及其婿申承贵率众内寇，诏广南西路转运司发溪峒丁壮讨捕之。
wèi jǐ zú nián sì shí sì
未几，卒，年四十四。
qí zi dé zhèng zì chēng quán zhī liú hòu shì lái gào āi
其子德政自称权知留后事，来告哀。
zèng gōng yùn wèi shì zhōng nán yuè wáng mìng běn lù zhuǎn yùn shǐ wáng wéi zhèng wèi jì diàn shǐ yòu wèi cì guān gào shǐ
赠公蕴为侍中、南越王，命本路转运使王惟正为祭奠使，又为赐官告使。
chú dé zhèng jiǎn jiào tài wèi jìng hǎi jūn jié dù shǐ ān nán dū hù jiāo zhǐ jùn wáng
除德政检校太尉、静海军节度使、安南都护、交阯郡王。
tiān shèng jiǔ nián qiǎn zhī fēng zhōu cì shǐ li wò quán zhī ài zhōu cì shǐ shuài rì xīn děng lái xiè yǐ wò quán wèi huan zhōu cì shǐ rì xīn wèi zhēn zhōu cì shǐ
天圣九年，遣知峰州刺史李偓佺、知爱州刺史帅日新等来谢，以偓佺为欢州刺史、日新为珍州刺史。
míng dào yuán nián gōng xiè jiā tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
明道元年，恭谢，加同中书门下平章事。
jǐng yòu zhōng jùn rén chén gōng yǒng děng liù bǎi yú rén nèi fù dé zhèng qiǎn bīng qiān yú jìng shàng bǔ zhú zhī
景祐中，郡人陈公永等六百余人内附，德政遣兵千余境上捕逐之。
zhào qiǎn hái réng jiè dé zhèng wú de zhé zhū shā
诏遣还，仍戒德政毋得辄诛杀。
xún qiǎn jìng hǎi jūn jié dù pàn guān chén yīng jī zhǎng shū jì wáng wéi qìng lái gòng yǐ yīng jī wèi tài zǐ zhōng yǔn wéi qìng wèi dà lǐ sì chéng dé zhèng jiā jiǎn jiào tài shī
寻遣静海军节度判官陈应机、掌书记王惟庆来贡，以应机为太子中允、惟庆为大理寺丞，德政加检校太师。
sān nián qí jiǎ tóng jí liàng zhōu mén zhōu sū mào zhōu guǎng yuán zhōu dà fā tóng dān bō xiàn mán kòu yōng zhōu zhī sī líng zhōu xī píng zhōu shí xī zhōu jí zhū tóng lüè jū rén mǎ niú fén shì lú ér qù
三年，其甲峒及谅州、门州、苏茂州、广源州、大发峒、丹波县蛮寇邕州之思陵州、西平州、石西州及诸峒，略居人马牛，焚室庐而去。
xià zhào zé wèn zhī qiě lìng bǔ qiú shǒu zhèng qí zuì yǐ wén
下诏责问之，且令捕酋首正其罪以闻。
bǎo yuán yuán nián jìn fēng nán píng wáng
宝元元年，进封南平王。
kāng dìng yuán nián qiǎn zhī fēng zhōu cì shǐ shuài yòng hé jié dù fù shǐ dù yóu xìng děng lái gòng
康定元年，遣知峰州刺史帅用和、节度副使杜犹兴等来贡。
qìng lì sān nián yòu qiǎn jié dù fù shǐ dù qìng ān sān bān fèng zhí liáng cái lái yǐ qìng ān wèi shùn zhōu cì shǐ cái wèi tài zǐ zuǒ jiān mén lǜ fǔ lǜ
庆历三年，又遣节度副使杜庆安、三班奉职梁材来，以庆安为顺州刺史、材为太子左监门率府率。
liù nián yòu qiǎn bīng bù yuán wài láng sū rén zuò dōng tóu gòng fèng guān táo wéi jīn gù lái yǐ rén zuò wèi gōng bù láng zhōng wéi jīn gù wèi nèi diàn chóng bān
六年，又遣兵部员外郎苏仁祚、东头供奉官陶惟〈巾雇〉来，以仁祚为工部郎中、惟〈巾雇〉为内殿崇班。
míng nián yòu qiǎn mì shū chéng dù wén fǔ zuǒ shì jìn wén chāng lái yǐ wén fǔ wèi tún tián yuán wài láng chāng wèi nèi diàn chóng bān
明年，又遣秘书丞杜文府、左侍禁文昌来，以文府为屯田员外郎、昌为内殿崇班。
chū dé zhèng fā bīng qǔ zhàn chéng cháo tíng yí qí nèi chù jiān móu nǎi fǎng zì táng yǐ lái suǒ tōng dào lù fán shí liù chù lìng zhuǎn yùn shǐ dù qǐ dù qí yào hài ér shù shǒu zhī rán qí hòu yì wèi cháng kòu biān
初，德政发兵取占城，朝廷疑其内畜奸谋，乃访自唐以来所通道路凡十六处，令转运使杜杞度其要害而戍守之，然其后亦未尝寇边。
qián hòu lèi gòng xùn xiàng
前后累贡驯象。
huáng yòu èr nián yōng zhōu yòu qí sū mào zhōu wéi shào sì shào qīn děng sān qiān yú rén rù jū shěng dì dé zhèng biǎo qiú suǒ yòu
皇祐二年，邕州诱其苏茂州韦绍嗣、绍钦等三千余人入居省地，德政表求所诱。
zhào jǐn hái zhī réng lìng dé zhèng yuē shù biān hù wú xiāng qīn fàn
诏尽还之，仍令德政约束边户，毋相侵犯。
qí hòu guǎng yuán zhōu mán nóng zhì gāo fǎn dé zhèng lǜ bīng èr wàn yóu shuǐ lù yù rù zhù wáng shī cháo tíng yōu qí cì ér què qí bīng
其后，广源州蛮侬智高反，德政率兵二万由水路欲入助王师，朝廷优其赐而却其兵。
zhì hé èr nián zú
至和二年，卒。
qí zi rì zūn qiǎn rén gào āi mìng guǎng nán xi lù zhuǎn yùn shǐ shàng shū tún tián yuán wài láng sū ān shì wèi diào zèng shǐ zèng dé zhèng wèi shì zhōng nán yuè wáng fù jī shén hòu
其子日尊遣人告哀，命广南西路转运使、尚书屯田员外郎苏安世为吊赠使，赠德政为侍中、南越王，赙赍甚厚。
xún chú rì zūn tè jìn jiǎn jiào tài wèi jìng hǎi jūn jié dù shǐ ān nán dū hù fēng jiāo zhǐ jùn wáng
寻除日尊特进、检校太尉、静海军节度使、安南都护，封交阯郡王。
jiā yòu sān nián gòng yì shòu èr
嘉祐三年，贡异兽二。
sì nián kòu qīn zhōu sī bǐng guǎn
四年，寇钦州思禀管。
wǔ nián yǔ jiǎ tóng zéi kòu yōng zhōu zhào zhī guì zhōu xiāo gù fā bù bīng yǔ zhuǎn yùn shǐ sòng xián tí diǎn xíng yù li shī zhōng tóng yì yǎn jī
五年，与甲峒贼寇邕州，诏知桂州萧固发部兵与转运使宋咸、提点刑狱李师中同议掩击；
yòu zhào ān fǔ shǐ yú jìng děng fā bīng bǔ tǎo
又诏安抚使余靖等发兵捕讨。
jìng qiǎn dié yòu zhàn chéng tóng guǎng nán xi lù bīng jiǎ qū jiāo zhǐ rì zūn huáng bù shàng biǎo dài zuì
靖遣谍诱占城同广南西路兵甲趋交阯，日尊惶怖，上表待罪。
zhào wèi de jǔ bīng tīng rì zūn gòng fèng zhì jīng shī
诏未得举兵，听日尊贡奉至京师。
bā nián qiǎn wén sī shǐ méi jǐng xiān fù shǐ dà lǐ píng shì li jì xiān gòng xùn xiàng jiǔ
八年，遣文思使梅景先、副使大理评事李继先贡驯象九。
sì yuè wù yín yǐ dà xíng huáng dì zhào jí yí liú wù cì rì zūn jiā tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
四月戊寅，以大行皇帝诏及遗留物赐日尊，加同中书门下平章事。
shì rì jiāo zhǐ shǐ cí mìng nèi shì shěng yā bān li jì hé yù yǐ shēn shào tài rù kòu běn lù lǚ qǐ tǎo fá ér cháo tíng yǐ shào tài yī fu sì kuáng yòu běn dào yǐ qiǎn shǐ xiè zuì gù wèi yù xīng bīng
是日，交阯使辞，命内侍省押班李继和喻以申绍泰入寇，本路屡乞讨伐，而朝廷以绍泰一夫肆狂，又本道已遣使谢罪，故未欲兴兵。
zhì píng chū zhī guì zhōu lù shēn yán jiāo zhōu lái qiú nóng zōng dàn nán rì xīn jí yù qǔ wēn mèn dòng děng dì dì wèn jiāo zhǐ yú hé nián gē jù fǔ chén duì yuē zì táng zhì dé zhōng gǎi ān nán dū hù fǔ liáng zhēn míng zhōng tǔ háo qǔ chéng měi zhuān yǒu cǐ dì
治平初，知桂州陆诜言，交州来求侬宗旦男日新及欲取温闷洞等地，帝问交阯于何年割据，辅臣对曰："自唐至德中改安南都护府，梁贞明中，土豪曲承美专有此地。
hán qí yuē xiàng yǐ lí huán pàn mìng tài zōng qiǎn jiàng tǎo fá bù fú hòu qiǎn shǐ zhào yòu shǐ xiào shùn
"韩琦曰："向以黎桓叛命，太宗遣将讨伐，不服，后遣使诏诱，始效顺。
jiāo zhōu shān lù xiǎn pì duō lǎo wù zhàng dú zhī qì suī de qí de kǒng bù néng shǒu yě
交州山路险僻，多潦雾瘴毒之气，虽得其地，恐不能守也。
shén zōng jí wèi jìn fēng rì zūn nán píng wáng
"神宗即位，进封日尊南平王。
xī níng yuán nián jiā kāi fǔ yí tóng sān sī
熙宁元年，加开府仪同三司。
èr nián biǎo yán zhàn chéng guó jiǔ quē gòng chén qīn shuài bīng tǎo zhī lǔ qí wáng
二年，表言："占城国久阙贡，臣亲帅兵讨之，虏其王。
zhào yǐ qí shǐ guō shì ān wèi liù zhái fù shǐ táo zōng yuán wèi nèi diàn chóng bān
"诏以其使郭士安为六宅副使、陶宗元为内殿崇班。
rì zūn zì dì qí guó tiě chēng fǎ tiān yìng yùn chóng rén zhì dào qìng chéng lóng xiáng yīng wǔ ruì wén zūn dé shèng shén huáng dì zūn gōng yùn wèi tài zǔ shén wǔ huáng dì guó hào dà yuè gǎi yuán bǎo xiàng yòu gǎi shén wǔ
日尊自帝其国，僣称法天应运崇仁至道庆成龙祥英武睿文尊德圣神皇帝，尊公蕴为太祖神武皇帝，国号大越，改元宝象，又改神武。
wǔ nián sān yuè rì zūn zú
五年三月，日尊卒。
mìng guǎng xī zhuǎn yùn shǐ kāng wèi wèi diào zèng shǐ
命广西转运使康卫为吊赠使。
yǔ suǒ duó zhōu xiàn
予所夺州县。
zhào bào zhī yuē qīng fǔ yǒu nán jiāo shì shòu wáng jué ér nǎi bèi dé jiān mìng qiè bào biān chéng
诏报之曰："卿抚有南交，世受王爵，而乃背德奸命，窃暴边城。
qì zǔ kǎo zhōng shùn zhī tú fán cháo tíng tǎo fá zhī jǔ
弃祖考忠顺之图，烦朝廷讨伐之举。
shī xíng shēn rù shì cù shǐ guī
师行深入，势蹙始归。
jī qí zuì yóu zài suǒ chù xuē
迹其罪尤，在所绌削。
jīn qiǎn shǐ xiū gòng shàng zhāng zhì gōng xiáng guān cí qíng zhuó jiàn quān huǐ
今遣使修贡，上章致恭，详观词情，灼见悛悔。
zhèn fǔ suí wàn guó bù yì ěr xiá
朕抚绥万国，不异迩遐。
dàn yǐ yōng qīn zhī mín qiān jié yán zōu jiǔ shī xiāng jǐng sì jǐn sòng hái shěng jiè jí yǐ guǎng yuán děng cì jiāo zhōu
但以邕、钦之民，迁劫炎陬，久失乡井，俟尽送还省界，即以广源等赐交州。
qián dé chū yuē guī sān zhōu guān lì qiān rén jiǔ zhī cái sòng mín èr bǎi èr shí yī kǒu nán zǐ nián shí wǔ yǐ shàng jiē cì é yuē tiān zǐ bīng èr shí yǐ shàng yuē tóu nán cháo fù rén cì zuǒ shǒu yuē guān kè
"干德初约归三州官吏千人，久之，才送民二百二十一口，男子年十五以上皆刺额曰"天子兵"，二十以上曰"投南朝"，妇人刺左手曰"官客"。
yǐ zhōu zài zhī ér ní qí hù yǒu zhōng shè dēng zhú rì xíng yī èr shí lǐ zé zhǐ ér wěi zuò gēng gǔ yǐ bào fán shù yuè nǎi zhì gài yǐ dài shì hǎi dào zhī yuǎn yě
以舟载之而泥其户牖，中设灯烛，日行一二十里则止，而伪作更鼓以报，凡数月乃至，盖以绐示海道之远也。
shùn zhōu luò nán shēn zhì shù zhèn shǒu bèi lí zhàng wù duō bìng méi táo bì yì zhōng yú guān
顺州落南深，置戍镇守，被罹瘴雾多病没，陶弼亦终于官。
cháo tíng zhī qí wú yòng nǎi xī yǐ sì zhōu yī xiàn hái zhī
朝廷知其无用，乃悉以四州一县还之。
rán guǎng yuán jiù lì yōng guǎn jī mí běn fēi jiāo zhǐ suǒ yǒu yě
然广源旧隶邕管羁縻，本非交阯所有也。
yuán fēng wǔ nián xiàn xùn xiàng èr xī jiǎo xiàng chǐ bǎi
元丰五年，献驯象二、犀角象齿百。
liù nián yǐ zhuī bǔ nóng zhì huì wèi cí fàn guī huà zhōu
六年，以追捕侬智会为辞，犯归化州。
yòu qiǎn qí chén lí wén shèng lái guǎng xī bàn lǐ shùn ān guī huà jìng jiè jīng lüè shǐ xióng běn qiǎn zuǒ jiāng xún jiǎn chéng zhuō yǔ yì wén shèng chēng péi chén bù gǎn zhēng zhí
又遣其臣黎文盛来广西办理顺安、归化境界，经略使熊本遣左江巡检成卓与议，文盛称陪臣，不敢争执。
zhào yǐ wén shèng néng zūn qián dé gōng shùn zhī yì cì zhī páo dài jí juàn wǔ bǎi pǐ
诏以文盛能遵干德恭顺之意，赐之袍带及绢五百匹。
réng yǐ bā ài zhī wài bǎo lè liù xiàn sù sāng èr tóng yǔ qián dé
仍以八隘之外保乐六县、宿桑二峒予干德。
zhé zōng lì jiā tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
哲宗立，加同中书门下平章事。
yuán yòu zhōng yòu shù shàng biǎo qiú wù è wù yáng tóng de zhào bù xǔ
元祐中，又数上表求勿恶、勿阳峒地，诏不许。
èr nián qiǎn shǐ rù gòng jìn fēng nán píng wáng
二年，遣使入贡，进封南平王。
huī zōng shí lèi jiā kāi fǔ yí tóng sān sī jiǎn jiào tài shī
徽宗时，累加开府仪同三司、检校太师。
dà guān chū gòng shǐ zhì jīng qǐ shì shū jí yǒu sī yán fǎ bù xǔ zhào jiā qí mù yì chú jìn shū bǔ shì yīn yáng lì suàn shù shù bīng shū chì lìng shí wù biān jī dì lǐ wài yú shū xǔ mǎi
大观初，贡使至京乞市书籍，有司言法不许，诏嘉其慕义，除禁书、卜筮、阴阳、历算、术数、兵书、敕令、时务、边机、地理外，余书许买。
zhèng hé mò yòu zhào yǐ jiāo rén zì xī níng yǐ lái quán bù shēng shì tè kuān hé shì zhī jìn
政和末，又诏以交人自熙宁以来，全不生事，特宽和市之禁。
xuān hé yuán nián jiā qián dé shǒu sī kōng
宣和元年，加干德守司空。
jiàn yán yuán nián zhào guǎng xī jīng lüè ān fǔ sī jìn biān mín wú shòu ān nán bū táo cóng qí zhǔ qián dé zhī qǐng yě
建炎元年，诏广西经略安抚司禁边民毋受安南逋逃，从其主干德之请也。
sì nián ān nán rù gòng zhào què qí fāng wù zhī huá mí zhě cì chì shū hòu qí bào yǐ huái róu zhī
四年，安南入贡，诏却其方物之华靡者，赐敕书，厚其报以怀柔之。
shào xīng èr nián qián dé zú
绍兴二年，干德卒。
zèng shì zhōng zhuī fēng nán yuè wáng
赠侍中，追封南越王。
zi yáng huàn sì shòu jìng hǎi jūn jié dù shǐ tè jìn jiǎn jiào tài wèi fēng jiāo zhǐ jùn wáng cì tuī chéng shùn huà gōng chén
子阳焕嗣，授静海军节度使、特进、检校太尉，封交阯郡王，赐推诚顺化功臣。
bā nián yáng huàn zú yǐ zhuǎn yùn fù shǐ zhū fú chōng diào jì shǐ zèng yáng huàn kāi fǔ yí tóng sān sī zhuī fēng nán píng wáng
八年，阳焕卒，以转运副使朱芾充吊祭使，赠阳焕开府仪同三司，追封南平王。
zi tiān zuò sì shòu guān rú qí fù chū fēng zhī zhì
子天祚嗣，授官如其父初封之制。
jiǔ nián zhào guǎng xī shuài sī wú shòu zhào zhì zhī rù gòng
九年，诏广西帅司毋受赵智之入贡。
chū qián dé yǒu cè shì zi bēn dà lǐ biàn xìng míng wèi zhào zhì zhī zì chēng píng wáng
初，干德有侧室子奔大理，变姓名为赵智之，自称平王。
wén yáng huàn sǐ dà lǐ qiǎn guī yǔ tiān zuò zhēng lì qiú rù gòng yù jiǎ bīng nà zhī dì bù xǔ
闻阳焕死，大理遣归，与天祚争立，求入贡，欲假兵纳之，帝不许。
shí qī nián zhào wén sī yuàn zhì ān jiān yǐ cì tiān zuò
十七年，诏文思院制鞍鞯以赐天祚。
èr shí yī nián lèi jiā tiān zuò chóng yì huái zhōng bǎo xìn xiāng dé ān yuǎn chéng hé gōng chén
二十一年，累加天祚崇义怀忠保信乡德安远承和功臣。
èr shí wǔ nián zhào guǎn ān nán shǐ zhě yú huái yuǎn yì cì yàn yǐ zhāng yì shù
二十五年，诏馆安南使者于怀远驿，赐宴，以彰异数。
jìn fēng tiān zuò nán píng wáng cì xí yī jīn dài ān mǎ
进封天祚南平王，赐袭衣、金带、鞍马。
èr shí liù nián mìng yòu sī láng zhōng wāng yīng chén yàn ān nán shǐ zhě yú yù jīn yuán
二十六年，命右司郎中汪应辰宴安南使者于玉津园。
bā yuè tiān zuò qiǎn li guó děng yǐ jīn zhū chén shuǐ xiāng cuì yǔ liáng mǎ xùn xiàng lái gòng
八月，天祚遣李国等以金珠、沉水香、翠羽、良马、驯象来贡。
zhào jiā tiān zuò jiǎn jiào tài shī zēng shí yì
诏加天祚检校太师，增食邑。
lóng xīng èr nián tiān zuò qiǎn yǐn zi sī shān shuò yǎn děng gòng jīn yín xiàng chǐ xiāng wù
隆兴二年，天祚遣尹子思、邓硕俨等贡金银、象齿、香物。
qián dào liù nián lèi jiā tiān zuò guī rén xié gōng jì měi zūn dù lǚ zhèng zhāng shàn gōng chén
乾道六年，累加天祚归仁协恭继美遵度履正彰善功臣。
dì zì jí wèi lǚ què ān nán gòng shǐ
帝自即位，屡却安南贡使。
jiǔ nián tiān zuò fù qiǎn yǐn zi sī li bāng zhèng qiú rù gòng
九年，天祚复遣尹子思、李邦正求入贡。
dì jiā qí chéng xǔ zhī zhào guǎn yú huái yuǎn yì
帝嘉其诚，许之，诏馆于怀远驿。
guǎng nán xi lù jīng lüè ān fǔ shǐ fàn chéng dà yán běn sī jīng lüè zhū mán ān nán zài fǔ suí zhī nèi qí péi chén qǐ de yǔ zhōng guó wáng guān kàng lǐ
广南西路经略安抚使范成大言："本司经略诸蛮，安南在抚绥之内，其陪臣岂得与中国王官亢礼？
zhèng hé jiān gòng shǐ rù jìng jiē tíng cān bù fù bào yè
政和间，贡使入境，皆庭参，不复报谒。
yi zūn jiù zhì yú lǐ wèi de
宜遵旧制，于礼为得。
cháo tíng cóng qí qǐng
"朝廷从其请。
chún xī yuán nián èr yuè jìn fēng tiān zuò ān nán guó wáng jiā hào shǒu qiān gōng chén
淳熙元年二月，进封天祚安南国王，加号守谦功臣。
èr nián cì ān nán guó yìn
二年，赐安南国印。
sān nián cì ān nán guó lì rì
三年，赐安南国历日。
tiān zuò zú
天祚卒。
míng nián zi lóng hàn zhōng yǔ gǎi rì sì wèi shòu jìng hǎi jūn jié dù shǐ guān chá chǔ zhì děng shǐ tè jìn jiǎn jiào tài wèi jiān yù shǐ dài fū shàng zhù guó tè fēng ān nán guó wáng jiā shí yì
明年，子龙〈翰中"羽改日〉嗣位，授静海军节度使观察处置等使、特进、检校太尉兼御史大夫、上柱国，特封安南国王，加食邑；
réng cì tuī chéng shùn huà gōng chén zhì yuē jí lè guó yǐ zhào fēng jì cóng shì xí
仍赐推诚顺化功臣，制曰："即乐国以肇封，既从世袭；
jí zhēn wáng ér xī mìng hé dài cì shēng
极真王而锡命，何待次升？
shì shū lǐ yě
"示殊礼也。
wǔ nián gòng fāng wù shàng biǎo chēng xiè
五年，贡方物，上表称谢。
jiǔ nián zhào què ān nán suǒ gòng xiàng yǐ qí wú yòng ér fán mín tā wù yì zhǐ shòu shí yī
九年，诏却安南所贡象，以其无用而烦民，他物亦止受什一。
shí liù nián lèi jiā lóng hàn zhōng yǔ gǎi rì shǒu yì fèng guó lǚ cháng huái dé gōng chén
十六年，累加龙〈翰中"羽改日〉守义奉国履常怀德功臣。
guāng zōng jí wèi fèng biǎo rù gòng chēng hè
光宗即位，奉表入贡称贺。
níng zōng cháo cì yī dài qì bì lèi jiā jǐn dù sī zhōng jì měi qín lǐ bǎo jié guī rén chóng qiān xié gōng gōng chén jí shí yì yān
宁宗朝，赐衣带、器币，累加谨度思忠济美勤礼保节归仁崇谦协恭功臣及食邑焉。
jiā dìng wǔ nián lóng hàn zhōng yǔ gǎi rì zú
嘉定五年，龙〈翰中"羽改日〉卒。
zhào yǐ guǎng xī yùn pàn chén kǒng shuò chōng diào jì shǐ tè zèng shì zhōng
诏以广西运判陈孔硕充吊祭使，特赠侍中。
yī qián ān nán guó wáng zhì yǐ qí zi hào chǎn xí fēng qí jué wèi gěi cì rú lóng hàn zhōng yǔ gǎi rì shǐ fēng zhī zhì réng cì tuī chéng shùn huà gōng chén
依前安南国王制，以其子昊旵袭封其爵位，给赐如龙〈翰中"羽改日〉始封之制，仍赐推诚顺化功臣。
qí hòu xiè biǎo bù zhì suì chuò jiā ēn
其后谢表不至，遂辍加恩。
hào chǎn zú wú zi yǐ nǚ zhāo shèng zhǔ guó shì suì wèi qí xù chén rì jiǒng suǒ yǒu
昊旵卒，无子，以女昭圣主国事，遂为其婿陈日煚所有。
lǐ shì yǒu guó zì gōng yùn zhì hào chǎn fán bā chuán èr bǎi èr shí yú nián ér guó wáng
李氏有国，自公蕴至昊旵，凡八传，二百二十余年而国亡。
chún yòu èr nián zhào ān nán guó wáng chén rì jiǒng yuán cì xiào zhōng shùn huà bǎo jié gōng chén zēng shǒu yì èr zì
淳祐二年，诏安南国王陈日煚，元赐效忠顺化保节功臣增"守义"二字。
bǎo yòu liù nián zhào ān nán qíng zhuàng pǒ cè shēn chì biān bèi
宝祐六年，诏安南情状叵测，申饬边备。
jǐng dìng èr nián gòng xiàng èr
景定二年，贡象二。
sān nián biǎo qǐ shì xí
三年，表乞世袭。
zhào rì jiǒng shòu jiǎn jiào tài shī ān nán guó dà wáng jiā shí yì
诏日煚授检校太师、安南国大王，加食邑；
nán wēi huang shòu jìng hǎi jūn jié dù shǐ guān chá chǔ zhì shǐ jiǎn jiào tài wèi jiān yù shǐ dài fū shàng zhù guó ān nán guó wáng xiào zhōng shùn huà gōng chén cì jīn dài qì bì ān mǎ
男威晃，授静海军节度使、观察处置使、检校太尉兼御史大夫、上柱国、安南国王、效忠顺化功臣，赐金带、器币、鞍马。
xián chún wǔ nián zhào ān nán guó wáng fù rì jiǒng guó wáng wēi huang jiā shí yì
咸淳五年，诏安南国王父日煚、国王威晃加食邑。
bā nián míng táng lǐ chéng rì jiǒng wēi huang gè jiā shí yì cì ān mǎ děng wù
八年，明堂礼成，日煚、威晃各加食邑，赐鞍马等物。
dà lǐ guó jí táng nán zhào yě
大理国，即唐南诏也。
xī níng jiǔ nián qiǎn shǐ gòng jīn zhuāng bì gān shān zhān jì dāo jiàn xī pí jiǎ ān pèi
熙宁九年，遣使贡金装碧玕山、毡罽、刀剑、犀皮甲鞍辔。
zì hòu bù cháng lái yì bù lǐng yú hóng lú
自后不常来，亦不领于鸿胪。
zhèng hé wǔ nián guǎng zhōu guān chá shǐ huáng lín zòu nán zhào dà lǐ guó mù yì huái lái yuàn wéi chén qiè yù tīng qí rù gòng
政和五年，广州观察使黄璘奏，南诏大理国慕义怀徕，愿为臣妾，欲听其入贡。
zhào lín zhì jú yú bīn zhōu fán yǒu zòu qǐng jiē sì jìn zhǐ
诏璘置局于宾州，凡有奏请，皆俟进止。
liù nián qiǎn jìn fèng shǐ tiān sì shuǎng yàn bēn li zǐ cóng fù shǐ tǎn chāo li bó xiáng lái zhào lín yǔ guǎng dōng zhuǎn yùn fù shǐ xú tì xié yì què qí suǒ jīng xíng lìng jiān sī yī rén zhǔ zhī
六年，遣进奉使天驷爽彦贲李紫琮、副使坦绰李伯祥来，诏璘与广东转运副使徐惕偕诣阙，其所经行，令监司一人主之。
dào chū jīng hú nán dāng yóu shào zhōu xīn huà xiàn zhì dǐng zhōu ér lín jiā tán zhī xiāng xiāng zhuǎn yùn pàn guān qiáo fāng yù mèi lín nǎi pái bǐ yóu shào zhì tán yóu tán zhì dǐng yí lù
道出荆湖南，当由邵州新化县至鼎州，而璘家潭之湘乡，转运判官乔方欲媚璘，乃排比由邵至潭，由潭至鼎一路。
yù shǐ hé qí dāng nóng shì zhī jì ér guān wàng láo mín zhào ba fāng
御史劾其当农事之际，而观望劳民，诏罢方。
zǐ cóng děng guò dǐng wén xué xiào wén wù zhī shèng qǐng yú yā bàn qiú yì xué zhān bài xuān shèng xiàng shào shǒu zhāng chá xǔ zhī suì wǎng biàn yè jiàn zhū shēng
紫琮等过鼎，闻学校文物之盛，请于押伴，求诣学瞻拜宣圣像，邵守张察许之，遂往，遍谒见诸生。
yòu qǐ guān yù shū gé jǔ hù kòu shǒu
又乞观御书阁，举笏扣首。
qī nián èr yuè zhì jīng shī gòng mǎ sān bǎi bā shí pǐ jí shè xiāng niú huáng xì zhān bì gān shān zhū wù
七年二月，至京师，贡马三百八十匹及麝香、牛黄、细毡、碧玕山诸物。
zhì yǐ qí wáng duàn hé yù wéi jīn zǐ guāng lù dài fu jiǎn jiào sī kōng yún nán jié dù shǐ shàng zhù guó dà lǐ guó wáng
制以其王段和誉为金紫光禄大夫、检校司空、云南节度使、上柱国、大理国王。
cháo tíng yǐ wéi lín yǒu gōng bìng qí zi huī zuó jiē qiān guān shǎo zǐ rì gèng wèi gé mén xuān zàn shè rén
朝廷以为璘有功，并其子晖、昨皆迁官，少子〈日更〉为阁门宣赞舍人。
yǐ ér zhī guì zhōu zhōu tóng hé lín zhà mào lín dé zuì
已而知桂州周穜劾璘诈冒，璘得罪。
zì shì dà lǐ fù bù tōng yú zhōng guó jiān yī zhì lí zhōu hù shì
自是大理复不通于中国，间一至黎州互市。
shào xīng sān nián shí yuè guǎng xī zòu dà lǐ guó qiú rù gòng jí shòu mǎ zhào què zhī bù yù yǐ xū míng láo mín yě
绍兴三年十月，广西奏，大理国求入贡及售马，诏却之，不欲以虚名劳民也。
zhū shèng fēi zòu yuē xī nián dà lǐ rù gòng yán zhě shēn zhǐ qí wàng huáng lín yóu shì huò zuì
朱胜非奏曰："昔年大理入贡，言者深指其妄，黄璘由是获罪。
dì yuē xiá fāng yì yù hé yóu de shí dàn chóu dāng qí mǎ jià zé mǎ fāng zhì yòng yì qí bīng bù wéi wú bǔ yě
"帝曰："遐方异域，何由得实，但仇当其马价，则马方至，用益骑兵，不为无补也。
liù nián qī yuè guǎng xī jīng lüè ān fǔ sī zòu dà lǐ fù qiǎn shǐ fèng biǎo gòng xiàng mǎ zhào jīng lüè sī hù sòng xíng zài yōu lǐ dá zhī
"六年七月，广西经略安抚司奏，大理复遣使奉表贡象、马，诏经略司护送行在，优礼答之。
jiǔ yuè hàn lín xué shì zhū zhèn shàng yán qǐ yù guǎng xī shuài chén fán shì mǎ dāng zé jǐn hòu zhě rèn zhī wú qiǎn hǎo gōng xǐ shì zhī rén yǐ qǐ biān xìn
九月，翰林学士朱震上言，乞谕广西帅臣，凡市马当择谨厚者任之，毋遣好功喜事之人，以启边衅。
yì shí nán běi lù tōng zé jiàn jiǎn guǎng xī shì mǎ zhī shù shù jī xiāo huàn yú wèi rán
异时南北路通，则渐减广西市马之数，庶几消患于未然。
zhào cóng zhī
诏从之。
chún xī èr nián shí yī yuè zhī jìng jiāng fǔ zhāng shì shēn yán bǎo wǔ zhī jìn yòu yǐ yōng guǎn shù bīng bù néng qiān rén zuǒ yòu jiāng dòng dīng shí yú wàn měi shì yǐ wéi fān bì qí yōng zhōu tí jǔ xún jiǎn guān yi jīng qí xuǎn yǐ fǔ dòng dīng
淳熙二年十一月，知静江府张栻申严保伍之禁，又以邕管戍兵不能千人，左、右江峒丁十余万，每恃以为藩蔽，其邕州提举、巡检官宜精其选，以抚峒丁。
yù zhì dà lǐ dāng zì yōng guǎn shǐ yún
欲制大理，当自邕管始云。