太平御览 · 李昉 · Chapter 236 of 1000

职官部·卷三十四

PinyinModern Translation
Size

guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:○国子祭酒。

liù diǎn yuē guó zǐ jì jiǔ sī yè zhī zhí zhǎng bāng guó rú xué xùn dǎo zhī zhèng lìng yǒu liù yān yī yuē guó zǐ èr yuē tài xué sān yuē sì mén sì yuē lǜ xué wǔ yuē shū xué liù yuē suàn xué

现代白话:《六典》曰:国子祭酒、司业之职,掌邦国儒学训导之政令,有六呢:一曰国子,二曰太学,三曰四门,四曰律学,五曰书学,六曰算学。

wéi zhāo biàn shì míng yuē jì jiǔ zhě wèi jì liù shén yǐ jiǔ zhuì zhī yě

这句话大意是:韦昭《辩释名》曰:祭酒者,谓祭六神以酒醊之也。

biàn yún fán huì tóng xiǎng yàn bì zūn zhǎng xiān yòng yǐ jiǔ jì xiān gù yuē jì jiǔ

这句话大意是:辩云:凡会同飨宴,必尊长先用,以酒祭先,故曰祭酒。

hàn shí wú wáng nián zhǎng yǐ wéi liú shì jì jiǔ shì yě

这句话大意是:汉时吴王年长,以为刘氏祭酒是也。

xú guǎng shì jì jiǔ yún gǔ zhǔ rén jù zhuàn zé bīn zhōng cháng zhě yī rén jǔ jiǔ jì dì shì zé zhǎng zhě wèi jì jiǔ yě

这句话大意是:徐广《释祭酒》云:古主人具馔,则宾中长者一人举酒祭地,是则长者为祭酒也。

hàn shū yuē wú wáng cì hào wèi liú shì jì jiǔ

这句话大意是:《汉书》曰:吴王赐号为刘氏祭酒。

yīng shào yuē lǐ yǐn jiǔ bì jì shì yǒu xiān yě gù chēng jì jiǔ

这句话大意是:应劭曰:礼,饮酒必祭,示有先也,故称祭酒。

yǐn shí wéi zūn zhǎng zhě yǐ jiǔ wò lèi yě

这句话大意是:饮时,惟尊长者,以酒沃酹也。

yòu yuē zhāng ān shì jiàn sū wǔ míng xí gù shì fèng shǐ bù rǔ jūn mìng

这句话大意是:又曰:张安世荐苏武明习故事,奉使不辱君命。

xuān dì yǐ wǔ zhuàng jié lǎo chén lìng cháo shuò wàng hào chēng jì jiǔ shén yōu chǒng zhī

这句话大意是:宣帝以武壮节老臣,令朝朔望,号称祭酒,甚优宠之。

xù hàn shū bǎi guān biǎo yuē jiàn wǔ chū zhì wǔ jīng bó shì tài cháng chà cì yǒu cōng míng wēi zhòng zhě yī rén wèi jì jiǔ zǒng lǐng gāng jì

这句话大意是:《续汉书·百官表》曰:建武初,置五经博士,太常差次有聪明威重者一人为祭酒,总领纲纪。

hàn shū bǎi guān biǎo zhù bó shì jì jiǔ yī rén zhǎng guó zǐ xué měi cháo fú jìn xián liǎng liáng guān pèi shuǐ cāng yù

这句话大意是:《汉书·百官表》注:博士祭酒一人,掌国子学,每朝,服进贤两梁冠,佩水苍玉。

shǔ zhì yuē xiān zhǔ jì dìng yì zhōu guǎng hàn tài shǒu xià zuǎn qǐng qín mì wèi shī yǒu jì jiǔ

这句话大意是:《蜀志》曰:先主既定益州,广汉太守夏纂请秦宓为师友祭酒。

jìn shū yuē yuán guī zì shān fǔ wèi guó zi jì jiǔ

这句话大意是:《晋书》曰:袁瑰字山甫,为国子祭酒。

shí shǔ jīng sāng luàn lǐ jiào ling chi guī shàng shū qiú lì xué tú dì cóng zhī

这句话大意是:时属经丧乱,礼教陵迟,瑰上疏,求立学徒,帝从之。

guó xué zhī xìng zì guī shǐ yě

这句话大意是:国学之兴,自瑰始也。

yòu yuē péi wěi wèi jì jiǔ zòu lì tài xué jiǎng táng zhù mén quē kè shí xiě wǔ jīng

这句话大意是:又曰:裴𬱟为祭酒,奏立太学,讲堂筑门阙,刻石写五经。

jìn zhōng xìng shū yuē dù yí zì xíng qí yǐ rú xué chēng

这句话大意是:《晋中兴书》曰:杜夷字行齐,以儒学称。

zhōng zōng yǐ yí wèi chéng xiàng jì jiǔ

这句话大意是:中宗以夷为丞相祭酒。

zhōng xīng chū huáng tài zǐ fán sān zhì yí shě zhí jīng wèn yì

这句话大意是:中兴初,皇太子凡三至夷舍,执经问义。

shěn yuē sòng shū yuē bó shì qín guān yě

这句话大意是:沈约《宋书》曰:博士,秦官也。

zhǎng tōng gǔ jīn yuán duō zhì shù shí rén yǒu pú yè

这句话大意是:掌通古今,员多至数十人,有仆射。

guāng wǔ zēng wèi shí wǔ rén yì yī jīng yǒu shù jiā zhī xué gù yě

这句话大意是:光武增为十五人,益一经有数家之学故也。

jiē jiào dì zǐ

这句话大意是:皆教弟子。

guāng wǔ gǎi pú yè yuē jì jiǔ

这句话大意是:光武改仆射曰祭酒。

jì jiǔ zhě

这句话大意是:祭酒者。

yī wèi zhī yuán cháng yě

这句话大意是:一位之元长也。

qí shū yuē zhāng xù

这句话大意是:《齐书》曰:张绪。

jìng líng wáng zǐ liáng lǐng guó zǐ jì jiǔ wǔ dì chì wáng yàn yuē wú yù lìng sī tú cí jì jiǔ yǐ shòu zhāng xù wù yì yǐ wéi yún hé

现代白话:竟陵王子良领国子祭酒,武帝敕王晏曰:"我欲令司徒辞祭酒以授张绪,物议以为云何?

zi liáng jìng bù bài

这句话大意是:"子良竟不拜。

yǐ xù lǐng guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:以绪领国子祭酒。

qí zhí yí yuē jìn lìng bó shì jì jiǔ zhǎng guó zǐ xué ér guó zǐ shēng shī shì jì jiǔ zhí jīng gé jīn dān yī zhōng shēn zhì jìng

这句话大意是:《齐职仪》曰:晋令博士祭酒掌国子学,而国子生师事祭酒,执经,葛巾单衣,终身致敬。

liáng shū yuē wáng chéng zì ān qī wèi guó zi jì jiǔ

这句话大意是:《梁书》曰:王承字安期,为国子祭酒。

chéng zǔ jiǎn fù jiǎn bìng jū cǐ zhí sān dài wèi guó shī qián dài wèi yǒu dāng shí yǐ wéi róng

这句话大意是:承祖俭父暕并居此职,三代为国师,前代未有,当时以为荣。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū qián qín lù yuē jiàn yuán qī nián gāo píng sū tōng cháng lè liú xiáng bìng yǐ shuò xué qí rú yóu jīng èr lǐ

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·前秦录》曰:建元七年,高平苏通、长乐刘祥并以硕学耆儒,尤精二礼。

jiān yǐ tōng wèi lǐ jì jì jiǔ jū yú dōng xiáng

这句话大意是:坚以通为《礼记》祭酒,居于东庠;。

xiáng wèi yí lǐ jì jiǔ chǔ yú xi tíng

这句话大意是:祥为《仪礼》祭酒,处于西亭。

jiān měi yuè shuò dàn lǜ bǎi liáo qīn lín jiǎng lùn

这句话大意是:坚每月朔旦率百僚亲临讲论。

hòu wèi shū yuē hán zǐ xī lèi qiān guó zi jì jiǔ

这句话大意是:《后魏书》曰:韩子熙累迁国子祭酒。

zi xī jiǎn sù ān pín cháng hǎo tuì jìng

这句话大意是:子熙俭素安贫,常好退静。

qiān qiū zhī shǐ bǎi sī bìng gěi bīng lì shí yǐ jì jiǔ xián yù zhǐ gěi èr rén

这句话大意是:迁邺之始,百司并给兵力,时以祭酒闲豫,止给二人。

huò yǒu lìng qí chén yè zhě zi xī yuē cháo tíng bù yǔ jì jiǔ bīng hé guān hán zǐ xī shì

这句话大意是:或有令其陈谒者,子熙曰:"朝廷不与祭酒兵,何关韩子熙事?

lùn zhě chēng zhī

这句话大意是:"论者称之。

hòu zhōu shū yuē lú dàn běn míng gōng zǔ bài jǐ shì huáng mén shì láng wèi dì zhào yuē jīng shī yì qiú rén shī nán de

这句话大意是:《后周书》曰:卢诞本名恭祖,拜给事黄门侍郎,魏帝诏曰:"经师易求,人师难得。

zhèn zhū r shāo zhǎng yù mìng qīng wèi shī

这句话大意是:朕诸儿稍长,欲命卿为师。

wū shì qīn xìng jìn wáng dì chì jìn wáng yǐ xià jiē bài zhī wū dì qián yīn cì míng yuē dàn

这句话大意是:"于是亲幸晋王第,敕晋王以下皆拜之于帝前,因赐名曰诞。

yòu yǐ dàn rú zōng xué fǔ wéi dāng shì suǒ tuī nǎi bài guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:又以诞儒宗学府,为当世所推,乃拜国子祭酒。

suí shū yuē yáng wāng zì yuán dù bài guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:《隋书》曰:杨汪字元度,拜国子祭酒。

dì lìng bǎi liáo jiù xué yǔ wāng jiǎng lùn tiān xià tōng rú shuò xué duō cuì yān

现代白话:帝令百僚就学,与汪讲论,天下通儒硕学多萃呢。

lùn nàn fēng qǐ jiē bù néng qū

这句话大意是:论难锋起,皆不能屈。

dì lìng yù shǐ shū qí wèn dá zòu zhī shěng ér dà yuè cì liáng mǎ yì pǐ

这句话大意是:帝令御史书其问答奏之,省而大悦,赐良马一匹。

yòu yuē yuán shàn qiān guó zi jì jiǔ

这句话大意是:又曰:元善迁国子祭酒。

shàng cháng qīn lín shì diàn mìng shàn jiǎng xiào jīng

这句话大意是:上尝亲临释奠,命善讲《孝经》;。

wū shì fū chén yì lǐ jiān zhī yǐ fěng jiàn

这句话大意是:于是敷陈义理,兼之以讽谏。

shàng dà yuè yuē wén jiāng yáng zhī shuō gèng qǐ zhèn xīn

这句话大意是:上大悦,曰:"闻江阳之说,更起朕心。

jī juàn bǎi pǐ yī yī xí

这句话大意是:"赍绢百匹,衣一袭。

táng shū yuē xǔ hòu yìn cháng shì tài zōng jiǎng hòu wèi mù zhōu cì shǐ yīn rù cháo qǐ hái gǔ tài zōng zhào wèn yuē zhèn yǔ qīng cì shǐ zī yǐ zì yǎng hé wèi jí qiú zhì shì

这句话大意是:《唐书》曰:许后胤尝侍太宗讲,后为睦州刺史,因入朝乞骸骨,太宗召问曰:"朕与卿刺史,资以自养,何谓即求致仕。

hòu yìn duì yuē nián lǎo jīn lì bù dǎi wàng de sī dì shí jiàn què tíng

这句话大意是:"后胤对曰:"年老筋力不逮,望得私第,时见阙庭。

tài zōng yuē qīng qì lì yóu qiáng yù hé guān yě

这句话大意是:"太宗曰:"卿气力犹强,欲何官也?

hòu yìn chén xiè bù gǎn tài zōng yuē zhèn xī cóng qīng dú shū qīng jīn rì cóng zhèn qiú guān dàn yán suǒ yù bù xiāng wéi yě

这句话大意是:"后胤陈谢不敢,太宗曰:"朕昔从卿读书,卿今日从朕求官,但言所欲,不相违也。

shí guó zǐ jì jiǔ quē hòu yìn zòu yán zhī yīn shòu guó zǐ jì jiǔ

这句话大意是:"时国子祭酒缺,后胤奏言之,因授国子祭酒。

fēng sú tōng yuē sūn qīng yǒu xiù cái shàn wèi shī lǐ yì chūn qiū zhì qí xiāng wáng shí ér sūn qīng zuì lǎo shī sān wèi jì jiǔ

这句话大意是:《风俗通》曰:孙卿有秀才,善为《诗》、《礼》、《易》、《春秋》,至齐襄王时而孙卿最老师,三为祭酒。

qí wáng róng wèi wáng jiǎn ràng guó zi jì jiǔ biǎo yuē qiè yǐ chéng jūn yì zhòng zhèn gǔ suǒ chóng zī shī dào zūn yǒu lái yōu shàng

这句话大意是:齐王融《为王俭让国子祭酒表》曰:窃以成均义重,振古所崇,资师道尊,有来攸尚。

fěi yóu lán zhǐ chóu biàn rù shì zhī qíng

这句话大意是:匪由兰芷,畴变入室之情;。

bù zì zhū lán hé qiān sù sī zhī zhì

这句话大意是:不自朱蓝,何迁素丝之质?

sī yè

这句话大意是:○司业。

táng shū yuē wéi shū xià qiān chéng jūn sī yè jiǔ shì yuán nián tè xià zhì yuē jí xiōng lǐ yí guó jiā suǒ zhòng sī lǐ bó shì wèi shén xiáng míng

这句话大意是:《唐书》曰:韦叔夏迁成均司业,久视元年特下制曰:"吉凶礼仪,国家所重,司礼博士,未甚详明。

chéng jūn sī yè wéi shū xià tài zǐ lǜ gēng lìng zhù qīn míng děng bó shè lǐ jīng duō suǒ gāi liàn wěi yǐ cān zhǎng jì hóng diǎn shì

这句话大意是:成均司业韦叔夏、太子率更令祝钦明等,博涉礼经,多所该练,委以参掌,冀弘典式。

zì jīn sī lǐ suǒ xiū yí zhù bìng wěi shū xià děng kān dìng qì rán hòu jìn zòu

这句话大意是:自今司礼所修仪注,并委叔夏等刊定讫,然后进奏。

yòu yuē guī chóng jìng shàng yán sī yè zhě yì zài lǐ jì yún yuè zhèng sī yè

这句话大意是:又曰:归崇敬上言:"司业者,义在《礼记》,云乐正司业。

zhèng zhǎng yě yán yuè guān zhī zhǎng sī zhǔ cǐ yè

这句话大意是:正,长也,言乐官之长,司主此业。

ěr yǎ yún dà bǎn wèi zhī yè

现代白话:《你雅》云:大板谓之业。

àn shī zhōu sòng shè yè shè jù chóng yá shù yǔ zé yè shì xuán zhōng qìng zhī sǔn jù yě

这句话大意是:按《诗·周颂》:设业设虡,崇牙树羽,则业是悬钟磬之簨虡也。

jīn tài xué jì bù jiào lè wū yì zé wú suǒ qǔ qǐng gǎi sī yè yī wèi zuǒ shī yī wèi yòu shī wèi zhèng sì pǐn shàng

这句话大意是:今太学既不教乐,于义则无所取,请改司业一为左师,一为右师,位正四品上。

bó shì

这句话大意是:○博士。

liù diǎn yuē bó shì zhǎng jiào wén wǔ guān sān pǐn yǐ shàng jí guó gōng zi sūn

这句话大意是:《六典》曰:博士掌教文武官三品已上及国公子、孙。

yīng shào hàn guān yí yuē bó shì qín guān yě

这句话大意是:应劭《汉官仪》曰:博士,秦官也。

bó zhě tōng bó gǔ jīn

这句话大意是:博者,通博古今;。

shì zhě biàn wū rán fǒu

这句话大意是:士者,辩于然否。

xiào wǔ dì jiàn yuán wǔ nián chū zhì wǔ jīng bó shì zhì liù bǎi shí tài cháng chà cì yǒu cōng míng wēi zhòng zhě yī rén wèi jì jiǔ zǒng lǐng gāng jì

这句话大意是:孝武帝建元五年初,置五经博士,秩六百石,太常差次有聪明威重者一人为祭酒,总领纲纪。

hàn jiù yí yuē wǔ dì chū zhì bó shì qǔ xué tōng xíng xiū bó shí duō yì xiǎo gǔ wén ěr yǎ néng zhǔ wén zhāng zhě wèi zhī

现代白话:《汉旧仪》曰:武帝初置博士,取学通行修、博识多艺,晓古文、《你雅》能属文章者为之。

cháo hè wèi cì zhōng dōu guān lì chēng xiān shēng bù dé yán jūn qí dì zǐ chēng mén rén yě

这句话大意是:朝贺,位次中都官,吏称先生不得言君,其弟子称门人也。

hàn shū yuē jiǎ yì wén dì zhào wèi bó shì shí nián èr shí xǔ zuì wéi shǎo měi zhào lìng yì xià zhū lǎo shēng wèi néng yán yì jǐn wèi zhī duì rén rén gè rú qí yì suǒ chū

这句话大意是:《汉书》曰:贾谊,文帝召为博士,时年二十许,最为少,每诏令议下,诸老生未能言,谊尽为之对,人人各如其意所出。

yòu yuē wéi xián zì zhǎng rú wéi rén zhì piáo shǎo yù dǔ zhì wū xué jiān tōng lǐ shàng shū yǐ shī jiào shòu shí rén hào chēng zōu lǔ dà rú zhēng wèi bó shì

这句话大意是:又曰:韦贤字长孺,为人质朴少欲,笃志于学,兼通《礼》、《尚书》,以《诗》教授,时人号称邹鲁大儒,征为博士。

yòu yuē gōng sūn hóng duì cè shí bǎi yú rén tài cháng zòu dì jū xià

这句话大意是:又曰:公孙弘对策,时百馀人,太常奏第居下。

tiān zǐ zhuó zhī duì wèi dì yī zhào rù jiàn róng mào shén yán bài wèi bó shì dài zhào jīn mǎ mén yě

这句话大意是:天子擢之对为第一,召入见,容貌甚严,拜为博士,待诏金马门也。

yòu yuē yuán dǐng zhōng xú yǎn wèi bó shì shǐ xíng fēng sú

这句话大意是:又曰:元鼎中,徐偃为博士,使行风俗。

yǎn jiǎo zhì shǐ jiāo dōng lǔ guó gǔ zhù yán tiě

这句话大意是:偃矫制使胶东鲁国鼓铸盐铁。

hái zòu shì zhāng tāng hé yǎn jiǎo zhì fǎ sǐ yǎn yǐ wéi chūn qiū zhī yì dài fū chū jiāng yǒu kě yǐ ān shè jì lì wàn rén zhuān zhī kě yě

现代白话:还奏事,张汤劾偃矫制,法死,偃以为《春秋》之义,大夫出疆,有能够安社稷利万人,专之可也。

tāng bù néng qū

这句话大意是:汤不能诎。

dōng guān hàn jì yuē zhēn yǔ bài bó shì měi xī zhào cì bó shì yáng rén yī yáng yǒu dà xiǎo féi shòu shí yì yù shā yáng fēn ròu yòu yù tóu gōu

这句话大意是:《东观汉记》曰:甄宇拜博士,每腊诏赐博士羊,人一羊,有大小肥瘦,时议欲杀羊分肉,又欲投钩。

yǔ yīn qǔ shòu zhě zì shì bù fù zhēng

这句话大意是:宇因取瘦者,自是不复争。

hòu zhào huì zhào wèn shòu yáng bó shì suǒ zài jīng shī yīn yǐ wéi hào

这句话大意是:后召会,诏问"瘦羊博士"所在,京师因以为号。

yòu yuē ōu yáng xī qí xiān hé bó cóng fú shēng shòu shàng shū zhì yú xī qī shì jiē wèi bó shì dūn wū jīng xué gōng jiǎn hǎo lǐ

这句话大意是:又曰:欧阳歙,其先和伯从伏生受《尚书》,至于歙,七世皆为博士,敦于经学,恭俭好礼。

hòu hàn shū yuē guāng wǔ měi cháo huì zhé lìng huán róng wū gōng qīng qián shuō jīng shū dì chēng shàn yuē de shēng jǐ wǎn

这句话大意是:《后汉书》曰:光武每朝会辄令桓荣于公卿前说经书,帝称善,曰:"得生几晚!

huì bó shì quē dì yù yòng róng róng kòu tóu ràng yuē chén jīng shù qiǎn bó bù rú tóng mén shēng láng zhōng péng hóng yáng zhōu cóng shì gāo hóng

这句话大意是:"会博士缺,帝欲用荣,荣叩头让曰:"臣经术浅薄,不如同门生郎中彭闳、扬州从事皋弘。

dì yuē shù wǎng rǔ xié

现代白话:"帝曰:"俞,往,你谐。

yīn bài róng wèi bó shì

这句话大意是:"因拜荣为博士。

yòu yuē dǒng jūn yǒng chū wèi bó shì shí cǎo chuàng wǔ jiāo jì sì jí zōng miào lǐ yuè wēi yí zhāng fú zhé lìng jūn cān yì duō jiàn cóng yòng dāng shì chēng tōng rú

这句话大意是:又曰:董钧,永初为博士,时草创五郊祭祀及宗庙礼乐、威仪章服,辄令钧参议,多见从用,当世称通儒。

huá jiào hòu hàn shū yuē chū yù lì zuǒ shì chuán bó shì fàn shū yǐ wéi zuǒ shì qiǎn mò bù yí lì

这句话大意是:华峤《后汉书》曰:初,欲立《左氏传》博士,范叔以为左氏浅末,不宜立。

chén yuán wén zhī nǎi yì què shàng shū zhēng zhī gēng xiāng biàn duì fán shí yú shàng dì zú lì zuǒ shì xué yě

这句话大意是:陈元闻之,乃诣阙上疏争之,更相辩对,凡十馀上,帝卒立左氏学也。

hàn jiù yí yuē xiào wén huáng dì shí bó shì qī shí yú rén cháo fú xuán zhāng fǔ guān

这句话大意是:《汉旧仪》曰:孝文皇帝时博士七十馀人,朝服,玄章甫冠。

wèi zhì yuē lè zhī zì wén zài

这句话大意是:《魏志》曰:乐祗字文载。

shǎo hǎo xué huáng chū zhōng zhēng bài bó shì

这句话大意是:少好学,黄初中征拜博士。

yú shí tài xué chū lì bó shì shí yú rén xué duō piān pì bù gǎn qīn jiào bèi yuán ér yǐ

这句话大意是:于时太学初立,博士十馀人,学多偏僻,不敢亲教,备员而已。

wéi wén zài wǔ yè bìng shòu

这句话大意是:惟文载五业并授。

yòu yuē wén dì huáng chū wǔ nián tài xué zhì wǔ jīng kè shì zhī fǎ zhì chūn qiū gǔ liáng bó shì

这句话大意是:又曰:文帝黄初五年,太学制五经课试之法,置《春秋谷梁》博士。

yòu yuē míng dì tài hé èr nián zhào yuē zūn rú guì xué wáng jiào zhī běn yě

这句话大意是:又曰:明帝太和二年,诏曰:"尊儒贵学,王教之本也。

zì qǐng rú guān huò fēi qí rén jiāng hé yǐ xuān míng shèng dào

现代白话:自顷儒官或非其人,将凭什么宣明圣道!

qí gāo xuǎn bó shì cái rèn zhōng cháng shì zhě

这句话大意是:其高选博士才任中常侍者。

wú zhì zhào yuē gǔ zhě jiàn guó jiào xué wèi xiān suǒ yǐ dào shì zhì xìng wéi shí yǎng qì yě

这句话大意是:《吴志》诏曰:古者建国,教学为先,所以道世治性为时养器也。

zì jiàn xìng yǐ lái shí shì duō gù lì mín pō yǐ mù qián qū wu qù běn jiù mò bù xún gǔ dào

这句话大意是:自建兴已来,时事多故,吏民颇以目前趋务,去本就末,不循古道。

fu suǒ shàng bù chún zé shāng huà bài sú

这句话大意是:夫所尚不淳则伤化败俗。

qí àn gǔ zhì xué guān lì wǔ jīng bó shì hé qǔ yìng xuǎn jiā qí chǒng lù kē jiàn lì zhī zhōng jí jiāng lì zǐ dì yǒu zhì hào xué zhě gè lìng jiù yè yī suì kè shì chà qí pǐn dì jiā yǐ wèi shǎng

这句话大意是:其案古置学官,立五经博士,核取应选,加其宠禄,科见吏之中及将吏子弟有志好学者各令就业,一岁课试,差其品第加以位赏。

shǐ jiàn zhī zhě lè qí róng wén zhī zhě xiàn qí yù yǐ dūn wáng huà yǐ lóng fēng sú

这句话大意是:使见之者乐其荣,闻之者羡其誉,以敦王化,以隆风俗。

jìn lìng yuē bó shì jiē qǔ lǚ xíng qīng chún tōng míng diǎn yì ruò sàn qí zhōng shū shì láng tài zǐ zhōng shù zǐ yǐ shàng nǎi de

这句话大意是:《晋令》曰:博士皆取履行清淳,通明典义,若散骑、中书侍郎、太子中庶子以上乃得。

zhào shì zhū shēng yǒu fǎ dù zhě jí bái yī shì zài gāo děng bài láng zhōng

这句话大意是:召试诸生有法度者及白衣试在高等,拜郎中。

jìn shū zǎi jì yuē yáo hóng shòu jīng yú bó shì chún yú qí

这句话大意是:《晋书·载记》曰:姚泓受经于博士淳于岐。

qí bìng qīn yì shěng bìng bài yú chuáng xià

这句话大意是:岐病,亲诣省病,拜于床下。

zì shì gōng hóu jiàn shī fū jiē bài yān

现代白话:自是,公侯见师傅皆拜呢。

hòu wèi shū yuē cuī yì zì jǐng juàn hào gǔ bó shè wèi guó zi bó shì

这句话大意是:《后魏书》曰:崔逸字景隽,好古博涉,为国子博士。

měi yīn gōng shì yì cháng bèi zhào dú jìn bó shì tè mìng zì yì shǐ yě

这句话大意是:每因公事,逸常被诏独进,博士特命,自逸始也。

hòu zhōu shū yuē lú biàn zì jǐng xuān

这句话大意是:《后周书》曰:卢辩字景宣。

wèi tài xué bó shì yǐ dà dài lǐ wèi yǒu jiě gǔ biàn nǎi zhù zhī

这句话大意是:为太学博士,以《大戴礼》未有解诂,辩乃注之。

qí xiōng jǐng yù wéi dāng shí shuò rú wèi biàn yuē xī shì zhōng zhù xiǎo dài jīn ěr zhù dà dài zhù zuǎn qián xiū yǐ

现代白话:其兄景裕为当时硕儒,谓辩曰:"昔侍中注《小戴》,今你注《大戴》,庶纂前修了。

suí shū yuē mǎ guāng kāi huáng chū gāo zǔ zhēng shān dōng yì xué zhī shì guāng yǔ zhāng zhòng ràng kǒng lóng dòu shì róng zhāng hēi nú liú zǔ rén děng jù zhì bìng shòu tài xué bó shì shí rén hào wèi liù rú

这句话大意是:《隋书》曰:马光,开皇初,高祖征山东义学之士,光与张仲让、孔笼、窦士荣、张黑奴、刘祖仁等俱至,并授太学博士,时人号为六儒。

yòu yuē mǎ guāng wèi tài xué bó shì cháng yīn shì diàn gāo zǔ qīn xìng guó zǐ xué wáng gōng yǐ xià bì jí

这句话大意是:又曰:马光为太学博士,尝因释奠,高祖亲幸国子学,王公以下毕集。

guāng shēng zuò jiǎng lǐ qǐ fā zhāng mén

这句话大意是:光升座讲礼,启发章门。

yǐ ér zhū rú shēng yǐ cì lùn nàn zhě shí yú rén jiē dāng shí shuò xué guāng pōu xī yí zhì suī cí fēi jùn biàn ér lǐ yì hóng shàn lùn zhě mò cè qí qiǎn shēn xián gòng tuī fú shàng jiā ér láo yān

现代白话:已而诸儒生以次论难者十馀人,皆当时硕学,光剖析疑滞,虽辞非俊辩,而理义弘赡,论者莫测其浅深,咸共推服,上嘉而劳呢。

yòu yuē wáng pō shòu zhù zuò zuǒ láng xún lìng wū guó zǐ jiǎng shòu

这句话大意是:又曰:王颇授著作佐郎,寻令于国子讲授。

huì gāo zǔ qīn lín shì diàn guó zǐ jì jiǔ yuán shàn jiǎng xiào jīng pō yǔ xiāng lùn nàn cí yì fēng qǐ shàn wǎng wǎng jiàn qū

这句话大意是:会高祖亲临释奠,国子祭酒元善讲《孝经》,颇与相论难,词义锋起,善往往见屈。

gāo zǔ dà qí zhī chāo shòu guó zǐ bó shì

这句话大意是:高祖大奇之,超授国子博士。

yòu yuē hé tuǒ shòu tài xué bó shì

这句话大意是:又曰:何妥授太学博士。

dì chū yù lì wǔ hòu yǐ wèn rú zhě xīn yàn zhī duì yuē hòu yǔ tiān zi pǐ tǐ qí zūn bù yí yǒu wǔ

这句话大意是:帝初欲立五后,以问儒者辛彦之,对曰:"后与天子匹体齐尊,不宜有五。

tuǒ bó yuē dì kù sì fēi shùn yòu èr fēi yì hé cháng shù

这句话大意是:"妥驳曰:"帝喾四妃,舜又二妃,亦何常数?

yóu shì fēng xiāng chéng xiàn bó

这句话大意是:"由是封襄城县伯。

yòu yuē fáng huī yuǎn wèi guó zi bó shì

这句话大意是:又曰:房晖远为国子博士。

huì shàng lìng guó zǐ shēng tōng yī jīng zhě bìng xī jiàn jǔ jiāng zhuó yòng zhī

这句话大意是:会上令国子生通一经者,并悉荐举,将擢用之。

jì cè wèn qì bó shì bù néng shí dìng zāng pǐ

这句话大意是:既策问讫,博士不能时定臧否。

jì jiǔ yuán shàn guài wèn zhī huī yuǎn yuē jiāng nán hé běi yì lì bù tóng bó shì bù néng biàn shè

这句话大意是:祭酒元善怪问之,晖远曰:"江南,河北,义例不同,博士不能遍涉。

xué shēng jiē chí qí suǒ duǎn chēng yǐ suǒ cháng bó shì gè gè zì yí suǒ yǐ jiǔ ér bù jué yě

这句话大意是:学生皆持其所短,称已所长,博士各各自疑,所以久而不决也。

jì jiǔ yīn lìng huī yuǎn kǎo dìng zhī huī yuǎn lǎn bǐ biàn xià chū wú yí zhì

这句话大意是:"祭酒因令晖远考定之,晖远览笔便下,初无疑滞。

huò yǒu bù fú zhě huī yuǎn wèn qí suǒ chuán yì shū zhé wèi shǐ mò sòng zhī rán hòu chū qí suǒ duǎn zì shì wú gǎn shì fēi zhě

这句话大意是:或有不服者,晖远问其所传义疏,辄为始末诵之,然后出其所短,自是无敢饰非者。

suǒ shì sì wǔ bǎi rén shù rì biàn jué zhū rú mò bù tuī qí tōng bó

这句话大意是:所试四五百人,数日便决,诸儒莫不推其通博。

lǔ guó xiān xián chuán yuē hàn wén dì shí wén shēn gōng wèi shī zuì jīng yǐ wéi bó shì

这句话大意是:《鲁国先贤传》曰:汉文帝时,闻申公为《诗》最精,以为博士。

shēn gōng wèi shī hào yuē lǔ shī

这句话大意是:申公为《诗》,号曰《鲁诗》。

li hòu bié zhuàn yuē hòu shàng shū tài hòu shù chén zhōng yán qí cí suī bù néng jǐn shī yòng zhé yǒu cè zhào bāo zàn yān

现代白话:《李郈别传》曰:郈上书太后,数陈忠言,其辞虽不能尽施用,辄有策诏褒赞呢。

bó shì zhe liǎng liáng guān cháo huì yi suí shì dà fū lì

这句话大意是:博士著两梁冠,朝会宜随士大夫例。

shí jiàn jīng xué bó shì nǎi zài shì zhǎng xià gōng zòu yǐ wéi fēi suǒ yǐ jìng rú dé míng guó tǐ yě

这句话大意是:时贱经学博士,乃在市长下,公奏以为非所以敬儒德、明国体也。

shàng shàn gōng yán zhēng yuè dà cháo yǐn bó shì gōng fǔ zhǎng shǐ qián

这句话大意是:上善公言,正月大朝引博士公府长史前。

yīn shì shì chuán yuē yīn liàng jiàn wǔ zhōng zhēng bài bó shì qiān jiǎng xué dài fū

这句话大意是:《殷氏世传》曰:殷亮,建武中征拜博士,迁讲学大夫。

zhū rú jiǎng lùn shèng zhě cì xí liàng chóng xí zhì bā jiǔ dì jiā zhī yuē jiǎng xué bù dàng rú shì yé

这句话大意是:诸儒讲论,胜者赐席,亮重席至八九,帝嘉之,曰:"讲学不当如是耶!

diǎn lüè yuē gōng yí xiū zhě lǔ bó shì yě

这句话大意是:《典略》曰:公仪休者,鲁博士也。

wèi lǔ xiāng wú suǒ biàn gēng bǎi guān zì zhèng shǐ shí lù zhě bù dé yǔ xià mín zhēng lì

这句话大意是:为鲁相,无所变更,百官自正,使食禄者不得与下民争利。

lùn héng yuē wáng mǎng zhī shí shěng wǔ jīng zhāng jù bó shì dì zǐ guō lüè yè dìng jiù shuō sǐ wū zhú xià

这句话大意是:《论衡》曰:王莽之时,省五经章句,博士弟子郭略,夜定旧说,死于烛下。

shào fǔ jiān

这句话大意是:○少府监。

liù diǎn yuē shào fǔ jiān zhī zhí zhǎng bǎi gōng jì qiǎo zhī zhèng lìng zǒng zhōng shū shàng zuǒ shàng yòu shàng zhí zhì zhǎng zhì wǔ shǔ zhī guān shǔ zhèng qí gōng tú jǐn qí shàn zuò

这句话大意是:《六典》曰:少府监之职、掌百工技巧之政令,总中书尚、左尚、右尚职治,掌治五署之官属,正其工徒,谨其缮作;。

shǎo jiān wèi zhī èr

这句话大意是:少监为之贰。

hàn guān zǎi yǐn xià yuē shào fǔ yán bié wèi xiǎo cáng gù yuē shào fǔ

这句话大意是:《汉官·宰尹下》曰:少府,言别为小藏,故曰少府。

hàn shū yuē shào fǔ qín guān

这句话大意是:《汉书》曰:少府,秦官。

zhǎng shān hǎi chí zé zhī shuì yǐ gěi gōng yǎng

这句话大意是:掌山海池泽之税,以给供养。

yòu yuē ōu yáng de yú zì cháng bīn

这句话大意是:又曰:欧阳地余,字长宾。

wèi shào fǔ jiè qí zǐ yuē wǒ sǐ guān shǔ sòng rǔ cái wù shèn wú shòu

现代白话:为少府,诫其孔子说:"我死,官属送你财物慎无受。

rǔ jiǔ qīng rú zhě zǐ sūn yǐ lián jié zhe kě yǐ zì chéng

现代白话:你九卿儒者子孙,以廉洁著,能够自成。

jí zú shào fǔ guān shǔ sòng shù bǎi wàn qí zi bù shòu

这句话大意是:"及卒,少府官属送数百万,其子不受。

tiān zǐ wén ér jiā yān cì qián bǎi wàn

现代白话:天子闻而嘉呢,赐钱百万。

hòu hàn shū yuē dōng píng wáng cāng wèi piào qí

这句话大意是:《后汉书》曰:东平王苍为骠骑。

zhēng yuè shuò cháo cāng dāng rù hè gù shì shào fǔ gěi bì

这句话大意是:正月朔朝,苍当入贺,故事少府给璧。

shí yīn jiù wèi shào fǔ guì ào bù fèng fǎ lòu jiāng jǐn qiú bì bù dé

这句话大意是:时阴就为少府,贵傲不奉法,漏将尽,求璧不得。

cāng yuàn zhū huī yáo jiàn shào fǔ zhǔ bù chí bì nǎi wǎng dài yuē shì qǐng guān zhī

这句话大意是:苍掾朱晖遥见少府主簿持璧,乃往,绐曰:"试请观之。

jì dé ér chí fèng zhī jiù fù yǐ tā bì cháo

这句话大意是:"既得而驰奉之,就复以他璧朝。

zhāng fán hàn jì yuē tài cháng zhǒng fú yǔ li rú zhàn ér sǐ zi shào zhēng wèi shào fǔ hóng lú jiē bù shòu yuē wǒ fù jìn zhōng wū cháo ér wéi shí suǒ dù fù yǐ shēn xùn guó wèi zéi chén suǒ hài wéi chén zi bù néng chú zéi hé miàn mù fù jìn míng zhǔ

这句话大意是:张璠《汉记》曰:太常种拂与李儒战而死,子劭征为少府、鸿胪皆不受,曰:"我父尽忠于朝,而为时所妒,父以身徇国,为贼臣所害,为臣子不能除贼,何面目复觐明主!

sān fǔ wén zhī wèi zhī gǎn dòng

这句话大意是:"三辅闻之,为之感动。

yīng shào hàn guān yí yuē shào fǔ zhǎng shān zé bēi chí zhī shuì míng yuē jìn qián yǐ gěi sī yǎng zì bié wèi cáng

这句话大意是:应劭《汉官仪》曰:少府掌山泽、陂池之税,名曰禁钱,以给私养,自别为藏。

shǎo zhě xiǎo yě gù chēng shào fǔ

这句话大意是:少者小也,故称少府。

wèi zhì yuē wáng guān xǐ shào fǔ dà jiàng jūn cáo shuǎng shǐ cái guān zhāng dá zhuó wū cái jí zhū sī yòng zhī wù guān wén zhī jiē lù duó yǐ méi guān

这句话大意是:《魏志》曰:王观徙少府,大将军曹爽使材官张达斫屋材及诸私用之物,观闻之,皆录夺以没官。

shào fǔ tǒng sān shàng fāng yù fǔ nèi cáng zhēn wán zhī bǎo shuǎng děng shē fàng duō yǒu gàn qiú dàn guān shǒu fǎ nǎi xǐ wèi tài pú

这句话大意是:少府统三尚方御府内藏珍玩之宝,爽等奢放,多有干求,惮观守法,乃徙为太仆。

yòu yuē yáng fù zì yì shān wèi shào fǔ qīng rán yǐ tiān xià wéi jǐ rèn

这句话大意是:又曰:杨阜字义山,为少府卿,然以天下为己任。

wú zhì yuē xiān zhǔ qiǎn shào fǔ xú xiáng zhì wèi wèi tài zǔ wèi xiáng yuē gū bǐ zhě ruò yuè héng jiāng zhī jīn yǔ sūn jiāng jūn yóu gū sū zhī tái liè cháng zhōu zhī yuàn wú zhì zú yǐ

现代白话:《吴志》曰:先主遣少府徐详至魏,魏太祖谓详曰:"孤比者若越横江之津,与孙将军游姑苏之台,猎长洲之苑,我志足了。

xiáng duì yuē dài wáng yù fèng zhì zūn yǐ hé zhū hóu ruò yuè héng jiāng ér yóu gū sū shì zhǒng wáng qín ér dǎo fū chāi kǒng tiān xià shì qù yǐ

现代白话:"详对曰:"大王欲奉至尊以合诸侯,若越横江而游姑苏,是踵亡秦而蹈夫差,恐天下事去了。

tài zǔ yuē xú shēng de wú nì zhà yé

这句话大意是:"太祖曰:"徐生得无逆诈耶!

zāng róng xù jìn shū yuē chén zhěn zì guó zhèn guò jiāng wèi shào fǔ qīng

这句话大意是:臧荣绪《晋书》曰:陈眕字国镇,过江为少府卿。

shí dà hàn jīng jiǔ dà xīng sì nián sì yuè shǐ yǔ yǒu sī zòu yìng bào sài zōng miào shān chuān

这句话大意是:时大旱经久,大兴四年四月始雨,有司奏应报赛宗庙山川。

zhōng zōng zhào yuē qí miào yún bào sài fēi fèng zūn shàng cí yě wú yì yǒu yí

现代白话:中宗诏曰:"祈庙云报赛,非奉尊上辞也,我意有疑。

zhěn yǐ wéi jiù shān chuān yǒu qí bào gù yǔ yīng sài fēi dà shì bù yīng gào miào

这句话大意是:"眕以为旧山川有祈报,故雨应赛,非大事不应告庙;。

zi wú yào jūn qīn zhī dào dú jì chēng sài wū yì yǒu wéi

这句话大意是:子无要君亲之道,读祭称赛,于义有违。

cóng zhī

这句话大意是:从之。

táng shū guān pǐn zhì yuē shào fǔ qīng wèi shì shàng shū zuǒ chéng zhì cái guān jiāng jūn zuǒ zhōng shàng fāng zhēn guān píng shuǐ zhōng shǔ nán táng dǐ shuì kù dōng xī yě zhōng huáng xì zuò tàn kù zhǐ guān rǎn shǔ děng lìng chéng

这句话大意是:《唐书·官品志》曰:少府卿位视尚书左丞,置材官将军、左中尚方、甄官、平水、中署、南塘、邸税库、东西冶、中黄、细作、炭库、纸官、染署等令、丞。

jiāng zuò jiān

这句话大意是:○将作监。

liù diǎn yuē jiāng zuò dà jiàng zhī zhí zhǎng gōng bāng guó xiū jiàn tǔ mù gōng jiàng zhī zhèng lìng zǒng sì shǔ sān jiān bǎi gōng zhī guān shǔ yǐ gōng qí zhí shì

这句话大意是:《六典》曰:将作大匠之职,掌供邦国修建土木工匠之政令,总四署、三监、百工之官属,以供其职事;。

shǎo jiang èr yān

现代白话:少匠贰呢。

hàn shū yuē jiāng zuò shào fǔ qín guān zhǎng zhì gōng shì

这句话大意是:《汉书》曰:将作少府,秦官,掌治宫室。

fàn yè hòu hàn shū yuē wèi bà zhēng bài jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:魏霸征拜将作大匠。

míng nián hé dì bēng diǎn zuò shùn líng

这句话大意是:明年,和帝崩,典作顺陵。

shí shèng dōng de dòng zhōng shǐ dū cù shù fá yuàn lì yǐ lì bà

这句话大意是:时盛冬地冻,中使督促,数罚掾吏以厉霸。

bà fǔ xún ér yǐ chū bù qiè zé ér fǎn láo zhī yuē lìng zhū qīng bèi rǔ dà jiàng guò yě

这句话大意是:霸抚循而已,初不切责,而反劳之曰:"令诸卿被辱,大匠过也。

lì jiē huái ēn lì zuò gōng bèi

这句话大意是:"吏皆怀恩,力作功倍。

xù hàn shū yuē cáo bāo zì shū tōng qiān jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:《续汉书》曰:曹褒字叔通,迁将作大匠。

shí yǒu jí yì bāo xún xíng bìng tú zì xǐng yī yào mí zhōu sǐ zhě jiǎn shǎo

这句话大意是:时有疾疫,褒巡行病徒,自省医药糜粥,死者减少。

yòu bǎi guān zhì yuē jiāng zuò zhì èr qiān dàn zhǎng zuò zōng miào lù qǐn gōng shì

这句话大意是:又《百官志》曰:将作,秩二千石,掌作宗庙、路、寝、宫室。

chéng yī rén liù bǎi shí

这句话大意是:丞一人,六百石。

zuǒ yòu xiào lìng zuǒ yòu gōng tú zhǎng mù gōng zhī gōng bìng shù tóng zǐ zhī lèi liè yú dào cè

这句话大意是:左右校令,左右工徒,掌木工之功,并树桐梓之类,列于道侧。

yòu yuē li gù zì zi jiān qiān dà jiàng cháng tuī xián shì kǒng róng yǐ jiāng zuò dà jiàng qiān shào fǔ yě

这句话大意是:又曰:李固字子坚,迁大匠,常推贤士孔融,以将作大匠迁少府也。

huá jiào hòu hàn shū yuē yīng shùn zì zhòng huá wèi jiāng zuò dà jiàng fā zhāi zhòng jiān jiē jí qí xíng háo huá zhī lì liǎn jì

这句话大意是:华峤《后汉书》曰:应顺字仲华,为将作大匠,发摘众奸,皆极其刑,豪猾之吏敛迹。

shì shì wǔ nián shěng fèi yǐ yì wàn

这句话大意是:视事五年,省费以亿万。

yīng shào hàn guān yí yuē shì zǔ zhōng xīng yǐ yè zhě lǐng qí guān zhāng dì jiàn chū yuán nián nǎi zhì zhēn wèi cì hé nán yǐn

这句话大意是:应劭《汉官仪》曰:世祖中兴,以谒者领其官,章帝建初元年乃置真,位次河南尹。

yǒng yuán qī nián dà jiàng yīng shèn shàng yán bǎi jùn jì lì guān guó zhī guāng ér shě nì lǚ qí qū sī guǎn gòng fěi zhī wù xiǔ shī pù lù

这句话大意是:永元七年大匠应慎上言:"百郡计吏,观国之光,而舍逆旅,崎岖私馆,贡篚之物,朽湿曝露。

xī jìn bà zhī méng zhǔ ěr shě zhū hóu wū lì rén zhèng zǐ chǎn yǐ wéi dà jī kuàng jīn sì hǎi zhī dà ér kě wú hu

这句话大意是:昔晋霸之盟主耳,舍诸侯于隶人,郑子产以为大讥,况今四海之大而可无吗?

hé dì jiā nà zhī

这句话大意是:"和帝嘉纳之。

wèi zhì yuē yáng fù zì yì shān wèi jiāng zuò dà jiàng

这句话大意是:《魏志》曰:杨阜字义山,为将作大匠。

míng dì shí chū zhì gōng shì fā měi nǚ chōng hòu tíng fù shàng shū yù shěng gōng rén zhū bú jiàn xìng zhě nǎi zhào yù fǔ lì wèn hòu gōng rén shù

这句话大意是:明帝时初治宫室,发美女充后庭,阜上疏欲省宫人诸不见幸者,乃召御府吏问后宫人数。

lì shǒu jiù lìng duì yuē jìn mì bù dé xuān lù

这句话大意是:吏守旧令,对曰:"禁密,不得宣露。

fù nù zhàng lì yī bǎi shù zhī yuē guó jiā bù yǔ jiǔ qīng wèi mì fǎn yǔ xiǎo lì mì hu

这句话大意是:"阜怒,杖吏一百,数之曰:"国家不与九卿为密,反与小吏密吗?

dì wén zhī ér yù jìng dàn

这句话大意是:"帝闻之而愈敬惮。

jìn shū yuē jiāng zuò dà jiàng chén xié jué de de gǔ wén shàng shū zòu jīn wén zhǎng wū gǔ wén yi yǐ gǔ wén wèi zhèng

这句话大意是:《晋书》曰:将作大匠陈勰掘地得古文《尚书》,奏今文长于古文,宜以古文为正;。

pān yuè yǐ wéi xí yòng yǐ jiǔ bù yí fù gǎi

这句话大意是:潘岳以为习用已久,不宜复改。

táng shū guān pǐn zhì yuē dà jiàng qīng wèi shì tài pú zhǎng tǔ mù zhī gōng tǒng zuǒ yòu xiào zhū shǔ

这句话大意是:《唐书·官品志》曰:大匠卿位视太仆,掌土木之工,统左、右校诸署。

rǔ nán xiān xián chuán yuē yīng zhòng huá qiān dà jiàng chú zǎo shì zhī wú yòng gē yǒu sǔn zhī fú fèi fán suǒ shěng xī qī yì yú wàn

现代白话:《你南先贤传》曰:应仲华迁大匠,除藻饰之无用,割有损之浮费,凡所省息七亿馀万。

✦ You read 职官部·卷三十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.