太平御览 · 李昉 · Chapter 204 of 1000

职官部·卷二

PinyinModern Translation
Size

chéng xiàng shàng

这句话大意是:○丞相上。

shàng shū yuē chéng tāng jū háo chū zhì èr xiāng yǐ yī yǐn zhòng huǐ wèi zhī

这句话大意是:《尚书》曰:成汤居毫,初置二相,以伊尹、仲虺为之。

yòu jūn shì yuē wǒ wén zài xī chéng tāng jì shòu mìng zé yǒu yī yǐn gé yú huáng tiān

这句话大意是:又《君奭》曰:我闻在昔,成汤既受命,则有伊尹格于皇天。

yòu shuō mìng yuē gāo zōng mèng de shuō shǐ bǎi gōng yíng qiú zhū yě

这句话大意是:又《说命》曰:高宗梦得说,使百工营,求诸野。

shuō zhù fù yán zhī yě

这句话大意是:说筑傅岩之野。

yuán lì zuò xiāng zhì zhū zuǒ yòu

这句话大意是:爰立作相,置诸左右。

mìng zhī yuē ruò jīn yòng rǔ zuò lì

现代白话:命之曰:"若金,用你作砺;。

ruò jì jù chuān yòng rǔ zuò zhōu jí

现代白话:若济巨川,用你作舟楫;。

ruò suì dà hàn yòng rǔ zuò lín yǔ

现代白话:若岁大旱,用你作霖雨。

qǐ nǎi xīn wò zhèn xīn

这句话大意是:启乃心,沃朕心。

ruò yào bù míng xuàn jué jí fú chōu

这句话大意是:若药不瞑眩,厥疾弗瘳。

hán shī wài zhuàn yuē tián ráo shì lǔ āi gōng ér bú jiàn chá tián ráo wèi āi gōng yuē chén jiāng qù ruò huáng hú jǔ yǐ

现代白话:《韩诗外传》曰:田饶事鲁哀公而不见察,田饶谓哀公曰:"臣将去,若黄鹄举了。

āi gōng yuē hé wèi yě

这句话大意是:"哀公曰:"何谓也?

ráo yuē jūn dú bú jiàn jī hu

这句话大意是:"饶曰:"君独不见鸡吗?

suī yǒu wǔ dé jūn yóu rì mǎn ér shí zhī zhě hé

这句话大意是:虽有五德,君犹日满而食之者何?

yǐ qí suǒ cóng lái zhě jìn yě

这句话大意是:以其所从来者近也。

fu huáng hú yī jǔ qiān lǐ zhǐ jūn yuán chí shí jūn yú biē zhuó jūn shǔ liáng wú cǐ wǔ dé yóu guì zhī yǐ qí suǒ cóng lái zhě yuǎn yě

这句话大意是:夫黄鹄一举千里,止君园池,食君鱼鳖,啄君黍梁,无此五德犹贵之,以其所从来者远也。

chén jiāng qù ruò huáng hú jǔ yǐ

现代白话:臣将去,若黄鹄举了。

āi gōng yuē zhǐ

这句话大意是:"哀公曰:"止!

wú jiāng shū zǐ zhī yán yě

现代白话:我将书子之言也。

ráo yuē chén wén shí qí shí zhě bù huǐ qí qì

这句话大意是:"饶曰:"臣闻食其食者,不毁其器;。

yīn qí shù zhě bù zhé qí zhī

这句话大意是:荫其树者,不折其枝。

yǒu chén bù yòng hé shū qí yán

这句话大意是:有臣不用,何书其言!

suì qù zhī yàn yàn yòng wèi xiāng

这句话大意是:"遂去,之燕,燕用为相。

sān nián yàn zhèng dà zhì āi gōng kuì rán tài xī wèi zhī bì qǐn

这句话大意是:三年,燕政大治,哀公喟然太息,为之避寝。

zuǒ zhuàn yuē zhòng huǐ jū xuē wèi tāng zuǒ xiāng

这句话大意是:《左传》曰:仲虺居薛,为汤左相。

yòu yuē qí huán gōng zhì shè gōu ér shǐ guǎn zhòng xiāng

这句话大意是:又曰:齐桓公置射钩而使管仲相。

guó yǔ yuē jì wén zi xiāng xuān gōng chéng gōng wú yī bó zhī qiè wú shí sù zhī mǎ

这句话大意是:《国语》曰:季文子相宣公、成公,无衣帛之妾,无食粟之马。

zhòng sūn tā jiàn yuē zi wèi lǔ shàng qīng xiāng èr jūn yǐ qiè wú yī bó mǎ bù shí sù rén qí yǐ zi wèi ài qiě bù huá guó hu

现代白话:仲孙他谏曰:"子为鲁上卿,相二君了,妾无衣帛,马不食粟,人其以子为爱,且不华国乎!

wén zǐ yuē wú yì yuàn zhī

现代白话:"文孔子说:"我亦愿之。

rán wú guān guó rén qí fù xiōng zhī shí cū yī è zhě yóu duō yǐ ér wǒ měi qiè yǔ mǎ wú nǎi fēi xiāng rén hu

现代白话:然我观国人,其父兄之食粗衣恶者犹多了,而我美妾与马,无乃非相人吗?

qiě wú wén zhī yǐ dé róng wèi huá bù wén yǐ qiè yǔ mǎ

现代白话:且我闻之以德荣为华,不闻以妾与马。

wén zi yǐ gào mèng xiàn zi xiàn zi qiú zhī qī rì

这句话大意是:"文子以告孟献子,献子囚之七日。

zì shì zǐ fú zhī qiè yī bù guò qī shēng zhī bù mǎ xì bù guò láng yǒu

这句话大意是:自是,子服之妾衣不过七升之布,马饩不过稂莠。

xì mǐ yě

这句话大意是:(饩,米也。

láng tóng liáng

这句话大意是:稂,童粮。

shǐ jì yuē huáng dì de liù xiāng ér tiān dì zhì shén míng zhì

这句话大意是:《史记》曰:黄帝得六相而天地治,神明至。

huáng dì de chī yóu ér míng tiān dào de tài cháng ér chá dì lì de shē lóng ér biàn dōng fāng de zhù róng ér biàn nán fāng de fēng hòu ér biàn xī fāng de hòu tǔ ér biàn běi fāng wèi zhī liù xiāng

这句话大意是:(黄帝得蚩尤而明天道,得太常而察地利,得奢龙而辨东方,得祝融而辨南方,得风后而辨西方,得后土而辨北方,谓之六相。

yòu yuē yáo jǔ bā kǎi cāng shū tuí ái táo yǎn dà lín lóng jiàng tíng jiān zhòng róng shū dá wèi bā kǎi

这句话大意是:又曰:尧举八凯,(仓舒、𬯎敳、梼戭、大临、龙降、庭坚、仲容、叔达为八凯。

jí chuí gài yǔ gāo yáo zhī lún yě

这句话大意是:即垂盖禹皋陶之伦也。

tíng jiān jí gāo yáo yě

这句话大意是:庭坚即皋陶也。

shǐ zhǔ hòu tǔ hòu tǔ dì guān yě

这句话大意是:)使主后土,(后土,地官也。

yǐ kuí lí bǎi shì mò bù shí xù dì píng tiān chéng

这句话大意是:)以揆厘百事,莫不时叙,地平天成。

kuí dù

这句话大意是:(揆,度。

chéng yì píng yě

这句话大意是:成,亦平也。

jǔ bā yuán bó fèn zhòng kān shū xiàn jì zhòng bó hǔ zhòng xióng shū bào jì lí wèi bā yuán yě

这句话大意是:)举八元,(伯奋、仲堪、叔献、季仲、伯虎、仲熊、叔豹、季貍,为八元也。

shǐ bù wǔ jiào yú sì fāng nèi píng wài chéng

这句话大意是:)使布五教于四方,内平外成。

nèi zhū xià wài yí dí

这句话大意是:(内诸夏,外夷狄。

wèi zhī shí liù xiāng

这句话大意是:)谓之十六相。

yì yuē shí liù zú

这句话大意是:(亦曰十六族。

yòu yuē qín dào wǔ wáng èr nián shǐ zhì chéng xiàng guān chū lǐ jí gān mào wèi zuǒ yòu chéng xiàng

这句话大意是:又曰:秦悼武王二年始置丞相,官樗里疾、甘茂为左右丞相。

yòu yuē zhèng yǐ zǐ chǎn wèi xiāng yī nián shù zǐ bù xì xiá bān bái bù tí qiè tóng zǐ bù lí pàn

这句话大意是:又曰:郑以子产为相一年,竖子不戏狎,班白不提挈,童子不犁畔。

èr nián shì bù yù jiǎ

这句话大意是:二年,市不豫贾;。

sān nián mén bù yè bì dào bù shí yí

这句话大意是:三年,门不夜闭,道不拾遗;。

sì nián tián qì bù guī

这句话大意是:四年,田器不归;。

wǔ nián tǔ wú chǐ jí sàng qī bù lìng ér zhì

这句话大意是:五年,土无尺籍,丧期不令而治。

zhèng èr shí liù nián ér sǐ dīng zhuàng hào kū lǎo rén ér tí zǐ chǎn qù wǒ sǐ hu

这句话大意是:郑二十六年而死,丁壮号哭,老人儿啼:"子产去我死乎!

mín jiāng ān guī

这句话大意是:民将安归?

yòu yuē gōng yí xiū wèi lǔ xiāng kè yǒu yí yú zhě bù shòu

这句话大意是:又曰:公仪休为鲁相,客有遗鱼者,不受。

kè yuē wén jūn shì yú hé gù bù shòu

现代白话:客曰:"闻君嗜鱼,为什么不受?

xiāng yuē yǐ shì yú gù jīn wèi xiāng néng zì jǐ yú jīn shòu ér yú shuí fù gěi wǒ yú

这句话大意是:"相曰:"以嗜鱼故,今为相,能自给鱼,今受而鱼,谁复给我鱼?

gù bù shòu

这句话大意是:故不受。

shí rú bá qí yuán kuí ér qì zhī

这句话大意是:"食茹,拔其园葵而弃之;。

jiàn bù hǎo ér chū qí jiā fù fán qí jī

这句话大意是:见布好而出其家妇,燔其机。

yún yù lìng nóng shì gōng nǚ ān qí suǒ qǐ kě hài qí huò hu

这句话大意是:云:"欲令农士工女安其所,岂可害其货乎!

yòu yuē shí shē chu zhāo wáng xiāng yě jiān zhí lián shì wú suǒ bì xíng

这句话大意是:又曰:石奢,楚昭王相也,坚直廉士,无所避行。

xiàn dào yǒu shā rén zhě xiāng zhuī zhī nǎi qí fù yě

这句话大意是:县道有杀人者,相追之,乃其父也。

zòng qí fù hái zì xì shǐ rén yán zhī yú wáng yuē shā rén zhě chén zhī fù yě

这句话大意是:纵其父还,自系,使人言之于王曰:"杀人者臣之父也。

fu yǐ fù lì zhèng bù xiào yě fèi fǎ zòng zuì fēi zhōng yě chén zuì dāng sǐ

这句话大意是:夫以父立政不孝也,废法纵罪非忠也,臣罪当死。

wáng yuē zhuī ér bù jí bù dàng fú zuì

这句话大意是:"王曰:"追而不及,不当伏罪。

shē yuē bù sī qí fù fēi xiào yě bù fèng wáng fǎ fēi zhōng yě

这句话大意是:"奢曰:"不私其父非孝也,不奉王法非忠也。

wáng shè zuì shàng huì yě fú zhū ér sǐ chén zhí yě

这句话大意是:王赦罪上惠也,伏诛而死臣职也。

suì bù shòu lìng zì wěn ér sǐ

这句话大意是:"遂不受令,自刎而死。

yòu yuē wǔ gǔ dà fū zhī xiāng qín yě láo bù zuò chéng shǔ bù zhāng gài xíng guó zhōng bù qū chē chéng bù cāo gān gē gōng míng cáng wū fǔ kù dé xíng shī wū hòu shì

这句话大意是:又曰:五羖大夫之相秦也,劳不坐乘,暑不张盖,行国中不驱车乘、不操干戈,功名藏于府库,德行施于后世。

wǔ gǔ dà fū sǐ guó zhōng nán nǚ liú tì tóng zǐ bù gē yáo chōng zhě bù xiāng chǔ

这句话大意是:五羖大夫死,国中男女流涕,童子不歌谣,舂者不相杵。

yòu yuē qín zhuāng xiāng wáng hōng tài zǐ zhèng lì zūn lǚ bù wéi wèi xiàng guó hào chēng zhòng fù

这句话大意是:又曰:秦庄襄王薨,太子政立,尊吕不韦为相国,号称"仲父"。

yòu yuē èr shì wáng zhū lǐ sī nǎi bài zhào gāo wèi zhōng chéng xiāng shì wú dà xiǎo jiē jué zhī

这句话大意是:又曰:二世亡,诛李斯,乃拜赵高为中丞相,事无大小皆决之。

yòu yuē zhào gāo wèi chéng xiàng yù wéi luàn kǒng qún chén bù tīng nǎi xiān shè yàn

这句话大意是:又曰:赵高为丞相,欲为乱,恐群臣不听,乃先设验。

chí lù xiàn wū èr shì yuē mǎ yě

这句话大意是:持鹿献于二世,曰:"马也。

èr shì xiào yuē chéng xiàng wù yé wèi lù wéi mǎ

这句话大意是:"二世笑曰:"丞相误耶,谓鹿为马。

wèn zuǒ yòu huò mò huò yán mǎ yǐ ē shùn zhào gāo huò yán lù gāo yīn yīn zhōng zhū yán lù zhě yǐ fǎ

这句话大意是:"问左右,或默,或言马以阿顺赵高,或言鹿,高因阴中诸言鹿者以法。

yòu yuē wéi chéng xiàng xián zhě lǔ rén yǐ dú shū shù wèi lì zhì dà hóng lú

这句话大意是:又曰:韦丞相贤者,鲁人,以读书术为吏,至大鸿胪。

yǒu xiāng gōng xiāng zhī dāng zhì chéng xiàng

这句话大意是:有相工相之,当至丞相。

yǒu nán sì rén xiāng zhī zhì dì èr zi míng xuán chéng xiāng gōng yuē cǐ zi guì dāng fēng hóu

这句话大意是:有男四人,相之至第二子,名玄成,相工曰:"此子贵,当封侯。

chéng xiàng yuē wǒ wèi chéng xiàng yǒu zhǎng zǐ shì ān cóng de zhī

这句话大意是:"丞相曰:"我为丞相,有长子,是安从得之?

hòu xián jìng wèi chéng xiàng bìng sǐ

这句话大意是:"后贤竟为丞相,病死。

ér zhǎng zǐ yǒu zuì lùn bù dé sì ér lì xuán chéng

这句话大意是:而长子有罪,论不得嗣,而立玄成。

yòu yuē wèi xiāng zhě jì yīn rén yǐ wén lì zhì chéng xiàng

这句话大意是:又曰:魏相者,济阴人,以文吏至丞相。

qí rén hǎo wǔ lìng zhū lì dài jiàn qián zòu shì

这句话大意是:其人好武,令诸吏带剑前奏事。

huò yǒu bù dài jiàn zhě dāng rù zòu shì nǎi jiè jiàn ér gǎn rù

这句话大意是:或有不带剑者,当入奏事,乃借剑而敢入。

yòu yuē kuāng héng wèi yù shǐ dài fū suì yú wéi chéng xiàng sǐ dài wéi chéng xiàng fēng lè ān hóu

这句话大意是:又曰:匡衡为御史大夫,岁馀,韦丞相死,代为丞相,封乐安侯。

héng shí nián zhī jiān bù chū cháng ān chéng mén zhì chéng xiàng qǐ fēi yù shí ér hé yě

这句话大意是:衡十年之间不出长安城门,至丞相,岂非遇时而合也。

hàn shū yuē chén píng yáng wǔ rén

这句话大意是:《汉书》曰:陈平,阳武人;。

zhōu bó pèi rén

这句话大意是:周勃,沛人。

gāo dì jí wèi yǐ bó wèi yòu chéng xiàng yǐ píng wèi zuǒ chéng xiàng

这句话大意是:高帝即位,以勃为右丞相,以平为左丞相。

dì wèn bó yuē yī suì jué yù qián gǔ chū rù jǐ hé

这句话大意是:帝问勃曰:"一岁决狱,钱谷出入几何?

bó bù zhī hàn chū jiā bèi

这句话大意是:"勃不知,汗出浃背。

shàng wèn píng píng yuē yǒu zhǔ zhě

这句话大意是:上问平,平曰:"有主者。

shàng yuē zhǔ zhě shuí

这句话大意是:"上曰:"主者谁?

yuē jué yù zé tíng wèi qián gǔ zé zhì sù nèi shǐ

这句话大意是:"曰:"决狱责廷尉,钱谷责治粟内史。

shàng yuē jūn suǒ zhǔ hé shì

这句话大意是:"上曰:"君所主何事?

píng yuē chén zhǔ zuǒ tiān zǐ lǐ yīn yáng diào sì shí lǐ wàn wù fǔ sì yí

这句话大意是:"平曰:"臣主佐天子,理阴阳,调四时,理万物,抚四夷。

shàng yuē shàn

这句话大意是:"上曰:"善!

wū shì chū bó yǔ píng yuē jūn dú bù zǎo jiào wǒ hu

这句话大意是:"于是出,勃语平曰:"君独不早教我吗?

yòu yuē xiāo hé pèi rén

这句话大意是:又曰:萧何,沛人。

chén xī fǎn shàng zì jiāng

这句话大意是:陈豨反,上自将。

wén lǚ hòu yòng hé jì zhū hán xìn bài hé xiàng guó

这句话大意是:闻吕后用何计诛韩信,拜何相国。

hé bìng huì dì zì lín shì hé jí yīn wèn jūn bǎi suì hòu shuí kě dài jūn

这句话大意是:何病,惠帝自临视何疾,因问:"君百岁后谁可代君?

duì yuē zhī chén mò ruò zhǔ

这句话大意是:"对曰:"知臣莫若主。

dì yuē cáo cān hé rú

现代白话:"帝曰:"曹参怎么样?

hé yuē dì de zhī yǐ

现代白话:"何曰:"帝得之了。

chén suī sǐ wú hèn yǐ

现代白话:臣虽死无恨了。

yòu yuē cáo cān pèi rén

这句话大意是:又曰:曹参,沛人。

wén xiāo hé hōng gào shè rén qū zhì zhuāng wú dāng rù xiàng

现代白话:闻萧何薨,告舍人:"趋治装,我当入相。

shǐ zhě guǒ zhào cān wèi xiāng

这句话大意是:"使者果召参为相。

zé jùn guó zhǎng shǐ nè wén cí jǐn hòu zhě wèi chéng xiàng shǐ

这句话大意是:择郡国长史,讷文辞谨厚者为丞相史。

cān rì yè yǐn jiǔ bīn kè jiàn cān bù shì shì jiē yù yǒu yán

这句话大意是:参日夜饮酒,宾客见参不事事,皆欲有言;。

zhì zhě cān zhé yǐn yǐ chún jiǔ zuì ér hòu qù zhōng mò de kāi shuō

这句话大意是:至者,参辄饮以醇酒,醉而后去,终莫得开说。

yòu yuē xiāo hé bài xiàng guó yì fēng wǔ qiān hù zú wǔ bǎi rén wéi wèi

这句话大意是:又曰:萧何拜相国,益封五千户,卒五百人为卫。

zhòng rén jiē hè shào píng dú diào wèi hé yuē huò zì cǐ shǐ yě

这句话大意是:众人皆贺,邵平独吊,谓何曰:"祸自此始也。

hé nǎi ràng fēng xī yǐ jiā cái zuǒ jūn shàng xǐ

这句话大意是:"何乃让封,悉以家财佐军,上喜。

yòu yuē zhāng cāng miǎn xiāng wén dì yǐ huáng hòu dì dòu guǎng guó xián yǒu xíng yù xiāng zhī kǒng tiān xià yǐ wú sī guǎng guó jiǔ niàn bù kě

现代白话:又曰:张苍免相,文帝以皇后弟窦广国贤有行,欲相之,恐天下以我私广国,久念不可。

ér gāo dì shí dà chén yú jiàn wú kě zhě nǎi yǐ yù shǐ dài fū shēn tú jiā wèi chéng xiàng

这句话大意是:而高帝时,大臣馀见无可者,乃以御史大夫申屠嘉为丞相。

jiā wéi rén lián zhí mén bù shòu sī yè

这句话大意是:嘉为人廉直,门不受私谒。

shí dà zhōng dài fū dèng tōng fāng ài xìng shǎng cì lèi jù wàn wén dì cháng yàn yǐn tōng jiā

这句话大意是:时大中大夫邓通方爱幸,赏赐累钜万,文帝常燕饮通家。

shì shí jiā rù cháo ér tōng jū shàng páng yǒu dài màn zhī lǐ

这句话大意是:是时,嘉入朝,而通居上旁,有怠慢之礼。

jiā zòu shì bì yīn yán yuē bì xià xìng ài qí chén zé fù guì zhī zhì yú cháo tíng zhī lǐ bù kě yǐ bù sù

现代白话:嘉奏事毕,因言曰:"陛下幸爱其臣,则富贵之至,于朝廷之礼,不能够不肃。

cháo ba jiā wèi xí zhào tōng tōng zhì yì chéng xiàng fǔ miǎn guān tú xiǎn dùn shǒu xiè jiā

这句话大意是:"朝罢,嘉为檄召通,通至,诣丞相府,免冠,徒跣,顿首谢嘉。

jiā zuò zì rú fú wèi lǐ zé yuē fu cháo tíng zhě gāo huáng dì zhī cháo tíng tōng xiǎo chén xì diàn shàng dà bù jìng dāng zhǎn

这句话大意是:嘉坐自如,弗为礼,责曰:"夫朝廷者,高皇帝之朝廷,通小臣,戏殿上,大不敬,当斩!

shǐ lì lìng xíng zhǎn zhī

这句话大意是:"使吏令行斩之。

rú chún yuē jiā yǔ qí lì yuē jīn biàn xíng zhǎn zhī

这句话大意是:(如淳曰:嘉语其吏曰:"今便行斩之。

shàng dù chéng xiàng yǐ kùn tōng shǐ shǐ chí jié zhào tōng ér xiè chéng xiàng cǐ wú nòng chén jūn shì zhī

现代白话:")上度丞相已困通,使使持节召通,而谢丞相:"此我弄臣,君释之。

yòu yuē gōng sūn hóng yǐng chuān rén

这句话大意是:又曰:公孙弘,颍川人。

wǔ dì yǐ hóng wèi chéng xiàng zhǎng liè hóu wéi hóng wú jué

这句话大意是:武帝以弘为丞相,掌列侯,惟弘无爵。

zhào fēng píng jīn xiāng hòu liù bǎi wǔ shí hù

这句话大意是:诏封平津乡侯,六百五十户。

chéng xiàng fēng hóu zì hóng shǐ yě

这句话大意是:丞相封侯,自弘始也。

hóng shí yī ròu tuō sù fàn gù rén bīn kè yǎng yī shí jiā wú yú cái

这句话大意是:弘食一肉,脱粟饭,故人宾客仰衣食,家无馀财。

yòu yuē gōng sūn hè zì zǐ shū běi dì rén

这句话大意是:又曰:公孙贺,字子叔,北地人。

yǐn bài wèi chéng xiàng bù shòu yìn shòu qì tì yuē chén běn biān bǐ ān mǎ qí shè bù rèn zǎi xiàng

这句话大意是:引拜为丞相,不受印绶,泣涕曰:"臣本边鄙鞍马骑射,不任宰相。

yòu yuē chē qiān qiū běn xìng tián wèi gāo qǐn láng sòng tài zǐ yuān yuē zi nòng fù bīng zuì dāng chī

这句话大意是:又曰:车千秋,本姓田,为高寝郎,讼太子冤曰:"子弄父兵,罪当笞。

tiān zǐ zhī zǐ guò wù shā rén hé zuì zāi

现代白话:天子之子,过误杀人,何罪啊!

chén cháng mèng jiàn bái tóu gōng jiào chén yán

这句话大意是:臣尝梦见白头公教臣言。

wū shì shàng zhào jiàn qiān qiū qiān qiū tǐ mào shén yán dì shuō zhī yuē gāo miào shén líng shǐ gōng jiào wǒ gōng dāng suì wèi wú fǔ xiāng

现代白话:"于是上召见千秋,千秋体貌甚严,帝说之,曰:"高庙神灵,使公教我,公当遂为我辅相。

shù yuè wèi chéng xiàng fēng fù mín hòu

这句话大意是:"数月为丞相,封富民侯。

qiān qiū yī yán wù zhǔ xún yuè zhì zǎi xiàng shì wèi cháng yǒu

这句话大意是:千秋一言寤主,旬月至宰相,世未尝有。

yòu yuē cài yì hé nèi rén

这句话大意是:又曰:蔡义,河内人。

zhào qiú néng wéi hán shī zhě zhēng yì

这句话大意是:诏求能为韩诗者,征义。

dài zhào jiǔ bù jìn jiàn yì shàng shū yuē chén xíng néng wú suǒ bǐ róng mào bù jí zhòng ér bù qì rén lún zhě qiè yǐ wén wū xiān shī zì tuō wū jīng shù yuàn cì qīng jiān zhī yàn jǐn jīng sī wū qián

这句话大意是:待诏,久不进见,义上疏曰:"臣行能无所比,容貌不及众,而不弃人伦者,窃以闻于先师,自托于经术,愿赐清间之燕,尽精思于前。

shàng zhào jiàn shuō shī yuè zhī zhuó wèi guāng lù dài fu dài yáng chang wèi chéng xiàng

这句话大意是:"上召见,说诗,悦之,擢为光禄大夫,代杨敞为丞相。

shí nián bā shí yú duǎn xiǎo wú xū méi mào lèi lǎo yù xíng bù yǔ lǚ cháng liǎng lì fú nǎi néng xíng

这句话大意是:时年八十馀,短小无须眉,貌类老妪,行步伛偻,常两吏扶乃能行。

yòu yuē bǐng jí wèi chéng xiàng kuān dà hǎo lǐ ràng yuàn shǐ yǒu zuì zhé yǔ cháng xiū

这句话大意是:又曰:邴吉为丞相,宽大好礼让,掾史有罪,辄予长休。

jí zhōng wú suǒ àn yàn

这句话大意是:吉终无所案验。

kè huò wèi jí hóu wèi hàn xiāng jiān lì chéng qí sī

这句话大意是:客或谓吉:"侯为汉相,奸吏成其私。

jí yuē fu yǐ sān gōng zhī fǔ yǒu àn lì zhī míng wú qiè lòu yān

现代白话:"吉曰:"夫以三公之府有案吏之名,我窃陋呢。

hòu rén dài jí gōng fǔ bù àn lì zì jí shǐ yě

这句话大意是:"后人代吉,公府不案吏,自吉始也。

jí yù lì shì jiǔ shù bū dàng cháng cóng jí chū zuì ǒu chéng xiàng chē yīn shàng xī cáo zhǔ lì bái yù chì zhī jí yuē yǐ zuì bǎo zhī shī qù shì shǐ cǐ rén jiāng fù hé suǒ róng

这句话大意是:吉驭吏嗜酒,数逋荡,尝从吉出,醉呕丞相车茵上,西曹主吏白欲斥之,吉曰:"以醉饱之失去士,使此人将复何所容?

xī cáo rěn zhī

这句话大意是:西曹忍之。

cǐ bù guò wū chéng xiàng yīn ěr

这句话大意是:此不过污丞相茵耳。

suì bù qù yě

这句话大意是:"遂不去也。

yòu yuē wáng shāng zì zi wēi zhuō jùn rén wèi chéng xiàng yǒu wēi zhòng zhǎng bā chǐ yú shēn tǐ hóng dà róng mào guò rén

这句话大意是:又曰:王商,字子威,涿郡人,为丞相有威重,长八尺馀,身体鸿大,容貌过人。

hé píng sì nián chán yú lái cháo yǐn jiàn bái hǔ diàn

这句话大意是:河平四年,单于来朝,引见白虎殿。

chéng xiàng shāng zuò wèi yāng tíng zhōng chán yú qián bài yè shāng shāng qǐ lí xí yǔ yán

这句话大意是:丞相商坐未央庭中,单于前拜谒商,商起离席与言。

chán yú yǎng shì shāng mào dà wèi zhī qiān yán què tuì

这句话大意是:单于仰视商貌,大畏之,迁延却退。

tiān zǐ wén ér tàn yuē cǐ zhēn hàn xiāng yě

这句话大意是:天子闻而叹曰:"此真汉相也!

yòu yuē bǐng jí wèi chéng xiàng cháng chū féng dòu zhě sǐ shāng héng dào jí bù wèn

这句话大意是:又曰:邴吉为丞相,常出,逢斗者,死伤横道,吉不问。

yòu féng rén zhú niú niú chuǎn xi tǔ shé

这句话大意是:又逢人逐牛,牛喘息吐舌。

jí zhǐ zhù shǐ qí lì wèn zhú niú xíng jǐ lǐ

这句话大意是:吉止驻,使骑吏问:"逐牛行几里?

lì guài zhī

这句话大意是:"吏怪之。

jí yuē rén dòu shā shāng cháng ān lìng jīng zhào yǐn suǒ dāng jìn wú bèi zǎi xiàng bù qīn xiǎo shì

现代白话:吉曰:"人斗杀伤,长安令、京兆尹所当禁,我备宰相,不亲小事。

fāng chūn shǎo yáng yòng shì wèi kě dà rè kǒng niú jìn xíng

这句话大意是:方春少阳用事,未可大热,恐牛近行。

cǐ shí qì shī jié sān gōng diǎn diào yīn yáng zhí suǒ yōu yě

这句话大意是:此时气失节,三公典调阴阳,职所忧也。

yòu yuē xuē xuān wèi chéng xiàng xiāng fǔ cí sòng lì bù mǎn wàn qián bù wéi yí shū

这句话大意是:又曰:薛宣为丞相,相府辞讼,例不满万钱不为移书。

hòu jiē zūn yòng xuē hóu gù shì rán guān shǔ jī qí fán suì wú dà tǐ bù chēng xián xiàng yě

这句话大意是:后皆遵用薛侯故事,然官属讥其烦碎,无大体,不称贤相也。

yòu yuē wéi xián zì zhǎng rú

这句话大意是:又曰:韦贤,字长孺。

wèi chéng xiàng nián qī shí yú qǐ bà guī cì dì

这句话大意是:为丞相,年七十馀,乞罢归,赐第。

chéng xiàng zhì shì zì xián shǐ yě

这句话大意是:丞相致仕,自贤始也。

yòu yuē tián fén wèi chéng xiàng chù huáng lǎo xíng míng bǎi jiā zhī yán yán wén xué rú zhě shù bǎi rén rú yóu shì xìng

这句话大意是:又曰:田蚡为丞相,绌黄老刑名百家之言,延文学儒者数百人,儒由是兴。

yòu yuē chéng xiàng yǒu bìng huáng dì fǎ jià qīn zhì wèn jí jí chōu shì shì zé cì yǐ yǎng niú shàng zūn jiǔ

这句话大意是:又曰:丞相有病,皇帝法驾亲至问疾,及瘳视事,则赐以养牛上尊酒。

rú chún yuē lǜ dào mǐ yī dòu de jiǔ yī dòu wéi shàng zūn jì mǐ yī dòu de jiǔ yī dòu wèi zhōng zūn sù mǐ yī dòu de jiǔ yī dòu wéi xià zūn

这句话大意是:(如淳曰:律稻米一斗得酒一斗为上尊,稷米一斗得酒一斗为中尊,粟米一斗得酒一斗为下尊。

shī gǔ yuē jì jí sù yě

这句话大意是:师古曰:稷即粟也。

zhōng zūn zhě yi wèi shǔ mǐ bù dàng yán jì

这句话大意是:中尊者宜为黍米,不当言稷。

qiě zuò jiǔ zì yǒu chún jiāo yì wéi shàng zhōng xià ěr fēi bì xì wū mǐ yě

这句话大意是:且作酒自有淳浇异,为上中下耳,非必系于米也。

yòu yuē yǒu tiān dì dà biàn tiān xià dà guò huáng dì shǐ shì zhōng chí jié chéng sì bái mǎ cì shàng zūn jiǔ shí hú niú yī tóu

这句话大意是:又曰:有天地大变,天下大过,皇帝使侍中持节,乘四白马,赐上尊酒十斛、牛一头。

cè gào yāng jiù shǐ zhě qù bàn dào chéng xiàng zhuī shàng bìng

这句话大意是:策告殃咎使者去半道,丞相追上病。

shǐ zhě hái wèi bái shì shàng shū yǐ chéng xiàng bù qǐ bìng wén

这句话大意是:使者还,未白事,尚书以丞相不起病闻。

ruò chéng xiàng bù shèng rèn shǐ zhě cè shū jià luò mǎ miǎn wèi shù rén

这句话大意是:若丞相不胜任,使者策书驾骆马,免为庶人。

ruò chéng xiàng yǒu tā guò shǐ zhě fèng cè shū zhuī guī mǎ jí shí bù yī bù chū fǔ chéng zhàn chē pìn mǎ guī tián lǐ sī guò

这句话大意是:若丞相有他过,使者奉策书骓騩马,即时布衣步出府,乘栈车牝马,归田里思过。

yòu yuē dà sī kōng zhū bó zòu yuē dì wáng zhī dào bù bì xiāng xí

这句话大意是:又曰:大司空朱博奏曰:"帝王之道,不必相袭。

gāo dì zhì yù shǐ dài fū cì chéng xiàng diǎn zhèng dù yǐ zhí xiāng cān lì zǎi èr bǎi tiān xià ān níng

这句话大意是:高帝置御史大夫,次丞相,典政度,以职相参,历载二百,天下安宁。

jīn gèng dà sī kōng yǔ chéng xiàng tóng

这句话大意是:今更大司空与丞相同。

gù shì xuǎn zhòng èr qiān dàn wèi yù shǐ dài fū rèn zhí zhě wèi chéng xiàng wèi cì yǒu xù suǒ yǐ zūn shèng dé zhòng guó xiāng yě

这句话大意是:故事,选中二千石为御史大夫,任职者为丞相,位次有叙,所以尊圣德重国相也。

jīn zhōng èr qiān dàn wèi gèng yù shǐ ér wèi chéng xiàng fēi suǒ yǐ zhòng guó zhèng yě

这句话大意是:今中二千石未更御史而为丞相,非所以重国政也。

chén yuàn ba dà sī kōng yǐ yù shǐ dài fū wèi bǎi liáo shī

这句话大意是:臣愿罢大司空,以御史大夫为百僚师。

āi dì cóng zhī

这句话大意是:"哀帝从之。

yòu yuē xiàng guó chéng xiàng jiē qín guān jīn yìn zǐ shòu zhǎng chéng tiān zi zhù lǐ wàn jī

这句话大意是:又曰:相国、丞相皆秦官,金印紫绶,掌承天子,助理万机。

qín yǒu zuǒ yòu chéng xiàng gāo dì gēng míng xiàng guó xiāo hé cáo cān bìng wèi zhī āi dì gēng míng dà sī tú

这句话大意是:秦有左右丞相,高帝更名相国,萧何、曹参并为之,哀帝更名大司徒。

hòu hàn shū yuē li tōng zì wèi zǎi xiàng xiè bìng bù shì shì lián nián qǐ hái gǔ

这句话大意是:《后汉书》曰:李通自为宰相,谢病不视事,连年乞骸骨。

dì měi yōu chǒng zhī lìng yǐ gōng wèi guī dì yǎng jí

这句话大意是:帝每优宠之,令以公位归第养疾。

hàn jiù yí yuē chéng xiàng chē liǎng hēi fān qí zhě gē jiàng yuàn shǐ jiàn lǐ rú shī bái lù bù bài cháo shì bù chén yě

这句话大意是:《汉旧仪》曰:丞相车两黑轓骑者,戈绛,掾史见礼如师,白录不拜朝,示不臣也。

tīng shì mén tái yuē huáng mén tái wú zhōng líng

这句话大意是:听事〈门台〉,曰黄〈门台〉,无锺铃。

hàn zá shì yuē tián fén wèi chéng xiàng zhōng èr qiān dàn bài yè fén bù wéi lǐ

这句话大意是:《汉杂事》曰:田蚡为丞相,中二千石拜谒,蚡不为礼。

jí àn wéi zhǔ jué dū wèi jiàn fén wèi cháng bài yī zhī ér yǐ

这句话大意是:汲黯为主爵都尉,见蚡,未尝拜,揖之而已。

hàn jiù yí yuē chéng xiàng yǒu bìng huáng dì fǎ jià qīn zhì wèn jí

这句话大意是:《汉旧仪》曰:丞相有病,皇帝法驾亲至问疾;。

hōng jí yí yú dì zhōng cì guān fù zàng de

这句话大意是:薨,即移于第中,赐棺赙葬地;。

zàng rì gōng qīng yǐ xià huì sòng

这句话大意是:葬日,公卿以下会送。

yīng shào hàn guān yuē chéng xiàng yǒu jí yù shǐ dài fū rì yī wèn qǐ jū bǎi guān yì rú zhī

这句话大意是:应劭《汉官》曰:丞相有疾,御史大夫日一问起居,百官亦如之。

wèi zhì yuē cáo gōng chū píng shí sān nián hàn ba sān gōng guān zhì chéng xiàng yù shǐ dài fū

这句话大意是:《魏志》曰:曹公初平十三年,汉罢三公官,置丞相、御史大夫。

xià liù yuè yǐ gōng wèi chéng xiàng

这句话大意是:夏六月,以公为丞相。

yòu yuē zhōng yáo zì yuán cháng

这句话大意是:又曰:锺繇,字元常。

wèi guó chū jiàn wèi dà lǐ qiān xiàng guó

这句话大意是:魏国初建为大理,迁相国。

wén dì zài dōng gōng cì yáo wǔ shú fǔ wèi zhī míng yuē wū hè yǒu wèi zuò hàn fān fǔ

这句话大意是:文帝在东宫,赐繇五熟釜,为之铭曰:"于赫有魏,作汉藩辅。

jué xiāng wéi zhōng shí gàn xīn lǚ

这句话大意是:厥相惟锺,实干心膂。

jìng gōng sù yè fěi huáng ān chǔ

这句话大意是:靖恭夙夜,匪遑安处。

bǎi liáo shī shī jiè cí dù jǔ

这句话大意是:百僚师师,楷兹度矩。

shǔ zhì yuē zhū gě liàng lǜ zhū jūn gōng qí shān wèi míng dì shǐ zhāng hé jù liàng

这句话大意是:《蜀志》曰:诸葛亮率诸军攻祁山,魏明帝使张郃距亮。

liàng shǐ mǎ sù dū zhū jūn zài qián mǎ sù wéi liàng jié dù wèi suǒ pò lù sù yǐ xiè zhòng shàng shū zì biǎn yǐ yòu jiāng jūn xíng chéng xiàng shì

这句话大意是:亮使马谡督诸军在前,马谡违亮节度,为所破,戮谡以谢众,上疏自贬,以右将军行丞相事。

wú zhì yuē zhāng zhāo zì zi bù

这句话大意是:《吴志》曰:张昭,字子布。

chū sūn quán dāng zhì chéng xiàng zhòng yì guī zhāo quán yuē fāng jīn shì zhí rǒng zhě guì zhòng fēi suǒ yǐ yōu yě

这句话大意是:初,孙权当置丞相,众议归昭,权曰:"方今事职冗者,贵重非所以优也。

hòu sūn shào zú bǎi liáo fù jǔ zhāo quán yuē gū qǐ wèi zi bù ài hu

这句话大意是:"后孙劭卒,百僚复举昭,权曰:"孤岂为子布爱吗?

gù chéng xiàng shì fán ér cǐ gōng xìng gāng suǒ yán bù cóng yuàn jiù jiāng zhì fēi suǒ yǐ yì zhī

这句话大意是:顾丞相事烦而此公性刚,所言不从,怨咎将至,非所以益之。

yòu yuē gù yōng wèi chéng xiàng sūn quán cháng qiǎn zhōng shū láng yì yōng yǒu suǒ zī fǎng

这句话大意是:又曰:顾雍为丞相,孙权常遣中书郎诣雍有所咨访。

ruò hé yōng yì shì kě shī xíng yōng jí yǔ xiāng fǎn fù jiū ér lùn zhī wèi shè jiǔ shí

这句话大意是:若合雍意,事可施行,雍即与相反复究而论之,为设酒食;。

rú yǒu bù hé yōng jí zhèng sè gǎi róng mò rán bù yán wú suǒ shī shè jí tuì gào quán

这句话大意是:如有不合,雍即正色改容,默然不言,无所施设,即退告权。

quán yuē gù gōng huān yuè shì shì hé yí yě

这句话大意是:权曰:"顾公欢悦,是事合宜也;。

qí bù yán zhě shì yì wèi píng yě

这句话大意是:其不言者,是意未平也。

gū dāng zhòng sī zhī

这句话大意是:孤当重思之。

qí jiàn jìng xìn rú cǐ

这句话大意是:"其见敬信如此。

yòu yuē wàn yù wèi yòu chéng xiàng wáng fán zhāo yù yuē yú qián wū yuān chū shuǐ chuī mò hé zé

这句话大意是:又曰:万彧为右丞相,王蕃啁彧曰:"鱼潜于渊,出水吹沫,何则?

wù yǒu běn xìng bù kě héng chù fēi fèn yě

这句话大意是:物有本性,不可横处非分也。

yù chū zì xī gǔ yáng zhì hǔ pí xū shòu guāng hè zhī chǒng kuà yuè sān jiǔ zhī wèi quǎn mǎ yóu néng shi yǎng jiāng hé yǐ bào hòu shī hu

现代白话:彧出自溪谷,羊质虎皮,虚受光赫之宠,跨越三九之位,犬马犹能识养,将凭什么报厚施吗?

yù yuē táng yú zhī cháo wú miù jǔ zhī cái zào fù zhī mén wú nú jiǎn zhī zhì

这句话大意是:"彧曰:"唐虞之朝无谬举之才,造父之门无驽蹇之质。

fán shàng wū míng xuǎn xià shàn zhēn gàn yì hé shāng wū rì yuè

这句话大意是:蕃上诬明选,下讪桢干,亦何伤于日月?

duō jiàn qí bù zhī liàng ěr

这句话大意是:多见其不知量耳。

yòu yuē gù yōng zì yuán huan wú jùn rén yě

这句话大意是:又曰:顾雍,字元欢,吴郡人也。

dài sūn shào wèi chéng xiàng píng shàng shū shì qí suǒ xuǎn yòng wén wǔ jiāng lì suí néng suǒ rèn xīn wú shì mò

这句话大意是:代孙邵为丞相平尚书事,其所选用文武将吏随能所任,心无适莫。

shí fǎng dǎi mín jiān jí zhèng zhí suǒ yí zhé mì yǐ wén

这句话大意是:时访逮民间及政职所宜,辄密以闻。

ruò jiàn nà yòng zé guī zhī wū shàng

这句话大意是:若见纳用,则归之于上;。

bù yòng zhōng bù xuān xiè

这句话大意是:不用,终不宣泄。

quán yǐ cǐ zhòng zhī

这句话大意是:权以此重之。

yòu yuē bù zhì zì zi shān

这句话大意是:又曰:步骘,字子山。

dài lù xùn wèi chéng xiàng yóu huì yù mén shēng shǒu bù shì shū bèi fú jū chǔ yǒu rú rú shēng

这句话大意是:代陆逊为丞相,犹诲育门生,手不释书,被服居处有如儒生。

rán mén nèi qī qiè fú shì shē qǐ pō yǐ cǐ jiàn jī

这句话大意是:然门内妻妾服饰奢绮,颇以此见讥。

yòu yuē lù kǎi qiān chéng xiàng

这句话大意是:又曰:陆凯迁丞相。

sūn hào xìng bù hǎo rén shì yǐ qún chén shì jiàn jing mò gǎn wǔ

这句话大意是:孙皓性不好人视已,群臣侍见,睛莫敢迕。

kǎi shuō hào yuē fū jūn chén wú bù xiāng shí zhī dào ruò zú yǒu bù yú bù zhī suǒ fù

这句话大意是:凯说皓曰:"夫君臣,无不相识之道,若卒有不虞,不知所赴。

hào tīng kǎi zì shì

这句话大意是:"皓听凯自视。

jìn shū yuē dōng hǎi wáng yuè wèi tài fù wèn wáng ní hé yǐ dú bù bài

现代白话:《晋书》曰:东海王越为太傅,问王尼凭什么独不拜?

ní shù yuè shì shì fēi zǎi xiàng yǐ shì bù bài

这句话大意是:尼数越事,事非宰相,以是不拜。

yòu yuē shān tāo hōng wèi shū lǐng sī tú yǒu qǐng jí zhēn

这句话大意是:又曰:山涛薨,魏舒领司徒,有顷即真。

shū jū wèi chí zhòng wèi rèn zhí bù xiǎn rén zhī duǎn

这句话大意是:舒居位持重,为任职,不显人之短。

xián tuī yǒu zǎi xiàng wàng

这句话大意是:咸推有宰相望。

lù cì sàn zhī jiǔ zú jiā wú yú cái

这句话大意是:禄赐散之九族,家无馀财。

qí shū yuē zhě yuān měi yí mào shàn róng zhǐ fǔ yǎng jìn tuì shèng yǒu fēng zé

这句话大意是:《齐书》曰:褚渊,美仪貌,善容止,俯仰进退,盛有风则。

měi cháo huì bǎi liáo yuǎn guó mò bù yán shǒu mù sòng zhī

这句话大意是:每朝会,百僚远国莫不延首目送之。

sòng míng dì cháng tàn yuē zhě yuān néng chí xíng huǎn bù biàn chí cǐ de zǎi xiàng yǐ

现代白话:宋明帝常叹曰:"褚渊能迟行缓步,便持此得宰相了。

yòu yuē míng dì gù mìng jiāng yòu xiōng dì jí shǐ ān wáng yáo guāng shàng shū lìng xú xiào sì lǐng jūn xiāo tǎn zhī gēng rì tiē chì shí hū wèi liù guì jiē zǎi xiàng yě

这句话大意是:又曰:明帝顾命江佑兄弟及始安王遥光,尚书令徐孝嗣,领军萧坦之,更日帖敕,时呼为六贵,皆宰相也。

qí zhí yí yuē xiàng guó lǜ lì shòu gǔn miǎn fú tāng yǐ yī yǐn wèi zǎi xiàng zhòng huǐ wèi yòu xiāng gāo zōng de fù shuō lì wèi xiāng wèi xiāng wáng yǐ gōng sūn yǎn wèi xiāng bāng zhào xiào chéng wáng yǐ lián pō wèi xiàng guó

这句话大意是:《齐职仪》曰:相国绿𫄫绶衮冕服,汤以伊尹为宰相,仲虺为右相,高宗得傅说,立为相,魏襄王以公孙衍为相邦,赵孝成王以廉颇为相国。

✦ You read 职官部·卷二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.