chūn shàng
这句话大意是:○春上。
shì míng yuē chūn zhī yán chǔn yě wàn wù chǔn rán ér shēng
这句话大意是:《释名》曰:春之言蠢也,万物蠢然而生。
yòu yuē zhēng yuè shǎo yáng jiàn yín yín zhě yǎn yě
这句话大意是:又曰:正月少阳建寅,寅者,演也。
lǜ zhōng tài cù lǜ zhī yán lǜ yě suǒ yǐ lǜ qì yě
这句话大意是:律中太蔟,律之言率也,所以率气也。
tài zhě dà yě cù zhě còu yě yán wàn wù shǐ dà còu de ér chū yě
这句话大意是:太者,大也,蔟者,凑也,言万物始大,凑地而出也。
shū yuē měi suì mèng chūn qiú rén yǐ mù duó xùn yú lù
这句话大意是:《书》曰:每岁孟春,遒人以木铎徇于路。
zhù yún qiú rén xuān lìng zhī guān
这句话大意是:注云:遒人,宣令之官。
mù duó jīn líng mù shé suǒ yǐ zhèn wén jiào yě
这句话大意是:木铎,金铃木舌,所以振文教也。
yòu yuē fēn mìng xī zhòng zhái yú yí yuē yáng gǔ píng zhì dōng zuò
这句话大意是:又曰:分命羲仲,宅嵎夷,曰旸谷,平秩东作。
rì zhōng xīng niǎo yǐ yīn zhòng chūn
这句话大意是:日中星鸟,以殷仲春。
shī yuē chūn rì chí chí cǎi fán qí qí
这句话大意是:《诗》曰:春日迟迟,采蘩祁祁。
zhèng zhù yuē chí chí shū huǎn yě
这句话大意是:郑注曰:迟迟,舒缓也。
yòu yuē yǒu nǚ huái chūn jí shì yòu zhī
这句话大意是:又曰:有女怀春,吉士诱之。
yòu yuē chūn rì zài yáng yuán qiú róu sāng
这句话大意是:又曰:春日载阳,爰求柔桑。
yòu yuē jiē jiē bǎo jiè wéi mù zhī chūn yì yòu hé qiú rú hé xīn shē
这句话大意是:又曰:嗟嗟保介,维暮之春,亦又何求,如何新畲。
tián èr suì yuē xīn sān suì yuē yú
这句话大意是:(田二岁曰新,三岁曰畬。
jiān yún bǎo jiè chē yòu yě
这句话大意是:《笺》云:保介,车右也。
yuè lìng yuē zhēng yuè zhī jié rì zài xū lì chūn wèi zhēng yuè zhī jié jǐn àn chūn qiū chuán yuē lǚ duān yú shǐ wèi jié yě
这句话大意是:《月令》曰:正月之节,日在虚,(立春为正月之节,谨按《春秋传》曰:履端于始,谓节也。
jǔ zhèng yú zhōng wèi qì yě
这句话大意是:举正于中,谓气也。
guī yú yú zhōng wèi rùn yě
这句话大意是:归余于终,谓闰也。
jì yǒu rùn zé lì chūn jìn tuì bù héng zài zhēng yuè shuò rì qì bù dìng wèi mèng chūn zhī yuè dàn de lì chūn zé shì zhèng yuè zhī jié kě yǐ xíng chūn lìng yǐ
现代白话:既有闰,则立春进退不恒在正月朔日,气不定为孟春之月,但得立春,则是正月之节,能够行春令了。
hūn mǎo zhōng xiǎo xīn zhōng fán jì hūn mǎo xiǎo xīn zhōng wéi rén jūn nán miàn ér tīng tiān xià guān shí hou yǐ shòu rén shì yě
这句话大意是:)昏昴中,晓心中,(凡记昏昴晓心中,为人君南面而听天下,观时候以授人事也。
dòu jiàn yín wèi zhī chū de yǒu shí èr chén dǒu bǐng biāo cháng zuǒ xuán zhǐ dì wèi gù lì chūn zhēng yuè zhī jié zé dòu jiàn yín wèi zhī chū
这句话大意是:)斗建寅位之初,(地有十二辰,斗柄杓常左旋指地位,故立春正月之节,则斗建寅位之初。
shū yún xuán jī yù héng qī zhèng cǐ zhī wèi yǐ
现代白话:《书》云:璇玑玉衡七政,此之谓了。
qí rì jiǎ yǐ chūn qiū chuán yuē tiān yǒu shí rì wèi jiǎ yǐ bǐng dīng wù jǐ gēng xīn rén guǐ
这句话大意是:)其日甲乙,(《春秋传》曰:天有十日,谓甲乙丙丁戊己庚辛壬癸。
jiǎ yǐ shǔ mù zhǔ chūn gù yún qí yuē jiǎ yǐ yě
这句话大意是:甲乙属木,主春,故云其曰甲乙也。
qí dì tài hào qí shén gōu máng xī tài hào shì yǐ mù dé jì tiān ér wáng gù wèi chūn dì
这句话大意是:)其帝太皞,其神勾芒,(昔太皞氏以木德继天而王,故为春帝。
gāo xīn shì yǒu tiān xià zhì wǔ xíng zhī guān ér mù zhèng yuē gōu máng gù gōu máng wèi mù shén zuǒ tài hào yú chūn
这句话大意是:高辛氏有天下,置五行之官而木正曰勾芒,故勾芒为木神,佐太皞于春。
lǜ zhōng tài cù
这句话大意是:)律中太蔟。
lǜ zhě hòu qì zhī guǎn yǐ zhú wèi zhī
这句话大意是:(律者,候气之管,以竹为之。
zhōng yóu yīng yě
这句话大意是:中犹应也。
zhēng yuè qì zhì zé tài cù zhī lǜ yīng
这句话大意是:正月气至,则太蔟之律应。
yīng wèi chuī huī yě
这句话大意是:应谓吹灰也。
tài cù zhě lín zhōng suǒ shēng sān fēn yì yī guǎn zhǎng bā cùn kōng jìng sān fēn wéi jiǔ fēn
这句话大意是:太蔟者,林钟所生,三分益一,管长八寸,空径三分,围九分。
lì chūn zhī rì dōng fēng jiě dòng
这句话大意是:)立春之日,东风解冻。
hòu wǔ rì zhé chóng shǐ zhèn
这句话大意是:后五日蛰虫始振。
hòu wǔ rì yú shàng bīng
这句话大意是:后五日鱼上冰。
xī zài zhōu gōng zuò shí xùn dìng èr shí sì qì biàn qī shí èr hòu měi hou xiāng qù gè wǔ rì yǐ míng tiān shí jiāng yàn rén shì yán shèng rén fèng shùn tiān shí zé wàn wù jí jié hòu yě
这句话大意是:(昔在周公作时训,定二十四气,辨七十二候,每候相去各五日,以明天时,将验人事,言圣人奉顺天时,则万物及节候也。
mìng yǒu sī jì fēng shī
这句话大意是:)命有司祭风师。
lì chūn zhī chǒu rì jì fēng shī yú guó chéng dōng yě
这句话大意是:(立春之丑日,祭风师于国城东也。
zhēng yuè zhōng qì rì zài wēi yǔ shuǐ wèi zhēng yuè zhōng qì fán zhōng qì qián hòu qù jié shí wǔ rì chūn qiū chuán yuē jǔ zhèng yú zhōng cǐ zhī wèi yě
这句话大意是:)正月中气,日在危,(雨水为正月中气,凡中气前后去节十五日,《春秋传》曰:举正于中,此之谓也。
hūn bì zhōng xiǎo wěi zhōng dòu jiàn yín wèi zhī zhōng yǔ shuǐ zhī rì tǎ jì yú
这句话大意是:)昏毕中,晓尾中,斗建寅位之中,雨水之日,獭祭鱼。
hòu wǔ rì hóng yàn lái
这句话大意是:后五日,鸿雁来。
hòu wǔ rì cǎo mù méng dòng
这句话大意是:后五日,草木萌动。
tiān zǐ nǎi yǐ yuán rì qí gǔ yú shàng dì yuán jí yě
这句话大意是:天子乃以元日祈谷于上帝,(元,吉也。
wèi shàng xīn qí gǔ jiāo sì hào tiān shàng dì yú guó qiū
这句话大意是:谓上辛祈谷,郊祀昊天上帝于国丘。
gāo zǔ shén yáo huáng dì pèi zuò yǐ wǔ fāng dì cóng sì yú tán
这句话大意是:高祖神尧皇帝配坐,以五方帝从祀于坛。
chūn qiū chuán yuē qǐ zhé ér jiāo jiāo ér hòu gēng cǐ zhī wèi yě
这句话大意是:《春秋传》曰:启蛰而郊,郊而后耕,此之谓也。
mìng lè zhèng xí wǔ chūn xià shàng wǔ gù mìng xí zhī
这句话大意是:)命乐正习舞,(春夏尚舞,故命习之。
jìn zhǐ fá mù wèi shèng dé suǒ zài
这句话大意是:)禁止伐木,(为盛德所在。
wú mí wú luǎn wú shāng máng gōu zhī lèi
这句话大意是:)无麛无卵,(无伤芒勾之类。
yǎn gé mái zì
这句话大意是:)掩骼埋胔。
wèi sǐ qì nì shēng qì
这句话大意是:(为死气逆生气。
kū gǔ yuē gé ròu fǔ yuē zì
这句话大意是:枯骨曰骼,肉腐曰胔。
shì míng yuē èr yuè zhī jiā zhōng hé
这句话大意是:《释名》曰:二月之夹锺何?
jiā zhě fú yě yán wàn wù fú jiá zhǒng lèi fēn yě
这句话大意是:夹者孚也,言万物孚甲,种类分也。
lǐ yuē èr yuè zhī jié rì zài yíng shì jīng zhé wèi èr yuè zhī jié
这句话大意是:《礼》曰:二月之节,日在营室,(惊蛰为二月之节。
hūn dōng jǐng zhōng xiǎo jī zhōng dòu jiàn mǎo wèi zhī chū lǜ zhōng jiā zhōng
这句话大意是:)昏东井中,晓箕中,斗建卯位之初,律中夹锺。
èr yuè zhī qì zhì zé jiā zhōng zhī lǜ yīng
这句话大意是:(二月之气至则夹钟之律应。
jiā zhōng zhě yí zé zhī suǒ shēng sān fēn yì yī guǎn zhǎng qī cùn sì fēn
这句话大意是:夹钟者,夷则之所生,三分益一,管长七寸四分。
qí rì qí yīn qí shù bìng tóng mèng chūn
这句话大意是:其日、其音、其数,并同孟春。
jīng zhé zhī rì táo shǐ huá
这句话大意是:)惊蛰之日,桃始华。
hòu wǔ rì cāng gēng míng
这句话大意是:后五日,仓庚鸣。
hòu wǔ rì yīng huà wèi jiū
这句话大意是:后五日,鹰化为鸠。
shěng líng yǔ qù zhì gù shěng jiǎn yě
这句话大意是:省囹圄,去桎梏,(省,减也。
líng yǔ suǒ yǐ jìn shǒu xì zhě jīn zhī yù yǐ
现代白话:囹圄所以禁守系者,今之狱了。
mù zài shǒu yuē gù zài zú yuē zhì
这句话大意是:木在手曰梏,在足曰桎。
shàng dīng shì diàn yú guó xué shì wèi zhì yě zhì shēng bì zhī diàn yú wén xuān wáng
这句话大意是:)上丁释奠于国学,(释谓置也,置牲币之奠于文宣王。
shàng wù shì diàn yú tài miào
这句话大意是:)上戊释奠于太庙。
miào yì yòng shēng bì zhī diàn
这句话大意是:(庙亦用牲币之奠。
yòu yuē èr yuè zhōng qì rì zài kuí chūn fēn wèi èr yuè zhōng qì
这句话大意是:又曰:二月中气,日在奎,(春分为二月中气。
hūn dōng jǐng zhōng xiǎo nán dòu zhōng dòu jiàn mǎo wèi zhī zhōng
这句话大意是:)昏东井中,晓南斗中,斗建卯位之中。
chūn fēn zhī rì xuán niǎo zhì léi nǎi fā shēng sì cháo rì yú dōng jiāo chūn fēn rì jì zhī
这句话大意是:春分之日,玄鸟至,雷乃发声,祀朝日于东郊,(春分日祭之。
xiàn gāo kāi bīng wèi lì chūn cáng bīng zài chūn fēn fāng wēn gù xiàn gāo yǐ jì sī hán ér hòu kāi bīng
这句话大意是:)献羔开冰,(谓立春藏冰,在春分方温,故献羔以祭司寒,而后开冰。
chūn qiū chuán yuē rì zài běi lù ér cáng bīng xī lù cháo dí ér chū zhī xiān jiàn qǐn miào
这句话大意是:《春秋传》曰:日在北陆而藏冰,西陆朝觌而出之,先荐寝庙。
cí gāo méi xī gāo xīn shì zhī dài xuán niǎo yí luǎn jiǎn dí tūn zhī ér shēng gāo xīn shì hòu wáng yǐ wéi méi guān jiā xiáng ér lì qí cí yān
现代白话:)祠高禖,(昔高辛氏之代,玄鸟遗卵,简狄吞之而生高辛氏,后王以为禖官嘉祥而立其祠呢。
jì mǎ zǔ
这句话大意是:)祭马祖。
wèi zhòng chūn jì mǎ zǔ yú dà zé yòng gāng rì
这句话大意是:(谓仲春祭马祖于大泽,用刚日。
wú jié chuān zé wú lù bēi chí wú fén shān lín
这句话大意是:)无竭川泽,无漉陂池,无焚山林。
shùn yáng yǎng wù yě
这句话大意是:(顺阳养物也。
xù shuǐ yuē bēi chuān de tōng shuǐ yuē chí
这句话大意是:蓄水曰陂,穿地通水曰池。
yòu yuē sān yuè zhī jié rì zài lóu qīng míng wèi sān yuè zhī jié yě
这句话大意是:又曰:三月之节,日在娄,(清明为三月之节也。
hūn liǔ zhōng xiǎo nán dòu zhōng dòu jiàn chén wèi zhī chū lǜ zhōng gū xǐ
这句话大意是:)昏柳中,晓南斗中,斗建辰位之初,律中沽洗。
sān yuè qì zhì gū xǐ zhī lǜ yīng
这句话大意是:(三月气至,沽洗之律应。
gū xǐ zhě nán lǚ zhī shēng yě
这句话大意是:沽洗者,南吕之生也。
sān fēn yì yī guǎn zhǎng qī cùn yī fēn
这句话大意是:三分益一,管长七寸一分。
qí rì qí yīn qí shù bìng tóng mèng chūn
这句话大意是:其日、其音、其数,并同孟春。
yòu yuē qīng míng zhī rì tóng shǐ huá tián shǔ huà wèi rú
这句话大意是:又曰:清明之日,桐始华,田鼠化为𫛪。
hòu wǔ rì hóng shǐ jiàn
这句话大意是:后五日,虹始见。
tiān zǐ jū qīng yáng yòu gè
这句话大意是:天子居青阳右个。
shì yuè yě tiān zǐ nǎi jiàn jū yī yú xiān dì
这句话大意是:是月也,天子乃荐鞠衣于先帝。
jū yī yī míng gài huáng sāng zhī fú
这句话大意是:(鞠衣,衣名,盖黄桑之服。
jiàn yú xiān dì zhě wèi jìn yǔ tài miào
这句话大意是:荐于先帝者,为进宇太庙。
tiān zǐ shǐ chéng zhōu jiàn wěi yú qǐn miào jìn shí měi wèi
这句话大意是:)天子始乘舟,荐鲔于寝庙,(进时美味。
pìn míng shì lǐ xián zhě
这句话大意是:)聘名士,礼贤者。
pìn wèi wèn yě
这句话大意是:(聘谓问也。
míng shì wèi yǒu míng yù yě
这句话大意是:名士,谓有名誉也。
yòu yuē sān yuè zhōng qì rì zài wèi gǔ yǔ wèi sān yuè zhōng qì
这句话大意是:又曰:三月中气,日在胃,(谷雨为三月中气。
hūn zhāng zhōng xiǎo nán dòu zhōng dòu jiàn chén wèi zhī zhōng
这句话大意是:)昏张中,晓南斗中,斗建辰位之中。
gǔ yǔ zhī rì píng shǐ shēng
这句话大意是:谷雨之日,萍始生。
hòu wǔ rì míng jiū fú qí yǔ
这句话大意是:后五日,鸣鸠拂其羽。
hòu wǔ rì dài shèng jiàng yú sāng
这句话大意是:后五日,戴胜降于桑。
mìng yǒu sī wú fá sāng zhè shòu cán shí
这句话大意是:命有司无伐桑柘,(受蚕食。
nǎi xiū cán qì zé jí rì dà hé lè
这句话大意是:)乃修蚕器,择吉日大合乐。
dà hé lè zhě yán xíng shè lǐ
这句话大意是:(大合乐者,言行射礼。
lǐ yuē zhòng chūn zhī yuè tiān zǐ nǎi xiàn gāo kāi bīng xiān jiàn qǐn miào
这句话大意是:《礼》曰:仲春之月,天子乃献羔开冰,先荐寝庙。
yòu yuē jì chūn zhī yuè cán shì jì dēng fēn jiǎn chèng sī xiào gōng yǐ gōng zōng miào zhī fú
这句话大意是:又曰:季春之月,蚕事既登,分茧秤丝效功,以供宗庙之服。
yòu yuē jì chūn zhī yuè tiān zǐ nǎi wèi mài qí shí
这句话大意是:又曰:季春之月,天子乃为麦祈实。
zhèng xuán zhù yuē wū hán xiù qiú qí chéng yě
这句话大意是:郑玄注曰:于含秀求其成也。
yòu yuē chūn shēng xià zhǎng rén yě
这句话大意是:又曰:春生夏长,仁也;。
qiū liǎn dōng cáng yì yě
这句话大意是:秋敛冬藏,义也。
yòu yuē tiān zǐ wǔ nián yī xún shòu
这句话大意是:又曰:天子五年一巡狩。
tiān zǐ yǐ hǎi nèi wèi jiā shí yī xún shòu shěng zhī
这句话大意是:(天子以海内为家,时一巡狩省之。
wǔ nián zhě yú xià zhī zhì yě
这句话大意是:五年者,虞夏之制也。
zhōu zhì shí èr suì yī xún shòu yě
这句话大意是:周制十二岁一巡狩也。
suì èr yuè dōng xún shòu zhì yú dài zōng chái ér wàng sì shān chuān
这句话大意是:)岁二月,东巡狩至于岱宗,柴而望祀山川。
chái jì tiān gào zhì yě
这句话大意是:(柴祭天,告至也。
jìn zhū hóu jìn jiàn yě
这句话大意是:)觐诸侯,(觐,见也。
wèn bǎi nián zhě jiù jiàn zhī
这句话大意是:)问百年者就见之。
jiù jiàn lǎo rén
这句话大意是:(就见老人。
mìng tài shī chén shī yǐ guān mín fēng chén shī wèi cǎi qí shī ér shì zhī
这句话大意是:)命太师陈诗以观民风,(陈诗,谓采其诗而视之。
mìng shì nà gǔ yǐ guān mín zhī suǒ hào wù zhì yín hǎo pì
这句话大意是:)命市纳贾以观民之所好恶,志淫好辟。
shì diǎn zhě gǔ wèi zhī wù guì jiàn hòu bó yě
这句话大意是:(市典者贾,谓知物贵贱厚薄也。
zhì zé yòng wù guì mín zé chǐ
这句话大意是:质则用物贵,民则侈。
wù guì mín zhī zhì yín xié zé qí suǒ hǎo zhě bù zhèng
这句话大意是:物贵民之志淫邪,则其所好者不正。
zhōu lǐ yuē méi shì zhǎng wàn mín zhī pàn pàn bàn yě
这句话大意是:《周礼》曰:媒氏掌万民之判,(判,半也。
hé chéng fū fù yě
这句话大意是:合成夫妇也。
zhòng chūn yuè huì nán nǚ
这句话大意是:)仲春月会男女。
chéng chūn lǐ
这句话大意是:(成春礼。
shì shí bēn zhě bù jīn wú gù ér bù yòng lìng zhě fá zhī
这句话大意是:)是时奔者不禁,无故而不用令者罚之。
yòu yuē zhòng chūn zhào hòu lǜ nèi wài mìng fù shǐ cán yú běi jiāo shuài liù gōng zhī fū rén shēng tóng lù zhī zhǒng ér xiàn zhī yú wáng
这句话大意是:又曰:仲春诏后率内外命妇,始蚕于北郊,帅六宫之夫人,生穜稑之种,而献之于王。
yòu yuē luó shì zhòng chūn xiàn jiū yǐ yǎng guó lǎo
这句话大意是:又曰:罗氏仲春献鸠以养国老。
zhèng xuán zhù yún chūn yīng huà ér wèi jiū biàn jiù wèi xīn yi yǐ yǎng lǎo zhù shēng qì
这句话大意是:郑玄注云:春鹰化而为鸠,变旧为新,宜以养老,助生气。
yòu yuē sī xuǎn shì zhǎng zhòng chūn yǐ mù duó xiū huǒ jìn
这句话大意是:又曰:司烜氏掌仲春以木铎修火禁。
yòu yuē yuè zhāng zhǎng zhòng chūn zhòu jī gǔ gē bīn shī yǐ nì zhī
这句话大意是:又曰:籥章掌仲春昼击鼓,歌豳诗以逆之。
yòu yuē sì shí jiē yǒu lì jí chūn shí yǒu xiāo shǒu jí
这句话大意是:又曰:四时皆有厉疾,春时有痟首疾。
lì jí qì bù hé zhī jí
这句话大意是:(厉疾,气不和之疾。
xiāo suān xuē yě
这句话大意是:痟,酸削也。
chuán yuē chūn sōu xià miáo qiū xiǎn dōng shòu jiē yú nóng xì yǐ jiǎng wǔ shì yě
这句话大意是:《传》曰:春搜、夏苗、秋狝、冬狩,皆于农隙,以讲武事也。
gǔ liáng chuán yuē lǔ huán gōng shí yǒu sì nián chūn zhēng yuè wú bīng
这句话大意是:《谷梁传》曰:鲁桓公十有四年春正月,无冰。
jiē jūn bù míng qù jiù zhèng zhì shū huǎn zhī suǒ zhì
这句话大意是:(皆君不明去就,政治舒缓之所致。
wǔ xíng chuán yuē shì zhī bù míng shì wèi bù zhé jué jiù shū jué fá cháng yù
这句话大意是:《五行传》曰:视之不明,是谓不哲,厥咎舒,厥罚常燠。
wú bīng shí yù yě
这句话大意是:)无冰,时燠也。
yòu yuē sì shí zhī tián jiē wèi zōng miào zhī shì yě
这句话大意是:又曰:四时之田,皆为宗庙之事也。
chūn yuē tián qǔ shòu yú tián
这句话大意是:春曰田,(取兽于田。
xià yuē miáo yīn wèi miáo shí chú hài gù yuē miáo
这句话大意是:)夏曰苗,(因为苗时除害,故曰苗。
qiū yuē sōu sōu zé zhī shě xiǎo qǔ dà
这句话大意是:)秋曰搜,(搜,择之,舍小取大。
dōng yuē shòu
这句话大意是:)冬曰狩。
shòu wéi shòu yě
这句话大意是:(狩,围狩也。
dōng wù bì chéng huò zé qǔ zhī wú suǒ zé
这句话大意是:冬物毕成,获则取之无所择。
yǔ yuē mò chūn zhě chūn fú jì chéng guān zhě wǔ liù rén tóng zǐ liù qī rén yù hū yí fēng hū wǔ yú yǒng ér guī
这句话大意是:《语》曰:莫春者,春服既成,冠者五六人,童子六七人,浴乎沂,风乎舞雩,咏而归。
ěr yǎ yuē chūn wèi qīng yáng yī yuē fā shēng
现代白话:《你雅》曰:春为青阳,一曰发生。
yòu yuē chūn liè wèi sōu
这句话大意是:又曰:春猎为搜。
sōu suǒ qǔ yě
这句话大意是:(搜索取也。
yòu yuē chūn jì wèi sì
这句话大意是:又曰:春祭为祀。
jiàn shàng jiǔ liǔ lǐ shū yuē sì zhě sī yě
这句话大意是:(荐尚韭柳,《礼疏》曰:祀者,思也。
sī xiàng suǒ yǐ shè zhī yuē sì yě
这句话大意是:思向所以设之曰祀也。
dà dài lǐ yuē sān dài zhī lǐ tiān zǐ chūn cháo cháo rì qiū mù xī yuè jì rì dōng tán jì yuè xi tán gù bié wài nèi yǐ duān qí zhèng wèi
这句话大意是:《大戴礼》曰:三代之礼,天子春朝朝日,秋暮夕月,(祭日东坛,祭月西坛,故别外内,以端其政位。
suǒ yǐ míng yǒu jìng yě
这句话大意是:)所以明有敬也。
jiào tiān xià zhī chén yě
这句话大意是:(教天下之臣也。
yòu yuē sī tú diǎn chūn yǐ jiào mín zhī bù shí bù ruò bù quán chéng zhǎng yòu lǎo jí gū guǎ yǐ shí tōng yú sì jiāng yǒu hé ér bù tōng yǒu fán ér bù zhì zé mín bù lè shēng bù lì yī shí
这句话大意是:又曰:司徒典春,以教民之不时不若不全,成长幼老疾孤寡,以时通于四疆,有阖而不通,有烦而不治,则民不乐生,不利衣食。
fán mín zhī cáng zhù yǐ jí shān chuān zhī shén jiā yú mín zhě fā tú gōng móu zhāi jiè bì jìng huì shí bì jié rì lì wū zhù zhí jì yǐ shǒu guān sì mìng ér zuò qí wáng nián dǎo mín mìng jí chù gǔ fēi zhēng zhù yú cǎo
这句话大意是:凡民之藏贮,以及山川之神加于民者,发图功谋斋戒必敬,会时必节,日历巫祝执伎以守官俟命而作,祈王年,祷民命,及畜谷蜚征庶虞草。
fāng chūn sān yuè huǎn shī shēng yù dòng zuò bǎi wù yú shí yǒu shì xiǎng yú huáng zǔ huáng kǎo cháo gū zǐ bā rén yǐ chéng chūn shì
这句话大意是:方春三月,缓施生育,动作百物,于时有事,享于皇祖皇考朝,孤子八人,以成春事。
yòu yuē èr yuè jì wěi wěi zhě yú zhī xiān zhì yě
这句话大意是:又曰:二月祭鲔,鲔者鱼之先至也。
yòu yuē sān yuè cān zé fú bú jiàn
这句话大意是:又曰:三月参则伏不见。
yòu yuē gǔ zhě tiān zǐ mèng chūn lùn lì zhī dé xíng néng fǎ zhě wèi yǒu xíng néng lǐ dé fǎ zhě wèi yǒu néng shèng fǎ dé zhě wèi yǒu gōng
这句话大意是:又曰:古者,天子孟春论吏之德行,能法者为有行,能理得法者为有能,盛法德者为有功。
gù lùn lì ér fǎ xíng shì zhì ér gōng chéng
这句话大意是:故论吏而法行,事治而功成。
jì dōng zhèng fǎ mèng chūn lùn lì zhì guó zhī yào yě
这句话大意是:季冬正法,孟春论吏,治国之要也。
chūn lùn bān shǎng dōng kǎo liáng xíng zé mò bù chéng quàn yě
这句话大意是:(春论班赏,冬考量刑,则莫不惩劝也。
yòu yuē zhū hóu xiāng jiàn zhì qīng wèi jiè yǐ qí jiào shì bì xíng shǐ rén zhě shǒu huì cháo yú tiān zǐ
这句话大意是:又曰:诸侯相见,治卿为介,以其教士毕行,使仁者守会朝于天子。
tiān zǐ yǐ suì èr yuè wèi tán yú dōng jiāo jiàn wǔ sè shè wǔ bīng jù wǔ wèi chén liù lǜ pǐn zòu wǔ shēng tīng míng jiào zhì lí kàng dà zhāng hóu guī gǔ shù wù
这句话大意是:天子以岁二月为坛于东郊,建五色,设五兵,具五味,陈六律,品奏五声,听明教,置离抗,大张侯,规鹄竖物。
jiǔ qīng zuǒ sān gōng
这句话大意是:九卿佐三公,。
sān gōng zuǒ tiān zǐ
这句话大意是:三公佐天子,。
tiān zǐ jiàn wèi
这句话大意是:天子践位,。
zhū hóu gè yǐ qí jú jiù wèi
这句话大意是:诸侯各以其局就位,。
nǎi shēng zhū hóu zhī jiào
这句话大意是:乃升诸侯之教,。
shì zhí gōng xié shǐ
这句话大意是:士执弓挟矢,。
yī ràng yǐ shēng
这句话大意是:揖让以升,。
lǚ wù yǐ shè qí de
这句话大意是:履物以射其地,。
yǐ xīn duān sè róng zhèng
这句话大意是:以心端色容正,。
shí yǐ xiào jì yǒu qìng yǐ de
这句话大意是:时以效技有庆以地,。
bù shí yǒu ràng yǐ de
这句话大意是:不时有让以地,。
tiān xià zhī yǒu dào yě
这句话大意是:天下之有道也。
kāi yuán lǐ yuē zhòng chūn shàng dīng shì diàn yú tài xué kǒng xuān fù wèi xiān shèng yán zǐ wèi xiān shī
这句话大意是:《开元礼》曰:仲春上丁,释奠于太学,孔宣父为先圣,颜子为先师。
shàng wù shì diàn yú qí tài gōng
这句话大意是:上戊,释奠于齐太公。
yǐ zhāng liáng pèi
这句话大意是:(以张良配。
yì tōng tǒng tú yuē rì chūn xíng dōng fāng qīng dào yuē dōng lù
这句话大意是:《易通统图》曰:日春行东方青道曰东陆。
yì shuō yuē chūn yǒu bái hè yún
这句话大意是:《易说》曰:春有白鹤云。
jīng fáng yì zhàn yuē chūn dāng tuì tān cán jìn róu liáng xù yòu gū zhèn bù zú qiú yǐn shì zé wàn wù yīng jié ér shēng suí qì ér zhǎng suǒ wèi chūn lìng yě
这句话大意是:京房《易占》曰:春当退贪残,进柔良,恤幼孤,赈不足,求隐士,则万物应节而生,随气而长,所谓春令也。
chūn qǔ yú liǔ zhī huǒ
这句话大意是:春取榆柳之火。
shàng shū dà chuán yuē wàn wù fēi tiān bù shēng fēi dì bù zài fēi chūn bù dòng fēi xià bù zhǎng fēi qiū bù shōu fēi dōng bù cáng
这句话大意是:《尚书大传》曰:万物非天不生,非地不载,非春不动,非夏不长,非秋不收,非冬不藏。
gù shū yīn yú liù zōng cǐ zhī wèi yě
这句话大意是:故《书》"禋于六宗",此之谓也。
yīn jì yě
这句话大意是:(禋,祭也。
zì dāng wèi yīn
这句话大意是:字当为禋。
mǎ shì yǐ wéi liù zōng wèi rì yuè xīng chén tài shān hé hǎi yě
这句话大意是:马氏以为六宗谓日月星辰泰山河海也。
jīng yuē sì lèi yú shàng dì yīn yú liù zōng wàng zhì yú shān chuān biàn yú qún shén
这句话大意是:经曰:肆类于上帝,禋于六宗,望秩于山川,遍于群神。
yuè lìng mèng dōng tiān zǐ qí lái nián yú tiān zōng
这句话大意是:《月令》:孟冬,天子祈来年于天宗。
rú cǐ zé liù zōng jìn wèi tiān shén yě
这句话大意是:如此,则六宗近谓天神也。
yǐ zhōu lǐ chà zhī zé wèi xīng chén sī rén sī mìng fēng shī yǔ shī yě
这句话大意是:以《周礼》差之,则为星辰,司人,司命,风师,雨师也。
yòu yuē dōng fāng zhě hé yě
这句话大意是:又曰:东方者何也?
dòng fāng yě wù zhī dòng yě
这句话大意是:动方也,物之动也。
hé yǐ wèi zhī chūn chūn chū yě wù zhī chū yě
现代白话:凭什么谓之春,春出也,物之出也。
gù chūn wèi zhī dōng fāng yě
这句话大意是:故春谓之东方也。
shàng shū shuō yuē dōng fāng chūn lóng fáng wèi qí guī rén hǎo shēng bù zéi
这句话大意是:《尚书说》曰:东方春,龙房位,其规仁,好生不贼。
wǔ líng dōng fāng yuē cāng lóng wǔ jūn dōng yuē guī wǔ xìng yuē rén yě
这句话大意是:(五灵,东方曰苍龙,五均,东曰规,五姓,曰仁也。
qí dì qīng biǎo shèng míng xíng qū dé
这句话大意是:)其帝青,表圣明,行趋德。
biǎo dé yě
这句话大意是:(表,德也。
chūn hǎo shēng gù yuē dé
这句话大意是:春好生,故曰德。
shàng shū kǎo líng yào yuē chūn pèi cāng bì cāng pèi yù yǐ xiàng dé yě
这句话大意是:《尚书考灵耀》曰:春佩苍璧,(苍佩玉,以象德也。
chéng cāng mǎ yǐ chū yóu fā lìng yú wài chūn xíng rén zhèng shùn tiān zhī cháng yǐ ān guó yě
这句话大意是:)乘苍马以出游,发令于外,春行仁政,顺天之常,以安国也。
yòu yuē niǎo xīng wèi chūn hòu
这句话大意是:又曰:鸟星为春候。
shī hán shén wù yuē qí dì chǔ mèng chūn zhī wèi hǎi dài zhī jiān tǔ dì wū ní liú zhī suǒ guī lì zhī suǒ jù
这句话大意是:《诗含神雾》曰:齐地处孟春之位,海岱之间,土地污泥,流之所归,利之所聚。
lǜ zhōng tài cù yīn zhōng gōng jiǎo
这句话大意是:律中太蔟,音中宫角。
chén dì chǔ jì chūn zhī wèi tǔ dì píng yí wú yǒu shān gǔ lǜ zhōng gū xǐ yīn zhōng gōng zhēng
这句话大意是:陈地处季春之位,土地平夷,无有山谷,律中沽洗,音中宫征。
hán shī wài zhuàn jiǎn zhǔ yuē fu chūn shù táo li xià de yīn qí xià qiū de shí qí shí
这句话大意是:《韩诗外传》:简主曰:夫春树桃李,夏得荫其下,秋得食其实;。
chūn shù jí lí xià bù kě cǎi qí yè qiū de qí cì yān
现代白话:春树蒺藜,夏不可采其叶,秋得其刺呢。
yóu cǐ guān zhī zài suǒ shù yě jīn zi suǒ shù fēi qí rén yě
这句话大意是:由此观之,在所树也,今子所树非其人也。
gù jūn zi zé ér hòu zhǒng
现代白话:故有德行的人择而后种。
yòu yuē tiān yǒu sì shí chūn xià qiū dōng fēng yǔ shuāng lù wú fēi jiào yě
这句话大意是:又曰:天有四时,春夏秋冬,风雨霜露,无非教也。
hán shī zhāng jù yuē zhēn yǔ wěi fāng huàn huàn xī
这句话大意是:《韩诗章句》曰:溱与洧,方涣涣兮。
wèi sān yuè táo huā shuǐ xià shí zhèng guó zhī sú sān yuè shàng yǐ wū cǐ shuǐ zhāo hún xù pò fú chú bù xiáng zhī gù yě
这句话大意是:谓三月桃花水下时,郑国之俗,三月上已于此水招魂续魄,祓除不祥之故也。
sān lǐ yì zōng yuē wǔ xíng zhī guān yě mù zhèng yuē gōu máng zhě wù shǐ shēng jiē gōu qū ér máng jiǎo yīn yòng wèi guān míng
这句话大意是:《三礼义宗》曰:五行之官也,木正曰勾芒者,物始生皆勾屈而芒角,因用为官名。
yòu yuē jì liù zōng zhī lǐ hán shǔ yǒu wǎng lái zhī qī kě tuì zé jì ráng què zhī mìng tuì yīng zhì ér bù zhì zé jì qiú zhī mìng zhì
这句话大意是:又曰:祭六宗之礼,寒暑有往来之期,可退则祭禳却之命退,应至而不至,则祭求之命至。
gù chūn zé sòng hán ér yíng shǔ qiū zé sòng shǔ ér yíng hán
这句话大意是:故春则送寒而迎暑,秋则送暑而迎寒。
yòu yuē dōng yuè suǒ yǐ wèi zhī dài zhě dài xiè zhī yì
这句话大意是:又曰:东岳所以谓之岱者,代谢之义。
yáng chūn yòng shì chú gù shēng xīn wàn wù gēng shēng xiāng dài zhī dào gù yǐ dài wéi míng yě
这句话大意是:阳春用事,除故生新,万物更生,相代之道,故以代为名也。
yòu yuē tiān zǐ zhū hóu gōng qǐn zhī zhì
这句话大意是:又曰:天子诸侯宫寝之制,。
ruò chūn qì sān yuè zhī zhōng jū zhèng qǐn
这句话大意是:若春气三月之中居正寝,。
tuì xī zhī shí cháng jū dōng běi zhī qǐn
这句话大意是:退息之时常居东北之寝,。
sān yuè zhī mò
这句话大意是:三月之末,。
tǔ wáng zhī rì zé jū zhōng qǐn
这句话大意是:土王之日则居中寝,。
xià zhī sān yuè zé jū dōng nán zhī qǐn
这句话大意是:夏之三月则居东南之寝,。
qiū zhī sān yuè zé jū xī nán zhī qǐn
这句话大意是:秋之三月则居西南之寝,。
dōng zhī sān yuè zé jū xī běi zhī qǐn
这句话大意是:冬之三月则居西北之寝。
cǐ sān shí hòu tǔ wáng zhī rì yì gè jū zhōng qǐn yǐ cóng shí qì
这句话大意是:此三时后,土王之日,亦各居中寝,以从时气。
yòu yuē gǔ zhī xué zhě gān gē zhī wǔ de cóng chūn xià yǔ yuè zhī zhí de rù qiū dōng sì shì zhī zhōng yǒu wén yǒu wǔ gù dé fēn zhī
这句话大意是:又曰:古之学者,干戈之舞得从春夏,羽籥之职得入秋冬,四事之中有文有武,故得分之。