宋史 · 脱脱 · Chapter 6 of 496

本纪·卷六

PinyinModern Translation
Size

zhēn zōng yī

○真宗一

zhēn zōng yìng fú jī gǔ shén gōng ràng dé wén míng wǔ dìng zhāng shèng yuán xiào huáng dì huì héng tài zōng dì sān zi yě

真宗应符稽古神功让德文明武定章圣元孝皇帝,讳恒,太宗第三子也。

mǔ yuē yuán dé huáng hòu lǐ shì

母曰元德皇后李氏。

chū qián dé wǔ nián wǔ xīng cóng zhèn xīng jù kuí

初,干德五年,五星从镇星聚奎。

míng nián zhēng yuè hòu mèng yǐ jū chéng rì yǒu shēn shí èr yuè èr rì shēng yú kāi fēng fǔ dì chì guāng zhào shì zuǒ zú zhǐ yǒu wén chéng tiān zì

明年正月,后梦以裾承日,有娠, 十二月二日生于开封府第,赤光照室,左足指有文成“天”字。

yòu yīng ruì zī biǎo tè yì yǔ zhū wáng xī xì hǎo zuò zhàn zhèn zhī zhuàng zì chēng yuán shuài

幼英睿,姿表特异, 与诸王嬉戏,好作战阵之状,自称元帅。

tài zǔ ài zhī yù yú gōng zhōng

太祖爱之,育于宫中。

cháng dēng wàn suì diàn shēng yù tà zuò tài zǔ dà qí zhī fǔ ér wèn yuē tiān zǐ hǎo zuò fǒu

尝登万岁殿,升御榻坐,太祖大奇之,抚而问曰:“天子好作否?

duì yuē yóu tiān mìng ěr

”对曰:“由天命耳。

bǐ jiù xué shòu jīng yī lǎn chéng sòng

”比就学受经,一览成诵。

chū míng dé chāng tài píng xīng guó bā nián shòu jiǎn jiào tài bǎo tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì fēng hán wáng gǎi míng yuán xiū

初名德昌,太平兴国八年,授检校太保、同中书门下平章事,封韩王,改名元休。

duān gǒng yuán nián fēng xiāng wáng gǎi yuán kǎn

端拱元年,封襄王,改元侃。

chún huà wǔ nián jiǔ yuè jìn fēng shòu wáng jiā jiǎn jiào tài fù kāi fēng yǐn

淳化五年九月进封寿王,加检校太傅、 开封尹。

zhì dào yuán nián bā yuè lì wèi huáng tài zǐ gǎi jīn huì réng pàn fǔ shì

至道元年八月立为皇太子,改今讳,仍判府事。

gù shì diàn lú wò cì zài zǎi xiàng shàng gōng liáo chēng chén jiē tuī ràng fú shòu

故事,殿庐幄次在宰相上, 宫僚称臣,皆推让弗受。

jiàn bīn kè li zhì li hàng bì xiān bài yíng sòng jiàng jiē jí mén

见宾客李至、李沆,必先拜,迎送降阶及门。

kāi fēng zhèng wù tián wěi dì liú xīn yù sòng cái jué qīng zhòng mǐ bù chēng qiè gù jīng yù lǚ kōng tài zōng lǚ zhào jiā měi

开封政务填委,帝留心狱讼,裁决轻重,靡不称惬,故京狱屡空,太宗屡诏嘉美。

sān nián sān yuè tài zōng bēng fèng yí zhì jí huáng dì wèi yú jiù qián

三年三月,太宗崩,奉遗制即皇帝位于柩前。

xià sì yuè yǐ wèi zūn huáng hòu wèi huáng tài hòu shè tiān xià cháng shè suǒ bù yuán zhě xián chú zhī

夏四月乙未,尊皇后为皇太后,赦天下,常赦所不原者咸除之。

bǐng shēn qún chén qǐng tīng zhèng biǎo sān shàng cóng zhī

丙申,群臣请听政,表三上,从之。

wù xū shǐ jiàn qún chén yú chóng zhèng diàn xī xù xún cì qì bì

戊戌,始见群臣于崇政殿西序,寻赐器币。

guǐ mǎo mén xià shì láng jiān bīng bù shàng shū píng zhāng shì lǚ duān jiā yòu pú yè

癸卯,门下侍郎兼兵部尚书、平章事吕端加右仆射。

dì yuè wáng yuán fèn jìn fēng yōng wáng wú wáng yuán jié jìn fēng yǎn wáng bìng jiān zhōng shū lìng

弟越王元份进封雍王,吴王元杰进封兖王,并兼中书令。

xú guó gōng yuán wò jìn fēng péng chéng jùn wáng jīng guó gōng yuán chēng jìn fēng ān dìng jùn wáng bìng tóng píng zhāng shì

徐国公元偓进封彭城郡王,泾国公元偁进封安定郡王,并同平章事。

yuán yǎn fēng cáo guó gōng

元俨封曹国公。

zhí láng zhōu guān chá shǐ wéi jí wèi wǔ xìn jūn jié dù shǐ

侄阆州观察使惟吉为武信军节度使。

shì wèi mǎ bù jūn dōu yú hòu fu qián diàn qián dōu zhǐ huī shǐ wáng chāo shì wèi mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ li jì lóng shì wèi bù jūn dōu zhǐ huī shǐ gāo qióng bìng lǐng zhū jūn jié dù

侍卫马步军都虞候傅潜、殿前都指挥使王超、侍卫马军都指挥使李继隆、侍卫步军都指挥使高琼并领诸军节度。

fù mǎ dū wèi wáng chéng yǎn shí bǎo jí wèi xián xìn bìng wèi zhū jūn jié dù shǐ

驸马都尉王承衍、石保吉、魏咸信并为诸军节度使。

jiǎ chén xuān huī běi yuàn shǐ zhī shū mì yuàn shì zhào róng jiā nán yuàn shǐ zuǒ chéng li zhì lǐ bù shì láng li hàng bìng cān zhī zhèng shì

甲辰,宣徽北院使、知枢密院事赵镕加南院使,左丞李至、礼部侍郎李沆并参知政事。

dīng wèi zhōng wài qún chén jìn zhì yī děng

丁未,中外群臣进秩一等。

ba yán tiě dù zhī hù bù fù shǐ

罢盐铁、度支、户部副使。

guǐ chǒu zhì zhèn róng jūn

癸丑,置镇戎军。

yǐ mǎo jìng hǎi jūn jié dù shǐ jiāo zhǐ jùn wáng lí huán jiā jiān shì zhōng jìn fēng nán píng wáng

乙卯,静海军节度使、交阯郡王黎桓加兼侍中,进封南平王。

wǔ yuè dīng mǎo zhào qiú zhí yán

五月丁卯,诏求直言。

gēng wǔ mìng liǎng zhì yì fēng yíng zhī shù yǐ wén

庚午,命两制议丰盈之术以闻。

jiǎ xū hù bù shì láng cān zhī zhèng shì li chāng líng zé shòu zhōng wǔ xíng jūn sī mǎ

甲戌,户部侍郎、参知政事李昌龄责授忠武行军司马。

jiǎ shēn fàng gōng rén jǐ shì suì jiǔ zhě

甲申,放宫人给事岁久者。

bǐng xū yǐ zhèn ān jūn jié dù shǐ li jì lóng tóng píng zhāng shì

丙戌,以镇安军节度使李继隆同平章事。

fēng zǐ qín guó jìn guó èr gōng zhǔ bìng wèi cháng gōng zhǔ qí guó gōng zhǔ gǎi xǔ guó cháng gōng zhǔ mèi xuān cí xián yì shòu chāng wàn shòu sì gōng zhǔ bìng wèi cháng gōng zhǔ

封姊秦国、晋国二公主并为长公主,齐国公主改许国长公主,妹宣慈、贤懿、寿昌、万寿四公主并为长公主。

dīng hài lì qín guó fū rén guō shì wèi huáng hòu

丁亥,立秦国夫人郭氏为皇后。

liù yuè yǐ wèi yǐ tài zōng mò jì cì tiān xià míng shān

六月乙未,以太宗墨迹赐天下名山。

wù xū zhuī fù fú wáng tíng měi xī jīng liú shǒu jiān zhōng shū lìng qín wáng zèng xiōng wèi wáng dé zhāo tài fù qí wáng dé fāng tài bǎo

戊戌,追复涪王廷美西京留守兼中书令、 秦王,赠兄魏王德昭太傅、岐王德芳太保。

jǐ hài shàng dà xíng huáng dì shì yuē shén gōng shèng dé wén wǔ huáng dì miào hào tài zōng

己亥,上大行皇帝谥曰神功圣德文武皇帝,庙号太宗。

xīn chǒu zhào ba xiàn xiáng ruì

辛丑,诏罢献祥瑞。

jiǎ chén fù fēng xiōng yuán zuǒ wèi chǔ wáng

甲辰,复封兄元佐为楚王。

yǐ sì zhuī cè jǔ guó fu rén pān shì wèi huáng hòu shì zhuāng huái

乙巳,追册莒国夫人潘氏为皇后,谥庄怀。

yǐ gōng bù shì láng tóng zhī shū mì yuàn shì qián ruò shuǐ wèi jí xián yuàn xué shì

以工部侍郎、同知枢密院事钱若水为集贤院学士。

zèng dì yuán yì wèi dài guó gōng

赠弟元亿为代国公。

qiū qī yuè yǐ chǒu zhào zhuǎn yùn shǐ gēng dié fù quē fǎng yǐ mín shì

秋七月乙丑,诏转运使更迭赴阙,访以民事。

guǐ yǒu zhào fǎng kǒng zǐ dí sūn

癸酉,诏访孔子嫡孙。

yǐ hài yǐ diàn qián dōu yú hòu fàn tíng zhào lǐng hé xī jūn jié dù shǐ gé bà bǎo shùn jūn jié dù shǐ wáng hàn zhōng wēi sāi jūn jié dù shǐ kāng bǎo yì zhāng guó jūn jié dù shǐ wáng zhāo yuǎn bǎo jìng jūn jié dù shǐ

乙亥,以殿前都虞候范廷召领河西军节度使,葛霸保顺军节度使,王汉忠威塞军节度使,康保裔彰国军节度使,王昭远保静军节度使。

jiǎ shēn yǐ fàn tíng zhào gé bà wèi dìng zhōu zhèn zhōu zhù pō dōu bù shǔ wáng hàn zhōng wèi gāo yáng guān xíng yíng dōu bù shǔ kāng bǎo yì wèi bìng dài zhōu dū bù shǔ

甲申,以范廷召、葛霸为定州、镇州驻泊都部署,王汉忠为高阳关行营都部署,康保裔为并、代州都部署。

bā yuè bǐng shēn ba yán jǐng yì

八月丙申,罢盐井役。

jǐ hài yǐ zhèn hǎi jūn jié dù shǐ cáo bīn wèi shū mì shǐ zhī shū mì yuàn shì zhào róng wéi shòu zhōu guān chá shǐ tóng zhī shū mì yuàn shì li wéi qīng wèi yù shǐ zhōng chéng hù bù shì láng xiàng mǐn zhōng jǐ shì zhōng xià hóu jiào bìng wèi shū mì fù shǐ

己亥,以镇海军节度使曹彬为枢密使,知枢密院事赵镕为寿州观察使,同知枢密院事李惟清为御史中丞,户部侍郎向敏中、给事中夏侯峤并为枢密副使。

gēng zǐ mìng yǐ shí èr yuè èr rì wèi chéng tiān jié

庚子,命以十二月二日为承天节。

wù shēn tài bái fàn tài wēi

戊申,太白犯太微。

jǐ yǒu fēng rǔ mǔ qí guó fū rén liú shì wèi qín guó yán shòu bǎo shèng fū rén

己酉,封乳母齐国夫人刘氏为秦国延寿保圣夫人。

xiān shì dì yǐ hàn táng fēng rǔ mǔ wèi fū rén xiàn jūn gù shì fù zhōng shū yǐ nǎi yǒu shì mìng

先是,帝以汉、唐封乳母为夫人县君故事付中书,已乃有是命。

wù wǔ yíng huò rù dōng jǐng

戊午,荧惑入东井。

gēng shēn xi chuān guǎng wǔ zú liú xū zhú xún jiǎn shǐ hán jǐng yòu lüè shǔ hàn děng zhōu zhāo ān shǐ shàng guān zhèng qián xiá mǎ zhī jié tǎo píng zhī

庚申,西川广武卒刘旴逐巡检使韩景祐, 掠蜀、汉等州,招安使上官正、钤辖马知节讨平之。

jiǔ yuè dīng chǒu èr xīng yǔn xī nán

九月丁丑,二星陨西南。

wù yín yǐ kǒng zǐ sì shí wǔ shì sūn yán shì wèi qū fù xiàn lìng xí fēng wén xuān gōng

戊寅,以孔子四十五世孙延世为曲阜县令,袭封文宣公。

dōng shí yuè xià rén kòu líng zhōu hé hé dōu bù shǔ yáng qióng jī zǒu zhī

冬十月,夏人寇灵州,合河都部署杨琼击走之。

jǐ yǒu zàng tài zōng yú yǒng xī líng

己酉,葬太宗于永熙陵。

dīng sì cì shān líng shǐ ér xià yín bó yǒu chà

丁巳, 赐山陵使而下银帛有差。

suì xīng rù dǐ

岁星入氐。

shí yī yuè jiǎ zǐ fù tài zōng shén zhǔ yú tài miào yǐ yì dé huáng hòu pèi fù zhuāng huái huáng hòu yú bié miào

十一月甲子,祔太宗神主于太庙,以懿德皇后配,祔庄怀皇后于别庙。

bǐng yín zhào liǎng jīng sǐ zuì yǐ xià dì jiǎn yī děng yuán shān líng yì mín cì zū yǒu chà

丙寅, 诏两京死罪以下递减一等,缘山陵役民赐租有差。

jǐ sì zhào gōng bù shì láng qián ruò shuǐ xiū tài zōng shí lù

己巳,诏工部侍郎钱若水修《太宗实录》。

jǐ mǎo cì bó xī bǐ yùn xiǎng shì zú

己卯,赐帛西鄙𫗥饷士卒。

yuè qí shè zhuó jīng ruì zhě shí rén qiān zhí

阅骑射,擢精锐者十人迁职。

yǐ yǒu fèi lǐ jiǎn yuàn

乙酉,废理检院。

shí èr yuè guǐ sì chéng tiān jié qún chén shàng shòu yú chóng dé diàn

十二月癸巳,承天节,群臣上寿于崇德殿。

bǐng shēn zhuī zūn mǔ xián fēi lǐ shì wèi huáng tài hòu

丙申,追尊母贤妃李氏为皇太后。

xīn chǒu zhào zhū lù zhuǎn yùn shǐ shēn chì lìng zhǎng quàn nóng

辛丑,诏诸路转运使申饬令长劝农。

jiǎ chén yǐ yín zhōu guān chá shǐ zhào bǎo jí wèi dìng nán jūn jié dù shǐ

甲辰,以银州观察使赵保吉为定难军节度使。

xián píng yuán nián chūn zhèng yuè xīn yǒu zhào gǎi yuán

咸平元年春正月辛酉,诏改元。

bǐng yín shàng huáng tài hòu lǐ shì shì yuē yuán dé

丙寅,上皇太后李氏谥曰元德。

dīng chǒu zhào xué guān cuī yí zhèng jiǎng shū yīn mìng zǎi chén xuǎn míng jīng shù zhě yǐ wén

丁丑,召学官崔颐正讲《书》,因命宰臣选明经术者以闻。

wù yín yuè yù lóng zhí

戊寅,阅御龙直。

xīn sì sēng nǐ wěi ní děng zì xī tiān lái cháo chēng qī nián shǐ dá

辛巳,僧你尾尼等自西天来朝,称七年始达。

jiǎ shēn huì chū yíng shì běi

甲申,彗出营室北。

èr yuè guǐ sì lǚ duān děng yán huì chū zhī yīng dāng zài qí lǔ fēn

二月癸巳,吕端等言彗出之应当在齐、鲁分。

dì yuē zhèn yǐ tiān xià wèi yōu qǐ zhí yī fāng yé

帝曰:“朕以天下为忧,岂直一方耶?

jiǎ wǔ zhào qiú zhí yán bì diàn jiǎn shàn

”甲午,诏求直言,避殿减膳。

yǐ wèi lǜ qiú lǎo yòu jí bìng liú yǐ xià tīng shú zhàng yǐ xià shì zhī

乙未,虑囚,老幼疾病,流以下听赎,杖以下释之。

dīng yǒu huì miè

丁酉,彗灭。

sān yuè jǐ sì zhì tài píng zhōu

三月己巳,置太平州。

rén shēn cì jìn shì sūn jǐn děng yàn qióng lín

壬申,赐进士孙仅等宴琼林。

xīn sì yǐ zhào bǎo jí guī shùn qiǎn shǐ yù shǎn xī zòng suí yín liú mín huán xiāng jiā jǐ mǐ yī hú

辛巳,以赵保吉归顺,遣使谕陕西,纵绥、银流民还乡,家给米一斛。

xià sì yuè hàn

夏四月,旱。

rén chén dǎo bái lù shān

壬辰,祷白鹿山。

rén yín zhào bǎo jí qiǎn dì jì yuàn rù xiè

壬寅,赵保吉遣弟继瑗入谢。

jǐ yǒu qiǎn shǐ àn tiān xià lì mín bū fù xī chú zhī

己酉,遣使按天下吏民逋负,悉除之。

wǔ yuè wù wǔ shuò rì yǒu shí zhī

五月戊午朔,日有食之。

jiǎ zǐ xìng dà xiàng guó sì qí yǔ shēng diàn ér yǔ

甲子,幸大相国寺祈雨,升殿而雨。

liù yuè xīn mǎo zhào jìn chén jǔ cháng cān guān cái kān zhuǎn yùn shǐ zhě

六月辛卯,诏近臣举常参官才堪转运使者。

bǐng chén yǐ hàn miǎn kāi fēng èr shí wǔ zhōu jūn tián zū

丙辰,以旱,免开封二十五州军田租。

qiū qī yuè jiǎ zǐ zhào mín gòng yì shān líng zhě cì zū shén èr

秋七月甲子,诏民供亿山陵者赐租什二。

jǐ sì zhào yán huái zhū zhōu cáng yì yí hái

己巳,诏沿淮诸州藏瘗遗骸。

bā yuè guǐ mǎo jìn xīn xiǎo qián

八月癸卯,禁新小钱。

jǐ yǒu xìng zhū wáng gōng

己酉,幸诸王宫。

jiǔ yuè jǐ sì zhào lǚ duān qián ruò shuǐ chóng xiū tài zǔ shí lù

九月己巳,诏吕端、钱若水重修《太祖实录》。

rén shēn cì zhōng nán yǐn shì zhǒng fàng sù bó mín qián

壬申,赐终南隐士种放粟帛缗钱。

jǐ mǎo yǐ zuǒ wèi shàng jiàng jūn zhāng yǒng dé wèi tài zǐ tài shī

己卯,以左卫上将军张永德为太子太师。

dōng shí yuè bǐng xū shuò rì yǒu shí zhī

冬十月丙戌朔,日有食之。

wù zǐ lǚ duān wèi tài zǐ tài bǎo hù bù shàng shū zhāng qí xián cān zhī zhèng shì li hàng bìng píng zhāng shì li zhì wéi wǔ shèng jūn jié dù shǐ

戊子,吕端为太子太保,户部尚书张齐贤、参知政事李沆并平章事,李至为武胜军节度使。

jǐ chǒu cān zhī zhèng shì wēn zhòng shū ba wèi lǐ bù shàng shū shū mì fù shǐ xià hóu jiào ba wèi hù bù shì láng hàn lín shì dú xué shì yǐ shū mì fù shǐ xiàng mǐn zhōng wèi bīng bù shì láng cān zhī zhèng shì hàn lín xué shì yáng lì sòng shí bìng wèi shū mì fù shǐ

己丑,参知政事温仲舒罢为礼部尚书,枢密副使夏侯峤罢为户部侍郎、翰林侍读学士,以枢密副使向敏中为兵部侍郎、参知政事,翰林学士杨砺、宋湜并为枢密副使。

bǐng wǔ xǔ qún chén zhù shù yì gé xiàn lìng liǎng zhì quán jiǎn

丙午,许群臣著述诣阁献,令两制铨简。

shí yī yuè bǐng chén lóng bō gòng mǎ èr qiān jì

十一月丙辰,龙钵贡马二千骑。

jiǎ zǐ zhào qì lì dài dì wáng líng miào

甲子,诏葺历代帝王陵庙。

shí èr yuè gēng yín xìng xǔ guó cháng gōng zhǔ dì shì jí

十二月庚寅,幸许国长公主第视疾。

guǐ mǎo lìng sān sī pàn guān jǔ cái kān zhī zhōu zhě gè yī rén

癸卯,令三司判官举才堪知州者各一人。

shì suì xī tóng tǔ bō zhū zú lēi làng shí liù fǔ dà shǒu lǐng gān zhōu huí hú xī nán fán lí zhōu shān hòu mán lái gòng

是岁,溪峒、吐蕃诸族、 勒浪十六府大首领、甘州回鹘、西南蕃黎州山后蛮来贡。

dìng zhōu bāo shāng jia qiǎn shǐ zhèn xù chú shì nián zū

定州苞伤稼,遣使振恤, 除是年租。

èr nián chūn zhēng yuè jiǎ zǐ zhào shàng shū chéng láng gěi shě jǔ shēng cháo guān kě shǒu dà jùn zhě gè yī rén

二年春正月甲子,诏尚书丞、郎、给、舍,举升朝官可守大郡者各一人。

bǐng zǐ dìng zhū sī shǐ yǐ xià zhì sān bān shǐ chén yǒu zuì bǐ pǐn tīng shú

丙子, 定诸司使以下至三班使臣有罪比品听赎。

èr yuè bǐng shēn yǐ zhào pǔ pèi xiǎng tài zǔ miào tíng

二月丙申,以赵普配飨太祖庙庭。

zhào qún chén yíng yǎng fù mǔ juān tiān xià bū fù shì xì qiú

诏群臣迎养父母,蠲天下逋负,释系囚。

jǐ yǒu jiè bǎi guān bǐ zhōu bēn jìng yǒu fú lǜ zhě yù shǐ tái jiū zhī

己酉,戒百官比周奔竞,有弗率者,御史台纠之。

sān yuè bǐng chén jiāng zhè fā lǐn zhèn jī

三月丙辰,江、浙发廪振饥。

wù chén zhì jīng hú nán lù zhuǎn yùn shǐ

戊辰,置荆湖南路转运使。

rén shēn wáng hàn zhōng wèi jīng yuán bīn níng líng huán dōu bù shǔ

壬申,王汉忠为泾、 原、邠、宁、灵、环都部署。

rùn yuè dīng hài yǐ jiǔ bù yǔ dì yù zǎi xiàng yuē fán zhèng yǒu quē shī yi xiāng guī yǐ dào wú xī zhí yán

闰月丁亥,以久不雨,帝谕宰相曰:“凡政有阙失,宜相规以道,毋惜直言。

zhào tiān xià xì qiú fēi shí è wǎng fǎ jí jǐ shā rén zhě sǐ yǐ xià jiǎn yī děng

” 诏天下系囚非十恶、枉法及己杀人者,死以下减一等。

xìng xǔ guó cháng gōng zhǔ dì shì jí yòu xìng běi zhái shì dé yuàn jí

幸许国长公主第视疾,又幸北宅视德愿疾。

zhào liǎng jīng zhū lù shōu yì bào hái yíng sāi pò zhǒng

诏两京诸路收瘗暴骸,营塞破冢。

wù zǐ xìng tài yī gōng tiān qīng sì qí yǔ

戊子,幸太一宫、天清寺祈雨。

jǐ chǒu shàng huáng tài hòu gōng míng yuē wàn ān

己丑,上皇太后宫名曰万安。

gēng yín ba yǒu sī yíng shàn zhī bù jí zhě

庚寅,罢有司营缮之不急者。

zhào zhōng wài chén zhí yán jí jiàn

诏中外臣直言极谏。

cóng dì dé yuàn zú

从弟德愿卒。

rén chén yǔ

壬辰,雨。

xīn chǒu jiāng nán zhuǎn yùn shǐ yán xuān xī zhú shēng mǐ mín cǎi shí zhī

辛丑,江南转运使言宣、歙竹生米,民采食之。

bǐng wǔ zhào jiāng zhè jī mín rù chéng chí cǎi wù jìn

丙午,诏江、 浙饥民入城池LT采勿禁。

xià sì yuè bǐng yín xǔ guó cháng gōng zhǔ hōng

夏四月丙寅,许国长公主薨。

wǔ yuè dīng hài yán fú yòng zhī zhì

五月丁亥,严服用之制。

yǐ sì xìng cáo bīn dì shì jí

乙巳,幸曹彬第视疾。

liù yuè dīng sì zǎi chén jìn chóng xiū tài zǔ shí lù

六月丁巳,宰臣进《重修太祖实录》。

wù wǔ cáo bīn hōng

戊午,曹彬薨。

gēng chén dà shí guó qiǎn shǐ lái gòng

庚辰,大食国遣使来贡。

qī yuè jiǎ shēn yǐ fu qián wèi zhèn dìng gāo yáng guān xíng yíng dōu bù shǔ zhāng zhāo yǔn wèi dōu qián xiá

七月甲申,以傅潜为镇、定、高阳关行营都部署,张昭允为都钤辖。

gěi wài rèn guān zhí tián

给外任官职田。

jǐ chǒu yǐ héng hǎi jūn jié dù shǐ wáng xiǎn wèi shū mì shǐ

己丑,以横海军节度使王显为枢密使。

rén yín zhì shèng jiào xù cì chuán fǎ yuàn

壬寅,制《圣教序》赐传法院。

jiǎ chén xìng guó zǐ jiàn zhào xué guān cuī wò quán jiǎng shàng shū dà yǔ mó

甲辰, 幸国子监,召学官崔偓佺讲《尚书·大禹谟》。

hái xìng chóng wén yuàn cì mì shū jiān jì jiǔ yǐ xià qì bì

还,幸崇文院,赐秘书监、祭酒以下器币。

bǐng wǔ zhì hàn lín shì dú xué shì yǐ bīng bù shì láng yáng huī zhī děng wéi zhī

丙午,置翰林侍读学士,以兵部侍郎杨徽之等为之;

zhì hàn lín shì jiǎng xué shì yǐ guó zǐ jì jiǔ xíng bǐng wèi zhī

置翰林侍讲学士,以国子祭酒邢昺为之。

bā yuè xīn hài yù wén dé diàn wén wǔ bǎi guān rù gé

八月辛亥,御文德殿,文武百官入阁。

yǐ mǎo qún chén shàng zūn hào yuē chóng wén guǎng wǔ shèng míng rén xiào huáng dì

乙卯,群臣上尊号曰崇文广武圣明仁孝皇帝。

dīng sì dà yàn chóng dé diàn shǐ zuò yuè

丁巳,大宴崇德殿,始作乐。

wù wǔ shè yàn jìn chén yú zhōng shū

戊午,社,宴近臣于中书。

bǐng yín dà yuè yú dōng běi jiāo

丙寅,大阅于东北郊。

guǐ yǒu yáng lì zú

癸酉,杨砺卒。

yǐ hài yǐ tài shī zèng jì yáng jùn wáng cáo bīn pèi xiǎng tài zǔ miào tíng sī kōng zèng tài wèi zhōng shū lìng xuē jū zhèng zhōng wǔ jūn jié dù shǐ zèng zhōng shū lìng pān měi yòu pú yè zèng shì zhōng shí xī zǎi pèi xiǎng tài zōng miào tíng

乙亥,以太师赠济阳郡王曹彬配飨太祖庙庭,司空赠太尉中书令薛居正、忠武军节度使赠中书令潘美、右仆射赠侍中石熙载配飨太宗庙庭。

jiǔ yuè gēng chén shuò rì yǒu shí zhī

九月庚辰朔,日有食之。

wù zǐ zhào zōng shì yàn shè hòu yuàn

戊子,召宗室宴射后苑。

jiǎ wǔ fèng ān tài zōng shèng róng yú qǐ shèng yuàn xīn diàn dì bài ér tòng zuǒ yòu jiē yǎn qì

甲午,奉安太宗圣容于启圣院新殿,帝拜而恸,左右皆掩泣。

cì xiū diàn nèi shì mín qián

赐修殿内侍缗钱。

guǐ mǎo xìng qí jì yuàn cì cóng guān mǎ hái yàn shè hòu yuàn

癸卯,幸骐骥院,赐从官马, 还,宴射后苑。

zhèn dìng dū bù shǔ yán bài qì dān bīng yú lián liáng lù shā huò shén zhòng

镇、定都部署言败契丹兵于廉良路,杀获甚众。

dōng shí yuè rén zǐ yí zhōu zhí xī tóng mán qiú sān shí yú rén yì què zhào shì qí zuì qiǎn hái

冬十月壬子,宜州执溪峒蛮酋三十余人诣阙,诏释其罪,遣还。

guǐ chǒu fàng lǐ zhōu mán jiè guī yè mín zū

癸丑,放澧州蛮界归业民租。

wù wǔ zhì fú jiàn lù huì mín cāng

戊午,置福建路惠民仓。

shí yī yuè rén wǔ zhào qīn wáng lǐng dà dū dū fǔ jié zhèn zhě wù jiān zhǎng shǐ

十一月壬午,诏亲王领大都督府节镇者勿兼长史。

yǐ yǒu xiǎng tài miào

乙酉,飨太庙。

bǐng xū sì tiān de yú yuán qiū yǐ tài zǔ tài zōng pèi dà shè tiān xià lù gōng chén zǐ sūn zhī wú lù zhě

丙戌,祀天地于圜丘,以太祖、太宗配,大赦天下,录功臣子孙之无禄者。

yù cháo yuán diàn shòu zūn hào cè

御朝元殿,受尊号册。

dīng hài cì qún chén dài fú ān mǎ qì bì yǒu chà

丁亥,赐群臣带服、鞍马、器币有差。

gēng yín dà yàn hán guāng diàn

庚寅,大宴含光殿。

rén chén zhāng qí xián jiā mén xià shì láng li hàng jiā zhōng shū shì láng zhōng wài chén xī jiā ēn

壬辰,张齐贤加门下侍郎,李沆加中书侍郎,中外臣悉加恩。

jiǎ wǔ yǐ zuǒ shén wǔ jūn dà jiàng jūn dé gōng wèi zuǒ wèi dà jiāng jūn zuǒ wèi dà jiàng jūn dé yí wèi zuǒ shén wǔ jūn dà jiàng jūn

甲午,以左神武军大将军德恭为左卫大将军,左卫大将军德彝为左神武军大将军。

yǐ wèi zhào xìng hé běi suǒ cì dùn shè gěi yòng wú fàn jí zhōu xiàn

乙未,诏:幸河北,所次顿舍给用,毋泛及州县。

yǐ zhōu yíng wèi jià qián jūn dōu bù shǔ shí bǎo jí wéi xíng yíng xiān fēng dōu bù shǔ

以周莹为驾前军都部署,石保吉为行营先锋都部署。

jǐ hài shòu jìn jiāo

己亥,狩近郊。

xīn chǒu cì jīng chéng fù lǎo yī bó

辛丑,赐京城父老衣帛。

wù shēn yǐ wèi xián xìn wèi bèi jì xíng yíng dōu bù shǔ

戊申,以魏咸信为贝、冀行营都部署。

jǐ yǒu yǐ li hàng wèi dōng jīng liú shǒu

己酉,以李沆为东京留守。

shí èr yuè xīn hài cì jìn chén róng fú jiù mǎ

十二月辛亥,赐近臣戎服、厩马。

jiǎ yín jià fā jīng shī cì chén qiáo

甲寅,驾发京师,次陈桥。

wáng zhāo yuǎn zú

王昭远卒。

wù wǔ zhu bi chán zhōu

戊午,驻跸澶州。

jì zhōu yán bài qì dān bīng yú chéng nán shā qiān yú rén duó mǎ bǎi yú pǐ

冀州言败契丹兵于城南,杀千余人,夺马百余匹。

xīn yǒu yàn cóng chén yú xíng gōng

辛酉,宴从臣于行宫。

yǐ wáng chāo děng dū xiān fēng réng shì yǐ zhèn tú bǐ shi bù fèn

以王超等督先锋,仍示以阵图,俾识部分。

rén xū cì jìn chén jiǎ zhòu gōng jiàn

壬戌,赐近臣甲胄、弓剑。

xìng fú qiáo dēng lín hé tíng cì chán zhōu fù lǎo jǐn páo chá bó

幸浮桥,登临河亭,赐澶州父老锦袍、茶帛。

jiǎ zǐ cì dà míng gōng yù kǎi jiǎ yú zhōng jūn

甲子,次大名,躬御铠甲于中军。

qì dān gōng wēi lǔ jūn běn jūn jī bài zhī shā qí qiú shuài

契丹攻威虏军,本军击败之,杀其酋帅。

fǔ zhōu yán guān jūn rù qì dān wǔ hé chuān bá huáng tài wèi zhài jiān qí zhòng fén qí chē zhàng huò mǎ niú wàn jì

府州言官军入契丹五合川,拔黄太尉砦,歼其众, 焚其车帐,获马牛万计。

dīng mǎo zhào jiàn dà míng fǔ fù lǎo láo cì zhī

丁卯,召见大名府父老,劳赐之。

shì suì shā zhōu fán zú shǒu lǐng qióng bù chuān mán xī nán fán zhàn chéng dà shí guó lái gòng

是岁,沙州蕃族首领、 邛部川蛮、西南蕃、占城、大食国来贡。

jiāng zhè guǎng nán jīng hú hàn lán zhōu chūn shuāng hài jia fēn shǐ fā sù zhèn zhī

江、浙、广南、荆湖旱,岚州春霜害稼, 分使发粟振之。

sān nián chūn zhēng yuè jǐ mǎo shuò zhu bi dà míng fǔ

三年春正月己卯朔,驻跸大名府。

zhào bìng dài dōu bù shǔ gāo qióng děng fēn zhūn jì zhōu xíng zhōu

诏并、代都部署高琼等分屯冀州、邢州。

xīn sì lín shì shū mì fù shǐ sòng shí jí

辛巳,临视枢密副使宋湜疾。

guǐ wèi yǐ gé bà wèi bèi jì gāo yáng guān qián jūn xíng yíng dōu bù shǔ

癸未,以葛霸为贝、冀、高阳关前军行营都部署。

lái zhōu fáng yù shǐ tián shào bīn fán shí rén yǐ gōng jìn zhì

莱州防御使田绍斌凡十人以功进秩。

qì dān fàn hé jiān gāo yáng guān dōu bù shǔ kāng bǎo yì sǐ zhī

契丹犯河间,高阳关都部署康保裔死之。

yǐ yǒu liú zhōng wǔ jūn jié dù shǐ fu qián yú fáng zhōu dōu qián xiá zhāng zhāo yǔn yú tōng zhōu bìng xuē duó guān jué

乙酉,流忠武军节度使傅潜于房州、都钤辖张昭允于通州,并削夺官爵。

dīng hài xìng zǐ jí gōng hái dēng zǐ chéng yuè qí shè

丁亥,幸紫极宫, 还,登子城阅骑射。

gāo yáng guān bèi jì lù dōu bù shǔ fàn tíng zhào děng zhuī qì dān zhì mò zhōu zhǎn shǒu wàn yú jí

高阳关、贝、冀路都部署范廷召等追契丹至莫州,斩首万余级。

gēng yín shè hé běi jí zī qí zhōu zuì rén fēi chí zhàng jié dào móu gù shā wǎng fǎ zāng shí è zhì sǐ zhě bìng shì zhī

庚寅,赦河北及淄、齐州罪人,非持杖劫盗、谋故杀、枉法赃、十恶至死者并释之。

lù jiāng lì sǐ shì zhě zǐ sūn mín bèi fén lüě zhě fù qí zū

录将吏死事者子孙,民被焚掠者复其租。

ba yuán biān èr shí sān zhōu jūn què gū

罢缘边二十三州军榷酤。

lìng zhū zhōu jǔ lì mín yǒu wǔ yì jí cái lì guò rén zhě

命令各州推举吏民有武艺和才力过人者。

rén chén sòng shí zú

壬辰,宋湜卒。

jiǎ wǔ fā dà míng fǔ

甲午,发大名府。

yì zhōu jūn biàn hài qián xiá fú zhāo shòu zhú zhī zhōu niú miǎn děng tuī dōu yú hòu wáng jūn wéi shǒu zuò luàn

益州军变,害钤辖符昭寿, 逐知州牛冕等,推都虞候王均为首作乱。

zhào hù bù shǐ léi yǒu zhōng wèi lú zhōu guān chá shǐ shuài shī huì li huì děng tǎo zhī jūn bì chéng mén gù shǒu

诏户部使雷有终为庐州观察使,帅师会李惠等讨之,均闭城门固守。

gēng zǐ zhì zì dà míng fǔ

庚子,至自大名府。

wù shēn xìng lǚ duān dì shì jí

戊申,幸吕端第视疾。

èr yuè gēng shēn yàn hán guāng diàn

二月庚申,宴含光殿。

xīn yǒu zhào jìn chén bìng zhī zá yù shǐ shàng shū shěng wǔ pǐn jí dài guǎn gé sān sī zhí zhě gè jǔ shēng cháo guān yǒu wǔ gàn kān biān rèn yī rén

辛酉,诏:“近臣并知杂御史、尚书省五品及带馆阁三司职者,各举升朝官有武干堪边任一人。

guǐ hài yǐ zhōu yíng wèi xuān huī nán yuàn shǐ wáng jì yīng wèi běi yuàn shǐ bìng zhī shū mì yuàn shì

”癸亥,以周莹为宣徽南院使,王继英为北院使,并知枢密院事。

wáng dàn wèi jǐ shì zhōng tóng zhī shū mì yuàn shì

王旦为给事中,同知枢密院事。

yǐ chǒu yǐ wáng xiǎn wèi dìng zhōu lù xíng yíng dōu bù shǔ wáng chāo wèi zhèn zhōu lù xíng yíng dōu bù shǔ

乙丑,以王显为定州路行营都部署,王超为镇州路行营都部署。

dīng mǎo yì zhōu wáng jūn kāi chéng wěi dùn léi yǒu zhōng děng rù chéng wèi suǒ bài tuì bǎo hàn zhōu li huì sǐ zhī

丁卯,益州王均开城伪遁,雷有终等入城, 为所败,退保汉州,李惠死之。

wù chén jīng jī hàn lǜ qiú

戊辰,京畿旱,虑囚。

guǐ yǒu dà yǔ

癸酉,大雨。

jiǎ xū zhì jìng lè jūn

甲戌,置静乐军。

bǐng zǐ shǎng huā yuàn zhōng zhào cóng chén yàn shè

丙子,赏花苑中,召从臣宴射。

sān yuè wù yín shuò rì yǒu shí zhī

三月戊寅朔,日有食之。

jiǎ wǔ yù chóng zhèng diàn shì lǐ bù gòng jǔ rén

甲午,御崇政殿试礼部贡举人。

xià sì yuè wù shēn shuò cì jìn shì chén yáo zī děng páo hù

夏四月戊申朔,赐进士陈尧咨等袍笏。

gēng xū lǚ duān hōng

庚戌,吕端薨。

jiǎ yín yuè hé běi fáng chéng jǔ rén kāng kè qín děng jī shè

甲寅,阅河北防城举人康克勤等击射。

yǐ mǎo zàng yuán dé huáng tài hòu

乙卯,葬元德皇太后。

dīng sì yǐ gé bà wèi bīn níng huán qìng dōu bù shǔ

丁巳,以葛霸为邠、宁、环、庆都部署。

rén shēn qián zhī yì zhōu niú miǎn xi chuān zhuǎn yùn shǐ zhāng shì bìng xuē jí miǎn liú dān zhōu shì wèi lián zhōu cān jūn

壬申,前知益州牛冕、西川转运使张适并削籍,冕流儋州,适为连州参军。

wǔ yuè dīng mǎo zhào tiān xià sǐ zuì jiǎn yī děng liú yǐ xià shì zhī shí è zhì sǐ móu gù jié shā zuò zāng wǎng fǎ zhě lùn rú lǜ

五月丁卯,诏天下死罪减一等,流以下释之,十恶至死、谋故劫杀、坐赃枉法者论如律。

xìng yù jīn yuán guān yì mài

幸玉津园观刈麦。

jǐ chǒu xìng jīn míng chí guān shuǐ xī suì xìng qióng lín yuàn yàn shè

己丑,幸金明池观水嬉,遂幸琼林苑宴射。

rén yín yù shì hé běi jǔ rén

壬寅,御试河北举人。

hé jué yùn zhōu zhào xǐ zhōu chéng

河决郓州,诏徙州城。

liù yuè jǐ wèi tài bái zhòu jiàn

六月己未,太白昼见。

dīng mǎo yǐ xiàng mǐn zhōng wèi hé běi hé dōng xuān fǔ shǐ àn xún jùn guó cún wèi shì mín

丁卯,以向敏中为河北、河东宣抚使,按巡郡国,存慰士民。

qiū qī yuè jǐ hài yǐ hàn lín shì dú xué shì xià hóu jiào shì jiǎng xíng bǐng wèi jiāng zhè xún fǔ shǐ

秋七月己亥,以翰林侍读学士夏侯峤、侍讲邢昺为江、浙巡抚使。

bā yuè xīn hài jīng dōng shuǐ zāi qiǎn shǐ ān fǔ

八月辛亥,京东水灾,遣使安抚。

jiǔ yuè gēng chén cì qì dān xiáng rén xiāo kěn tóu míng huái zhōng wèi yòu lǐng jūn wèi jiāng jūn yán zhōu cì shǐ

九月庚辰,赐契丹降人萧肯头名怀忠,为右领军卫将军、严州刺史;

zhāo gǔ míng cóng huà wèi yòu jiān mén wèi jiāng jūn

招鹘名从化,为右监门卫将军;

chóng gē míng cóng shùn wèi qiān niú wèi jiāng jūn

虫哥名从顺,为千牛卫将军。

rén chén xìng dà xiàng guó sì suì yàn shè yù jīn yuán

壬辰,幸大相国寺,遂宴射玉津园。

rén yín wèi guó gōng zhāng yǒng dé hōng

壬寅,卫国公张永德薨。

dōng shí yuè jiǎ chén léi yǒu zhōng dà bài zéi dǎng fù yì zhōu shā sān qiān yú rén

冬十月甲辰,雷有终大败贼党,复益州,杀三千余人。

rén zǐ mián hàn dōu xún jiǎn chéng zhōu cì shǐ zhāng sī jūn xuē jí liú fēng zhōu

壬子,绵、汉都巡检、 澄州刺史张思钧削籍流封州。

yǐ mǎo xìng yuán fèn gōng shì jí

乙卯,幸元份宫视疾。

lìng zhū zhōu jiān qún mù

令诸州兼群牧。

jǐ wèi bīn zhōu fáng yù shǐ wáng róng xuē jí liú jūn zhōu

己未,滨州防御使王荣削籍流均州。

jǐ chǒu léi yǒu zhōng zhuī zhǎn wáng jūn yú fù shùn jiān qín qí dǎng liù qiān yú rén

己丑,雷有终追斩王均于富顺监,禽其党六千余人。

zhào yuán chuān xiá lù xì qiú zá fàn sǐ zuì yǐ xià

诏原川峡路系囚杂犯死罪以下。

léi yǒu zhōng děng yǐ gōng jìn zhì yǒu chà

雷有终等以功进秩有差。

bǐng yín yǐ hàn lín xué shì wáng qīn ruò zhī zhì gào liáng hào fēn wéi chuān xiá ān fǔ shǐ

丙寅,以翰林学士王钦若、知制诰梁颢分为川、峡安抚使。

yán zhōu yán pò dà lú xiǎo lú děng shí zú huò rén chù èr shí wàn

延州言破大卢、小卢等十族,获人畜二十万。

shí yī yuè jiǎ xū huán qìng fù bù shǔ xú xìng xuē jí pèi yǐng zhōu

十一月甲戌,环、庆副部署徐兴削籍配郢州。

yǐ hài líng zhōu fù bù shǔ sūn jìn zé shòu fù zhōu tuán liàn fù shǐ

乙亥,灵州副部署孙进责授复州团练副使。

yùn zhōu jué hé sāi

郓州决河塞。

wù yín jūn jī nèi tián shuì

戊寅,均畿内田税。

rén wǔ zhào qún chén jìn yán wú huì cháng cān guān zhuǎn duì rú gù shì wèi yù cì duì zhě tīng fēng shì yǐ wén

壬午,诏群臣尽言无讳,常参官转对如故事,未预次对者听封事以闻。

xīn mǎo rì nán zhì yù cháo yuán diàn shòu cháo

辛卯,日南至,御朝元殿受朝。

bǐng shēn zhāng qí xián ba wèi bīng bù shàng shū

丙申,张齐贤罢为兵部尚书。

shí èr yuè wù shēn shòu jìn jiāo yǐ qīn huò qín xiàn tài miào

十二月戊申,狩近郊,以亲获禽献太庙。

jiǎ yín dà yàn hán guāng diàn

甲寅,大宴含光殿。

yǐ mǎo xìng yuán fèn gōng shì jí

乙卯, 幸元份宫视疾。

dīng sì yuè wǔ yì suì yàn shè yuàn zhōng

丁巳,阅武艺,遂宴射苑中。

gēng shēn ba jīng jī jūn tián shuì

庚申,罢京畿均田税。

yù wú fán bù gòng lí niú

育吾蕃部贡嫠牛。

jiǎ zǐ qì dān shuì mù jiān shǐ huáng yóng děng lǜ shǔ nèi fù cì guàn dài

甲子,契丹税木监使黄颙等率属内附,赐冠带。

bǐng yín kāi fēng fǔ zòu yù kōng zhào jiā zhī

丙寅,开封府奏狱空,诏嘉之。

dīng mǎo zhào hé dōng běi yuán biān lì mín zhǎn biān kòu shǒu yī jí zhī qián wǔ qiān qín zhě bèi zhī huò mǎ zhě gěi bó èr shí pǐ

丁卯,诏河东、北缘边吏民斩边寇首一级支钱五千,禽者倍之,获马者给帛二十匹。

shì suì gāo lí dà shí guó gāo zhōu mán lái gòng

是岁,高丽、大食国、高州蛮来贡。

jī nèi jiāng nán jīng hú hàn guǒ láng zhōu shuǐ bìng zhèn zhī

畿内、江南、荆湖旱,果、阆州水,并振之。

sì nián chūn zhēng yuè jiǎ xū shuò zhào tiān xià xì qiú sǐ zuì jǐ xià jiǎn yī děng zhàng zuì shì zhī

四年春正月甲戌朔,诏天下系囚死罪己下减一等,杖罪释之。

xīn sì xìng fàn tíng zhào dì shì jí

辛巳,幸范廷召第视疾。

jiǎ shēn mìng shū mì zhí xué shì féng zhěng chén yáo sōu xiáng zhōng wài fēng shì

甲申,命枢密直学士冯拯、陈尧叟详中外封事。

zhào yīng yì zhōu jūn mín yīn chéng luàn shā shāng jié dào chú guān lì wài jiē shì bù wèn

诏应益州军民因城乱杀伤劫盗,除官吏外,皆释不问。

yǐ yǒu mìng shōu yì xi chuān yí hái

乙酉,命收瘗西川遗骸。

dīng hài xìng kāi bǎo sì hái yù qián tiān mén guān dēng

丁亥,幸开宝寺,还,御干天门观灯。

gēng zǐ yè qǐ shèng yuàn tài zōng shén yù diàn

庚子,谒启圣院太宗神御殿。

èr yuè dīng wèi qí yǔ

二月丁未,祈雨。

wù shēn jiāo zhōu lí huán gòng xún xī xiàng

戊申,交州黎桓贡驯犀象。

guǐ chǒu jué tiān xià yù

癸丑,决天下狱。

dīng sì xìng dà xiāng guó sì shàng qīng gōng qí yǔ

丁巳,幸大相国寺、上清宫祈雨。

wù wǔ yǔ dì fāng lín xuān jué shì zhān fú bù yù gài

戊午,雨,帝方临轩决事,沾服不御盖。

rén xū zhào qún chén zǐ dì zòu bǔ jīng guān zhě shì yī jīng

壬戌,诏群臣子弟奏补京官者试一经。

jiǎ zǐ shì bū fù guān wù zhě èr qiān liù bǎi yú rén juān bū fù wù èr bǎi liù shí yú wàn

甲子,释逋负官物者二千六百余人,蠲逋负物二百六十余万。

yǐ nà ér fēi lǐ zhě yǐ nèi fǔ qián hái zhī méi zhě gěi qí jiā

已纳而非理者以内府钱还之,没者给其家。

bǐng yín zhào xué shì liǎng shěng yù shǐ tái wǔ pǐn shàng shū shěng zhū sī sì pǐn yǐ shàng jǔ xián liáng fāng zhèng zhí yán gǎn jiàn yī rén

丙寅,诏学士、两省御史台五品、尚书省诸司四品以上,举贤良方正直言敢谏一人。

jǐ sì zhì yǒng lì jiān

己巳,置永利监。

sān yuè jiǎ xū fǔ shuǐ zhōu mán qiú méng yīng děng lái nà bīng qì dú yào jiàn shì bù fù fàn biān

三月甲戌,抚水州蛮酋蒙瑛等来纳兵器、毒药箭,誓不复犯边。

yǐ hài zhào shǐ guǎn hán yuàn děng jǔ yù shǐ tái tuī kān guān

乙亥,诏史馆韩瑗等举御史台推勘官。

dīng chǒu fēng xuě dì wèi zǎi xiàng yuē mái yì pō shèn qīng děng sī quē zhèng yǐ zuǒ yǔ zhì

丁丑,风雪,帝谓宰相曰:“霾曀颇甚,卿等思阙政,以佐予治。

li hàng děng qǐ miǎn guān bù xǔ

”李沆等乞免官,不许。

xīn sì fēn chuān xiá zhuǎn yùn shǐ wèi yì lì zǐ kuí sì lù

辛巳,分川峡转运使为益、利、梓、夔四路。

zhào zhōng nán yǐn shì zhǒng fàng cí jí bù zhì

召终南隐士种放,辞疾不至。

gēng yín zuǒ pú yè lǚ méng zhèng bīng bù shì láng xiàng mǐn zhōng bìng píng zhāng shì zhōng shū shì láng píng zhāng shì li hàng jiā mén xià shì láng

庚寅,左仆射吕蒙正、兵部侍郎向敏中并平章事,中书侍郎、平章事李沆加门下侍郎。

gāo qióng wèi diàn qián dōu zhǐ huī shǐ gé bà wèi shì wèi mǎ jūn dōu zhǐ huī shǐ wáng hàn zhōng wèi diàn qián fù dōu zhǐ huī shǐ bìng lǐng jié dù

高琼为殿前都指挥使,葛霸为侍卫马军都指挥使, 王汉忠为殿前副都指挥使,并领节度。

sī tiān jiàn jìn yí tiān lì

司天监进《仪天历》。

xīn mǎo yǐ cān zhī zhèng shì wáng huà jī wèi gōng bù shàng shū tóng zhī shū mì yuàn shì wáng dàn wèi gōng bù shì láng cān zhī zhèng shì shū mì zhí xué shì féng zhěng chén yáo sōu bìng wèi yòu jiàn yì dài fū tóng zhī shū mì yuàn shì

辛卯,以参知政事王化基为工部尚书,同知枢密院事王旦为工部侍郎、参知政事,枢密直学士冯拯、陈尧叟并为右谏议大夫、同知枢密院事。

xià sì yuè bǐng wǔ gé bà wèi bìng dài xíng yíng dōu bù shǔ

夏四月丙午,葛霸为并、代行营都部署。

rén zǐ zhào qīn lǎo wú jiān shì zhě tè yǔ jìn rèn

壬子,诏亲老无兼侍者特与近任。

huí gǔ kè hán lù shèng gòng yù lè ān míng mǎ bǎo qì yuàn yǐ bīng zhù tǎo jì qiān

回鹘可汗禄胜贡玉勒鞍、名马、宝器,愿以兵助讨继迁。

bǐng chén shěn guān yuàn yǐn duì jīng cháo guān yuè diàn zuì ér chù zhì zhī

丙辰,审官院引对京朝官, 阅殿最而黜陟之。

jǐ wèi yǐ wáng qīn ruò wèi zuǒ jiàn yì dài fū cān zhī zhèng shì

己未,以王钦若为左谏议大夫、参知政事。

gēng shēn xìng yuán fèn gōng shì jí suì xìng zhū wáng gōng

庚申,幸元份宫视疾, 遂幸诸王宫。

xīn wèi yù shì zhì kē jǔ rén

辛未,御试制科举人。

wǔ yuè rén shēn shuò yù qián yuán diàn shòu cháo

五月壬申朔,御乾元殿受朝。

jīng jī xì qiú zuì liú yǐ xià dì jiǎn yī děng zhàng zuì shì zhī

京畿系囚罪流以下递减一等,杖罪释之。

guǐ yǒu yǐ yuán yǎn wèi píng hǎi jūn jié dù shǐ

癸酉, 以元俨为平海军节度使。

jiǎ shēn gōng bù shì láng zhì shì zhū áng duì biàn diàn cì qì bì

甲申,工部侍郎致仕朱昂对便殿,赐器币。

wù zǐ bó zhōu gòng bái tù hái zhī

戊子,亳州贡白兔,还之。

yǐ wèi dà tóng jūn liú hòu sāng zàn wèi shì wèi bù jūn fù dōu zhǐ huī shǐ lǐng hé xī jūn jié dù

乙未,大同军留后桑赞为侍卫步军副都指挥使,领河西军节度。

liù yuè guǐ mǎo yǒu sī yán jiǎn tiān xià rǒng lì fán shí jiǔ wàn wǔ qiān yú rén

六月癸卯,有司言减天下冗吏凡十九万五千余人。

dīng sì zhào dōng chuān mín tián xiān wèi jiāng shuǐ suǒ hài zhě chú qí zū

十七日,下诏原来被江水浸害的东川民田免除其租税。

dīng mǎo zhào zhōu xiàn xué xiào jí jù tú jiǎng sòng zhī suǒ bìng cì jiǔ jīng

丁卯,诏州县学校及聚徒讲诵之所,并赐《九经》。

wù shēn chū zhèn tú shì zǎi xiàng mìng dū jiāng liàn shì yǐ bèi běi biān

戊申,出阵图示宰相,命督将练士,以备北边。

qiū qī yuè gēng wǔ yǐ hé shuò kuì yùn láo mín zhào zhuǎn yùn shǐ jiǎn yáo yì cún xù

秋七月庚午,以河朔馈运劳民,诏转运使减徭役存恤。

jǐ mǎo biān chén yán qì dān móu rù kòu

己卯,边臣言契丹谋入寇。

yǐ wáng xiǎn wèi zhèn dìng gāo yáng guān sān lù dōu bù shǔ wáng chāo wèi fù dōu bù shǔ wáng hàn zhōng wèi dōu pái zhèn shǐ

以王显为镇、定、高阳关三路都部署,王超为副都部署,王汉忠为都排阵使。

bā yuè xīn chǒu zhāng qí xián wèi jīng yuán děng zhōu ān fǔ jīng lüè shǐ

八月辛丑,张齐贤为泾、原等州安抚经略使。

wù shēn chū huán qìng zhì líng zhōu dì tú xiǎn yào shì zǎi xiàng yì zhàn shǒu fāng lüè

戊申,出环庆至灵州地图险要示宰相,议战守方略。

jǐ yǒu yù shì zhì kē jǔ rén

己酉,御试制科举人。

rén zǐ xìng kāi bǎo sì

壬子,幸开宝寺。

yòu xìng yù lóng yíng yuè wǔ yì cì mín qián yǒu chà

又幸御龙营阅武艺, 赐缗钱有差。

suì guān jià běi jiāo yàn shè yú hán fāng yuán

遂观稼北郊,宴射于含芳园。

dīng mǎo qiǎn shǐ bā shǔ lián chá fēng sú guān lì néng fǒu

丁卯,遣使巴蜀,廉察风俗、官吏能否。

wù chén shè yàn zǎi xiàng yú zhōng shū

戊辰,社,宴宰相于中书。

jiǔ yuè qìng zhōu dì zhèn

九月,庆州地震。

li jì qiān xiàn qīng yuǎn jūn

李继迁陷清远军。

dōng shí yuè cáo càn yǐ fán bīng yāo li jì qiān zī zhòng yú táng lóng zhèn

冬十月,曹璨以蕃兵邀李继迁辎重于唐龙镇。

jǐ wèi zhāng bīn pò qì dān yú cháng chéng kǒu

己未,张斌破契丹于长城口。

shí yī yuè rén shēn zhī jiē zhōu dòu pín xiàn bái yīng hái zhī

十一月壬申,知阶州窦玭献白鹰,还之。

wáng xiǎn zòu pò qì dān lù èr wàn rén huò tǒng jūn tiě lín děng

王显奏破契丹,戮二万人,获统军铁林等。

guǐ wèi jīng chéng mín huò jīn pái yǒu zhào wèi jūn wàn nián zì

癸未,京城民获金牌,有“赵为君万年”字。

gēng yín tián jìn jiāo

庚寅,畋近郊。

jiǎ wǔ qiū cí guó lái gòng

甲午,龟兹国来贡。

shí èr yuè dīng wèi zhào shǔ zéi wáng jūn jì píng chú zhuī bǔ wáng mìng yú guà wù zhī mín bìng shì bù wèn

十二月丁未,诏蜀贼王均既平,除追捕亡命,余诖误之民并释不问。

é yán dòng zhòng zhě yǒu sī zhǎn yǐ wén

讹言动众者,有司斩以闻。

bǐng yín tài bái zhòu jiàn nán dòu

丙寅,太白昼见南斗。

dīng mǎo zhào ba sān lù dōu bù shǔ jiān hé běi zhuǎn yùn shǐ

丁卯,诏罢三路都部署兼河北转运使。

rùn yuè jǐ sì xìng dà xiàng guó sì

闰月己巳,幸大相国寺。

dīng chǒu bīn níng fù dōu bù shǔ yáng qióng děng qī jiāng liú lǐng nán

丁丑,邠、宁副都部署杨琼等七将流岭南。

wù yín li jì qiān fán zú é yù děng guī shùn

戊寅,李继迁蕃族讹遇等归顺。

jǐ mǎo yǐ bīng bù shàng shū zhāng qí xián wèi yòu pú yè

己卯,以兵部尚书张齐贤为右仆射。

rén wǔ líng zhōu yán hé wài zhài zhǔ li qióng děng yǐ chéng jiàng xī xià

壬午,灵州言河外砦主李琼等以城降西夏。

shàng niàn qí lì qū jiù qín tè shì qí qīn shǔ

上念其力屈就禽,特释其亲属。

yǐ yǒu li jì qiān bù zú é zhū děng lǜ shǔ lái fù

乙酉,李继迁部族讹猪等率属来附。

gēng yín hé běi jī juān fù jiǎn yì fā lǐn zhèn zhī

庚寅,河北饥,蠲赋减役,发廪振之。

shì suì qiū cí dān méi liú yi gāo shàng xī fǔ shuǐ zhōu mán lái gòng

是岁,龟兹、丹眉流、宜高上溪抚水州蛮来贡。

zǐ zhōu shuǐ qiǎn shǐ zhèn xù

梓州水,遣使振恤。

wǔ nián chūn zhēng yuè rén yín li jì qiān bù jiàng wò làng jǐ děng nèi fù gěi tián zhái

五年春正月壬寅,李继迁部将卧浪己等内附,给田宅。

rén xū huán qìng bù shǔ zhāng níng xí zhū fān fén zú zhàng èr bǎi yú zhǎn shǒu wǔ qiān jí jiàng jiǔ bǎi yú rén

壬戌,环、庆部署张凝袭诸蕃,焚族帐二百余,斩首五千级,降九百余人。

èr yuè yǐ yǒu zhào biān shì jí bìng zhàn méi zhě dōng chūn yī tīng gěi qí jiā

二月乙酉,诏边士疾病战没者,冬春衣听给其家。

jǐ chǒu xìng shàng qīng gōng

己丑,幸上清宫。

yǐ wáng hàn zhōng wèi bīn níng huán qìng lù dōu bù shǔ

以王汉忠为邠宁、环、庆路都部署。

sān yuè dīng yǒu li jì qiān xiàn líng zhōu zhī zhōu péi jì sǐ zhī

三月丁酉,李继迁陷灵州,知州裴济死之。

gēng xū bǐ bù yuán wài láng hóng chén xuē jí liú dān zhōu gōng bù shàng shū zhào chāng yán zé shòu ān yuǎn jūn sī mǎ zhī zá yù shǐ fàn zhèng cí chú zhōu tuán liàn fù shǐ

庚戌,比部员外郎洪湛削籍流儋州, 工部尚书赵昌言责授安远军司马,知杂御史范正辞滁州团练副使。

jǐ wèi yù shì lǐ bù jǔ rén

己未,御试礼部举人。

xià sì yuè rén shēn zhào shǎn xī mín wǎn sòng yuán biān chú liáng zhě cì zū zhī bàn

夏四月壬申,诏陕西民挽送缘边刍粮者,赐租之半。

rén wǔ mìng sān sī suì jiào hù kǒu

壬午,命三司岁较户口。

bǐng xū cì shēn bà jiǔ zhōu mín zū yǒu chà

丙戌,赐深、霸九州民租有差。

guǐ sì fù xióng zhōu què chǎng

癸巳,复雄州榷场。

wǔ yuè gēng zǐ jiǎn hé běi rǒng guān

五月庚子,减河北冗官。

rén yín zhī róng zhōu zhě dé zhēn zuò dào qǔ guān yín qì shì

壬寅,知荣州褚德臻坐盗取官银,弃市。

guǐ mǎo zhì xiàn zhōu

癸卯,置宪州。

dài zhōu jìn shì li guāng fǔ shàn jī jiàn yì què

代州进士李光辅善击剑,诣阙。

dì yuē ruò jiǎng yòng zhī mín xī hǎo jiàn yǐ

帝曰:“若奖用之,民悉好剑矣。

qiǎn hái

”遣还。

jiǎ chén zhào shēn míng nèi shì yǎng yī zi zhì

甲辰,诏申明内侍养一子制。

yǐ sì juān tiān xià bū fù

乙巳,蠲天下逋负。

bǐng wǔ yǐ wáng xiǎn wèi hé yáng sān chéng jié dù shǐ

丙午,以王显为河阳三城节度使。

liù yuè guǐ yǒu jì qiān wéi lín zhōu cáo càn qǐng jì shī zhào fā bìng dài shí xí zhōu bīng yuán zhī

六月癸酉,继迁围麟州,曹璨请济师,诏发并、代、石、隰州兵援之。

yǐ hài yǐ shì wèi mǎ jūn dōu yú hòu wáng chāo wèi dìng zhōu lù zhù bó xíng yíng dōu bù shǔ

乙亥, 以侍卫马军都虞候王超为定州路驻泊行营都部署。

jǐ mǎo yǐ xuān huī nán yuàn shǐ zhī shū mì yuàn shì zhōu yíng wèi yǒng qīng jūn jié dù shǐ

己卯,以宣徽南院使、知枢密院事周莹为永清军节度使。

jǐ yǒu zhào yì bīng bā qiān fēn tún huán qìng jīng yuán

己酉,诏益兵八千分屯环庆、泾原。

zhī lín zhōu wèi jū shí yán jì qiān yǐ zhòng èr wàn lái gōng chéng bīng chū jī zǒu zhī shā shāng guò bàn

知麟州卫居实言继迁以众二万来攻城,兵出击走之,杀伤过半。

shì yuè dū chéng dà yǔ huài lú shè mín yǒu yā sǐ zhě zhèn xù qí jiā

是月,都城大雨,坏庐舍,民有压死者, 振恤其家。

qiū qī yuè jiǎ wǔ shuò rì yǒu shí zhī

秋七月甲午朔,日有食之。

wù xū xìng qǐ shèng yuàn tài píng xīng guó sì shàng qīng gōng zhì dǎo yǔ jì suì xìng lóng wèi yíng shì suǒ huài yuán shì láo cì yǒu chà

戊戌,幸启圣院、太平兴国寺、上清宫致祷,雨霁, 遂幸龙卫营视所坏垣室,劳赐有差。

yǐ sì zhào zhōng nán yǐn shì zhǒng fàng

乙巳,召终南隐士种放。

shū dīng gāng hé

疏丁冈河。

guǐ chǒu zhào xǔ gāo zhōu mán tián yàn yī zi chéng bǎo děng rù cháo cì qì bó guàn dài

癸丑,诏许高州蛮田彦伊子承宝等入朝,赐器帛、冠带。

yǐ mǎo mù hé běi dīng zhuàng

乙卯,募河北丁壮。

rén xū qì dān dà lín zhài shǐ wáng zhāo mǐn děng lái jiàng

壬戌,契丹大林砦使王昭敏等来降。

róng rén kòu hóng dé zhài shǒu jiāng jī zǒu zhī

戎人寇洪德砦,守将击走之。

guǐ hài zēng chuān xiá guān fèng qián

癸亥,增川峡官奉钱。

bā yuè qún chén sān biǎo shàng zūn hào bù yǔn

八月,群臣三表上尊号,不允。

bǐng zǐ shā zhōu cáo zōng shòu qiǎn shǐ rù gòng yǐ zōng shòu wèi guī yì jūn jié dù shǐ

丙子,沙州曹宗寿遣使入贡,以宗寿为归义军节度使。

yǐ yǒu shí xí bù shǔ yán hé xī fán zú yè làng nán shān děng sì bǎi rén lái guī

乙酉,石、隰部署言河西蕃族拽浪南山等四百人来归。

jiǔ yuè wù shēn zhǒng fàng duì yú biàn diàn shòu zuǒ sī jiàn zhí zhāo wén guǎn

九月戊申,种放对于便殿,授左司谏、直昭文馆。

yǐ mǎo cì zhǒng fàng dì zhái

乙卯,赐种放第宅。

dōng shí yuè jǐ sì qiǎn shǐ jī yào cì zhèn róng jūn jiāng shì

冬十月己巳,遣使赍药赐镇戎军将士。

wù yín zhào hé xī róng rén guī shùn zhě gěi nèi dì xián tián chù zhī

戊寅,诏河西戎人归顺者,给内地闲田处之。

yòu zhào zhū zhōu zhǎng lì yǔ zuǒ zhí guān tóng lù wèn dà bì zuì rén

又诏诸州长吏与佐职官同录问大辟罪人。

xīn sì jīng yuán bù shǔ xì nèi shǔ fán zú shù pàn zhě jiǔ shí yī rén qǐng zhū zhī zhào shì qí zuì

辛巳,泾原部署系内属蕃族数叛者九十一人,请诛之,诏释其罪。

dīng hài píng zhāng shì xiàng mǐn zhōng ba wèi hù bù shì láng yòu pú yè zhāng qí xián wèi tài cháng qīng

丁亥,平章事向敏中罢为户部侍郎,右仆射张齐贤为太常卿。

gēng yín xiū fēng zhōu chéng

庚寅,修丰州城。

shí yī yuè rén chén zhào lín zhōu gěi fù yī nián

十一月壬辰,诏麟州给复一年。

jiǎ wǔ liù gǔ shǒu lǐng pān luō zhī děng gòng mǎ dì gěi qí zhí

甲午,六谷首领潘罗支等贡马,第给其直。

xīn chǒu xiǎng tài miào

辛丑,享太庙。

rén yín sì tiān de yú yuán qiū dà shè

壬寅,祀天地于圜丘,大赦。

dīng wèi bái zhōu mín huáng shòu bǎi yú suì cì sù bó

丁未,白州民黄受百余岁,赐粟帛。

jǐ yǒu fēng zǐ xuán yòu wèi xìn guó gōng

己酉,封子玄祐为信国公。

gēng xū lǚ méng zhèng jiā sī kōng li hàng jiā yòu pú yè chǔ wáng yuán zuǒ wèi yòu yǔ lín jūn shàng jiàng jūn yōng wáng yuán fèn shǒu tài fù yǎn wáng yuán jié shǒu tài bǎo cáo guó gōng yuán yǎn tóng píng zhāng shì

庚戌,吕蒙正加司空,李沆加右仆射,楚王元佐为右羽林军上将军,雍王元份守太傅,兖王元杰守太保,曹国公元俨同平章事。

shí èr yuè rén wǔ cì jīng chéng bǎi suì lǎo rén zhù dào yán jué yī jí

十二月壬午, 赐京城百岁老人祝道岩爵一级。

guǐ wèi qiān lín zhōu nèi shǔ rén yú lóu fán

癸未,迁麟州内属人于楼烦。

shì suì hé běi zhèng cáo huá zhōu jī zhèn zhī

是岁,河北、郑、曹、 滑州饥,振之。

✦ You read 本纪·卷六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.