miáo mín jī gōng xī běi huāng xiǎo rén yú tián wū cháng hàn pán tuó guó sū dōu shi nì guó mǎ liú
苗民奇肱西北荒小人于阗乌苌汉槃陀国苏都识匿国马留
wǔ níng mán xuán dù guó fēi tóu liáo tí qiāng fú lóu jiāo zhǐ nán yuè chǐ guō dùn xùn duò pó dēng guó
武宁蛮悬渡国飞头獠蹄羌扶楼交趾南越尺郭顿逊堕婆登国
āi láo yí hē líng guó zhēn là guó liú chóu guó mù kè jiǎo pú guó mù yǐn zhōu ā sà bù
哀牢夷诃陵国真腊国留仇国木客缴濮国木饮州阿萨部
xiào yì guó pó mí làn guó bō bá lì guó kūn wú xiù miàn liáo zǐ wǔ xī mán duò yǔ r
孝忆国婆弥烂国拨拔力国昆吾绣面獠子五溪蛮堕雨儿
miáo mín
苗民
xī huāng zhōng yǒu rén yān miàn mù shǒu zú jiē rén xíng ér yè xià yǒu yì bù néng fēi míng yuē miáo mín
西荒中有人焉,面目手足皆人形,而腋下有翼,不能飞,名曰苗民。
shū yuē cuàn sān miáo yú sān wēi sì shén yì jīng sì zuò xi yì wéi rén tāo tiè yín yì wú lǐ shùn cuàn zhī yú cǐ
书曰:窜三苗于三危,四(《神异经》“四”作“西”)裔,为人饕餮,淫佚无理,舜窜之于此。
chū shén yì jīng
(出《神异经》)
jī gōng
奇肱
jī gōng guó qí mín shàn wèi jī qiǎo yǐ shā bǎi qín
奇肱国,其民善为机巧,以杀百禽。
néng wéi fēi chē cóng fēng yuǎn xíng
能为飞车,从风远行。
tāng shí xī fēng jiǔ xià jī gōng rén chē zhì yú yù zhōu jiè zhōng
汤时,西风久下,奇肱人车至于豫州界中。
tāng pò qí chē bù yǐ shì mín
汤破其车,不以示民。
hòu shí nián dōng fēng fù zhì nǎi shǐ chéng chē qiǎn guī
后十年,东风复至,乃使乘车遣归。
qí guó qù yù mén xi wàn lǐ
其国去玉门西万里。
chū bó wù zhì
(出《博物志》)
xī běi huāng xiǎo rén
西北荒小人
xī běi huāng zhōng yǒu xiǎo rén zhǎng yī cùn qí jūn zhū yī xuán guān chéng lù chē mǎ yǐn wèi wēi yí jū chǔ
西北荒中有小人长一寸,其君朱衣玄冠,乘辂车,马引,为威仪居处。
rén yù qí chéng chē dǐ ér shí zhī qí wèi xīn
人遇其乘车,抵而食之,其味辛。
zhōng nián bù wéi wù suǒ zǎ wù zì zǎ zì yuán kòng quē jù xǔ běn huáng běn bǔ bìng shi wàn wù míng zì
终年不为物所咋,(“物”字“咋”字原空缺,据许本、黄本补)并识万物名字。
yòu shā fù zhōng sān chóng sān chóng sǐ biàn kě shí xiān yào yě
又杀腹中三虫,三虫死,便可食仙药也。
chū bó wù zhì
(出《博物志》)
yú tián
于阗
hòu wèi sòng yún shǐ xī yù xíng zhì yú tián guó
后魏,宋云使西域,行至于阗国。
guó wáng tóu zhe jīn guān yǐ jī zé tóu chuí èr chǐ shēng juàn guǎng wǔ cùn yǐ wéi shì
国王头著金冠,以鸡帻,头垂二尺生绢,广五寸,以为饰。
wēi yí yǒu gǔ jiǎo jīn zhēng gōng jiàn yī jù jù yuán zuò mén jù míng chāo běn gǎi jǐ èr méi shuò wǔ zhāng
威仪有鼓角金钲,弓箭一具,(“具”原作“门”,据明抄本改)戟二枚,槊五张。
zuǒ yòu dài dāo bù guò bǎi rén
左右带刀,不过百人。
qí sú fù rén kù shān shù dài chéng mǎ chí zǒu yǔ zhàng fū wú yì
其俗妇人袴衫束带,乘马驰走,与丈夫无异。
sǐ zhě yǐ huǒ fén shāo shōu gǔ zàng zhī shàng qǐ fú tú
死者以火焚烧,收骨葬之,上起浮图。
jū sāng zhě jiǎn fà zhǎng sì cùn jí jiù píng cháng
居丧者剪发,长四寸,即就平常。
wéi wáng sǐ bù shāo zhì zhī guān zhōng yuǎn zàng yú yě
唯王死不烧,置之棺中,远葬于野。
chū luò yáng qié lán jì
(出《洛阳伽蓝记》)
wū cháng
乌苌
wū cháng guó sì shú zhī dào miáo gāo méi luò tuó mǐ dà rú xiǎo ér zhǐ
乌苌国,四熟之稻,苗高没骆驼,米大如小儿指。
chū qià wén jì
(出《洽闻记》)
yòu wū cháng guó mín yǒu sǐ zuì bù lì shā xíng
又乌苌国民,有死罪,不立杀刑。
wéi xǐ kōng shān rèn qí yǐn zhuó
唯徙空山,任其饮啄。
shì shè yí shì yǐ yào fú zhī qīng zhuó zé yàn suí shì qīng zhòng zé dāng shí jí jué
事涉疑似,以药服之,清浊则验,随事轻重,则当时即决。
chū luò yáng qié lán jì
(出《洛阳伽蓝记》)
hàn pán tuó guó
汉槃陀国
hàn pán tuó guó zhèng zài shān dǐng shān dǐng yuán zuò xū shān jù luò yáng qié lán jì gǎi
汉槃陀国正在山顶(“山顶”原作“须山”,据《洛阳伽蓝记》改)。
zì cōng lǐng yǐ xi shuǐ jiē xi liú míng chāo běn liú xià yǒu rù xī hǎi sān zì
自葱岭已西,水皆西流(明抄本“流”下有“入西海”三字)。
shì rén yún shì tiān dì zhī zhōng qí tǔ rén mín jué shuǐ yǐ zhǒng
世人云,是天地之中,其土人民,决水以种。
wén zhōng guó dài yǔ ér zhǒng xiào yuē tiān hé yóu kě qī yě
闻中国待雨而种,笑曰:“天何由可期也?
chū luò yáng qié lán jì
”(出《洛阳伽蓝记》)
sū dōu shi nì guó
苏都识匿国
sū dōu shi nì guó yǒu yě chā chéng chéng jiù yǒu yě chā qí kū jiàn zài
苏都识匿国有野叉城,城旧有野叉,其窟见在。
rén jìn kū zhù zhě wǔ bǎi yú jiā kū kǒu zuò shě shè guān yuè yī nián zài jì
人近窟住者五百余家,窟口作舍,设关钥,一年再祭。
rén yǒu bī kū kǒu yān qì chū xiān chù zhě sǐ yīn yǐ shī zhì kū zhōng
人有逼窟口,烟气出,先触者死,因以尸掷窟中。
qí kū bù zhī shēn qiǎn
其窟不知深浅。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
mǎ liú
马留
mǎ fú bō yǒu yú bīng shí yú jiā bù fǎn jū shòu qià jù shuǐ jīng zhù sān shí liù qià dàng zuò lěng xiàn zì xiāng hūn yīn yǒu èr bǎi hù
马伏波有余兵十余家,不返,居寿洽(据《水经注》三十六,“洽”当作“冷”)县,自相婚姻,有二百户。
yǐ qí liú yù hào mǎ liú yǐn shí yǔ huá tóng
以其流寓,号马留,饮食与华同。
shān chuān yí tóng zhù rù hǎi yǐ cǐ mín wèi shi ěr
山川移铜柱入海,以此民为识耳。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
wǔ níng mán
武宁蛮
xiá xiá zì jù yǒu yáng zá zǔ juǎn sì bǔ zhōng sú yí fēng bù gǎi
峡(“峡”字据《酉阳杂俎》卷四补)中俗,夷风不改。
wǔ níng mán hǎo zhe máng xīn jiē lí míng yuē tíng suí
武宁蛮好著芒心接离,名曰亭绥。
yǐ dào jì nián yuè zàng shí dào jì nián sān zì jí zàng shí èr zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ
以稻记年月葬时(“稻记年”三字及“葬时”二字原空缺,据黄本补)。
yǐ jī xiàng tiān wèi zhī cì běi dǒu
以笄向天,谓之刺北斗。
xiāng chuán pán hù chū sǐ zhì yú shù shàng shù shàng èr zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ yǐ jī cì zhī qí hòu huà qí hòu huà sān zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ wèi xiàng
相传磐瓠初死,置于树上(“树上”二字原空缺,据黄本补),以笄刺之,其后化(“其后化”三字原空缺,据黄本补)为象。
lín yì xiàn yǒu yàn chì yǐ yù zhě àn yǒu yáng zá zǔ juǎn sì lín yì xiàn yǒu yàn chì yǐ yù zhě jiǔ zì xì lìng tiáo yí chāo zuǎn shí wù xiě rù
临邑县有雁翅以御者(按《酉阳杂俎》卷四“临邑县有雁翅以御者”九字系另条,疑抄纂时误写入)。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
xuán dù guó
悬渡国
wū hào xi yǒu xuán dù guó shān xī bù tōng yǐn shéng ér dù xiǔ suǒ xiāng yǐn èr qiān lǐ
乌耗西有悬渡国,山溪不通,引绳而渡,朽索相引二千里。
tǔ rén diàn yú shí jiān lěi shí wèi shì jiē shǒu ér yǐn suǒ wèi yuán yǐn yě
土人佃于石间,垒石为室,接手而饮,所谓猿饮也。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
fēi tóu liáo
飞头獠
qiū shàn zhī dōng lóng chéng zhī xī nán de guǎng qiān lǐ jiē wèi yán tián
邺鄯之东,龙城之西南,地广千里,皆为盐田。
xíng rén suǒ jīng niú mǎ jiē bù zhān wò yān
行人所经,牛马皆布毡卧焉。
lǐng nán xī dòng zhōng wǎng wǎng yǒu fēi tóu zhě gù yǒu fēi tóu liáo zǐ zhī hào
岭南溪洞中,往往有飞头者,故有飞头獠子之号。
tóu fēi yī rì qián jǐng yǒu hén zā xiàng rú hóng lǚ qī zǐ suì kān shǒu zhī
头飞一日前,颈有痕,匝项如红缕,妻子遂看守之。
qí rén jí yè zhuàng rú bìng tóu hū lí shēn ér qù
其人及夜,状如病,头忽离身而去。
nǎi yú àn ní xún xiè yǐn zhī lèi shí zhī jiāng xiǎo fēi hái rú mèng jué qí fù shí yǐ
乃于岸泥,寻蟹蚓之类食之,将晓飞还,如梦觉,其腹实矣。
fàn sēng pú sà shèng yòu yán dū pó guó zhōng yǒu fēi tóu zhě qí rén wú mù tóng zǐ
梵僧菩萨胜又言,阇婆国中有飞头者,其人无目瞳子。
jù luò shí
聚落时。
yǒu yī rén jù yú mín zhì guài
有一人据于民志怪。
nán fāng luò mín qí tóu néng fēi qí yù suǒ cí míng yuē chóng luò yīn hào luò mín
南方落民,其头能飞,其欲所祠,名曰虫落,因号落民。
xī zhū huán yǒu yī bì qí tóu yè fēi
昔朱桓有一婢,其头夜飞。
wáng zǐ nián shí yí yán hàn wǔ shí yīn chí guó yǒu nán fāng yǒu jiě xíng zhī mín néng xiān shǐ tóu fēi nán hǎi zuǒ shǒu fēi dōng hǎi yòu shǒu fēi xī hǎi zhì mù tóu hái jiān shàng liǎng shǒu yù jí fēng piāo yú hǎi wài
《王子年拾遗》言,汉武时,因墀国有南方有解形之民,能先使头飞南海,左手飞东海,右手飞西海,至暮,头还肩上,两手遇疾风,飘于海外。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
yòu nán fāng yǒu lào tou mín qí tóu néng fēi yǐ ěr wèi yì jiāng xiǎo hái fù zhe tǐ
又南方有落头民,其头能飞,以耳为翼,将晓,还复著体。
wú shí wǎng wǎng de cǐ rén yě
吴时往往得此人也。
chū bó wù zhì
(出《博物志》)
tí qiāng
蹄羌
tí qiāng zhī guó qí rén zì xī yǐ xià yǒu máo
蹄羌之国,其人自膝已下,有毛。
rú mǎ mǎ yuán zuò shuǐ
如马(“马”原作“水”。
jù míng chāo běn gǎi tí
据明抄本改)蹄。
cháng zì biān qí jìng
常自鞭其胫。
rì xíng bǎi lǐ
日行百里。
chū bó wù zhì
(出《博物志》)
fú lóu
扶楼
zhōu chéng wáng qī nián nán chuí yǒu fú lóu zhī guó qí rén néng jī qiǎo biàn huà yì xíng gǎi fú
周成王七年,南垂有扶楼之国,其人能机巧变化,易形改服。
dà zé xìng yún qǐ wù xiǎo zé rù yú xiān háo zhī lǐ
大则兴云起雾,小则入于纤毫之里。
zhui jīn yù máo yǔ wèi yī shang
缀金玉毛羽为衣裳。
néng tǔ yún pēn huǒ gǔ fù zé rú léi tíng zhī shēng
能吐云喷火,鼓腹则如雷霆之声。
huò huà wèi jù xiàng shī zi lóng shé quǎn mǎ zhī zhuàng huò biàn hǔ huò kǒu zhōng tǔ rén yú zhǎng zhōng bèi bǎi shòu zhī lè xuán zhuǎn qū qǔ yú zhǐ jiān
或化为巨象狮子龙蛇犬马之状,或变虎,或口中吐人于掌中,备百兽之乐,旋转屈曲于指间。
jiàn rén xíng huò zhǎng shù fēn huò fù shù cùn
见人形,或长数分,或复数寸。
shén guài xū hū xuàn yú shí yuè fǔ jiē chuán cǐ jì dài dài bù jué
神怪欻忽,炫于时,乐府皆传此伎,代代不绝。
gù sú wèi pó hòu jì zé fú lóu zhī yīn é tì yě
故俗谓婆侯伎,则扶楼之音讹替也。
chū wáng zǐ nián shí yí jì
(出《王子年拾遗记》)
jiāo zhǐ
交趾
jiāo zhǐ zhī de pō wéi gāo yú cóng mín jū zhī shǐ zhī bō zhí
交趾之地,颇为膏腴,从民居之,始知播植。
jué tǔ wéi hēi rǎng jué qì cǎn xióng gù jīn chēng qí tián wèi xióng tián qí mín wèi xióng mín
厥土惟黑壤,厥气惨雄,故今称其田为雄田,其民为雄民。
yǒu jūn zhǎng yì yuē xióng wáng
有君长,亦曰雄王;
yǒu fǔ zuǒ yān yì yuē xióng hóu
有辅佐焉,亦曰雄侯。
fēn qí de yǐ wéi xióng jiāng
分其地以为雄将。
chū nán yuè zhì
(出《南越志》)
nán yuè
南越
nán yuè mín bù chǐ kòu dào qí shí wèi tuó zhì pān yú nǎi xīng bīng gōng zhī
南越民不耻寇盗,其时尉陀治番禺,乃兴兵攻之。
yǒu shén rén shì xià fǔ zuǒ zhī
有神人适下,辅佐之。
jiā wèi zào nǔ yī zhāng yī fàng shā yuè jūn wàn rén sān fàng sān wàn rén
家为造弩一张,一放,杀越军万人,三放,三万人。
tuó zhī qí gù què lěi xi zú hái róng wǔ níng xiàn xià nǎi qiǎn qí zi shǐ wèi zhì qǐng tōng hǎo yān
陀知其故,却垒息卒,还戎武宁县下,乃遣其子始为质,请通好焉。
chū nán yuè zhì
(出《南越志》)
chǐ guō
尺郭
nán yǒu rén yān zhōu xíng tiān xià qí zhǎng qī zhàng fù wéi rú qí zhǎng
南有人焉,周行天下,其长七丈,腹围如其长。
zhū yī gǎo dài yǐ chì shé rào qí xiàng xiàng yuán zuò dǐng jù míng chāo běn gǎi
朱衣缟带,以赤蛇绕其项(“项”原作“顶”,据明抄本改)。
bù yǐn bù shí cháo tūn è guǐ sān qiān mù tūn sān bǎi
不饮不食,朝吞恶鬼三千,暮吞三百。
cǐ rén yǐ guǐ wèi shí yǐ wù wèi jiāng míng yuē chǐ guō yī míng shí yá yī míng huáng fù
此人以鬼为食,以雾为浆,名曰尺郭,一名食邪,一名黄父。
chū shén yì jīng
(出《神异经》)
dùn xùn
顿逊
dùn xùn guó liáng wǔ cháo shí gòng fāng wù
顿逊国,梁武朝,时贡方物。
qí guó zài hǎi dǎo shàng dì fāng qiān lǐ shǔ fú nán běi sān qiān lǐ
其国在海岛上,地方千里,属扶南北三千里。
qí sú rén sǐ hòu niǎo zàng
其俗,人死后鸟葬。
jiāng sǐ qīn bīn gē wǔ sòng yú guō wài yǒu niǎo rú é ér sè hóng fēi lái wàn wàn jiā rén bì zhī niǎo zhuó zhuó yuán zuò zhī jù míng chāo běn gǎi ròu jǐn nǎi qù
将死,亲宾歌舞送于郭外,有鸟如鹅而色红,飞来万万,家人避之,鸟啄(“啄”原作“之”,据明抄本改)肉尽,乃去。
jí shāo gǔ ér chén hǎi zhōng yě
即烧骨而沉海中也。
chū qióng shén mì yuàn
(出《穷神秘苑》)
duò pó dēng guó
堕婆登国
duò pó dēng guó zài lín yì dōng nán jiē hē líng xi jiē shù lí
堕婆登国在林邑东,南接诃陵,西接述黎。
zhòng dào měi yuè yī shú
种稻,每月一熟。
yǒu wén zì shū yú bèi duō yè
有文字,书于贝多叶。
sǐ zhě kǒu shí yǐ jīn gāng guàn yú sì zhī rán hòu jiā yǐ pó lǜ gāo jí tán chén lóng nǎo jī xīn fán zhī
死者口实以金缸,贯于四支,然后加以婆律膏及檀沉龙脑,积薪燔之。
chū shén yì jīng
(出《神异经》)
āi láo yí
哀牢夷
āi láo yí qí xiān yǒu fù rén míng shā hú jū láo shān
哀牢夷,其先有妇人名沙壶,居牢山。
bǔ yú shuǐ zhōng ruò yǒu suǒ gǎn ruò yǒu suǒ gǎn sì zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ rèn yùn shí yuè ér shēng shí zǐ jīn xī nán yí qí yì yě
捕鱼水中,若有所感(“若有所感”四字原空缺,据黄本补),妊孕十月而生十子,今西南夷其裔也。
chū dú yì zhì
(出《独异志》)
hē líng guó
诃陵国
hē líng zài zhēn là guó zhī nán nán hǎi zhōu zhōng dōng pó lì xi duò pó běi dà hǎi
诃陵在真腊国之南,南海洲中,东婆利,西堕婆,北大海。
shù mù wèi chéng zào dà wū zhòng gé yǐ zōng pí fù zhī
竖木为城,造大屋重阁,以棕皮覆之。
yǐ xiàng yá wèi chuáng yǐ liǔ huā wèi jiǔ yǐn zhī yì zuì
以象牙为床,以柳花为酒,饮之亦醉。
yǐ shǒu cuō shí
以手撮食。
yǒu dú yǔ cháng rén jū zhǐ sù chù jí lìng shēn shàng shēng chuāng
有毒,与常人居止宿处,即令身上生疮。
yǔ zhī jiāo huì jí sǐ
与之交会,即死。
ruò xuán yè zhān zhe cǎo mù jí kū
若旋液,沾著草木即枯。
sú yǐ yē shù wèi jiǔ wèi gān yǐn zhī yì zuì
俗以椰树为酒,味甘,饮之亦醉。
chū shén yì lù
(出《神异录》)
zhēn là guó
真腊国
zhēn là guó zài huan zhōu nán wǔ bǎi lǐ
真腊国在欢州南五百里。
qí sú yǒu kè shè bīng láng lóng nǎo xiāng há xiè děng yǐ wéi shǎng yàn
其俗,有客设槟榔龙脑香蛤屑等,以为赏宴。
qí jiǔ bǐ zhī yín huì sī fáng yǔ qī gòng yǐn duì zūn zhě bì zhī
其酒比之淫秽,私房与妻共饮,对尊者避之。
yòu xíng fáng bù yù lìng rén jiàn cǐ sú yǔ zhōng guó tóng
又行房,不欲令人见,此俗与中国同。
guó rén bù zháo yī fú jiàn yī fú zhě gòng xiào zhī
国人不着衣服,见衣服者,共笑之。
sú wú yán tiě yǐ zhú nǔ shè chóng niǎo
俗无盐铁,以竹弩射虫鸟。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
liú chóu guó
留仇国
yáng dì lìng zhū kuān zhēng liú chóu guó hái huò nán nǚ kǒu qiān yú rén bìng zá wù chǎn yǔ zhōng guó duō bù tóng
炀帝令朱宽征留仇国,还,获男女口千余人并杂物产,与中国多不同。
jī mù pí wèi bù shén xì bái fú kuò sān chǐ èr sān cùn
缉木皮为布,甚细白,幅阔三尺二三寸。
yì yǒu xì bān bù fú kuò yī chǐ xǔ
亦有细斑布,幅阔一尺许。
yòu de jīn jīng liú shù shí jīn mù sè rú zhēn jīn mì zhì ér wén cǎi pán cù yǒu rú měi jǐn shén xiāng jí jīng
又得金荆榴数十斤,木色如真金,密致,而文采盘蹙有如美锦,甚香极精。
kě yǐ wèi zhěn jí àn miàn suī chén tán bù néng jí
可以为枕及案面,虽沉檀不能及。
bǐ tǔ wú tiě
彼土无铁。
zhū kuān hái zhì nán hǎi jùn liú chóu zhōng nán fu zhuàng zhě duō jiā yǐ tiě qián suǒ kǒng qí dào táo pàn
朱宽还至南海郡,留仇中男夫壮者,多加以铁钳锁,恐其道逃叛。
hái zhì jiāng dū jiāng jiàn wèi jiě tuō zhī
还至江都,将见,为解脱之。
jiē shǒu bà qián kòu tóu xī tuō shén yú zhōng tǔ guì jīn
皆手把钳,叩头惜脱,甚于中土贵金。
rén xíng duǎn xiǎo shì kūn lún
人形短小,似昆仑。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
mù kè
木客
guō zhòng chǎn xiāng zhōu jì yún píng lè xiàn xi qī shí lǐ yǒu róng shān shàng duō yǒu mù kè
郭仲产《湘州记》云,平乐县西七十里,有荣山,上多有木客。
xíng sì xiǎo ér gē kū yī shang bù yì yú rén
形似小儿,歌哭衣裳,不异于人。
ér fú zhuàng yǐn xiàn bù cè
而伏状隐现不测。
xiàn bù cè sān zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ sù zhì jīng qiǎo
(“现不测”三字原空缺,据黄本补)宿至精巧。
shí shì yì zuò qì yú rén wú bié
时市易作器,与人无别。
jiù rén huàn wù yì bù jì qí zhí wù yì bù jì qí zhí liù zì yuán kòng quē jù huáng běn bǔ
就人换物亦不计其值(“物亦不计其值”六字原空缺,据黄本补)。
jīn zhāo zhōu píng lè xiàn chū qià wén jì
今昭州平乐县(出《洽闻记》)
jiǎo pú guó
缴濮国
yǒng chāng jùn xī nán yī qiān wǔ bǎi lǐ yǒu jiǎo pú guó
永昌郡西南一千五百里,有缴濮国。
qí rén yǒu wěi yù zuò zhé xiān chuān de zuò xué yǐ ān qí wěi
其人有尾,欲坐,辄先穿地作穴,以安其尾。
ruò xiè hòu wù zhé qí wěi jí sǐ yě
若邂逅误折其尾,即死也。
chū guǎng zhōu jì
(出《广州记》)
mù yǐn zhōu
木饮州
mù yǐn zhōu zhū yá yī zhōu
木饮州,朱崖一州。
qí de wú quán mín bù zuò jǐng jiē yǎng shù zhī wèi yòng
其地无泉,民不作井,皆仰树汁为用。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
ā sà bù
阿萨部
ā sà bù duō liè chóng lù pōu qí ròu chóng dié zhī yǐ shí yā lì zhī
阿萨部,多猎虫鹿,剖其肉,重叠之,以石压沥汁。
shuì bō sī fú lín děng guó mǐ jí cǎo zǐ niàng yú ròu zhī zhī zhōng jīng shù rì jí biàn chéng jiǔ yǐn zhī kě zuì
税波斯拂林等国米及草子酿于肉汁之中,经数日,即变成酒,饮之可醉。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
xiào yì guó
孝忆国
xiào yì guó jiè zhōu sān qiān yú lǐ
孝忆国,界周三千余里。
zài píng chuān zhōng yǐ mù wèi zhà zhōu shí yú lǐ
在平川中,以木为栅,周十余里。
zhà nèi bǎi xìng èr qiān yú jiā zhōu wéi mù shān wǔ bǎi yú suǒ
栅内百姓二千余家,周围木栅五百余所。
qì hòu cháng nuǎn dōng bù diāo luò
气候常暖,冬不凋落。
yi yáng mǎ wú tuo niú
宜羊马,无驼牛。
sú xìng zhì zhí hào kè lǚ
俗性质直,好客侣。
qū mào zhǎng dà qiān bí huáng fà lǜ jing chì zī bèi fā miàn rú xuè sè
躯貌长大,褰鼻,黄发绿睛,赤髭被发,面如血色。
zhàn jù wéi shuò yī sè
战具唯矟一色。
yi wǔ gǔ chū jīn tiě yī má bù
宜五谷,出金铁,衣麻布。
jǔ sú shì yāo bù shí fó fǎ yǒu yāo cí sān bǎi yú suǒ
举俗事妖,不识佛法,有妖祠三百余所。
mǎ bù bīng yī wàn
马步兵一万。
bù shàng shāng fàn zì chēng xiào yì rén
不尚商贩,自称孝忆人。
zhàng fū fù rén jù pèi dài
丈夫妇人俱佩带。
měi yī rì zào shí yī yuè shí zhī cháng chī sù shí
每一日造食,一月食之,常吃宿食。
réng tōng guó wú jǐng jí hé jiàn suǒ yǒu zhòng zhí dài yǔ ér shēng
仍通国无井及河涧,所有种植,待雨而生。
yǐ kuàng pù de chéng yǔ shuǐ yòng zhī
以纩铺地,承雨水用之。
chuān jǐng jí kǔ hǎi shuǐ yòu xián
穿井即苦,海水又咸。
tǔ sú cì hǎi cháo luò zhī hòu píng dì shōu yú yǐ wéi shí
土俗伺海潮落之后,平地收鱼以为食。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
pó mí làn guó
婆弥烂国
pó mí làn guó qù jīng shī èr wàn wǔ qiān wǔ bǎi wǔ shí lǐ
婆弥烂国去京师二万五千五百五十里。
cǐ guó xi yǒu shān chán yán jùn xiǎn shàng duō yuán yuán xíng jué zhǎng dà cháng bào tián zhǒng měi nián yǒu èr sān shí wàn
此国西有山,巉岩峻险,上多猿,猿形绝长大,常暴田种,每年有二三十万。
guó zhōng qǐ chūn yǐ hòu tún jí jiá bīng yǔ yuán zhàn
国中起春已后,屯集甲兵,与猿战。
suī suì shā shù wàn bù néng jǐn qí cháo xué
虽岁杀数万,不能尽其巢穴。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
bō bá lì guó
拨拔力国
bō bá lì guó zài xī nán hǎi zhōng lüè bù shí wǔ gǔ shí ròu ér yǐ
拨拔力国在西南海中,略不识五谷,食肉而已。
cháng zhēn niú chù mài qǔ xuè hé rǔ shēng yǐn
常针牛畜脉取血,和乳生饮。
wú yī wéi yāo xià yòng yáng pí yǎn zhī
无衣,唯腰下用羊皮掩之。
qí fù rén jié bái duān zhèng guó rén zì lüě mài yǔ wài guó shāng rén qí jià shù bèi
其妇人洁白端正,国人自掠卖与外国商人,其价数倍。
tǔ dì wéi yǒu xiàng yá jí ā wèi xiāng xiāng yuán zuò kàn jù yǒu yáng zá zǔ gǎi
土地唯有象牙及阿未香(“香”原作“看”,据《酉阳杂俎》改)。
bō sī shāng rén yù rù cǐ guó tuán jí shù qiān rén jī xiè bù méi lǎo yòu gòng cì xuè lì shì nǎi shì qí wù
波斯商人欲入此国,团集数千人,赍𫄬布,没老幼共刺血立誓,乃市其物。
zì gǔ bù shǔ wài guó
自古不属外国。
zhàn yòng xiàng yá pái yě niú jiǎo shuò yī jiǎ gōng shǐ zhī qì bù bīng èr shí wàn
战用象牙排,野牛角矟,衣甲弓矢之器,步兵二十万。
dà shí pín tǎo xí zhī
大食频讨袭之。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
kūn wú
昆吾
kūn wú lù yán zhōu shí yú lǐ wú shuǐ zì shēng shēng yuán zuò zuò jù míng chāo běn gǎi zhū yán
昆吾陆盐,周十余里,无水,自生(“生”原作“坐”,据明抄本改)朱盐。
yuè mǎn zé rú jī xuě wèi gān
月满则如积雪,味甘;
yuè kuī zé rú bù shuāng wèi kǔ
月亏则如簿霜,味苦;
yuè jìn yán yì jǐn
月尽,盐亦尽。
yòu qí guó lèi qiàn qiàn zì yuán kòng quē jù míng chāo běn gǎi wèi qiū xiàng fú tú yǒu sān céng
又其国累堑(“堑”字原空缺,据明抄本改)为丘,象浮图,有三层。
céng yuán zuò sēng jù míng chāo běn gǎi shī qián jū shàng shī shī jū xià
(“层”原作“僧”,据明抄本改)尸干居上,尸湿居下。
yǐ jìn zàng wèi zhì xiào jí dà zhān wū zhōng xuán yī fú cǎi zēng kū huà zhī
以近葬为至孝,集大毡屋,中悬衣服彩缯,哭化之。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
xiù miàn liáo zǐ
绣面獠子
yuè rén xí shuǐ bì lòu shēn yǐ bì jiāo lóng zhī huàn
越人习水,必镂身以避蛟龙之患。
jīn nán zhōng yǒu xiù miàn liáo zǐ gài diāo tí zhī yí sú yě
今南中有绣面獠子,盖雕题之遗俗也。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
wǔ xī mán
五溪蛮
wǔ xī mán fù mǔ sǐ yú cūn wài gé qí shī sān nián ér zàng
五溪蛮,父母死,于村外阁其尸,三年而葬。
dǎ gǔ lù gē qīn shǔ yǐn yàn wǔ xì yī yuè yú rì
打鼓路歌,亲属饮宴舞戏,一月余日。
jǐn chǎn wèi guān yú huáng běn yú zuò yǐn lín jiāng gāo shān bàn zhù cháo yě qiān zài zhù zuò lèi záo kān yǐ zàng zhī shān shàng xuán suǒ xià jiù mí gāo zhě yǐ wéi zhì xiào jí zhōng shēn bù fù cí jì
尽产为棺,余(黄本“余”作“饮”)临江高山,半助(《朝野佥载》“助”作“肋”)凿龛以葬之,山上悬索下柩,弥高者以为至孝,即终身不复祠祭。
chū zāo sàng sān nián bù shí yán
初遭丧,三年不食盐。
chū cháo yě qiān zài
(出《朝野佥载》)
duò yǔ r
堕雨儿
wèi shí hé jiān wáng zǐ chōng jiā yǔ zhōng yǒu xiǎo ér bā jiǔ méi duò yú tíng zhǎng wǔ liù cùn xǔ
魏时,河间王子充家,雨中有小儿八九枚,堕于庭,长五六寸许。
zì yún jiā zài hǎi dōng nán yīn yǒu fēng yǔ suǒ piāo zhì cǐ
自云,家在海东南,因有风雨,所飘至此。
yǔ zhī yán shén yǒu suǒ zhī jiē rú shǐ chuán suǒ shù
与之言,甚有所知,皆如史传所述。
chū shù yì jì
(出《述异记》)