yì mù liǎng mén fán sì shí mù
异木(两门凡四十目)
zhǔ yī zhōu shù yǎn sāng bù zhòu mù wén zi shù shèng gǔ zhī lù mù dǎo shēng mù yǒu mù guāng láng shù
主一州树偃桑不昼木蚊子树圣鼓枝鹿木倒生木黝木桄榔树
guài sōng fēng rén fēng guǐ fēng shēng rén líng fēng pò mù yǒu ròu jiāng zhōng fēng cái hé bó xià cái dòu wén chuán mù
怪松枫人枫鬼枫生人灵枫破木有肉江中枫材河伯下材斗蚊船木
jiāo ràng mù qiān suì sōng hàn zhàng huà dié shù fú shuǐ cái duān zhèng shù chóng xián lǐ huái sān zhī huái yǐng huái
交让木千岁松汗杖化蝶树涪水材端正树崇贤里槐三枝槐瘿槐
jīng gēn zhěn wǔ zhòng sāng qīng tíng shù wú huàn mù cù xīn shù dēng dì zào jiá biàn bái tán shù
荆根枕五重桑蜻蜓树无患木醋心树登第皂荚辨白檀树
lěi màn téng shí bēi zhōng téng rén zǐ téng mì cǎo màn hú màn cǎo yě hú sī yì mù
藟蔓藤实杯钟藤人子藤蜜草蔓胡蔓草野狐丝异木
zhǔ yī zhōu shù
主一州树
dōng fāng huāng wài
东方荒外。
yǒu yù zhāng yān
有豫章焉。
cǐ shù zhǔ yī zhōu
此树主一州。
qí gāo qiān zhàng wéi bǎi zhàng
其高千丈,围百丈。
běn shàng sān bǎi zhàng shǐ shǐ yuán zuò běn jù chén xiào běn gǎi yǒu zhī tiáo fū zhāng rú zhàng
本上三百丈,始(“始”原作“本”,据陈校本改)有枝条,敷张如帐。
shàng yǒu xuán hú hēi yuán
上有玄狐黑猿。
shù zhǔ yī zhōu nán běi bìng liè miàn xiàng xī nán
树主一州,南北并列,面向西南。
yǒu jiǔ lì shì cāo fǔ fá zhī yǐ zhàn jiǔ zhōu jí xiōng
有九力士,操斧伐之,以占九州吉凶。
zhuó fù qí zhōu yǒu fú
斫复,其州有福;
chuàng zhě zhōu bó yǒu bìng
创者州伯有病;
jī suì bù fù zhě qí zhōu miè wáng wáng yán zhōu bó sǐ fù zhě mù chuàng fù yě chū shén yì jīng
积岁不复者,其州灭亡(“亡”言州伯死,“复”者木创复也,出《神异经》。
bó zì yuán quē
“伯”字原阙。
chū shén yì jīng sì zì yuán zài zhě zì xià jù chén xiào běn bǔ gǎi
出《神异经》四字原在“者”字下,据陈校本补改)。
yǎn sāng
偃桑
dōng fāng yǒu shù yān gāo bā shí zhàng
东方有树焉,高八十丈。
fū zhāng zì fǔ
敷张自辅。
qí yè zhǎng yī zhàng guǎng liù qī chǐ
其叶长一丈,广六七尺。
míng yuē sāng
名曰桑。
qí shàng zì yǒu cán zuò jiǎn cháng sān chǐ
其上自有蚕,作茧长三尺。
qiāo yī jiǎn de sī yī jīn
缲一茧,得丝一斤。
yǒu zhēn yān cháng sān chǐ wǔ cùn wéi rú zhǎng sāng shì yǎn sāng dàn shù zhǎng dà ěr
有椹焉,长三尺五寸,围如长(桑是偃桑,但树长大耳)。
chū shén yì jīng
(出《神异经》)
bù zhòu mù
不昼木
huāng wài yǒu huǒ shān qí zhōng shēng bù zhòu zhī mù zhòu yè huǒ rán de pù fēng bù měng měng yǔ bù miè
很远的地方有一座火山,山中生长着一种不分白天黑夜的树木,白天黑夜都在燃烧,受到日晒和风吹火势也不变得猛烈,受到大雨的浇泼火也不灭。
chū shén yì jīng
(出《神异经》)
wén zi shù
蚊子树
yǒu shù rú dōng qīng shí shēng zhī jiān xíng rú pí pá zi
有树如冬青,实生枝间,形如枇杷子。
měi shú jí chè liè wén zi qún fēi wéi pí ké ér yǐ
每熟即坼裂,蚊子群飞,唯皮壳而已。
tǔ rén wèi zhī wén zi shù
土人谓之蚊子树。
chū lǐng nán yì wù zhì
(出《岭南异物志》)
shèng gǔ zhī
圣鼓枝
hán kuāng hán kuāng yuán zuò shě sù jù yǒu yáng zá zǔ shí gǎi xiàn shuǐ kǒu xià dōng àn yǒu shèng gǔ jí yáng shān zhī gǔ zhī yě héng zài chuān cè
含洭(“含洭”原作“舍溯”,据《酉阳杂俎》十改)县水口下东岸,有圣鼓,即杨山之鼓枝也,横在川侧。
chōng bō suǒ jī wèi cháng yí dòng
冲波所激,未尝移动。
zhòng niǎo fēi míng mò yǒu cuì zhě
众鸟飞鸣,莫有萃者。
bān rén wù yǐ gāo chù yǐ huàn nüè
般人误以篙触,以患疟。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
lù mù
鹿木
wǔ líng jùn běi yǒu lù mù èr zhū mǎ fú bō suǒ zhǒng
武陵郡北,有鹿木二株,马伏波所种。
mù duō jié
木多节。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
dǎo shēng mù
倒生木
dǎo shēng mù cǐ mù yī shān shēng gēn zài shàng
倒生木,此木依山生,根在上。
yǒu rén chù zé yè xī rén qù zé yè shū
有人触则叶翕,人去则叶舒。
chū dōng hǎi
出东海。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
yǒu mù
黝木
yǒu mù jié yǐ chōng shòu kě yǐ wèi biān
黝木,节以盅兽,可以为鞭。
yuán quē chū chù jīn jiàn yǒu yáng zá zǔ xù shí
(原阙出处,今见《酉阳杂俎续》十)
guāng láng shù
桄榔树
gǔ nán hǎi xiàn yǒu guāng láng shù fēng tóu shēng yè yǒu miàn
古南海县有桄榔树,峰头生叶,有面。
dà zhě chū miàn nǎi zhì bǎi hú
大者出面,乃至百斛。
yǐ niú rǔ dàn zhī shén měi
以牛乳啖之,甚美。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
guài sōng
怪松
nán kāng yǒu guài sōng
南康有怪松。
cóng qián cì shǐ měi lìng huà gōng xiě sōng bì shù zhī shuāi cuì
从前刺史,每令画工写松,必数枝衰悴。
hòu yīn yī kè yǔ jì huán yǐn qí xià jīng rì sōng sǐ
后因一客与妓,环饮其下,经日松死。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
fēng rén zhòng tián
枫人(种田)
lǐng zhōng zhū shān duō fēng shù
岭中诸山多枫树。
shù lǎo duō yǒu liú yǐng
树老多有瘤瘿。
hū yī yè yù bào léi zhòu yǔ qí shù zhuì zé àn cháng sān shù chǐ
忽一夜遇暴雷骤雨,其树赘则暗长三数尺。
nán rén wèi zhī fēng rén
南人谓之枫人。
yuè wū yún qǔ zhī diāo kè shén guǐ yì zhì líng yàn
越巫云,取之雕刻神鬼,异致灵验。
chū lǐng biǎo lù yì
(出《岭表录异》)
fēng guǐ
枫鬼
lín chuān jì yún fǔ zhōu má gū shān huò yǒu dēng zhě wàng zhī lú yuè péng lǐ jiē zài qí xià
《临川记》云,抚州麻姑山,或有登者,望之,庐岳彭蠡,皆在其下。
yǒu huáng lián hòu pò héng shān fēng shù
山上有黄连、厚朴和恒山枫树。
shù qiān nián zhě yǒu rén xíng yǎn bí kǒu bì ér wú jiǎo
数千年者,有人形,眼鼻口臂而无脚。
rù shān zhě jiàn zhī huò yǒu zhà zhī zhě jiē chū xuè
入山者见之,或有砟之者,皆出血。
rén jiē yǐ lán guān yú qí tóu míng rì kàn shī lán wèi fēng zǐ guǐ
人皆以蓝冠于其头,明日看失蓝,为枫子鬼。
chū shí dào jì
(出《十道记》)
fēng shēng rén
枫生人
jiāng dōng jiāng xī shān zhōng duō yǒu fēng mù rén yú fēng shù xià shēng shì rén xíng cháng sān sì chǐ
江东江西山中,多有枫木人,于枫树下生,似人形,长三四尺。
yè léi yǔ jí zhǎng yǔ shù qí jiàn rén jí suō yī jiù
夜雷雨,即长与树齐,见人即缩依旧。
céng yǒu rén hé lì yú shǒu shǒu zì yuán quē jù míng chāo běn chén xiào běn bǔ míng rì kàn lì zǐ guà zài shù tóu shàng
曾有人合笠于首(“首”字原阙,据明抄本、陈校本补),明日看,笠子挂在树头上。
hàn shí yù yǔ yǐ zhú shù qí tóu xì zhī jí yǔ
旱时欲雨,以竹束其头,禊之即雨。
rén qǔ yǐ wéi shì pán jí shén yàn
人取以为式盘,极神验。
fēng mù zǎo de shì yě
枫木枣地是也。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
líng fēng
灵枫
nán zhōng yǒu fēng zǐ guǐ fēng mù zhī lǎo zhě rén xíng yì hū wèi líng fēng yān
南中有枫子鬼,枫木之老者人形,亦呼为灵枫焉。
chū shù yì jì
(出《述异记》)
pò mù yǒu ròu
破木有肉
yǒu rén pò dà mù mù zhōng yǒu ròu kě wǔ jīn rú shú zhū ròu
有人破大木,木中有肉,可五斤,如熟猪肉。
chū jī shén lù
(出《稽神录》)
jiāng zhōng fēng cái
江中枫材
xún hǎi zhī jiān měi gòu wū jí mìng mín tà mù yú jiāng zhōng duǎn cháng xì dà wéi suǒ qǔ
循海之间,每构屋,即命民踏木于江中,短长细大,唯所取。
lǜ sōng cái yě
率松材也。
bǐ sú cháng yòng bù zhī gǔ zhī hé rén duàn jié
彼俗常用,不知古之何人断截。
mái ní shā zhōng jì bù xiǔ dù yòu duō rú shì
埋泥沙中,既不朽蠹,又多如是。
shì kě yì zhě
事可异者。
chū lǐng nán yì wù zhì
(出《岭南异物志》)
hé bó xià cái
河伯下材
zhōng sù xiàn shān xià yǒu shén yǔ zhēn shuǐ zhì cǐ fèi téng gǔ nù
中宿县山下有神宇,溱水至此,沸腾鼓怒。
chá mù fàn zhì cǐ lún mò jìng wú chū zhě shì rén yǐ wéi hé bó xià cái
槎木泛至此沦没,竟无出者,世人以为河伯下材。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
dòu jiāo chuán mù
斗蛟船木
zhāng mù jiāng dōng rén duō qǔ wèi chuán
樟木,江东人多取为船。
chuán yǒu yǔ jiāo lóng dòu zhě
船有与蛟龙斗者。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
jiāo ràng mù
交让木
wǔ líng jùn jì bái zhì shān yǒu mù míng jiāo ràng
武陵郡记,白雉山有木,名交让。
zhòng mù fū róng hòu fāng méng yá
众木敷荣后,方萌芽;
yì gèng suì dié róng yě
亦更岁迭荣也。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
qiān suì sōng
千岁松
yù cè jì chēng qiān suì sōng shù sì biān pī yuè shàng miǎo bù zhǎng
《玉策记》称,千岁松树,四边披越,上杪不长。
wàng ér shì zhī yǒu rú yǎn gài
望而视之,有如偃盖。
qí zhōng yǒu wù rú qīng quǎn huò rú rén
其中有物,如青犬,或如人。
jiē shòu wàn suì
皆寿万岁。
chū bào pǔ zǐ
(出《抱朴子》)
hàn zhàng
汗杖
dōng fāng shuò xi nà hán guó huí
东方朔西那汗国回。
de shēng mù shí méi
得声木十枚。
dì yǐ cì dà chén
帝以赐大臣。
rén yǒu jí zé zhàng hàn jiāng sǐ zé zhé
人有疾则杖汗,将死则折。
lǐ yǔ shēng nián wèi bàn zhàng bù hàn
里语:“生年未半杖不汗。
chū yǒu yáng zá zǔ
”(出《酉阳杂俎》)
huà dié shù
化蝶树
cháng ān chéng jìn yuàn nèi yī dà shù dōng yuè xuě zhōng hū huā yè mào shèng
长安城禁苑内一大树,冬月雪中,忽花叶茂盛。
jí diāo luò jiē shi qí zi guāng míng càn làn rú huǒ zhī míng yān
及凋落结实,其子光明璨烂,如火之明焉。
shù rì jiē huà wèi hóng jiá dié fēi qù
数日,皆化为红蛱蝶飞去。
zhì míng nián táng gāo zǔ zì táng guó rù cháng ān
至明年,唐高祖自唐国入长安。
cǐ bì qián zhào yě
此必前兆也。
chū xiāo xiāng lù
(出《潇湘录》)
fú shuǐ cái
涪水材
zǐ tóng qī xiàn táng dà lì qī nián xià liù yuè jiǎ zǐ fú shuǐ fàn yì liú mù shù qiān tiáo
梓童郪县,唐大历七年,夏六月甲子,涪水泛溢,流木数千条。
liáng dòng xiāng jué jù bèi
梁栋欀桷具备。
bǔ nèi chéng wū xī cǐ mù
补内城屋,悉此木。
qiáo lín wèi zhī jì
乔林为之记。
chū qià wén jì
(出《洽闻记》)
duān zhèng shù
端正树
cháng ān xī duān zhèng shù qù mǎ wéi yī shè zhī chéng nǎi táng dé zōng huáng dì xìng fèng tiān dǔ qí bì fèi xī yǐ měi míng
长安西端正树,去马嵬一舍之程,乃唐德宗皇帝幸奉天,睹其蔽芾,锡以美名。
hòu yǒu wén shì jīng guò tí shī nì lǚ bù xiǎn xìng míng
后有文士经过,题诗逆旅,不显姓名。
shī yuē xī rì piān zhān yǔ lù róng dé huáng xi xìng cì jiā míng
诗曰:“昔日偏沾雨露荣,德皇西幸赐嘉名。
mǎ wéi cǐ qù wú duō de hé xiàng yáng fēi zhǒng shàng shēng
马嵬此去无多地,合向杨妃冢上生。
fēng yǎ yǒu rú cǐ yān
”风雅有如此焉。
chū shū qíng shī
(出《抒情诗》)
chóng xián lǐ huái
崇贤里槐
táng chén pǔ zhě yuán hé zhōng chóng xián lǐ cǐ jiē dà mén wài yǒu huái shù cháng huáng hūn xǐ yǐ kuī wài
唐陈朴者,元和中,崇贤里此街大门外,有槐树,尝黄昏徙倚窥外。
jiàn ruò fù rén jí lǎo hú yì niǎo zhī lèi jìn rù shù zhōng
见若妇人及老狐异鸟之类,进入树中。
suì fá shì zhī
遂伐视之。
shù fán sān chá bìng kōng zhōng yī chá zhōng yǒu dú tóu lì yī bǎi èr shí yī méi zhōng qiǎng yī sǐ ér zhǎng chǐ yú
树凡三槎,并空中,一槎中有独头栗一百二十一枚,中襁一死儿,长尺余。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
sān zhī huái
三枝槐
táng xiàng guó li shí hé zhōng yǒng lè yǒu zhái
唐相国李石,河中永乐有宅。
tíng huái yī běn chōu sān zhī zhí guò táng qián wū jǐ yī zhī bù jí
庭槐一本,抽三枝,直过堂前屋脊,一枝不及。
xiàng guó tóng táng kūn dì sān rén yuē shí yuē ér chén xiào běn ér zuò chéng jiē dēng zǎi zhí
相国同堂昆弟三人,曰石,曰而(陈校本“而”作“程”),皆登宰执;
wéi fú yī rén lì qī zhèn shǐ xiāng ér yǐ
唯福一人,历七镇使相而已。
yuán quē chū chù jīn jiàn yǒu yáng zá zǔ xù shí
(原阙出处,今见《酉阳杂俎续》十)
yǐng huái
瘿槐
huá zhōu sān jiā diàn xī běi dào biān yǒu huái shén dà cōng yù zhōu huí kě yīn shù mǔ
华州三家店西北道边,有槐甚大,葱郁周回,可荫数亩。
huái yǒu yǐng xíng rú èr zhū xiāng chèn bēn zǒu
槐有瘿,形如二猪,相趂奔走。
qí huí gù kǒu ěr tóu zú yī rú sù zhě
其回顾口耳头足,一如塑者。
chū wén qí lù
(出《闻奇录》)
jīng gēn zhěn
荆根枕
gǔ rén zhāng hóng zhě xíng zhì huá yuè miào qián hū hūn měng qián jìn bù kě xì mǎ yú yī jīn jīng shù ér hān shuì
贾人张弘者,行至华岳庙前,忽昏懵,前进不可,系马于一金荆树而酣睡。
mǎ jīng yè chū shù gēn ér qù
马惊,拽出树根而去。
wù zhú ér jí zhī
寤,逐而及之。
shù gēn xíng rú shī zi máo zhǎo yǎn ěr zú wěi wú bù xī jù
树根形如狮子,毛爪眼耳足尾,无不悉具。
nǎi yú huá yīn xiàn qiú mù gōng xiū zhī wèi yī zhěn xiàn yú miào
乃于华阴县,求木工修之为一枕,献于庙。
shǒu miào zhě cháng yǐ kuì suǒ zhī
守庙者常以匮锁之。
xíng rén wén zhě lù shǒu miào zhě bǎi qián shǐ huò yī jiàn
行人闻者,赂守庙者百钱,始获一见。
chū wén qí lù
(出《闻奇录》)
wǔ zhòng sāng
五重桑
luò zhōng yuàn huì sì wèi zhōng shū shì láng wáng yì shě zhái lì yě
洛中愿会寺,魏中书侍郎王翊舍宅立也。
fó táng qián shēng sāng shù yī zhū zhí shàng wǔ chǐ zhī tiáo héng rào kē yè páng bù xíng rú yǔ gài
佛堂前生桑树一株,直上五尺,枝条横绕,柯叶旁布,形如羽盖。
fù gāo wǔ chǐ yòu rán
复高五尺,又然。
fán wèi wǔ zhòng
凡为五重。
měi yī zhòng yè zhēn gè yì
每一重,叶椹各异。
jīng shī dào sú wèi zhī shén sāng
京师道俗,谓之神桑。
guān zhě shén zhòng
观者甚众。
dì wén ér è zhī yǐ wéi huò zhòng mìng jǐ shì huáng mén shì láng yuán jì fá shā zhī
帝闻而恶之,以为惑众,命给事黄门侍郎元纪,伐杀之。
qí rì yún wù huì míng xià fǔ zhī chù liú xiě zhì de jiàn zhě mò bù bēi qì
其日云雾晦冥,下斧之处,流血至地,见者莫不悲泣。
chū luò yáng qié lán jì
(出《洛阳伽蓝记》)
qīng tíng shù
蜻蜓树
xī lóu yuē jū cháng shān jù chán zuò
昔娄约居常山,据禅座。
yǒu yī yě yù shǒu chí yī shù
有一野妪,手持一树。
zhí zhī yú tíng yán cǐ shì qīng tíng shù
植之于庭,言此是蜻蜓树。
suì jiǔ fēn fāng yù mào
岁久芬芳郁茂。
yǒu yī wū shēn chì wěi zhǎng cháng zhǐ xī qí shàng
有一乌,身赤尾长,常止息其上。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
wú huàn mù
无患木
wú huàn mù shāo zhī jí xiāng bì è qì
无患木,烧之极香,避恶气。
yī míng jìn lóu yī míng huán
一名噤娄,一名桓。
xī yǒu shén wū yuē yáo mào néng fú hé bǎi guǐ qín chī mèi yǐ wú huàn mù jī shā zhī
昔有神巫曰瑶眊,能符劾百鬼,擒魑魅,以无患木击杀之。
shì rén jìng qǔ cǐ mù wèi qì yòng què guǐ yīn yuē wú huàn mù
世人竞取此木为器,用却鬼,因曰无患木。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
cù xīn shù
醋心树
dù shī rén cháng lìn jū
杜师仁尝赁居。
tíng yǒu jù xìng shù
庭有巨杏树。
lín jū lǎo rén měi dān shuǐ zhì shù cè bì tàn yuē cǐ shù kě xī
邻居老人,每担水至树侧,必叹曰:“此树可惜。
dù jí zhī
”杜诘之。
lǎo rén yún mǒu shàn zhī mù bìng cǐ shù yǒu jí mǒu qǐng zhì
老人云:“某善知木病,此树有疾,某请治。
nǎi zhěn shù yī chù yuē shù bìng cù xīn
”乃诊树一处,曰:“树病醋心。
dù rǎn zhǐ yú dù chù cháng zhī wèi ruò báo cù
”杜染指于蠹处尝之,味若薄醋。
lǎo rén chí xiǎo gōu pī dù zài sān gōu zhī dé yī bái chóng rú fú
老人持小钩披蠹,再三钩之,得一白虫,如蝠。
nǎi fu yào yú chuāng zhōng
乃傅药于疮中。
fù jiè yuē yǒu shí zì qīng pí shí bì biāo zhī
复戒曰:“有实,自青皮时,必标之。
shí qù bā jiǔ zé shù huó
十去八九,则树活。
rú qí yán shù yì mào shèng yǐ
”如其言,树益茂盛矣。
yòu yún cháng jiàn zāi zhí jīng sān juǎn yán mù yǒu bìng cù xīn zhě
又云:“尝见《栽植经》三卷,言木有病醋心者。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
dēng dì zào jiá
登第皂荚
quán zhōu wén xuān wáng miào tíng yǔ yán jùn xué xiào zhī shèng guān yú fān fǔ
泉州文宣王庙,庭宇严峻,学校之盛,冠于藩府。
tíng zhōng yǒu zào jiá shù měi zhōu rén jiāng dēng dì zé shēng yī jiá
庭中有皂荚树,每州人将登第,则生一荚。
yǐ wéi cháng yǐ
以为常矣。
liáng zhēn míng zhōng hū rán shēng yī jiá yǒu bàn rén mò yù qí yì
梁真明中,忽然生一荚有半,人莫谕其意。
nǎi qí nián zhōu rén chén tì jìn shì jí dì
乃其年,州人陈逖,进士及第;
huáng rén yǐng xué jiū jí dì
黄仁颖,学究及第。
rén yǐng chǐ zhī fù yīng yīng yuán zuò dēng jù míng chāo běn gǎi jìn shì jǔ
仁颖耻之,复应(“应”原作“登”,据明抄本改)进士举。
zhì tóng guāng zhōng jiù shēng bàn jiá zhī suǒ fù shēng quán jiá
至同光中,旧生半荚之所,复生全荚。
qí nián rén yǐng jí dì
其年,仁颖及第。
hòu shù nián miào wèi huǒ fén
后数年,庙为火焚。
qí nián mǐn zì chēng zūn hào bù fù gòng shì suì zhì yú jīn
其年,闽自称尊号,不复贡士,遂至于今。
chū jī shén lù
(出《稽神录》)
biàn bái tán shù
辨白檀树
jiàn mén zhī zuǒ qiào yán jiān jiān yuán zuò wén jù míng chāo běn gǎi yǒu dà shù shēng yú shí fèng zhī zhōng dà kě shǔ wéi zhī gàn chún bái
剑门之左峭岩间(“间”原作“闻”,据明抄本改)有大树,生于石缝之中,大可数围,枝干纯白。
jiē chuán yuē bái tán shù
皆传曰白檀树。
qí xià cháng yǒu jù huǐ pán ér hù zhī mín bù gǎn cǎi fá
其下常有巨虺,蟠而护之,民不敢采伐。
yòu xi yán zhī bàn yǒu zhì gōng hé shàng yǐng lù rén guò zhě jiē xī xiàng qíng quán dǐng lǐ ruò qīn miàn qí rú lái
又西岩之半,有志公和尚影,路人过者,皆西向擎拳顶礼,若亲面其如来。
wáng rén yù guǐ wèi suì rù shǔ zhì qí yán xià zhù mù guān zhī yǐ zhì xiàng lái chuán shuō
王仁裕癸未岁入蜀,至其岩下,注目观之,以质向来传说。
shí zhí qíng lǎng xī gǔ xǐ rán suì lēi pèi yí shí wàng zhī
时值晴朗,溪谷洗然,遂勒辔移时望之。
qí bái tán nǎi yī bái guā shù yě
其白檀,乃一白栝树也。
zì lì dà xiǎo màn tiān
自历大小漫天。
jiā lù xī gǔ zhī jiān cǐ lèi shén duō ān yǒu tán xiāng shé rào zhī shì
夹路溪谷之间,此类甚多,安有檀香蛇绕之事?
yòu xi zhān zhì gōng yǐng gài yán jiān yǒu yuán bǎi yī zhū jí qí lì shǒu yě
又西瞻志公影,盖岩间有圆柏一株,即其笠首也;
liǎng miàn yǒu shàng xià shí fèng xiàn zhī wéi shēn xíng
两面有上下石缝,限之为身形;
xié qí fèng zhě jí jiā shā zhī wén yě
斜其缝者,即袈裟之文也;
shàng yǒu tái xiǎn bān bó jí shān shuǐ zhī cuì wén yě
上有苔藓斑驳,即山水之毳文也。
fāng shěn qí fēi bái tán
方审其非白檀。
zhì gōng bù liú yǐng yú cǐ míng yǐ
志公不留影于此,明矣。
réng zhī rén zhī wù chuán zhě hé xiàn zāi
仍知人之误传者何限哉!
chū yù táng xián huà
(出《玉堂闲话》)
lěi màn téng shí bēi
藟蔓藤实杯
téng shí bēi chū xī yù
藤实杯出西域。
téng dà rú bì
藤大如臂。
yè shì gé huā shí rú wú tóng
叶似葛花实如梧桐。
shí chéng jiān gù jiē kě zhuó jiǔ
实成坚固,皆可酌酒。
zì yǒu wén zhāng yìng chè kě ài
自有文章,映澈可爱。
shí dà rú bēi wèi rú dòu kòu xiāng měi xiāo jiǔ
实大如杯,味如豆蔻,香美消酒。
shì rén tí jiǔ lái zhì téng xià zhāi huā zhuó jiǔ nǎi yǐ qí shí xiāo xǐng
士人提酒,来至藤下,摘花酌酒,乃以其实消醒。
guó rén bǎo zhī bù chuán yú zhōng tǔ
国人宝之,不传于中土。
zhāng qiān rù wǎn de zhī
张骞入宛得之。
shì zài zhāng qiān chū guān zhì
事在《张骞出关志》。
chū zhì gū zi
(出《炙毂子》)
zhōng téng
钟藤
sōng zhēn jí zhōng téng yě
松桢,即钟藤也。
yè dà zhě jìn ān rén yǐ wéi pán
叶大者,晋安人以为盘。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
rén zǐ téng
人子藤
ān nán yǒu rén zi téng hóng sè zài màn duān yǒu cì
安南有人子藤,红色,在蔓端有刺。
qí zi rú rén zhuàng
其子如人状。
kūn lún shāo zhī jí xiàng
昆仑烧之集象。
nán zhōng yì nán de
南中亦难得。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
mì cǎo màn
蜜草蔓
běi tiān zhú guó chū mì cǎo màn shēng dà yè qiū dōng bù sǐ
北天竺国出蜜草,蔓生大叶,秋冬不死。
yīn zhòng shuāng lù suì jié chéng mì rú sāi shàng péng yán
因重霜露,遂结成蜜,如塞上蓬盐。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
hú màn cǎo
胡蔓草
hú màn cǎo cǐ cǎo zài yōng jiān cóng shēng
胡蔓草,此草在邕间,丛生。
huā piān rú zhī zǐ shāo dà bù chéng duo sè huáng bái
花偏如栀子,稍大,不成朵,色黄白。
yè shāo yì
叶稍异。
wù shí zhī shù rì zú sǐ
误食之,数日卒死。
yǐn bái é bái yā xuè xuè zì yuán quē jù míng chāo běn bǔ zé jiě
饮白鹅白鸭血(“血”字原阙,据明抄本补)则解。
huò yǐ wù tóu zhī zhù yuē wǒ mǎi nǐ shí zhī bù sǐ
或以物投之,祝曰:“我买你,食之不死。
chū yǒu yáng zá zǔ
”(出《酉阳杂俎》)
yě hú sī
野狐丝
yǒu cǎo màn shēng sè bái huā wēi hóng dà rú sù
有草蔓生,色白,花微红,大如粟。
qín rén hū wèi yě hú sī
秦人呼为野狐丝。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)