táng tài zōng wén huáng dì
这句话大意是:○唐太宗文皇帝。
táng shū yuē tài zōng wén huáng dì huì shì mín gāo zǔ dì èr zi yě
这句话大意是:《唐书》曰:太宗文皇帝,讳世民,高祖第二子也。
mǔ yuē tài mù shùn shèng huáng hòu dòu shì
这句话大意是:母曰太穆顺圣皇后窦氏。
duò kāi huáng shí bā nián shí èr yuè wù wǔ shēng wū wǔ gōng zhī bié guǎn
这句话大意是:隋开皇十八年十二月戊午,生于武功之别馆。
shí yǒu èr lóng xì wū guǎn mén zhī wài sān rì ér qù
这句话大意是:时有二龙戏于馆门之外,三日而去。
gāo zǔ zhī lín qí zhōu tài zōng shí nián sì suì
这句话大意是:高祖之临岐州,太宗时年四岁。
yǒu shū shēng zì yán shàn xiāng yè gāo zǔ yuē gōng guì rén yě qiě yǒu guì zǐ
这句话大意是:有书生自言善相,谒高祖曰:"公贵人也,且有贵子。
yīn jiàn tài zōng yuē lóng fèng zhī zī tiān rì zhī biǎo nián jiāng èr shí bì néng jì shì ān mín yǐ
现代白话:"因见太宗,曰:"龙凤之资,天日之表,年将二十,必能济世安民了。
gāo zǔ jù qí yán dà jiāng shā zhī hū shī suǒ zài yīn cǎi jì shì ān mín zhī yì yǐ wéi míng yān
现代白话:"高祖惧其言大,将杀之,忽失所在,阴采"济世安民"之义以为名呢。
tài zōng yòu cōng ruì xuán jiàn shēn yuǎn lín jī guǒ duàn bù jū xiǎo jié shí rén mò néng cè yě
这句话大意是:太宗幼聪睿,玄鉴深远,临机果断,不拘小节,时人莫能测也。
dà yè mò yáng dì wū yàn mén wèi tū jué suǒ wéi tài zōng yìng mù jiù yuán lì tún wèi jiāng jūn yún dìng xīng yíng
这句话大意是:大业末,炀帝于雁门为突厥所围,太宗应募救援,隶屯卫将军云定兴营。
jiāng xíng wèi dìng xīng yuē bì jī qí gǔ yǐ shè yí bīng
这句话大意是:将行,谓定兴曰:"必赍旗鼓,以设疑兵。
qiě shǐ bì kè hán jǔ guó zhī shī gǎn wéi tiān zǐ bì yǐ guó jiā cāng cù wú yuán
这句话大意是:且始毕可汗举国之师,敢围天子,必以国家仓卒无援。
wǒ zhāng jūn róng lìng shù shí lǐ fān qí xiāng xù yè zé zhēng gǔ xiāng yìng lǔ bì wèi jiù bīng yún jí wàng chén ér dùn yǐ
现代白话:我张军容,令数十里幡旗相续,夜则钲鼓相应,虏必谓救兵云集,望尘而遁了。
bù rán bǐ zhòng wǒ guǎ xī jūn lái zhàn bì bù néng zhī yǐ
现代白话:不然,彼众我寡,悉军来战,必不能支了。
dìng xīng cóng zhī
这句话大意是:"定兴从之。
shī cì guō yīn guō
这句话大意是:师次崞(音郭)。
xiàn tū jué hòu jì chí gào shǐ bì yuē wáng shī dà zhì
这句话大意是:县,突厥候骑驰告始毕曰:"王师大至。
yóu shì jiě wéi ér dùn
这句话大意是:"由是解围而遁。
jí gāo zǔ zhī shǒu tài yuán tài zōng shí nián shí bā
这句话大意是:及高祖之守太原,太宗时年十八。
yǒu gāo yáng zéi shuài wèi dāo r zì hào lì shān fēi lái gōng tài yuán gāo zǔ jī zhī shēn rù zéi zhèn
这句话大意是:有高阳贼帅魏刀儿,自号历山飞,来攻太原,高祖击之,深入贼阵。
tài zōng qīng jì tū wéi ér jìn shè zhī suǒ xiàng jiē pī mǐ yuán gāo zǔ wū wàn zhòng zhī zhōng
这句话大意是:太宗轻骑突围而进,射之,所向皆披靡,援高祖于万众之中。
shì huì bù bīng zhì gāo zǔ yǔ tài zōng yòu fèn jī dà pò zhī
这句话大意是:适会步兵至,高祖与太宗又奋击,大破之。
shí duò zuò yǐ zhōng tài zōng qián tú yì jǔ měi zhé jié xià shì tuī cái yǎng kè
这句话大意是:时隋祚已终,太宗潜图义举,每折节下士,推财养客。
jí yì bīng qǐ nǎi lǜ bīng lüè xùn xī hé kè zhī
这句话大意是:及义兵起,乃率兵略徇西河,克之。
bài yòu lǐng jūn dà dū dū yòu sān jūn jiē lì yān fēng dūn huáng jùn gōng
现代白话:拜右领军大都督,右三军皆隶呢,封敦煌郡公。
dà jūn xī shàng jiǎ hú bǎo yīn bǎo
这句话大意是:大军西上贾胡堡,(音保)。
duò jiāng sòng lǎo shēng lǜ jīng bīng èr wàn zhūn huò yì yǐ jù yì shī
这句话大意是:隋将宋老生率精兵二万屯霍邑,以拒义师。
huì jiǔ yǔ liáng jǐn gāo zǔ yǔ péi jì yì qiě hái tài yuán yǐ tú hòu jǔ
这句话大意是:会久雨粮尽,高祖与裴寂议,且还太原,以图后举。
tài zōng yuē běn xìng dà yì yǐ jiù cāng shēng dāng xū xiān rù xián yáng hào lìng tiān xià
这句话大意是:太宗曰:"本兴大义,以救苍生,当须先入咸阳,号令天下;。
yù xiǎo dí jí bān shī jiāng kǒng cóng yì zhī tú yī zhāo jiě tǐ
这句话大意是:遇小敌即班师,将恐从义之徒一朝解体。
hái shǒu tài yuán yī chéng zhī de yǐ wéi zéi ěr hé yǐ zì quán
现代白话:还守太原一城之地,以为贼耳,凭什么自全!
gāo zǔ bù nà cù lìng yǐn fā
这句话大意是:"高祖不纳,促令引发。
tài zōng suì hào qì wū wài shēng wén zhàng zhōng
这句话大意是:太宗遂号泣于外,声闻帐中。
gāo zǔ zhào wèn qí gù duì yuē jīn bīng yǐ yì dòng zhàn zé bì kè tuì huán zé bì sàn
这句话大意是:高祖召问其故,对曰:"今兵以义动,战则必克,退还则必散。
zhòng sàn wū qián dí chéng wū hòu sǐ wáng xū yú ér zhì shì yǐ bēi ěr
这句话大意是:众散于前,敌乘于后,死亡须臾而至,是以悲耳。
gāo zǔ nǎi wù ér zhǐ
这句话大意是:"高祖乃悟而止。
bā yuè jǐ mǎo yǔ jì gāo zǔ yǐn shī qù huò yì
这句话大意是:八月己卯,雨霁,高祖引师趣霍邑。
tài zōng kǒng lǎo shēng bù chū zhàn nǎi jiāng shù qí xiān yì qí chéng xià jǔ biān zhǐ huī ruò jiāng wéi chéng zhě yǐ jī nù zhī
这句话大意是:太宗恐老生不出战,乃将数骑先诣其城下,举鞭指麾,若将围城者,以激怒之。
lǎo shēng guǒ nù kāi mén chū bīng bèi chéng ér zhèn
这句话大意是:老生果怒,开门出兵,背城而阵。
gāo zǔ yǔ jiàn chéng hé zhèn wū chéng dōng tài zōng jí chái shào zhèn wū chéng nán
这句话大意是:高祖与建成合阵于城东,太宗及柴绍阵于城南。
lǎo shēng huī bīng jí jìn xiān báo gāo zǔ ér jiàn chéng zhuì mǎ lǎo shēng chéng zhī gāo zǔ yǔ jiàn chéng jūn xián què
这句话大意是:老生麾兵疾进,先薄高祖,而建成坠马,老生乘之,高祖与建成军咸却。
tài zōng zì nán yuán lǜ èr qí chí xià jùn bǎn chōng duàn qí jūn yǐn bīng fèn jī zéi zhòng dà bài gè shě zhàng ér zǒu
这句话大意是:太宗自南原率二骑驰下峻坂,冲断其军,引兵奋击,贼众大败,各舍仗而走。
xuán mén fā lǎo shēng yǐn shéng yù shàng suì zhǎn zhī píng huò yì
这句话大意是:悬门发,老生引绳欲上,遂斩之,平霍邑。
zhì hé dōng guān zhōng háo jié zhēng zǒu fù yì
这句话大意是:至河东,关中豪杰争走赴义。
tài zōng qǐng jìn shī rù guān qǔ yǒng fēng cāng yǐ zhèn qióng fá shōu qún dào yǐ tú jīng shī gāo zǔ chēng shàn
这句话大意是:太宗请进师入关,取永丰仓以赈穷乏,收群盗以图京师,高祖称善。
tài zōng yǐ qián jūn jì hé xiān dìng wèi běi
这句话大意是:太宗以前军济河,先定渭北。
sān fǔ lì mín jí zhū háo huá yì jūn mén qǐng zì xiào zhě rì yǐ qiān jì fú lǎo xié yòu mǎn wū huī xià
这句话大意是:三辅吏民及诸豪猾诣军门请自效者日以千计,扶老携幼,满于麾下。
shōu nà yīng jùn yǐ bèi liáo liè yuǎn jìn wén zhě xián zì tuō yān
现代白话:收纳英俊,以备僚列,远近闻者,咸自托呢。
shī cì wū jīng yáng shèng bīng jiǔ wàn pò hú zéi liú yào zǐ yǐ bìng qí zhòng
这句话大意是:师次于泾阳,胜兵九万,破胡贼刘鹞子,以并其众。
liú yīn kāi shān liú hóng jī tún zhǎng ān gù chéng
这句话大意是:留殷开山、刘弘基屯长安故城。
tài zōng zì qù sī zhú zéi shuài li zhòng wén hé pān rén xiàng zhì shàn děng jiē lái huì dùn wū ā chéng huò bīng shí sān wàn
这句话大意是:太宗自趣司竹,贼帅李仲文、何潘仁、向志善等皆来会,顿于阿城,获兵十三万。
cháng ān fù lǎo jī niú jiǔ yì jīng mén zhě bù kě shèng jì láo ér qiǎn zhī yī wú suǒ shòu jūn lìng yán sù qiū háo wú suǒ fàn
这句话大意是:长安父老赍牛酒诣旌门者不可胜纪,劳而遣之,一无所受,军令严肃,秋毫无所犯。
xún yǔ dà jūn píng jīng chéng
这句话大意是:寻与大军平京城。
gāo zǔ fǔ zhèng shòu táng guó nèi shǐ gǎi fēng qín guó gōng
这句话大意是:高祖辅政,授唐国内史,改封秦国公。
huì xuē jǔ yǐ jìng zú wàn rén lái bī wèi bīn tài zōng qīn jī zhī dà pò qí zhòng zhuī zhǎn wàn yú jí lüè dì zhì yú lǒng dǐ
这句话大意是:会薛举以劲卒万人来逼渭滨,太宗亲击之,大破其众,追斩万馀级,略地至于陇坻。
yì níng yuán nián shí èr yuè fù wèi yòu yuán shuài zǒng bīng shí wàn xùn dōng dōu
这句话大意是:义宁元年十二月,复为右元帅,总兵十万徇东都。
jí jiāng xuán wèi zuǒ yòu yuē zéi jiàn wú hái bì xiāng zhuī niè
现代白话:及将旋,谓左右曰:"贼见我还,必相追蹑。
shè sān fú yǐ dài zhī
这句话大意是:"设三伏以待之。
é ér duò jiāng duàn dá lǜ wàn yú rén zì hòu ér zhì dù sān wáng líng fā fú jī zhī duàn dá dà bài zhuī bēn zhì wū chéng xià
这句话大意是:俄而隋将段达率万馀人自后而至,度三王陵,发伏击之,段达大败,追奔至于城下。
yīn wū yí yáng xīn ān zhì xióng gǔ èr zhōu shù zhī ér hái
这句话大意是:因于宜阳、新安置熊、谷二州,戍之而还。
xǐ fēng zhào guó gōng
这句话大意是:徙封赵国公。
gāo zǔ shòu shàn bài shàng shū lìng zuǒ wǔ hòu dà jiàng jūn jìn fēng qín wáng jiā shòu yōng zhōu mù
这句话大意是:高祖受禅,拜尚书令、左武侯大将军,进封秦王,加授雍州牧。
sān nián qī yuè zǒng lǜ zhū jiāng gōng wáng shì chōng wū luò yì shī cì gǔ zhōu
这句话大意是:三年七月,总率诸将攻王世充于洛邑,师次谷州。
shì chōng lǜ jīng bīng sān wàn zhèn wū cí jiàn tài zōng yǐ qīng jì tiāo zhī
这句话大意是:世充率精兵三万阵于慈涧,太宗以轻骑挑之。
shí zhòng guǎ bù dí xiàn wū chóng wéi zuǒ yòu xián jù
这句话大意是:时众寡不敌,陷于重围,左右咸惧。
tài zōng mìng zuǒ yòu xiān guī dú liú hòu diàn
这句话大意是:太宗命左右先归,独留后殿。
shì chōng xiāo jiàng shàn xióng xìn shù bǎi qí jiā dào lái bī jiāo qiāng jìng jìn tài zōng jǐ wèi suǒ bài
这句话大意是:世充骁将单雄信数百骑夹道来逼,交枪竞进,太宗几为所败。
tài zōng qiǎn xíng jūn zǒng guǎn zuǒ yòu shè zhī wú bù yìng xián ér dǎo huò qí dà jiàng yàn qí
这句话大意是:太宗遣行军总管左右射之,无不应弦而倒,获其大将燕颀。
shì chōng nǎi bá cí jiàn zhī zhèn guī yú dōng dōu
这句话大意是:世充乃拔慈涧之镇归于东都。
tài zōng qiǎn xíng jūn zǒng guǎn shǐ wàn bǎo zì yí yáng nán jù lóng mén liú dé wēi zì tài xíng dōng wéi hé nèi wáng jūn kuò zì luò kǒu duàn zéi liáng dào
这句话大意是:太宗遣行军总管史万宝自宜阳南据龙门,刘德威自太行东围河内,王君廓自洛口断贼粮道。
yòu qiǎn huáng jūn hàn yè cóng xiào yǒng hé zhōng xià zhōu shī xí huí luò chéng kè zhī
这句话大意是:又遣黄君汉夜从孝永河中下舟师袭回洛城,克之。
huáng hé yǐ nán mò bù xiǎng yìng chéng bǎo xiāng cì lái jiàng
这句话大意是:黄河已南,莫不响应,城堡相次来降。
dà jūn jìn tún māng shān
这句话大意是:大军进屯邙山。
jiǔ yuè tài zōng yǐ wǔ bǎi qí xiān guān zhàn de zú yǔ shì chōng wàn yú rén xiāng yù huì zhàn fù pò zhī
这句话大意是:九月,太宗以五百骑先观战地,卒与世充万馀人相遇,会战,复破之。
zhǎn shǒu sān qiān yú jí huò dà jiàng chén zhì lüè shì chōng jǐn yǐ shēn miǎn
这句话大意是:斩首三千馀级,获大将陈智略,世充仅以身免。
qí zǒng guǎn yáng qìng qiǎn shǐ qǐng xiáng qiǎn li shì jī lǜ shī chū huán yuán dào ān fǔ qí zhòng
这句话大意是:其总管杨庆遣使请降,遣李世𪟝率师出轘辕道安抚其众。
xíng biàn wěi yù jiǔ zhōu xiāng jì lái jiàng
这句话大意是:荥、汴、洧、豫九州相继来降。
shì chōng suì qiú jiù wū dòu jiàn dé
这句话大意是:世充遂求救于窦建德。
sì nián èr yuè yòu jìn tún qīng chéng gōng
这句话大意是:四年二月,又进屯青城宫。
yíng lěi wèi lì shì chōng lǜ zhòng èr wàn zì fāng zhū mén lín gǔ shuǐ ér zhèn
这句话大意是:营垒未立,世充率众二万自方诸门临谷水而阵。
tài zōng yǐ jīng qí zhèn wū běi máng shān lìng qū tū tōng lǜ bù zú wǔ qiān dù shuǐ yǐ jī zhī yīn jiè tōng yuē dài bīng jiāo jí fàng yān wú dāng lǜ qí jūn nán xià
现代白话:太宗以精骑阵于北邙山,令屈突通率步卒五千渡水以击之,因诫通曰:"待兵交即放烟,我当率骑军南下。
bīng cái jiē tài zōng yǐ qí chōng zhī tǐng shēn xiān jìn yǔ tōng biǎo lǐ xiāng yìng
这句话大意是:"兵才接,太宗以骑冲之,挺身先进,与通表里相应。
zéi zhòng shū sǐ zhàn sàn ér fù hé zhě shù yān
现代白话:贼众殊死战,散而复合者数呢。
zì chén zhì wǔ zéi zhòng shǐ tuì
这句话大意是:自辰至午,贼众始退。
zòng bīng chéng zhī fú zhǎn bā qiān rén wū shì jìn yíng chéng xià
这句话大意是:纵兵乘之,俘斩八千人,于是进营城下。
shì chōng bù gǎn fù chū dàn yīng chéng zì shǒu yǐ dài dòu jiàn dé zhī yuán
这句话大意是:世充不敢复出,但婴城自守,以待窦建德之援。
jiàn dé yǐ bīng shí yú wàn lái yuán shì chōng zhì yú suān zǎo
这句话大意是:建德以兵十余万来援世充,至于酸枣。
xiāo yǔ yīn yǔ qū tū tōng fēng dé yí jiē yǐ fù bèi shòu dí kǒng fēi wàn quán qǐng tuì shī wū gǔ zhōu yǐ guān zhī
这句话大意是:萧瑀、(音禹)屈突通、封德彝皆以腹背受敌,恐非万全,请退师于谷州以观之。
tài zōng yuē shì chōng liáng jǐn nèi wài lí xīn wǒ dāng bù láo gōng jī zuò shōu qí bì
这句话大意是:太宗曰:"世充粮尽,内外离心,我当不劳攻击,坐收其弊。
jiàn dé xīn pò mèng hǎi gōng jiāng jiāo zú duò wú dāng jìn jù wǔ láo è qí jīn yào
现代白话:建德新破孟海公,将骄卒惰,我当进据武牢,扼其襟要。
zéi ruò mào xiǎn yǔ wǒ zhēng fēng pò zhī bì yǐ
现代白话:贼若冒险与我争锋,破之必了。
rú qí bù zhàn xún rì jiān shì chōng dāng zì kuì
这句话大意是:如其不战,旬日间世充当自溃。
ruò bù sù jìn zéi rù wǔ láo zhū chéng xīn fù bì bù néng shǒu
这句话大意是:若不速进,贼入武牢,诸城新附,必不能守。
èr zéi bìng lì jiāng ruò zhī hé
这句话大意是:二贼并力,将若之何?
tōng yòu qǐng jiě wéi jiù xiǎn yǐ jiù qí biàn tài zōng bù xǔ
这句话大意是:"通又请解围就险以就其变,太宗不许。
wū shì liú tōng fǔ qí wáng yuán jí yǐ wéi shì chōng qīn lǜ bù qí sān qiān wǔ bǎi rén qù wǔ láo
这句话大意是:于是留通辅齐王元吉以围世充,亲率步骑三千五百人趣武牢。
jiàn dé zì xíng yáng xī shàng zhù lěi wū bǎn zhǔ tài zōng zhūn wǔ láo xiāng chí èr shí yú rì dié zhě yuē jiàn dé cì jūn chú jǐn sì mù mǎ wū hé běi yīn jiāng xí wǔ láo
这句话大意是:建德自荥阳西上,筑垒于板渚,太宗屯武牢,相持二十馀日,谍者曰:"建德伺军刍尽,俟牧马于河北,因将袭武牢。
tài zōng zhī qí móu suì mù mǎ yú hé běi yǐ yòu zhī
这句话大意是:"太宗知其谋,遂牧马于河北以诱之。
jí cháo jiàn dé guǒ xī zhòng ér zhì chén bīng sì shuǐ shì chōng jiāng guō shì héng zhèn wū qí nán mián gèn shù lǐ gǔ zào zhū jiāng dà jù
这句话大意是:诘朝,建德果悉众而至,陈兵汜水,世充将郭士衡阵于其南,绵亘数里,鼓噪,诸将大惧。
tài zōng jiāng shù qí shēng gāo qiū yǐ wàng zhī
这句话大意是:太宗将数骑升高丘以望之。
wèi zhū jiāng yuē zéi qǐ shān dōng wèi jiàn dà dí
这句话大意是:谓诸将曰:"贼起山东,未见大敌。
jīn dù xiǎn ér áo shì wú zhèng lìng
这句话大意是:今度险而嚣,是无政令;。
bī chéng ér zhèn yǒu qīng wǒ xīn
这句话大意是:逼城而阵,有轻我心。
wǒ àn bīng bù chū bǐ nǎi qì shuāi zhèn jiǔ zú jī bì jiāng zì tuì zhuī ér jī zhī wú wǎng bù kè
这句话大意是:我按兵不出,彼乃气衰,阵久卒饥,必将自退,追而击之,无往不克。
wú yǔ gōng děng yuē bì yǐ wǔ shí hòu pò zhī
现代白话:我与公等约,必以午时后破之。
rú huò bù rán guǎ rén wèi wú móu yǐ
现代白话:如或不然,寡人为无谋了。
jiàn dé liè zhèn zì chén zhì wǔ bīng shì jī juàn jiē zuò liè yòu zhēng yǐn shuǐ qūn xún yù tuì
这句话大意是:"建德列阵,自辰至午,兵士饥倦,皆坐列,又争饮水,逡巡欲退。
tài zōng yuē kě jī yǐ
现代白话:太宗曰:"可击了。
qīn lǜ qīng jì yòu zhī zhòng jì zhī jiàn dé huí shī ér zhèn wèi jí zhěng liè tài zōng xiān dēng jī zhī suǒ xiàng jiē mí
这句话大意是:"亲率轻骑诱之,众继之,建德回师而阵,未及整列,太宗先登击之,所向皆靡。
é ér zhòng jūn hé zhàn áo chén sì qǐ
这句话大意是:俄而众军合战,嚣尘四起。
tài zōng lǜ shǐ dà nài chéng yǎo jīn qín shū bǎo yǔ wén xīn děng chán fān ér rù zhí tū chū qí zhèn hòu zhāng wǒ qí zhì
这句话大意是:太宗率史大奈、程咬金、秦叔宝、宇文歆等緾幡而入,直突出其阵后,张我旗帜。
zéi gù jiàn zhī dà kuì
这句话大意是:贼顾见之,大溃。
zhuī bēn sān shí lǐ shēng qín jiàn dé wū zhèn
这句话大意是:追奔三十里,生擒建德于阵。
tài zōng shù zhī yuē wǒ yǐ gān gē wèn zuì běn zài wáng shì chōng dé shī cún wáng bù yù rǔ shì hé gù yuè jìng fàn wǒ bīng fēng
现代白话:太宗数之曰:"我以干戈问罪,本在王世充,得失存亡,不预你事,为什么越境,犯我兵锋?
jiàn dé gǔ lì ér yán yuē jīn ruò bù lái kǒng láo yuǎn qǔ
这句话大意是:"建德股栗而言曰:"今若不来,恐劳远取。
nǎi jiāng jiàn dé zhì dōng dōu chéng xià
这句话大意是:"乃将建德至东都城下。
shì chōng jù lǜ qí guān shǔ èr qiān yú rén yì jūn mén qǐng xiáng shān dōng xī píng
这句话大意是:世充惧,率其官属二千馀人诣军门请降,山东悉平。
tài zōng rù jù gōng chéng
这句话大意是:太宗入据宫城。
lìng xiāo yǔ dòu guǐ děng fēng shǒu fǔ kù yī wú suǒ qǔ lìng jì shì fáng xuán líng shōu duò tú jí
这句话大意是:令萧瑀、窦轨等封守府库,一无所取,令记室房玄龄收隋图籍。
wū shì zhū qí tóng wù duàn dá děng wǔ shí yú rén
这句话大意是:于是诛其同恶段达等五十馀人。
dà xiǎng jiàng shì bān cì yǒu chà
这句话大意是:大飨将士,班赐有差。
gāo zǔ lìng shàng shū zuǒ pú yè péi jì láo yú jūn zhōng
这句话大意是:高祖令尚书左仆射裴寂劳于军中。
liù yuè kǎi xuán
这句话大意是:六月,凯旋。
tài zōng qīn pī jīn jiǎ tiě mǎ yī wàn qí jiá shì sān wàn rén qián hòu bù gǔ chuī fú èr wěi zhǔ jí duò shì qì wù niǎn lù xiàn wū tài miào
这句话大意是:太宗亲披金甲,铁马一万骑,甲士三万人,前后部鼓吹,俘二伪主及隋氏器物辇辂献于太庙。
gāo zǔ dà yuè xíng yǐn zhì lǐ yǐ xiǎng yān
现代白话:高祖大悦,行饮至礼以享呢。
gāo zǔ yǐ zì gǔ jiù guān bù chēng shū gōng nǎi bié biǎo huī hào yòng jīng xūn dé
这句话大意是:高祖以自古旧官不称殊功,乃别表徽号,用旌勋德。
shí yuè jiā hào tiān cè shàng jiàng jūn shǎn dōng dào dà xíng tái wèi zài wáng gōng shàng
这句话大意是:十月,加号天策上将军、陕东道大行台,位在王公上。
zēng yì èr wàn hù tōng qián sān wàn hù
这句话大意是:增邑二万户,通前三万户。
cì jīn lù yī chéng yǎn miǎn zhī fú yù bì yī shuāng huáng jīn liù qiān jīn qián hòu bù gǔ chuī jí jiǔ bù zhī lè bān jiàn sì shí rén
这句话大意是:赐金辂一乘,兖冕之服,玉璧一双,黄金六千斤,前后部鼓吹及九部之乐,班剑四十人。
yú shí hǎi nèi jiàn píng tài zōng nǎi ruì yì jīng jí kāi wén xué guǎn yǐ dài sì fāng zhī shì
这句话大意是:于时海内渐平,太宗乃锐意经籍,开文学馆以待四方之士。
xíng tái sī xūn láng zhōng dù rú huì děng shí yǒu bā rén wéi xué shì měi gēng zhí gé xià jiàng yǐ wēn yán yǔ zhī tǎo lùn jīng yì huò yè fēn ér ba
这句话大意是:行台司勋郎中杜如晦等十有八人为学士,每更直阁下,降以温颜,与之讨论经义,或夜分而罢。
bā nián jiā zhōng shū lìng
这句话大意是:八年,加中书令。
jiǔ nián huáng tài zǐ jiàn chéng qí wáng yuán jí móu hài tài zōng
这句话大意是:九年,皇太子建成、齐王元吉谋害太宗。
liù yuè sì rì tài zōng lǜ zhǎng sūn wú jì yù chí jìng dé fáng xuán líng dù rú huì děng wū xuán wǔ mén zhū zhī
这句话大意是:六月四日,太宗率长孙无忌、尉迟敬德、房玄龄、杜如晦等于玄武门诛之。
jiǎ zǐ lì wèi huáng tài zǐ shù zhèng jiē duàn jué
这句话大意是:甲子,立为皇太子,庶政皆断决。
bā yuè guǐ hài gāo zǔ chuán wèi wū huáng tài zǐ
这句话大意是:八月癸亥,高祖传位于皇太子。
tài zōng jí wèi wū dōng gōng xiǎn dé diàn
这句话大意是:太宗即位于东宫显德殿。
qiǎn sī kōng péi jì chái gào yú nán jiāo dà shè tiān xià
这句话大意是:遣司空裴寂柴告于南郊,大赦天下。
guǐ yǒu fàng yè tíng gōng nǚ sān qiān yú rén
这句话大意是:癸酉,放掖庭宫女三千馀人。
jǐng zi lì fēi zhǎng sūn shì wèi huáng hòu
这句话大意是:景子,立妃长孙氏为皇后。
jǐ mǎo tū jué kòu gāo líng
这句话大意是:己卯,突厥寇高陵。
xīn sì xíng jūn zǒng guǎn yù chí jìng dé yǔ tū jué zhàn wū jīng yáng dà pò zhī zhǎn shǒu qiān yú jí
这句话大意是:辛巳,行军总管尉迟敬德与突厥战于泾阳,大破之,斩首千馀级。
guǐ wèi tū jué xié lì zhì yú wèi shuǐ biàn qiáo zhī běi qiǎn qí qiú shuài zhí shī sī lì rù cháo wèi chān zì zhāng xíng shì tài zōng mìng qiú zhī
这句话大意是:癸未,突厥颉利至于渭水便桥之北,遣其酋帅执失思力入朝为觇,自张形势,太宗命囚之。
qīn chū xuán wǔ mén chí liù qí xìng wèi shuǐ zhī shàng yǔ xié lì gé jīn ér yǔ zé yǐ fù yuē
这句话大意是:亲出玄武门,驰六骑幸渭水之上,与颉利隔津而语,责以负约。
é ér zhòng jūn jì zhì xié lì jiàn jūn róng jì shèng yòu zhī sī lì jiù jū yóu shì dà jù suì qǐng hé zhào xǔ yān
现代白话:俄而众军继至,颉利见军容既盛,又知思力就拘,由是大惧,遂请和,诏许呢。
jí rì hái gōng
这句话大意是:即日还宫。
yǐ yǒu yòu xìng biàn qiáo yǔ xié lì xíng bái mǎ shè méng tū jué yǐn tuì
这句话大意是:乙酉,又幸便桥,与颉利刑白马设盟,突厥引退。
jiǔ yuè jǐng xū xié lì xiàn mǎ sān qiān pǐ yáng wàn kǒu dì bù shòu lìng xié lì guī suǒ lüè zhōng guó hù kǒu
这句话大意是:九月景戌,颉利献马三千匹,羊万口,帝不受,令颉利归所掠中国户口。
dīng wèi yǐn zhū jūn wèi qí bīng tǒng jiāng děng xí shè wū xiǎn dé diàn tíng wèi jiāng jūn yǐ xià yuē zì gǔ tū jué yǔ zhōng guó gèng yǒu shèng shuāi
这句话大意是:丁未,引诸军卫骑兵统将等习射于显德殿庭,谓将军以下曰:"自古突厥与中国,更有盛衰。
ruò xuān yuán shàn yòng wǔ bīng jí néng běi zhú xūn yù
这句话大意是:若轩辕善用五兵,即能北逐獯鬻;。
zhōu xuān qū chí fāng shào yì néng zhì shèng tài yuán
这句话大意是:周宣驱驰方、邵,亦能制胜太原。
zhì hàn jìn zhī jūn dǎi wū suí dài bù shǐ bīng shì sù xí gān gē tū jué lái qīn mò néng kàng yù zhì yí zhōng guó shēng mín tú tàn wū kòu shǒu
这句话大意是:至汉、晋之君,逮于隋代,不使兵士素习干戈,突厥来侵,莫能抗御,致遗中国生民涂炭于寇手。
wǒ jīn bù shǐ rǔ děng chuān chí zhù yuàn zào zhū yín fèi nóng mín zì lìng yì lè bīng shì wéi xí gōng mǎ zhù shǐ rǔ dòu zhàn yì wàng rǔ qián wú héng dí
现代白话:我今不使你等穿池筑苑,造诸淫费,农民恣令逸乐,兵士惟习弓马,庶使你斗战,亦望你前无横敌。
wū shì měi rì yǐn shù bǎi rén wū diàn qián jiào shè dì qīn zì lín shì shì zhōng zhě suí shǎng gōng dāo bù bó
这句话大意是:"于是每日引数百人于殿前教射,帝亲自临试试,中者随赏弓刀布帛。
zì shì hòu shì zú jiē wèi jīng ruì
这句话大意是:自是后,士卒皆为精锐。
shí yuè guǐ hài lì zhōng shān wáng chéng qián wèi huáng tài zǐ
这句话大意是:十月癸亥,立中山王承干为皇太子。
zhēn guàn yuán nián chūn zhèng yuè yǐ yǒu gǎi yuán
这句话大意是:贞观元年春正月乙酉,改元。
sān yuè guǐ sì huáng hòu qīn cán
这句话大意是:三月癸巳,皇后亲蚕。
shí èr yuè rén wǔ shàng wèi shì chén yuē shén xiān shì běn xū wàng kōng yǒu qí míng
这句话大意是:十二月壬午,上谓侍臣曰:"神仙事本虚妄,空有其名。
qín shǐ huáng fēi fèn ài hào suì wèi fāng shì suǒ zhà nǎi qiǎn tóng nán nǚ shù qiān rén suí qí rù hǎi qiú xiān yào fāng shì bì qín kē nüè yīn liú bù guī
这句话大意是:秦始皇非分爱好,遂为方士所诈,乃遣童男女数千人随其入海求仙药,方士避秦苛虐,因留不归。
shǐ huáng yóu hǎi cè yǐ dài zhī hái zhì shā qiū ér sǐ
这句话大意是:始皇犹海侧以待之,还至沙丘而死。
hàn wǔ dì wèi qiú xiān nǎi jiāng nǚ jià dào shù rén shì jì wú yàn biàn xíng zhū lù
这句话大意是:汉武帝为求仙,乃将女嫁道术人,事既无验,便行诛戮。
jù cǐ èr shì shén xiān bù fán wàng qiú yě
这句话大意是:据此二事,神仙不烦妄求也。
èr nián èr yuè jǐng xū mò hé shàng yīn mò xià yīn hé
这句话大意是:"二年二月景戌,靺鞨(上音末,下音曷。
nèi shǔ
这句话大意是:)内属。
sān yuè dīng mǎo qiǎn yù shǐ dài fū dù yān xún guān nèi zhū zhōu
这句话大意是:三月丁卯,遣御史大夫杜淹巡关内诸州。
chū yù fǔ jīn bǎo shú nán nǚ zì mài zhě hái qí fù mǔ
这句话大意是:出御府金宝,赎男女自卖者还其父母。
gēng wǔ dà shè tiān xià
这句话大意是:庚午,大赦天下。
xià sì yuè jǐ mǎo zhào hái gǔ bào lù zhě lìng suǒ zài mái yì
这句话大意是:夏四月己卯,诏骸骨暴露者,令所在埋瘗。
jǐng shēn qì dān nèi shǔ
这句话大意是:景申,契丹内属。
chū zhào tiān xià zhōu xiàn bìng zhì yì cāng
这句话大意是:初诏天下州县并置义仓。
liù yuè gēng yín huáng zǐ zhì shēng
这句话大意是:六月庚寅,皇子治生。
sān nián chūn zhēng yuè xīn hài qì dān qú shuài lái cháo
这句话大意是:三年春正月辛亥,契丹渠帅来朝。
wù wǔ yè tài miào
这句话大意是:戊午,谒太庙。
guǐ hài qīn gēng jí tián
这句话大意是:癸亥,亲耕籍田。
sì yuè xīn sì tài shàng huáng xǐ jū tài ān gōng
这句话大意是:四月辛巳,太上皇徙居太安宫。
jiǎ zǐ tài zōng shǐ wū tài jí diàn tīng zhèng
这句话大意是:甲子,太宗始于太极殿听政。
liù yuè wù yín yǐ hàn qīn lù qiú tú
这句话大意是:六月戊寅,以旱,亲录囚徒。
qiǎn zhǎng sūn wú jì fáng hóng líng děng qí yǔ yú míng shān dà chuān zhōng shū shè rén dù zhèng lún děng wǎng guān nèi zhū zhōu wèi fǔ
这句话大意是:遣长孙无忌、房弘龄等祈雨于名山大川,中书舍人杜正伦等往关内诸州慰抚。
yòu lìng wén wǔ bǎi guān gè shàng fēng shì jí yán dé shī
这句话大意是:又令文武百官各上封事,极言得失。
shì suì hù bù zòu yán zhōng guó rén zì sài wài lái guī jí tū jué qián hòu nèi fù kāi xī yí wèi zhōu xiàn zhě nán nǚ yī bǎi èr shí yú wàn kǒu
这句话大意是:是岁,户部奏言:中国人自塞外来归及突厥前后内附、开西夷为州县者,男女一百二十馀万口。
sì nián chūn zhēng yuè yǐ hài lǐ jìng dà pò tū jué huò duò huáng hòu xiāo shì jí yáng dì zhī sūn zhèng dào sòng zhī jīng shī
这句话大意是:四年春正月乙亥,李靖大破突厥,获隋皇后萧氏及炀帝之孙正道,送之京师。
èr yuè guǐ hài xìng wēn tāng
这句话大意是:二月癸亥,幸温汤。
jiǎ chén lǐ jìng yòu pò tū jué wū yīn shān xié lì kè hán qīng jì yuǎn dùn
这句话大意是:甲辰,李靖又破突厥于阴山,颉利可汗轻骑远遁。
jiǎ yín dà shè cì pú wǔ rì
这句话大意是:甲寅,大赦,赐酺五日。
sān yuè gēng chén dà tóng dào héng jūn fù zǒng guǎn zhāng bǎo xiāng shēng qín xié lì kè hán xiàn yú jīng shī
这句话大意是:三月庚辰,大同道行军副总管张宝相生擒颉利可汗,献于京师。
jiǎ wǔ yǐ fú xié lì gào yú tài miào
这句话大意是:甲午,以俘颉利告于太庙。
xià sì yuè yù shùn tiān mén jūn lì zhí xié lì yǐ xiàn jié
这句话大意是:夏四月,御顺天门,军吏执颉利以献捷。
zì shì xī běi zhū fān xián qǐng shàng zūn hào wèi tiān kè hán wū shì jiàng xǐ shū cè mìng qí jūn zhǎng zé jiān chēng zhī
这句话大意是:自是西北诸蕃咸请上尊号为"天可汗",于是降玺书册命其君长,则兼称之。
jiǔ yuè gēng wǔ lìng shōu yì cháng chéng zhī nán hái gǔ réng lìng zhì jì
这句话大意是:九月庚午,令收瘗长城之南骸骨,仍令致祭。
rén wǔ lìng zì gǔ míng wáng shèng dì xián chén liè shì fén mù wú de chú mù chūn qiū zhì jì
这句话大意是:壬午,令自古明王圣帝、贤臣烈士坟墓无得刍牧,春秋致祭。
dōng shí yuè rén chén xìng lǒng zhōu qǔ shè qí lǒng èr zhōu gěi fù yī nián
这句话大意是:冬十月壬辰,幸陇州,曲赦岐陇二州,给复一年。
shí yuè xiào liè wū guì quán gǔ
这句话大意是:十月校猎于贵泉谷。
shí èr yuè xiào liè wū yú lóng chuān zì shè lù xiàn wū tài ān gōng
这句话大意是:十二月,校猎于鱼龙川,自射鹿,献于太安宫。
shí yī yuè jiǎ zǐ zhì zì lǒng zhōu
这句话大意是:十一月甲子,至自陇州。
wù yín zhì jué zuì rén bù dé biān bèi yǐ míng táng kǒng xué zhēn zhì suǒ shī
这句话大意是:戊寅,制决罪人不得鞭背,以明堂孔穴针炙所失。
gāo chāng wáng qū wén tài lái cháo
这句话大意是:高昌王麹文泰来朝。
shì suì duàn sǐ xíng èr shí jiǔ rén jǐ zhì xíng cuò
这句话大意是:是岁,断死刑二十九人,几致刑措。
shān dōng zhì yú hǎi hé nán zhì yú lǐng jiē wài hù bù xián xíng lǚ bù jī liáng yān
现代白话:山东至于海,河南至于岭,皆外户不闲,行旅不赍粮呢。
liù nián shí èr yuè xīn wèi qīn lù qiú tú guī sǐ zuì zhě èr bǎi jiǔ shí rén wū jiā lìng míng nián qiū wèi jiù xíng
这句话大意是:六年十二月辛未,亲录囚徒,归死罪者二百九十人于家,令明年秋未就刑。
qí hòu yìng qī bì zhì zhào xī yuán zhī
这句话大意是:其后应期毕至,诏悉原之。
shì suì dǎng xiàng zhū qiāng qián hòu nèi shǔ sān shí wàn kǒu
这句话大意是:是岁,党项诸羌前后内属三十万口。
bā nián èr yuè yǐ sì huáng tài zǐ jiā yuán fú
这句话大意是:八年二月乙巳,皇太子加元服。
jǐng wǔ cì tiān xià pú sān rì
这句话大意是:景午,赐天下酺三日。
sān yuè gēng chén xìng jiǔ chéng gōng
这句话大意是:三月庚辰,幸九成宫。
wǔ yuè dīng chǒu shàng chū fú yì shàn guān guì chén fú jìn dé guān
这句话大意是:五月丁丑,上初服翼善冠,贵臣服进德冠。
jiǔ nián wǔ yuè tài shàng huáng bēng yú tài ān gōng
这句话大意是:九年五月,太上皇崩于太安宫。
qī yuè jiǎ yín zēng xiū tài miào wèi liù shì
这句话大意是:七月甲寅,增修太庙为六室。
dōng shí yuè gēng yín zàng gāo zǔ yú xiàn líng
这句话大意是:冬十月庚寅,葬高祖于献陵。
shí sān nián chūn zhēng yuè yǐ sì shuò yè xiàn líng
这句话大意是:十三年春正月乙巳朔,谒献陵。
qǔ shè sān yuán xiàn jí xíng cóng dà bì zuì
这句话大意是:曲赦三原县及行从大辟罪。
sì yuè wù yín xìng jiǔ chéng gōng
这句话大意是:四月戊寅,幸九成宫。
jiǎ shēn ā shǐ nà jié shè ěr fàn yù yíng fú zhū
现代白话:甲申,阿史那结社你犯御营,伏诛。
rén yín yún yáng shí rán zhě fāng zhàng zhòu rú huī yè zé yǒu guāng tóu cǎo mù yú shàng zé fén lì nián ér zhǐ
这句话大意是:壬寅,云阳石燃者方丈,昼如灰,夜则有光,投草木于上则焚,历年而止。
shí èr yuè rén chén shòu wū xián yáng
这句话大意是:十二月壬辰,狩于咸阳。
shì suì chú zhōu yán yě cán shí hú yè chéng jiǎn dà rú nài qí sè lǜ sè shōu liù qiān wǔ bǎi qī shí shí
这句话大意是:是岁,滁州言:"野蚕食槲叶,成茧大如柰,其色绿,色收六千五百七十石。
gāo lí xīn luó xi tū jué tǔ huǒ luó kāng guó ān guó bō sī shū lè yú tián yān qí gāo chāng lín yì kūn míng jí huāng fú mán qiú xiāng cì qiǎn shǐ cháo gòng
现代白话:"高丽、新罗、西突厥、吐火罗、康国、安国、波斯、疏勒、于阗、呢耆、高昌、林邑、昆明及荒服蛮酋,相次遣使朝贡。
shí wǔ nián zhào yǐ lái nián èr yuè yǒu shì tài shān suǒ sī xiáng dìng yí zhì
这句话大意是:十五年,诏以来年二月有事太山,所司详定仪制。
wǔ yuè rén shēn bīng zhōu sēng dào jí lǎo rén děng kàng biǎo yǐ tài yuán wáng yè suǒ yīn míng nián dēng fēng jǐ hòu yuàn shí lín xìng
这句话大意是:五月壬申,并州僧道及老人等抗表,以太原王业所因,明年登封己后,愿时临幸。
shàng wū wǔ chéng diàn cì yàn yīn cóng róng wèi shì chén yuē zhèn shǎo zài tài yuán xǐ qún jù bó xì shǔ wǎng hán shì jiāng sān shí nián yǐ
现代白话:上于武成殿赐宴,因从容谓侍臣曰:"朕少在太原,喜群聚博戏,暑往寒逝,将三十年了。
shí huì zhōng yǒu jiù shí shàng zhě xiāng yǔ dào jiù yǐ wéi xiào lè
这句话大意是:"时会中有旧识上者,相与道旧以为笑乐。
yīn wèi zhī yuē tā rén zhī yán huò yǒu miàn yú
这句话大意是:因谓之曰:"他人之言,或有面谀。
gōng děng zhèn zhī gù rén shí yǐ gào zhèn jí rì zhèng jiào wū bǎi xìng hé rú
现代白话:公等朕之故人,实以告朕,即日政教,于百姓怎么样?
rén jiān dé wú jí kǔ yé
这句话大意是:人间得无疾苦耶?
jiē zòu jí rì sì hǎi tài píng bǎi xìng huān lè bì xià zhī lì yě
这句话大意是:"皆奏:"即日四海太平,百姓欢乐,陛下之力也。
chén děng yú nián rì xī yī rì dàn juàn liàn shèng huà bù zhī jí kǔ
这句话大意是:臣等馀年,日惜一日,但眷恋圣化,不知疾苦。
yīn gù qǐng guò bīng zhōu
这句话大意是:"因固请过并州。
shàng wèi yuē fēi niǎo guò gù xiāng yóu zhí zhú pái huái kuàng zhèn wū tài yuán qǐ yì bīng dìng tiān xià fù shào xiǎo yóu guān chéng suǒ bù wàng dài lǐ ruò bì huò jì yǔ gōng děng xiāng jiàn
这句话大意是:上谓曰:"飞鸟过故乡,犹踯躅徘徊,况朕于太原起义兵,定天下,复少小游观,诚所不忘,岱礼若毕,或冀与公等相见。
wū shì cì wù gè yǒu chà
这句话大意是:"于是赐物各有差。
liù yuè wù shēn zhào tiān xià zhū zhōu jǔ xué zōng gǔ jīn jí xiào tì chún dǔ wén zhāng xiù yì zhě bìng yǐ lái nián èr yuè zǒng jí tài shān
这句话大意是:六月戊申,诏天下诸州,举学综古今及孝悌淳笃、文章秀异者,并以来年二月总集太山。
jǐ yǒu yǒu xīng bèi wū tài wēi fàn láng wèi
这句话大意是:己酉,有星孛于太微,犯郎位。
bǐng chén tíng fēng tài shān bì zhèng diàn yǐ sī jiù mìng shàng shí jiǎn shàn
这句话大意是:丙辰,停封泰山,避正殿以思咎,命尚食减膳。
qiū qī yuè jiǎ xū bó xīng miè
这句话大意是:秋七月甲戌,孛星灭。
shí liù nián dōng shí yī yuè jǐng chén shòu yú qí shān
这句话大意是:十六年冬十一月景辰,狩于岐山。
xīn yǒu shǐ jì suí wén dì líng
这句话大意是:辛酉,使祭隋文帝陵。
dīng mǎo yàn wǔ gōng shì nǚ wū qìng shàn gōng nán mén
这句话大意是:丁卯,宴武功士女于庆善宫南门。
jiǔ hān shàng yǔ fù lǎo děng tì qì lùn jiù shì lǎo rén děng dì qǐ wèi wǔ zhēng shàng qiān wàn suì shòu shàng gè jǐn yī bēi
这句话大意是:酒酣,上与父老等涕泣论旧事,老人等递起为舞,争上千万岁寿,上各尽一杯。
gēng wǔ zhì zì qí zhōu
这句话大意是:庚午,至自岐州。
shí èr yuè guǐ mǎo xìng wēn tāng
这句话大意是:十二月癸卯,幸温汤。
jiǎ chén shòu wū lí shān shí yīn sāi huì míng wéi bīng duàn jué
这句话大意是:甲辰,狩于骊山,时阴塞晦冥,围兵断绝。
shàng chéng gāo wàng jiàn zhī yù shě qí fá kǒng kuī jūn lìng nǎi huí luán pèi rù gǔ yǐ bì zhī
这句话大意是:上乘高望见之,欲舍其罚,恐亏军令,乃回銮辔入谷以避之。
shí qī nián zhēng yuè wù shēn zhào tú huà sī tú zhào guó gōng wú jì děng xūn chén èr shí sì rén wū líng yān gé
这句话大意是:十七年正月戊申,诏图画司徒、赵国公无忌等勋臣二十四人于凌烟阁。
sān yuè dīng sì yíng huò shǒu xīn qián xīng shí jiǔ rì ér tuì
这句话大意是:三月丁巳,荧惑守心前星,十九日而退。
xià sì yuè huáng tài zǐ chéng qián yǒu zuì fèi wèi shù rén
这句话大意是:夏四月,皇太子承干有罪,废为庶人。
jǐng xū lì jìn wáng zhì wèi huáng tài zǐ dà shè cì pú sān rì
这句话大意是:景戌,立晋王治为皇太子,大赦,赐酺三日。
yǐ chǒu jiā sī tú zhǎng sūn wú jì tài zǐ tài shī sī kōng fáng hóng líng tài zǐ tài fù tè jìn xiāo yǔ tài zǐ tài bǎo bīng bù shàng shū li jī wèi tài zǐ zhān shì réng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
这句话大意是:已丑,加司徒、长孙无忌太子太师,司空房弘龄太子太傅,特进、萧瑀太子太保,兵部尚书李𪟝为太子詹事,仍同中书门下三品。
gēng yín shàng qīn yè tài miào yǐ xiè chéng qián zhī guò
这句话大意是:庚寅,上亲谒太庙,以谢承干之过。
wǔ yuè yǐ chǒu shǒu zhào jǔ xiào lián mào cái yì néng zhī shì
这句话大意是:五月乙丑,手诏举孝廉茂才异能之士。
shí bā nián shí èr yuè mìng tài zǐ zhān shì yīng guó gōng li jī wèi liáo dōng dào héng jūn zǒng guǎn chū liǔ chéng lǐ bù shàng shū jiāng xià jùn wáng dào zōng fù zhī
这句话大意是:十八年十二月,命太子詹事、英国公李𪟝为辽东道行军总管,出柳城,礼部尚书、江夏郡王道宗副之;。
xíng bù shàng shū yún guó gōng zhāng liàng wèi píng rǎng dào héng jūn zǒng guǎn yǐ zhōu shī chū lái zhōu zuǒ lǐng jūn cháng hé lú zhōu dū du zuǒ nán dāng fù zhī
这句话大意是:刑部尚书、郧国公张亮为平壤道行军总管,以舟师出莱州,左领军常河、泸州都督左难当副之。
fā tiān xià jiá shì zhào mù shí wàn bìng qù píng rǎng yǐ fá gāo lí
这句话大意是:发天下甲士,召募十万,并趣平壤,以伐高丽。
shí jiǔ nián chūn èr yuè gēng xū shàng qīn tǒng liù jūn fā luò yáng
这句话大意是:十九年春二月庚戌,上亲统六军发洛阳。
yǐ mǎo zhào huáng tài zǐ liú dìng zhōu jiān guó
这句话大意是:乙卯,诏皇太子留定州监国;。
gāo shì lián shè tài zǐ tài fù yǔ shì zhōng liú jì zhōng shū lìng mǎ zhōu tài zǐ shǎo zhān shì zhāng xíng chéng tài zǐ yòu shù zǐ gāo jì fǔ wǔ rén tóng zhǎng jī wù
这句话大意是:高士廉摄太子太傅,与侍中刘洎、中书令马周、太子少詹事张行成、太子右庶子高季辅五人同掌机务;。
yǐ lì bù shàng shū ān dé jùn gōng yáng shī dào wèi zhōng shū lìng
这句话大意是:以吏部尚书、安德郡公杨师道为中书令。
zèng yīn bǐ gàn wèi tài shī shì yuē zhōng liè mìng suǒ sī fēng mù qì cí táng chūn qiū sì yǐ shào láo shàng zì wèi wén yǐ jì zhī
这句话大意是:赠殷比干为太师,谥曰忠烈,命所司封墓,葺祠堂,春秋祀以少牢,上自为文以祭之。
sān yuè rén chén shàng fā dìng zhōu yǐ sī tú zhǎng sūn wú jì zhōng shū lìng cén wén běn yáng shī dào cóng
这句话大意是:三月壬辰,上发定州,以司徒长孙无忌、中书令岑文本、杨师道从。
xià sì yuè guǐ mǎo shì shī wū yōu zhōu chéng nán dà xiǎng liù jūn yǐ qiǎn zhī
这句话大意是:夏四月癸卯,誓师于幽州城南,大飨六军以遣之。
guǐ hài li shì jī gōng gài móu chéng pò zhī
这句话大意是:癸亥,李世𪟝攻盖牟城,破之。
wǔ yuè dīng chǒu chē jià dù liáo dōng
这句话大意是:五月丁丑,车驾渡辽东。
jiǎ shēn shàng qīn lǜ tiě qí yǔ shì jī huì wéi liáo dōng chéng yīn liè fēng fā huǒ nǔ sī xū chéng shàng wū jí lóu jiē jǐn huī zhàn shì lìng dēng nǎi bá zhī
这句话大意是:甲申,上亲率铁骑与世𪟝会围辽东城,因烈风发火弩,斯须城上屋及楼皆尽,麾战士令登,乃拔之。
liù yuè jǐng chén shī cì ān shì chéng
这句话大意是:六月景辰,师次安市城。
dīng sì gāo lí bié jiāng gāo yán shòu gāo huì zhēn shuài bīng shí wǔ wàn lái yuán ān shì yǐ jù wáng shī
这句话大意是:丁巳,高丽别将高延寿、高惠真帅兵十五万来援安市,以拒王师。
li shì jī lǜ bīng fèn jī shàng zì gāo fēng yǐn jūn lín zhī gāo lí dà kuì shā huò bù kě shèng jì
这句话大意是:李世𪟝率兵奋击,上自高峰引军临之,高丽大溃,杀获不可胜纪。
yán shòu děng yǐ qí zhòng jiàng yīn míng suǒ xìng wèi zhu bi shān kè shí jì gōng yān
现代白话:延寿等以其众降,因名所幸为驻跸山,刻石纪功呢。
cì tiān xià dà pú èr rì
这句话大意是:赐天下大酺二日。
qiū qī yuè li shì jī jìn jūn gōng ān shì chéng zhì jiǔ yuè bù kè nǎi bān shī
这句话大意是:秋七月,李世𪟝进军攻安市城,至九月不克,乃班师。
dōng shí yuè jǐng chén rù lín yū guān huáng tài zǐ zì dìng zhōu yíng yè
这句话大意是:冬十月景辰,入临渝关,皇太子自定州迎谒。
wù wǔ cì hàn wǔ tái kè shí yǐ jì gōng dé
这句话大意是:戊午,次汉武台,刻石以纪功德。
shí yī yuè xìng yōu zhōu
这句话大意是:十一月幸幽州。
guǐ yǒu dà xiǎng hái shī
这句话大意是:癸酉,大飨,还师。
shí èr yuè xìng bīng zhōu
这句话大意是:十二月,幸并州。
èr shí nián chūn zhēng yuè shàng zài bīng zhōu
这句话大意是:二十年春正月,上在并州。
qiǎn dà lǐ qīng sūn fú qié huáng mén shì láng chǔ suì liáng děng èr shí èr rén yǐ liù tiáo xún chá sì fāng chù zhì guān lì
这句话大意是:遣大理卿孙伏伽、黄门侍郎褚遂良等二十二人,以六条巡察四方,黜陟官吏。
gēng chén qǔ shè bīng zhōu yàn cóng guān jí qǐ yì yuán cóng cì sù bó gěi fù yǒu chà
这句话大意是:庚辰,曲赦并州,宴从官及起义元从,赐粟帛,给复有差。
sān yuè chē jià zhì jīng shī
这句话大意是:三月,车驾至京师。
liù yuè qiǎn bīng bù shàng shū gù ān gōng cuī dūn lǐ tè jìn yīng guó gōng li shì jī jī pò xuē yán zhì wū yù dū jūn shān běi qián hòu zhǎn shǒu wǔ qiān yú jí lǔ nán nǚ sān wàn yú rén
这句话大意是:六月,遣兵部尚书、固安公崔敦礼,特进、英国公李世𪟝击破薛延陁于郁督军山北,前后斩首五千馀级,虏男女三万馀人。
èr shí yī nián chūn zhēng yuè zhào yǐ lái nián èr yuè yǒu shì tài shān
这句话大意是:二十一年春正月,诏以来年二月有事泰山。
jiǎ yín cì jīng shī pú sān nián
这句话大意是:甲寅,赐京师酺三年。
bā yuè zhào yǐ hé běi dà shuǐ tíng fēng shàn
这句话大意是:八月,诏以河北大水,停封禅。
xīn wèi gǔ lì gàn guó qiǎn shǐ gòng míng mǎ
这句话大意是:辛未,骨利干国遣使贡名马。
èr shí sān nián sān yuè xīn yǒu dà shè
这句话大意是:二十三年三月辛酉,大赦。
dīng mǎo tài zōng yǐ bù yù chì huáng tài zǐ wū jīn yè mén tīng zhèng
这句话大意是:丁卯,太宗以不豫,敕皇太子于金液门听政。
shì yuè rì chì wú guāng
这句话大意是:是月,日赤无光。
xià sì yuè jǐ hài xìng cuì wēi gōng
这句话大意是:夏四月己亥,幸翠微宫。
wǔ yuè jǐ sì shàng jí shèn lìng cǎo yí zhào yǒu qǐng bēng wū hán fēng diàn
这句话大意是:五月己巳,上疾甚,令草遗诏,有顷崩于含风殿。
nián wǔ shí èr
这句话大意是:年五十二。
yí mìng yú huáng tài zǐ jí wèi jiù qián sàng jì yi yī hàn zhì
这句话大意是:遗命于皇太子即位柩前,丧纪宜依汉制。
mì bù fā sāng
这句话大意是:秘不发丧。
gēng wǔ qiǎn jiù jiāng tǒng fēi qí jìn bīng cóng huáng tài zǐ xiān hái jīng fā liù fǔ jiá shì sì qiān rén fēn liè wū dào jí ān huà mén yì cóng nǎi rù
这句话大意是:庚午,遣旧将统飞骑劲兵从皇太子先还京,发六府甲士四千人,分列于道及安化门,翼从乃入;。
dà xíng yǔ cóng guān guān shì qīng rú cháng
这句话大意是:大行与从官官侍卿如常。
rén shēn fā sāng
这句话大意是:壬申,发丧。
liù yuè jiǎ xū bìn yú tài jí diàn
这句话大意是:六月甲戌,殡于太极殿。
shì yuē wén huáng dì miào hào tài zōng
这句话大意是:谥曰文皇帝,庙号太宗。
zàng zhāo líng
这句话大意是:葬昭陵。
shàng yuán yuán nián gǎi shàng zūn hào yuē wén wǔ shèng huáng dì
这句话大意是:上元元年,改上尊号曰文武圣皇帝。
tiān bǎo shí èr zài gǎi shàng zūn hào wéi wén wǔ dà shèng dà guǎng xiào huáng dì
这句话大意是:天宝十二载,改上尊号为文武大圣大广孝皇帝。