太平御览 · 李昉 · Chapter 206 of 1000

职官部·卷四

PinyinModern Translation
Size

zǒng xù sān shī

这句话大意是:○总叙三师。

liù diǎn yuē sān shī xùn dǎo zhī guān yě

这句话大意是:《六典》曰:三师,训导之官也。

gài tiān zi suǒ shī fǎ dà dǐ wú suǒ tǒng zhí rán fēi dào dé chóng zhòng zé bù jū qí wèi wú qí rén zé quē zhī

这句话大意是:盖天子所师法,大抵无所统职,然非道德崇重则不居其位,无其人则阙之。

shàng shū yún chéng wáng chù yīn miè huái yí guī fēng zuò zhōu guān

这句话大意是:《尚书》云:成王黜殷,灭淮夷,归酆,作《周官》。

lì tài shī tài fù tài bǎo cí wéi sān gōng lùn dào jīng bāng xiè lǐ yīn yáng

这句话大意是:立太师、太傅、太保,兹惟三公,论道经邦,燮理阴阳。

kǒng ān guó yuē shī tiān zǐ suǒ shī fǎ

这句话大意是:孔安国曰:"师,天子所师法;。

fu fù xiāng tiān zǐ

这句话大意是:傅,傅相天子;。

bǎo bǎo ān tiān zǐ wū dé yì

这句话大意是:保,保安天子于德义。

lǐ jì yún shè sì fǔ jí sān gōng bù bì bèi wéi qí rén

这句话大意是:《礼记》云:设四辅及三公,不必备,惟其人。

yǔ shǐ néng yě

这句话大意是:语使能也。

liù diǎn yún hàn chéng qín zhì bù zhì sān gōng

这句话大意是:《六典》云:汉承秦制,不置三公。

hàn mò yǐ dà sī mǎ dà sī tú dà sī kōng wèi sān gōng

这句话大意是:汉末,以大司马、大司徒、大司空为三公。

shī fū zhī guān wèi zài sān gōng shàng

这句话大意是:师傅之官,位在三公上。

hòu hàn yīn zhī shī fu zūn hào yuē shàng gōng zhì fǔ liáo

这句话大意是:后汉因之,师、傅尊号曰上公,置府僚。

wèi jìn jiāng zuǒ jiē rán

这句话大意是:魏、晋、江左皆然。

hòu wèi tài shī tài fù tài bǎo zūn hào yuē sān shī hòu zhōu yòu wèi sān gōng

这句话大意是:后魏太师、太傅、太保尊号曰三师,后周又为三公。

duò shì yòu wèi sān shī

这句话大意是:隋氏又为三师。

tài shī

这句话大意是:○太师。

máo shī yuē yǐn shì tài shī wéi zhōu zhī dǐ bǐng guó zhī jūn sì fāng shì wéi tiān zǐ shì pí bǐ mín bù mí

这句话大意是:《毛诗》曰:尹氏太师,维周之氐,秉国之均,四方是维,天子是毗,俾民不迷。

jiān yún pí fǔ yě

这句话大意是:(笺云:毗,辅也。

yán yǐn shì jū tài shī zhī guān chí guó zhèng zhī píng wéi zhì sì fāng

这句话大意是:言尹氏居太师之官,持国政之平,维制四方。

yòu yuē wéi shī shàng fǔ shí wéi yīng yáng liàng bǐ wǔ wáng sì fá dà shāng

这句话大意是:又曰:维师尚父,时惟鹰扬,谅彼武王,肆伐大商。

dà dài lǐ yuē tiān zǐ bù lùn wū xiān shèng wáng zhī dé bù zhī jūn guó chù mín zhī dào bú jiàn lǐ yì zhī zhèng bù chá yìng shì zhī lǐ bù bó gǔ zhī diǎn chuán bù xián wēi yí zhī shù lǐ yuè wú jīng xué yè bù fǎ fán shì qí shǔ tài shī zhī rèn yě

这句话大意是:《大戴礼》曰:天子不论于先圣王之德,不知君国畜民之道,不见礼义之正,不察应事之理,不博古之典传,不闲威仪之数,礼乐无经,学业不法,凡是其属太师之任也。

yì lǐ yuē tài gōng wèi tài shī zhōu gōng wèi tài fù zhào gōng wèi tài bǎo

这句话大意是:《逸礼》曰:太公为太师,周公为太傅,召公为太保。

shǐ jì yuē zhōu wén wáng de lǚ shàng yú pán xī yǐ wéi shī wèi zhī tài gōng

这句话大意是:《史记》曰:周文王得吕尚于磻溪,以为师,谓之太公;。

wǔ wáng sì wèi hào yuē shī shàng fǔ

这句话大意是:武王嗣位,号曰师尚父;。

chéng wáng jí zhèng zūn wèi tài shī

这句话大意是:成王即政,尊为太师。

hàn shū yīn yì yuē shī xun yě

这句话大意是:《汉书音义》曰:师,训也。

yīng shào hàn guān yí yuē xiào píng huáng dì yuán shǐ yuán nián tài hòu zhào yuē tài shī guāng jīn nián lǎo yǒu jí jùn yì dà chén wéi guó zhī zhòng

这句话大意是:应劭《汉官仪》曰:孝平皇帝元始元年,太后诏曰:"太师光,今年老有疾,俊乂大臣,惟国之重。

shū yuē wú yí lǎo chéng guó zhī jiāng xìng

这句话大意是:《书》曰:无遗老成,国之将兴。

zūn shī zhòng fu qí lìng tài shī wú cháo shí rì yī cì cān cì yǐ líng shòu zhàng

这句话大意是:尊师重傅,其令太师无朝,十日一赐餐,赐以灵寿杖。

huáng mén lìng wèi tài shī yú shěng zhōng shī zuò zhì jǐ tài shī rù shěng yòng zhàng yān

现代白话:黄门令为太师于省中施坐置几,太师入省用杖呢。

xù hàn shū yuē zhào diǎn dǔ xué bó wén yi bèi guó shī jí tài shī yě

这句话大意是:《续汉书》曰:赵典笃学博闻,宜备国师,即太师也。

xiàn dì chūn qiū yuē dǒng zhuó zì hào tài shī yù shǐ zhōng chéng yǐ xià jiē bài

这句话大意是:《献帝春秋》曰:董卓自号太师,御史中丞以下皆拜。

huáng fǔ sōng yǔ zhuō zhēng quán hòu sōng wèi zhōng chéng jiàn zhuō bài

这句话大意是:皇甫嵩与卓争权,后嵩为中丞,见卓拜。

zhuō yuē kě yǐ fú wèi

现代白话:卓曰:"能够服未?

sōng yuē ān zhī míng gōng nǎi zhì yú shì

这句话大意是:"嵩曰:"安知明公乃至于是。

zhuō yuē hóng hú gù yǒu yuǎn zhì dàn yàn què bù zhī ěr

这句话大意是:"卓曰:"鸿鹄固有远志,但燕雀不知耳。

sōng yuē xī yǔ míng gōng jù wèi hóng hú dàn gōng jīn rì biàn wéi fèng huáng

这句话大意是:"嵩曰:"昔与明公俱为鸿鹄,但公今日变为凤凰。

zhuō xiào yuē qīng zǎo fú hé de bù bài

这句话大意是:"卓笑曰:"卿早服,何得不拜!

jìn shū zǎi jì yuē shǔ li shòu yǐ ān chē shù bó pìn gōng mǔ wèi tài shī mǔ gù cí tè tīng gǎo jīn sù dài jū shī yǒu zhī wèi

这句话大意是:《晋书·载记》曰:蜀李寿以安车束帛聘龚牡为太师,牡固辞,特听缟巾素带,居师友之位。

sòng shū yuē tài shī tài fù tài bǎo wèi sān gōng xùn hù rén zhǔ dǎo yǐ dé yì tiān zǐ jiā bài dài yǐ bù chén zhī lǐ fēi rén zé quē yǐ

现代白话:《宋书》曰:太师、太傅、太保、为三公,训护人主,导以德义,天子加拜,待以不臣之礼,非人则阙了。

hàn zhì bǎo fù zài sān gōng shàng hào yuē shàng gōng zì hòu cháng rán

这句话大意是:汉制保傅在三公上,号曰上公,自后常然。

suí shū yuē gāo zǔ shòu shàn li mù lái cháo gāo zǔ jiàng zuò lǐ zhī bài tài shī zàn bài bù míng zhēn shí chéng ān xiàn sān qiān hù

这句话大意是:《隋书》曰:高祖受禅,李穆来朝,高祖降座礼之,拜太师,赞拜不名,真食成安县三千户。

yú shì mù zǐ sūn suī zài qiǎng bǎo bài yí tóng

这句话大意是:于是穆子孙虽在襁褓,拜仪同。

qí yī mén zhí xiàng hù zhě bǎi yú rén

这句话大意是:其一门执象笏者百馀人。

mù zhī guì shèng dāng shí wú bǐ

这句话大意是:穆之贵盛,当时无比。

táng shū yuē tài zōng jiàng shǒu zhào yuē zhèn guān qián dài míng wáng shèng zhǔ hé cháng wú shī fū zāi

现代白话:《唐书》曰:太宗降手诏曰:"朕观前代,明王圣主曷常无师傅啊?

kuàng zhèn zhǒng bǎi wáng zhī mò zhì bù zhōu wù qí wú shī fū hé yǐ kuāng zhèn zhī bù dǎi

现代白话:况朕踵百王之末,智不周物,其无师傅凭什么匡朕之不逮!

shī bù yún hū bù qiān bù wàng shuài yóu jiù zhāng

这句话大意是:《诗》不云乎:不愆不忘,率由旧章。

yi yī gǔ dào zhì sān shī wèi yě

这句话大意是:宜依古道,置三师位也。

tōng diǎn yuē tài shī gǔ guān yīn zhòu shí jī zǐ zhōu wǔ wáng shí tài gōng chéng wáng shí zhōu gōng bìng wèi tài shī

这句话大意是:《通典》曰:太师古官,殷纣时箕子,周武王时太公,成王时周公,并为太师。

zhōu gōng hōng bì gōng dài zhī

这句话大意是:周公薨,毕公代之。

qín jí hàn chū bìng wú zhì píng dì yuán shǐ yuán nián chū zhì yǐ kǒng guāng jū yān

现代白话:秦及汉初并无,至平帝元始元年初置,以孔光居呢。

jīn yìn zǐ shòu wèi zài tài fù shàng

这句话大意是:金印紫绶,位在太傅上。

dà fù

这句话大意是:○大傅。

dà dài lǐ yuē fu fu zhī dé yì yě

这句话大意是:《大戴礼》曰:傅,傅之德义也。

tiān zǐ wú ēn wū fù mǔ bù huì wū shù rén wú lǐ wū dà chén bù zhōng wū shé yù bù āi wū sàng bù jìng wū jì bù xìn wū zhū hóu bù yì wū róng shì bù hòu wū dé bù qiáng wū xíng bù cóng tài shī zhī yán

这句话大意是:天子无恩于父母,不惠于庶人,无礼于大臣,不中于折狱,不哀于丧,不敬于祭,不信于诸侯,不议于戎事,不厚于德,不强于行,不从太师之言。

fán shì zhī shǔ tài fù zhī rèn yě

这句话大意是:凡是之属,太傅之任也。

hàn shū yuē wáng mǎng quán rì shèng kǒng guāng yōu jù bù zhī suǒ chū shàng shū qǐ hái gǔ

这句话大意是:《汉书》曰:王莽权日盛,孔光忧惧,不知所出,上书乞骸骨。

mǎng bái tài hòu dì yòu xiǎo yi shī fū

这句话大意是:莽白太后:"帝幼小,宜师傅。

lǐng sù wèi míng nián xǐ wèi tài shī

这句话大意是:"领宿卫,明年,徙为太师。

mǎng wèi tài fù guāng cháng chēng jí bù gǎn yǔ mǎng bìng

这句话大意是:莽为太傅,光常称疾,不敢与莽并。

hàn shū yīn yì yuē fu fù yě

这句话大意是:《汉书音义》曰:傅,覆也。

dōng guān hàn jì yuē zhào yún xíng tài wèi shì wèi wèi zhào xǐ sān yè zài wèi wèi guó yuán lǎo qí yǐ xǐ wèi tài fù

这句话大意是:《东观汉记》曰:诏云,行太尉事卫尉赵喜,三叶在位,为国元老,其以喜为太傅。

yòu yuē hú guǎng wéi tài fù zǒng lù shàng shū shì

这句话大意是:又曰:胡广为太傅,总录尚书事。

shí nián bā shí ér xīn lì kè zhuàng jì mǔ zài táng zhāo xī zhān shěng bàng wú jǐ zhàng yán bù chēng lǎo dá liàn shì tǐ míng jiě cháo zhāng suī wú jiǎn zhí zhī fēng lǚ yǒu bǔ quē zhī yì

这句话大意是:时年八十而心力克壮,继母在堂,朝夕瞻省,傍无几杖,言不称老,达练事体,明解朝章,虽无謇直之风,屡有补缺之益。

yòu yuē zhuō mào zì zi kāng

这句话大意是:又曰:卓茂,字子康。

shì zǔ jí wèi qiú mào yè jiàn

这句话大意是:世祖即位,求茂谒见。

nián qī shí yú bài tài fù fēng xuān dé hóu cì jǐ zhàng

这句话大意是:年七十余,拜太傅,封宣德侯,赐几杖。

yòu yuē dèng yǔ zì zhòng huá yǐ yuán gōng bài tài fù jìn jiàn dōng xiàng shén jiàn zūn chǒng

这句话大意是:又曰:邓禹,字仲华,以元功拜太傅,进见东向,甚见尊宠。

hòu hàn shū yuē zhāng yǔ qiān wèi tài fù shān tài hòu yǐ shāng dì chū yù yù shēng yě

这句话大意是:《后汉书》曰:张禹迁为太傅,邓太后以殇帝初育,(育,生也。

yù lìng zhòng chén jū jìn nèi nǎi zhào yǔ shě gōng zhōng gěi wéi zhàng chuáng rù tài guān zhāo xī jìn shí wǔ rì yī guī fǔ

这句话大意是:)欲令重臣居禁内,乃诏禹舍宫中,给帷帐床褥,太官朝夕进食,五日一归府。

měi cháo jiàn tè zàn yǔ sān gōng jué xí

这句话大意是:每朝见,特赞与三公绝席。

xù hàn shū yuē tài fù zhǎng yǐ shàn dào wú cháng zhí

这句话大意是:《续汉书》曰:太傅掌以善道,无常职。

měi dì jí wèi zhé zhì yī rén lù shàng shū shì hōng zhé shěng zhī

这句话大意是:每帝即位,辄置一人录尚书事,薨,辄省之。

huá jiào hòu hàn shū yuē shān biāo zì zhì bó wèi tài fù cì jué guān nèi hóu

这句话大意是:华峤《后汉书》曰:邓彪,字智伯,为太傅,赐爵关内侯。

bǎi guān zǒng yǐ yǐ tīng wū biāo ēn chǒng zhī yì mò yǔ wéi bǐ yān

现代白话:百官总已以听于彪,恩宠之异,莫与为比呢。

yīng shào hàn guān yuē tài fù gǔ guān yě

这句话大意是:应劭《汉官》曰:太傅,古官也。

zhōu chéng wáng shí kāng shū wèi zhī

这句话大意是:周成王时,康叔为之。

gāo hòu yuán nián chū yòng wáng líng jīn yìn zǐ shòu

这句话大意是:高后元年初,用王陵,金印紫绶。

yòu yuē hé dì cè gù tài wèi shān biāo yuē yuán gōng zhī zú sān ràng mí gāo jīn yǐ biāo wèi tài fù

这句话大意是:又曰:和帝册故太尉邓彪曰:"元功之族,三让弥高,今以彪为太傅。

wèi zhì yuē zhōng yáo qiān tài fù

这句话大意是:《魏志》曰:锺繇迁太傅。

yáo yǒu xī jí bài qǐ bù biàn

这句话大意是:繇有膝疾,拜起不便。

shí huá xīn yì yǐ gāo nián jí bìng cháo jiàn jiē shǐ zài yú chē hǔ bēn yú shàng diàn jiù zuò

这句话大意是:时华歆亦以高年疾病,朝见皆使载舆车,虎贲舁上殿就坐。

shì hòu sān gōng yǒu jí suì yǐ wéi gù shì

这句话大意是:是后三公有疾,遂以为故事。

jìn shū yuē hé zēng wèi tài fù qǐ xùn wèi zhào huì cháo jiàn lǚ shèng yú shàng diàn rú hàn xiàng guó xiāo hé tián qiān qiū wèi tài fù zhōng yáo gù shì

这句话大意是:《晋书》曰:何曾为太傅,乞逊位,诏会朝剑履乘舆上殿,如汉相国萧何、田千秋,魏太傅锺繇故事。

sòng shū yuē jìn xuān dì wèi wèi tài fù zhū cáo shuǎng hòu zhì zuǒ yòu zhǎng shǐ yuàn shǔ shè rén gè shí rén shì jì fēi cháng jiā yòu lǐng bīng fēi zhǔn lì yě

这句话大意是:《宋书》曰:晋宣帝为魏太傅,诛曹爽,后置左右长史、掾属、舍人各十人,事既非常,加又领兵,非准例也。

qí zhí yí yuē tài fù pǐn zhì guān fú tóng tài zǎi

这句话大意是:《齐职仪》曰:太傅,品秩冠服同太宰。

chéng wáng jí wèi zhōu gōng wèi tài fù qiān tài shī qín wú qí zhí

这句话大意是:成王即位,周公为太傅,迁太师,秦无其职。

hàn huì dì bēng lǚ hòu yǐ chéng xiàng wáng líng wèi shǎo dì tài fù wèi zài sān gōng shàng

这句话大意是:汉惠帝崩,吕后以丞相王陵为少帝太傅,位在三公上。

hòu wèi shū huái yáng wáng xīn dà tǒng zhōng wèi tài fù wén dì wèi xīn yuē wáng sān wèi tài fù zài wèi tài shī zì gǔ rén chén wèi wén cǐ lì

这句话大意是:《后魏书》:淮阳王欣,大统中为太傅,文帝谓欣曰:"王三为太傅,再为太师,自古人臣未闻此例。

xīn xùn xiè ér yǐ

这句话大意是:"欣逊谢而已。

běi qí shū yuē gāo guī yàn zuò luàn jì zhōu zhào duàn sháo yǔ dōng ān wáng lóu ruì lǜ zhòng tǎo píng zhī qiān tài fù cì nǚ lè shí rén bìng guī yàn guǒ yuán yī qiān mǔ

这句话大意是:《北齐书》曰:高归彦作乱冀州,诏段韶与东安王娄睿率众讨平之,迁太傅,赐女乐十人并归彦果园一千亩。

hòu zhōu shū yuē wáng méng wèi tài fù

这句话大意是:《后周书》曰:王盟为太傅。

méng zī dù hóng yǎ rén ér fàn ài suī wèi jū shī fū lǐ guān qún hòu ér qiān gōng zì chǔ wèi cháng yǐ shì wèi jiāo rén

这句话大意是:盟姿度弘雅,仁而泛爱,虽位居师傅,礼冠群后而谦恭自处,未尝以势位骄人。

wèi wén dì shén zūn zhòng zhī

这句话大意是:魏文帝甚尊重之。

jiǎ yì xīn shū yuē xī zhōu wén wáng shǐ tài gōng wàng fu tài zǐ fā shì tuó dà hé fǎn

这句话大意是:贾谊《新书》曰:昔周文王使太公望傅太子发,嗜𬶍(大何反。

yú ér gōng fú yǔ

这句话大意是:)鱼而公弗予。

wén wáng yuē fā shì tuó yú hé wéi fú yǔ

这句话大意是:文王曰:"发嗜𬶍鱼,何为弗予?

tài gōng yuē lǐ tuó yú bù dēng hu zǔ dòu qǐ yǒu fēi lǐ ér kě yǐ yǎng tài zǐ zāi

现代白话:"太公曰:"礼𬶍鱼不登乎俎豆,岂有非礼而能够养太子啊!

yǔ lín yuē tài fù fǔ yǒu sān cái péi miǎo qīng cái pān yáng zhòng dà cái liú qìng sūn cháng cái

这句话大意是:《语林》曰:太傅府有三才:裴邈清才,潘阳仲大才,刘庆孙长才。

cáo zhí fǔ chén lùn yuē gài jīng wēi tīng chá lǐ xī háo fēn guī ju kě zé ā bǎo bù qīng qún yán xì yú kǒu ér yán hé shì fēi

这句话大意是:曹植《辅臣论》曰:盖精微听察,理析毫分,规矩可则,阿保不倾,群言系于口,而研核是非;。

diǎn gào zǒng hu xīn ér wéi suǒ yòng zhī zhě zhōng tài fù yě

这句话大意是:典诰总乎心,而惟所用之者,锺太傅也。

wáng yì zhī bǎo fù zhēn yuē bǎo fù zhī xián míng

这句话大意是:王廙之《保傅箴》曰:保傅之贤明。

zōng guó yòng níng

这句话大意是:宗国用宁;。

fǔ bì zhī bù zhōng huò jí yú gōng

这句话大意是:辅弼之不忠,祸及于躬。

wú yuē fù zǐ wú jiàn xī yǒu pān chóng

这句话大意是:无曰父子无间,昔有潘崇;。

wú yuē zhì qīn wú èr huò róng jiāng chōng

这句话大意是:无曰至亲无二,或容江充。

tài bǎo

这句话大意是:○太保。

zhōu lǐ yuē bǎo shì zhǎng jiàn wáng è

这句话大意是:《周礼》曰:保氏掌谏王恶。

jiàn zhě yǐ lǐ yì zhèng zhī yě

这句话大意是:(谏者,以礼义正之也。

dà dài lǐ yuē tiān zǐ chù wèi bù duān shòu yè bù jìng yán yǔ bù xù shēng yīn bù zhōng lǜ jìn tuì shēng jiàng bù yǐ lǐ fǔ yǎng zhōu xuán bù wú jié fán cǐ zhī shǔ tài bǎo zhī rèn yě

这句话大意是:《大戴礼》曰:天子处位不端,受业不敬,言语不序,声音不中律,进退升降不以礼,俯仰周旋不无节,凡此之属,太保之任也。

shàng shū dà chuán yuē chéng wáng zài fēng yù zhái luò yì shǐ zhào gōng xiān xiāng zhái

这句话大意是:《尚书大传》曰:成王在丰,欲宅洛邑,使召公先相宅。

liù rì yǐ wèi wáng cháo bù zì zhōu zé zhì yú fēng

这句话大意是:六日乙未,王朝步自周则至于丰。

wéi tài bǎo xiān zhōu gōng xiāng zhái

这句话大意是:惟太保先周公相宅。

tài bǎo zhào gōng xiān zhōu gōng shì luò yì yě

这句话大意是:(太保召公先周公视洛邑也。

yīng shào hàn gōng yuē tài bǎo gǔ guān yě

这句话大意是:应邵《汉宫》曰:太保,古官也。

bǎo yǎng yě

这句话大意是:保,养也。

jìn shū yuē wáng xiáng zì xiū zhēng

这句话大意是:《晋书》曰:王祥,字休征。

tài shǐ yuán nián bài tài bǎo

这句话大意是:泰始元年拜太保。

sān nián yù shǐ zhōng chéng hòu shǐ guāng shàng yán xiáng jiǔ yǐ jí bìng quē fèi cháo huì yīng miǎn guān

这句话大意是:三年,御史中丞侯史光上言:"祥久以疾病缺废朝会,应免官。

zhào yuē tài bǎo qí ài yuán lǎo gāo xíng qīng cuì zhèn suǒ pí yǐ yǐ lóng dào hóng zhì zhě yě

这句话大意是:"诏曰:"太保耆艾元老,高行清粹,朕所毗倚,以隆道弘治者也。

qián hòu xùn ràng bù cóng suǒ zhí cǐ fēi yǒu sī suǒ de yì yě

这句话大意是:前后逊让不从所执,此非有司所得议也。

qí qǐn guāng zòu

这句话大意是:其寝光奏。

jìn qǐ jū zhù yuē tài bǎo wèi guàn míng yǔn dǔ chéng yǒu fěi gōng zhī zhì qí gěi qiān bīng qí bǎi rén

这句话大意是:《晋起居注》曰:太保卫瓘明允笃诚,有匪躬之志,其给千兵,骑百人。

qí zhí yí yīn tài jiǎ shí yī yǐn wèi tài bǎo

这句话大意是:《齐职仪》:殷太甲时,伊尹为太保。

zhōu chéng wáng shí zhào gōng wèi tài bǎo

这句话大意是:周成王时,召公为太保。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū shǔ li xióng lù yuē xióng yì mǔ xiōng shǐ zì bó jìng wèi tài bǎo shàn fǔ shì zhòng zhòng duō guī zhī shí rén wèi zhī yǔ yuē yù yǎng lǎo shǔ tài bǎo

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·蜀李雄录》曰:雄异母兄始,字伯敬,为太保,善抚士众,众多归之,时人为之语曰:欲养老,属太保。

lǚ shì chūn qiū yuē jīng wén wáng de rú huáng zhī gǒu wǎn lù zhī zēng yǐ tián wū yún mèng sān yuè bù fǎn de dān yáng zhī jī jī nián bù tīng cháo

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:荆文王得如黄之狗、宛路之矰,以田于云梦,三月不反,得丹阳之姬,期年不听朝。

bǎo shēn yuē xiān wáng bo yǐ chén wèi bǎo jí jīn wáng jī nián bù tīng cháo wáng zhī zuì dāng chī

这句话大意是:保申曰:"先王卜,以臣为保吉,今王期年不听朝,王之罪当笞。

wáng fú chén jiāng chī wáng

这句话大意是:王伏,臣将笞王。

wáng yuē bù gǔ miǎn wū qiǎng bǎo ér chǐ wū zhū hóu yǐ

现代白话:"王曰:"不谷免于襁褓而齿于诸侯了。

yuàn qǐng biàn gēng ér wú chī

这句话大意是:愿请变更而无笞。

bǎo shēn yuē chén chéng xiān wáng zhī lìng bù gǎn fèi yě

这句话大意是:"保申曰:"臣承先王之令,不敢废也;。

wáng bù shòu chī shì fèi xiān wáng zhī lìng yě

这句话大意是:王不受笞,是废先王之令也。

chén níng dǐ zuì wū xiān wáng

这句话大意是:臣宁抵罪于先王。

wáng yuē jìng nuò

这句话大意是:"王曰:"敬诺。

yǐn xí wáng fú bǎo shēn shù xì jiàn wǔ shí guì ér jiā zhī yú bèi rú cǐ zhě zài

这句话大意是:"引席,王伏,保申束细箭五十,跪而加之于背,如此者再。

wèi yuē wáng qǐ

这句话大意是:谓曰:"王起。

wáng nǎi biàn gēng zhào bǎo shēn shā rú huáng zhī gǒu zhé wǎn lù zhī zēng fàng dān yáng zhī jī jiān guó sān shí jiǔ bǎo shēn zhī lì yě

这句话大意是:"王乃变更,召保申杀如黄之狗,折宛路之矰,放丹阳之姬,兼国三十九,保申之力也。

tài zǎi

这句话大意是:○太宰。

zhōu lǐ tiān guān shàng yuē tài zǎi zhī zhí zhǎng jiàn bāng zhī liù diǎn zuǒ wáng zhì bāng guó

这句话大意是:《周礼·天官上》曰:太宰之职,掌建邦之六典,佐王治邦国。

yòu yuē tài zǎi yǐ jiǔ liǎng xì bāng guó zhī mín

这句话大意是:又曰:太宰以九两系邦国之民。

liǎng ǒu hé zhī

这句话大意是:(两,耦合之。

yán xì zhě yǐ wéi chí qí qíng xìng shǐ bù lí sàn yě

这句话大意是:言系者以维持其情性,使不离散也。

shàng shū yī xun yuē bǎi guān zǒng yǐ yǐ tīng zhǒng zǎi

这句话大意是:《尚书·伊训》曰:百官总已,以听冢宰。

yī yǐn nǎi míng yán liè zǔ zhī chéng dé yǐ xun yú wáng

这句话大意是:伊尹乃明言烈祖之成德,以训于王。

tāng yǒu gōng liè zhī zǔ gù chēng wèi wáng jí tài jiǎ yě

这句话大意是:(汤有功烈之祖,故称为王,即太甲也。

yòu yuē zhǒng zǎi tǒng bǎi guān jūn sì hǎi

这句话大意是:又曰:冢宰统百官,均四海。

jiā yǔ yuē guān shǔ bù zhì fēn zhí bù míng fǎ zhèng bù yī bǎi shì shī jì yuē luàn

这句话大意是:《家语》曰:官属不治,分职不明,法政不一,百事失纪曰乱。

luàn zé chì zhǒng zǎi

这句话大意是:乱则饬冢宰。

chì wèi zhěng shè

这句话大意是:(饬谓整摄。

jìn shū yuē wǔ dì shí hé zēng lǚ shàng shū xùn wèi zhào yǐ sī tú suǒ zhǎng fán wù bù kě yǐ jiǔ láo qí ài qí jìn wèi tài zǎi cháo huì shèng yú jiàn lǚ shàng diàn yǐ hàn xiāo hé wèi zhōng yáo gù shì

现代白话:《晋书》曰:武帝时,何曾屡上书逊位,诏以"司徒所掌烦务,不能够久劳耆艾,其进位太宰,朝会乘舆,剑履上殿,以汉萧何,魏锺繇故事。

yòu yuē hé zēng wèi tài zǎi nián lǎo lǐ yōu měi zhào jiàn chì yǐ cháng suǒ yǐn shí fú wù zì suí lìng èr zi shì cóng

这句话大意是:又曰:何曾为太宰,年老礼优,每召见,敕以常所饮食服物自随,令二子侍从。

yòu yuē tài zǎi yàng yǔ wáng dǎo tóng shòu gù mìng fǔ chéng dì shí dì yòu chōng zhào yàng yī ān píng xiàn wáng fú gù shì shè chuáng zhàng wū diàn shàng dì qīn yíng bài

这句话大意是:又曰:太宰羕与王导同受顾命辅成帝时,帝幼冲,诏羕依安平献王孚故事,设床帐于殿上,帝亲迎拜。

yòu yuē ān dì yǐ tài zǎi láng fù yá wáng dé wén bù yí yīng fú shì wù yǐ yū lùn dào zhī zhòng

这句话大意是:又曰:安帝以太宰琅阝琊王德文不宜婴拂事务,以纡论道之重;。

kě gǔn miǎn zhī fú lǜ lì shòu yǔ bǎo gǔ chuī

这句话大意是:可衮冕之服,绿𫄫绶,羽葆鼓吹。

lì yīn lì

这句话大意是:(𫄫,音戾。

lì lǜ yě

这句话大意是:盭,绿也。

yǐ xiàn wèi zhì

这句话大意是:以线为质。

yòu yuē lì cǎo míng yě chū láng fù yá píng chāng xiàn

这句话大意是:又曰:盭,草名也,出琅阝琊平昌县。

shì ài kě rǎn shòu yīn yǐ wéi shòu míng yě

这句话大意是:似艾,可染绶,因以为绶名也。

jìn gōng qīng lǐ zhì yuē ān píng wáng fú lǎng líng gōng hé céng rǔ nán wáng liàng jiē wèi tài zǎi

现代白话:《晋公卿礼秩》曰:安平王孚,朗陵公何曾,你南王亮,皆为太宰。

qí zhí yí yuē tài zǎi pǐn dì yī jīn zhāng zǐ shòu pèi shān xuán yù

这句话大意是:《齐职仪》曰:太宰品第一,金章紫绶,佩山玄玉。

yáo mìng xī hé shǐ zhǔ yīn yáng zhī zhí

这句话大意是:尧命羲和,使主阴阳之职。

xī bó sī tiān jí tiān guān yě

这句话大意是:羲伯司天,即天官也。

hòu jì fú shì yú xià jìng shòu mín shí zūn jì wèi tiān guān

这句话大意是:后稷伏事虞夏,敬授民时,尊稷为天官。

xià shuāi jì hòu bù zhú shī guān yóu shì fèi jì

这句话大意是:夏衰,稷后不窋失官,由是废稷。

yīn yǐ qí guān wèi zhǒng zǎi

这句话大意是:殷以其官为冢宰。

zhōu gōng zài fēng wèi tài zǎi shào gōng yòu jū zhī

这句话大意是:周公在丰为太宰,邵公又居之。

qín hàn wèi wú qí zhí

这句话大意是:秦汉魏无其职。

jìn wǔ yǐ cóng zǔ ān píng wáng fú wèi tài zǎi ān píng hōng shěng

这句话大意是:晋武以从祖安平王孚为太宰,安平薨,省;。

xián níng sì nián yòu zhì

这句话大意是:咸宁四年又置。

huò wèi běn tài shī zhī zhí

这句话大意是:或谓本太师之职。

bì jǐng huáng huì gǎi wéi tài zǎi

这句话大意是:避景皇讳,改为太宰。

huò wèi tài zǎi zhōu zhī qīng wèi

这句话大意是:(或谓太宰,周之卿位。

jìn wǔ yī zhōu zhì zhí yǐ zūn ān píng fēi bì huì yě

这句话大意是:)晋武依周置职以尊安平,非避讳也。

yuán xìng zhōng gōng dì wèi tài zǎi huán xuán dū du zhōng wài bó shì xú huō yì tài zǎi fēi wǔ guān bù yīng dū du

这句话大意是:元兴中,恭帝为太宰,桓玄都督中外,博士徐豁议:"太宰非武官不应都督。

suì cóng huō yì

这句话大意是:"遂从豁议。

hòu zhōu shū yuē wén dì yī zhōu lǐ jiàn liù guān suì zhì tiān guān dà zhǒng zǎi qīng yī rén zhǎng bāng lǐ yǐ jiàn bāng zhī liù diǎn zuǒ huáng dì lǐ bāng guó

这句话大意是:《后周书》曰:文帝依《周礼》,建六官,遂置天官大冢宰卿一人,掌邦理,以建邦之六典佐皇帝,理邦国。

tōng diǎn yuē tài zǎi wū yīn wèi liù tài wū zhōu wèi liù qīng yì yuē zhǒng zǎi

这句话大意是:《通典》曰:太宰于殷为六太,于周为六卿,亦曰冢宰。

zhōu wǔ wáng shí zhōu gōng shǐ jū zhī zhǎng jiàn bāng zhī lǐ

这句话大意是:周武王时,周公始居之,掌建邦之理。

qín hàn wèi bìng bù zhì

这句话大意是:秦、汉、魏并不置。

jìn chū yī zhōu lǐ bèi sān gōng

这句话大意是:晋初,依《周礼》备三公。

sān gōng zhī zhí tài shī jū shǒu

这句话大意是:三公之职,太师居首。

jǐng dì míng shī gù zhì tài zǎi yǐ dài zhī ér yǐ ān píng xiàn wáng fú jū yān

现代白话:景帝名师,故置太宰以代之,而以安平献王孚居呢。

zhòng cháng tǒng chāng yán yuē zhǒng zǎi yáo guān yě shàng shū yuē zhǒng zǎi

这句话大意是:仲长统《昌言》曰:冢宰,尧官也,《尚书》曰冢宰。

yī yuē zhǎng bāng zhì guān fǔ yǐ jì wàn mín

这句话大意是:一曰掌邦治官府以纪万民;。

èr yuē jiào diǎn yǐ ān bāng guó yǐ jiào guān fǔ yǐ rǎo wàn mín

这句话大意是:二曰教典,以安邦国,以教官府,以扰万民;。

sān yuē lǐ diǎn yǐ tǒng bǎi guān yǐ hé bāng guó yǐ xié wàn mín

这句话大意是:三曰礼典,以统百官,以和邦国,以谐万民;。

sì yuē zhèng diǎn yǐ píng bāng guó yǐ zhèng bǎi guān yǐ jūn wàn mín

这句话大意是:四曰政典,以平邦国,以正百官,以均万民;。

wǔ yuē xíng diǎn yǐ jí bāng guó yǐ rèn bǎi guān yǐ shēng wàn mín

这句话大意是:五曰刑典,以诘邦国,以任百官,以生万民。

wèi wēn zi shēng wéi shàng dǎng wáng mù ràng tài zǎi biǎo yuē chén wén cè jiǎn cháng tú zhōng cán yī rì zhī zhì

这句话大意是:魏温子升《为上党王穆让太宰表》曰:臣闻策蹇长途,终惭一日之致;。

xuán lǚ céng tái nán rèn qiān jūn zhī zhòng

这句话大意是:悬缕层台,难任千钧之重。

gù zhī cái ruò bù kě zì qiáng lì wēi nán yǐ qǐ jí

这句话大意是:固知才弱不可自强,力微难以企及。

zhì xiǎo móu dà kǒng yí zhé zú zhī yōu

这句话大意是:智小谋大,恐贻折足之忧;。

cái qīng rèn zhòng jù yǒu jué bìn zhī huǐ

这句话大意是:才轻任重,惧有绝膑之悔。

jì lǜ shuò jīn gù chén fěi shí

这句话大意是:既虑铄金,固陈匪石。

zǒng xù sān gōng

这句话大意是:○总叙三公。

liù diǎn yuē sān gōng lùn dào zhī guān yě

这句话大意是:《六典》曰:三公,论道之官也。

gài yǐ zuǒ tiān zǐ lǐ yīn yáng píng bāng guó wú suǒ bù tǒng

这句话大意是:盖以佐天子,理阴阳,平邦国,无所不统。

gù bù yǐ yī zhí míng qí guān

这句话大意是:故不以一职名其官。

shàng shū yuē wéi cí sān gōng lùn dào jīng bāng xiè lǐ yīn yáng

这句话大意是:《尚书》曰:惟兹三公,论道经邦,燮理阴阳。

zhōu lǐ yuē sān huái sān gōng wèi yān

现代白话:《周礼》曰:三槐,三公位呢。

gōng yáng yuē sān gōng zhě hé

这句话大意是:《公羊》曰:三公者何?

tiān zǐ zhī xiāng

这句话大意是:天子之相。

chūn qiū hàn hán zī yuē sān gōng zài tiān wèi sān tái jiǔ qīng wèi běi dǒu

这句话大意是:《春秋汉含孳》曰:三公在天为三台,九卿为北斗。

sān gōng xiàng wǔ yuè jiǔ qīng fǎ hé hǎi èr shí qī dài fū fǎ shān líng bā shí yī yuán shì fǎ gǔ fù hé wéi dì zuǒ yǐ kuāng gāng jì

这句话大意是:三公象五岳,九卿法河海,二十七大夫法山陵,八十一元士法谷阜,合为帝佐以匡纲纪。

shǐ jì yuē gōng sūn hóng yǐ chūn qiū bái yī wèi tiān zǐ sān gōng

这句话大意是:《史记》曰:公孙弘,以《春秋》白衣为天子三公。

hàn chū yīn qín zhì chéng xiàng ér hóng wèi zhī zé chéng xiàng wèi sān gōng yǐ

现代白话:汉初,因秦置丞相,而弘为之,则丞相为三公了。

hàn shū yuē liù fú

这句话大意是:《汉书》曰:六符。

mèng kāng yuē tài jiē sān tái yě fán liù xīng yě

这句话大意是:(孟康曰:泰阶三台也,凡六星也。

liù fú xīng zhī fú yàn yě

这句话大意是:六符,星之符验也。

jìn shū yuē wén dì wèi jìn wáng hé zēng yǔ gāo róu zhèng chōng jù wèi sān gōng

这句话大意是:《晋书》曰:文帝为晋王,何曾与高柔、郑冲俱为三公。

jiāng rù jiàn céng dú zhì bài jìn jìng èr rén yóu yī ér yǐ

这句话大意是:将入见,曾独致拜尽敬,二人犹揖而已。

jìn guān pǐn lìng yuē sān gōng lǜ lì shòu yě

这句话大意是:《晋官品令》曰:三公,绿𫄫绶也。

lì yīn lì

这句话大意是:(𫄫,音戾。

sòng zhì yuē sān gōng huáng gē qián shǐ wú qí yì àn lǐ jì shì bì yǔ tiān zi tóng gōng hóu dài fū zé yì

这句话大意是:《宋志》曰:三公黄合,前史无其义,按《礼记》,士,𫖒与天子同,公侯、大夫则异。

zhèng xuán zhù yún shì jiàn yǔ jūn tóng bù xián yě

这句话大意是:郑玄注云:士贱与君同,不嫌也。

fu zhū mén dòng qǐ dāng yáng zhī zhèng sè yě

这句话大意是:夫朱门洞启,当阳之正色也。

sān gōng zhī yǔ tiān zi lǐ zhì xiāng yà gù huáng qí mén tái yǐ shì qiān bù gǎn chì tiān zǐ yi shì hàn lái zhì yě

这句话大意是:三公之与天子礼秩相亚,故黄其〈门台〉以示谦,不敢斥天子,宜是汉来制也。

bì yīn bì

这句话大意是:(𫖒,音毕。

tōng diǎn yuē duò zhì tài wèi sī tú sī kōng yǐ wéi sān gōng cān yì guó zhī dà shì

这句话大意是:《通典》曰:隋置太尉、司徒、司空以为三公,参议国之大事。

yī běi qí zhì fǔ liáo wú qí rén zé quē

这句话大意是:依北齐置府寮,无其人则缺。

jì sì zé tài wèi yà xiàn sī tú fèng zǔ sī kōng xíng sǎo chú qí wèi duō kuàng xíng shì zé shè

这句话大意是:祭祀则太尉亚献,司徒奉俎,司空行扫除,其位多旷,行事则摄。

tiān wén lù yuē sān tái xīng yī míng sān néng yī míng tiān zhù

这句话大意是:《天文录》曰:三台星,一名三能,一名天柱。

sān gōng zhī wèi yě

这句话大意是:三公之位也。

zài rén yuē sān gōng zài tiān yuē sān tái

这句话大意是:在人曰三公,在天曰三台。

táo shì zhí guān yào lù yuē sān tái nǐ sān gōng

这句话大意是:陶氏《职官要录》曰:三台,拟三公。

huáng dì yǐ fēng hòu pèi shàng tái tiān lǎo pèi zhōng tái wǔ shèng pèi xià tái

这句话大意是:黄帝以风后配上台,天老配中台,五圣配下台。

hán zǐ yuē bèi sī yuē gōng

这句话大意是:《韩子》曰:背私曰公。

sān xiàng dǐng zú shù sān fǎ sān guāng

这句话大意是:三象鼎足,数三,法三光。

fu zi yuē sān gōng zhě zuǒ tiān zǐ lǐ yīn yáng

这句话大意是:《傅子》曰:三公者,佐天子理阴阳。

huán jì yào lüè yuē sān gōng zhě xiàng dǐng sān zú gòng chéng qí shàng yě

这句话大意是:《环济要略》曰:三公者,象鼎三足,共承其上也。

shuō yuàn yuē sān gōng zhèng tiān xià diào yīn yáng jié fēng yǔ

这句话大意是:《说苑》曰:三公,正天下,调阴阳,节风雨。

gǔ jīn tōng yǔ yuē yì guān tóng jué gòng wèi bié zhí xīng rén lóng huà yōu zàn shén míng zhě wèi zhī tài wèi

这句话大意是:《古今通语》曰:异官同爵,共位别职,兴仁隆化、幽赞神明者,谓之太尉;。

hé wǔ jiào lǐ rén lún shǐ fēng xíng sú píng wàn guó xián níng zhě wèi zhī sī tú

这句话大意是:和五教、理人伦,使风行俗平、万国咸宁者,谓之司徒;。

shǐ guó wú wang lǐ fǎ cuò xíng qīng shì jūn mín jù zhě wèi zhī sī kōng

这句话大意是:使国无枉理,法错刑清、事均民聚者,谓之司空。

ruò rén yì zhī lù kāi hé píng zhī qì tōng zé wǔ xīng shùn xíng shù jì xián xī

这句话大意是:若仁义之路开,和平之气通,则五星顺行,庶绩咸熙。

li gù zòu jì yuē tāng wèn yī yǐn gōng qīng dài fū qí xiāng hé rú

现代白话:李固《奏记》曰:汤问伊尹,公卿大夫其相怎么样?

yī yǐn duì yuē sān gōng zhì tōng dà dào yìng biàn bù qióng zhě yě

这句话大意是:伊尹对曰:三公,智通大道,应变不穷者也。

qí yán zú yǐ diào yīn yáng zhèng sì shí jié fēng yǔ fēi dà zuì bù xùn wèi

这句话大意是:其言足以调阴阳、正四时、节风雨,非大罪不逊位。

✦ You read 职官部·卷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.