太平御览 · 李昉 · Chapter 29 of 1000

时序部·卷十四

PinyinModern Translation
Size

yuán rì

这句话大意是:○元日。

shū yuē zhēng yuè shàng rì shòu zhōng yú wén zǔ

这句话大意是:《书》曰:正月上日,受终于文祖。

shàng rì shuò rì yě

这句话大意是:(上日,朔日也。

zhōng wèi yáo zhōng dì wèi zhī shì

这句话大意是:终,谓尧终帝位之事。

wén zǔ zhě yáo wén dé zhī zǔ miào

这句话大意是:文祖者,尧,文德之祖庙。

yòu yuē zhēng yuè yuán rì shòu gé yú wén zǔ

这句话大意是:又曰:正月元日,受格于文祖。

yuè zhèng zhēng yuè

这句话大意是:(月正,正月。

yuán rì shàng rì yě

这句话大意是:元日,上日也。

shùn fú yáo sàng sān nián bì jí zhèng gù fù zhì wén zǔ miào gào

这句话大意是:舜服尧丧三年毕即政,故复至文祖庙告。

yòu yuē zhēng yuè shuò dàn shòu mìng yú shén zōng shòu shùn zhōng shì zhī mìng shén zōng wén zǔ zhī zōng miào yán shén zūn zhī yě

这句话大意是:又曰:正月朔旦,受命于神宗,(受舜终事之命,神宗文祖之宗庙,言神尊之也。

lǜ bǎi guān ruò dì zhī chū

这句话大意是:)率百官若帝之初。

shùn shùn chū shè dì wèi gù shì fèng xíng zhī

这句话大意是:(顺舜初摄帝位故事奉行之。

hàn shū zhēng yuè shuò suì shǒu

这句话大意是:《汉书》正月朔,岁首。

lì chūn sì shí zhī shǒu

这句话大意是:立春,四时之首。

yòu yuē āi dì shí bào xuān yǐ zhēng dàn rì shí dì zhèn xuān shàng shū yuē bì xià fù shì tiān mǔ shì de zǐ yǎng shù rén

这句话大意是:又曰:哀帝时,鲍宣以正旦日蚀地震,宣上书曰:"陛下父事天,母事地,子养庶人。

jīn fù kuī míng mǔ zhèn dòng zi é yán

这句话大意是:今父亏明,母震动,子讹言。

sān cháo shǐ xiǎo mín zhēng yuè shuò rì sú jì qì pò shàng è zhī kuàng rì zhī kuī quē hu

这句话大意是:三朝始,小民正月朔日俗忌,器破尚恶之,况日之亏缺吗?

sān cháo rì yuè suì yě

这句话大意是:"(三朝,日、月、岁也。

dōng guān hàn jì yuē dài píng zì cì zhòng

这句话大意是:《东观汉记》曰:戴凭,字次仲。

wèi shì zhōng zhēng dàn cháo hè bǎi liáo bì huì

这句话大意是:为侍中,正旦朝贺,百僚毕会。

dì lìng qún chén néng shuō jīng shǐ gēng xiāng nán jié

这句话大意是:帝令群臣能说经史,更相难诘。

yì yǒu bù tōng zhé duó qí xí yǐ yì tōng zhě

这句话大意是:义有不通,辄夺其席,以益通者。

píng suì zhòng zuò wǔ shí yú xí

这句话大意是:凭遂重坐五十余席。

hòu hàn shū yuē chén xiáng bài shì yù shǐ shí zhēng dàn cháo hè dà jiàng jūn liáng jì wēi yí bù zhěng xiáng zòu jì shì guì bù jìng qǐng shōu zhì zuì

这句话大意是:《后汉书》曰:陈翔拜侍御史,时正旦朝贺,大将军梁冀威仪不整,翔奏冀恃贵不敬,请收治罪。

shí rén qí zhī

这句话大意是:时人奇之。

xù hàn shū yuē yǒng píng sì nián zhào yuē bǐ lái shuǐ hàn jī jǐn jiā yǒu jūn lǚ zhēng dàn wú chén cháo hè zhī yí

这句话大意是:《续汉书》曰:永平四年诏曰:"比来水旱饥馑,加有军旅,正旦无陈朝贺之仪。

yòu yuē suì zhèng rì wèi dà cháo shè shòu hè qí yí yè lòu wèi jǐn qī kè zhōng míng shòu hè jí zhì gōng hóu bì zhōng èr qiān dàn gāo qiān liù bǎi shí yàn sì bǎi shí yǐ yǐ xià zhì

这句话大意是:又曰:岁正日为大朝射受贺,其仪夜漏未尽七刻,钟鸣受贺及贽,公侯璧,中二千石羔,千六百石雁,四百石已以下雉。

bǎi guān hè zhèng yuè èr qiān dàn yǐ shàng shàng diàn chēng wàn suì jǔ shāng yù zuò qián sī kōng fèng gēng dà sī nóng fèng fàn zòu shí jǔ zhī lè bǎi guān shòu cì yàn yǐn dà zuò lè

这句话大意是:百官贺正月,二千石已上上殿,称万岁,举觞御座前,司空奉羹,大司农奉饭,奏食举之乐,百官受赐,宴饮大作乐。

wèi shū lüè yuē jiàn ān zhōng liú shào wèi jì lì yì xǔ tài shǐ yán zhēng dàn dāng rì shí

这句话大意是:《魏书略》曰:建安中,刘邵为计吏诣许,太史言,正旦当日蚀。

shào shí zài xún yù suǒ zuò zhě shù shí rén huò yún dāng fèi cháo huò yún yi què huì shào yuē zǐ shèn bì zào gǔ zhī liáng shǐ yóu zhàn shuǐ huǒ cuò shī tiān shí

这句话大意是:邵时在荀彧所,坐者数十人,或云当废朝,或云宜却会,邵曰:"梓慎、禆灶,古之良史,犹占水火,错失天时。

rán zé shèng rén chuí zhì bù wéi biàn yù fèi cháo lǐ zhě huò zāi xiāo yì fú huò tuī shù miù wù yě

这句话大意是:然则圣人垂制,不为变豫废朝礼者,或灾消异伏,或推术谬误也。

yù shàn qí yán chì cháo huì rú gù

这句话大意是:"彧善其言,敕朝会如故。

rì yì bù shí

这句话大意是:日亦不食。

zāng róng xù jìn shū yuē xióng yuǎn yì yuē lǚ duān yuán rì zhèng shǐ zhī chū yǒu shí zhī shì wū shì guān lǐ lè róng ěr mù zhī guān chóng wán nòng zhī hǎo

这句话大意是:臧荣绪《晋书》曰:熊远议曰:履端元日,正始之初,有识之士于是观礼乐,荣耳目之观,崇玩弄之好。

yòu yuē jìn yuán huì shè bái shòu zūn wū diàn shàng zūn gài shang shī bái shòu

这句话大意是:又曰:晋元会设白兽樽于殿上,樽盖上施白兽。

ruò yǒu néng xiàn zhí yán zhě zé fā cǐ zūn yǐn jiǔ

这句话大意是:若有能献直言者,则发此樽饮酒。

àn lǐ bái shòu zūn nǎi dù jǔ zhī yí shì yě

这句话大意是:案礼:白兽樽乃杜举之遗式也。

wèi bái shòu jiān hòu dài suǒ wéi shì bù jì dàn yě

这句话大意是:为白兽监,后代所为,示不忌惮也。

jìn zǎi jì yuē nán yàn mù róng chāo mò nián zhèng huì qún chén yú zhèng diàn fāng zòu yuè chāo tàn qū zhōng bù yǐ

这句话大意是:《晋载记》曰:南燕慕容超末年,正会群臣于正殿,方奏乐,超叹,曲终不已。

qí nián wèi sòng gāo zǔ suǒ qín

这句话大意是:其年为宋高祖所擒。

shěn yuē sòng shū yuē jiù shí suì shuò cháng shè wěi jiāo táo gěng zhé jī yú gōng jí bǎi sì zhī mén yǐ ráng è qì

这句话大意是:沈约《宋书》曰:旧时岁朔,常设苇茭、桃梗、磔鸡于宫及百寺之门,以禳恶气。

yòu yuē xiào wǔ dì dà míng wǔ nián zhēng yuè dàn xuě jiāng xià wáng yì gōng yǐ yī chéng xuě zuò liù chū huā jìn yǐ wéi ruì dì dà yuè

这句话大意是:又曰:孝武帝大明五年正月旦雪,江夏王义恭以衣承雪,作六出花,进以为瑞,帝大悦。

yòu yuē yuán jiā sān shí nián zhēng yuè dàn shàng cháo wàn guó

这句话大意是:又曰:元嘉三十年正月旦,上朝万国。

píng dàn dōng nán yǒu qīng hēi yún qì fēi cháng guǎng shù zhàng guò běi fù yìng gōng shàng

这句话大意是:平旦东南有青黑云气非常,广数丈,过北,覆映宫上。

běi qí shū yuē shén wǔ jì píng bīng zhōu ěr zhū zhào běi bǎo xiù yíng shén wǔ yáng shēng tǎo zhào jì chū ér zhǐ zhě shù sì zhào yì dài

现代白话:《北齐书》曰:神武既平并州,你朱兆北保秀营,神武扬声讨兆,既出而止者数四,兆意怠。

shén wǔ chuāi qí suì shǒu dāng yàn huì qiǎn dòu tài yǐ jīng qí xí zhī yī rì yī yè xíng sān bǎi lǐ shén wǔ jì zhì

这句话大意是:神武揣其岁首当宴会,遣窦泰以精骑袭之,一日一夜行三百里,神武继至。

zhào jūn rén yīn yàn xiǎng xiū xī jīng zǒu suì pò zhī zhào zì shā

这句话大意是:兆军人因宴飨休息惊走,遂破之,兆自杀。

yòu yuē zhāng huá yuán wèi yǎn zhōu cì shǐ yù yǒu xì qiú nǎi wèi zhī yuē sān yuán zhī shǐ niàn qīng yōu bì jīn gěi jiǎ wǔ rì zú de zhǎn yè qīn zú qī jǐn dāng hái yě

这句话大意是:又曰:张华原为兖州刺史,狱有系囚,乃谓之曰:三元之始,念卿幽闭,今给假五日,足得展谒亲族,期尽当还也。

qiú guǒ yìng qī ér zhì

这句话大意是:囚果应期而至。

liáng shū yuē tiān jiàn shí sì nián zhēng yuè shuò dàn gāo lín xuān guān tài zǐ wū tài jí diàn

这句话大意是:《梁书》曰:天监十四年正月朔旦,高临轩冠太子于太极殿。

jiù zhì tài zǐ zhe yuǎn yóu guān jīn chán cuì ruí yīng zhì shì bié jiā zhāo míng tài zǐ guān jīn bó shān guān yǐ tài zi měi zī róng shàn jǔ zhǐ gù yě

这句话大意是:旧制,太子著远游冠,金蝉翠緌缨,至是,别加昭明太子冠金博山冠,以太子美姿容,善举止故也。

táng shū yuē zhēn yuán liù nián zhēng yuè wù xū shuò

这句话大意是:《唐书》曰:贞元六年正月戊戌朔。

xiān shì yǒu sī zòu yuán rì tài yáng kuī suì bà cháo huì

这句话大意是:先是有司奏,元日太阳亏,遂罢朝会。

zhì shí bù shí bǎi liáo chēng hè

这句话大意是:至时不食,百僚称贺。

yòu yuē tiān hòu cháo wáng fāng qìng yì gù shuò yí yuē jīn měi suì shǒu yuán rì tōng tiān gōng shòu cháo dú shí lìng bù zhèng shì jīng guān jiǔ pǐn yǐ shàng zhū zhōu cháo jí shǐ děng xián liè yú tíng cǐ tīng shuò zhī lǐ bì ér hé wū zhōu lǐ yù zǎo zhī wén yǐ

现代白话:又曰:天后朝,王方庆议告朔仪曰:"今每岁首元日,通天宫受朝,读时令,布政事,京官九品以上诸州朝集使等,咸列于庭,此听朔之礼毕,而合于《周礼》《玉藻》之文了。

yòu yuē xīn luó sú yǐ yuán rì bài rì yuè shén

这句话大意是:又曰:新罗俗以元日拜日月神。

yì tōng guà yàn yuē zhēng yuè wǔ gēng rén zhěng yī guān yú jiā tíng zhōng bào zhú tiè huà jī zi huò lòu wǔ sè yú hù shàng yàn bù xiáng yě

这句话大意是:《易通卦验》曰:正月五更,人整衣冠,于家庭中爆竹,帖画鸡子,或镂五色于户上,厌不祥也。

shàng shū dà chuán yuē zhēng yuè shàng rì shòu zhōng yú wén zǔ zài xuán jī yù héng yǐ qí qī zhèng

这句话大意是:《尚书大传》曰:正月上日,受终于文祖,在璇玑玉衡,以齐七政。

xuán jī zhě hé yě

这句话大意是:璇玑者,何也?

chuán yuē xuán zhě hái yě jī zhě jǐ yě wēi yě qí biàn wēi wēi ér suǒ dòng zhě dà wèi zhī xuán jī

这句话大意是:传曰,璇者,还也,玑者,几也,微也,其变微微,而所动者大,谓之璇玑。

shì gù xuán jī wèi zhī běi jí

这句话大意是:是故璇玑谓之北极。

shòu wèi shùn yě

这句话大意是:受谓舜也;。

shàng rì yuán rì yě

这句话大意是:上日,元日也。

yòu yuē xià yǐ mèng chūn wèi zhèng yīn yǐ jì dōng wèi zhèng zhōu yǐ zhòng dōng wèi zhèng

这句话大意是:又曰:夏以孟春为正,殷以季冬为正,周以仲冬为正。

xià yǐ píng dàn wèi shuò yīn yǐ jī míng wèi shuò zhōu yǐ yè bàn wèi shuò

这句话大意是:夏以平旦为朔,殷以鸡鸣为朔,周以夜半为朔。

bù yǐ èr sān yuè hòu wèi zhèng zhě wàn wù bù qí mò shì suǒ lì

这句话大意是:不以二三月后为正者,万物不齐,莫适所立。

gù bì yǐ zǐ chǒu sān wēi yuè sān zhèng zhī xiāng chéng ruò lián huán yě

这句话大意是:故必以子丑三微月三正之相承若连环也。

yòu yuē zhōu yǐ zhì dòng yīn yǐ méng xià yǐ yá

这句话大意是:又曰:周以至动,殷以萌,夏以芽。

wèi sān wáng zhī zhèng yě

这句话大意是:(谓三王之正也。

zhì wèi dōng zhì rì wù dòng yě

这句话大意是:至谓冬至日物动也。

wù yǒu sān biàn gù zhèng sè yǒu sān

这句话大意是:)物有三变,故正色有三。

tiān yǒu sān shēng sān sǐ yì shí shēng zhě pà yì shí sǐ

这句话大意是:天有三生三死,(异时生者,怕异时死。

shì gù zhōu yǐ rì zhì wèi zhèng yīn yǐ rì zhì sān shí rì wèi zhèng xià yǐ rì zhì liù shí rì wèi zhèng

这句话大意是:)是故周以日至为正,殷以日至三十日为正,夏以日至六十日为正。

tiān yǒu sān tǒng tǔ yǒu sān zhèng

这句话大意是:天有三统,土有三正。

tǒng shuǐ yě

这句话大意是:(统,水也。

tǒng zhě suǒ yǐ xù shēng yě

这句话大意是:)统者,所以序生也。

sān zhèng zhě suǒ yǐ tǒng tiān yě

这句话大意是:三正者,所以统天也。

shì gù sān tǒng sān zhèng yě ruò xún lián huán zhōu zé yòu shǐ qióng zé fǎn běn yě

这句话大意是:是故三统三正也,若循连环,周则又始,穷则反本也。

xià yǐ mèng chūn wèi zhèng zhě guì xíng yě

这句话大意是:夏以孟春为正者,贵形也。

chūn qiū gǎn jīng fú yuē rén tǒng yuè jiàn yín wù shēng zhī duān wèi zhī rén tǒng xià yǐ wéi zhèng

这句话大意是:《春秋感精符》曰:人统月建寅,物生之端,谓之人统,夏以为正。

hàn shū yún wū lǜ tài cù wéi rén tǒng yě

这句话大意是:(《汉书》云,于律太蔟为人统也。

bái hǔ tōng yuē zhēng shuò yǒu sān hé wèi

这句话大意是:《白虎通》曰:正朔有三,何谓?

fu tiān yǒu sān wēi zhī yuè yě

这句话大意是:夫天有三微之月也。

sān wēi zhě hé

这句话大意是:三微者何?

yán yáng qì shǐ shī huáng quán ér wèi shàng yě

这句话大意是:言阳气始施黄泉而未上也。

shí yī yuè yáng qì shǐ yǎng huáng quán zhī xià wàn wù jiē hè hè rán gǎn yáng zhī qì yě

这句话大意是:十一月阳气始养黄泉之下,万物皆赫赫然感阳之气也。

gù zhōu wèi tiān zhèng sè shàng chì

这句话大意是:故周为天正,色尚赤。

shí èr yuè zhī shí wàn wù shí yá ér bái gù yīn wéi dì zhèng sè shàng bái

这句话大意是:十二月之时,万物时牙而白,故殷为地正,色尚白。

zhēng yuè zhī shí wàn wù shǐ dá fú jiá ér chū jiē hēi rén de jiā lì gù xià wéi rén zhèng sè shàng hēi yě

这句话大意是:正月之时,万物始达孚甲而出,皆黑,人得加力,故夏为人正,色尚黑也。

hòu zhī rén bù yǐ èr sān yuè wèi zhèng zhě yǐ qí wàn wù bù qí mò yǒu suǒ lì gù bì yǐ sān wēi yuè yě

这句话大意是:后之人不以二三月为正者,以其万物不齐,莫有所立,故必以三微月也。

hàn guān yí yuē zhēng yuè dàn tiān zǐ yù dé yáng diàn lín xuān gōng qīng dài fū bǎi guān gè péi wèi cháo hè mán mò hú qiāng cháo gòng bì jiàn shǔ jùn jì lì jiē bì jìn

这句话大意是:《汉官仪》曰:正月旦,天子御德阳殿临轩,公卿大夫百官各陪位朝贺,蛮貊胡羌朝贡必见,属郡计吏皆陛觐。

yòu yuē yuán rì cháo hè sān gōng bài bì diàn shàng xiàn shòu shāng

这句话大意是:又曰:元日朝贺,三公拜璧,殿上献寿觞。

yòu yuē zhēng yuè shuò hè sān gōng fèng bì shàng diàn xiàng yù miàn běi

这句话大意是:又曰:正月朔贺,三公奉璧上殿向御面北。

tài cháng zàn yuē huáng dì wèi sān gōng xìng sān gōng fú

这句话大意是:太常赞曰:皇帝为三公兴,三公伏。

huáng dì zuò nǎi qián jìn bì

这句话大意是:皇帝坐,乃前进璧。

gǔ yǔ yuē yù zuò zé qǐ cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:古语曰,御坐则起,此之谓也。

wèi lüè yuē zhèng shǐ yuán nián nán fēng dà qǐ shù shí rì fà wū zhé shù dòng tài jí diàn dōng gé zhēng dàn dà huì yòu shén qīng bēi àn cáo shuǎng jiāng zhū zhī zhēng yě

这句话大意是:《魏略》曰:正始元年,南风大起数十日,发屋折树,动太极殿东阁,正旦大会又甚,倾杯案,曹爽将诛之征也。

diǎn lüè yuē wèi míng dì shǐ bó shì mǎ jūn zuò sī nán chē shuǐ zhuǎn bǎi xì

这句话大意是:《典略》曰:魏明帝使博士马均作司南车,水转百戏。

zhēng yuè cháo zào jù shòu yú lóng màn yán nòng mǎ dào qí bèi rú hàn xī jīng gù shì

这句话大意是:正月朝,造巨兽,鱼龙曼延,弄马倒骑,备如汉西京故事。

jìn qǐ jū zhù yuē tài shǐ yuán nián zhào yuē zhèn zāo mǐn xiōng fèng cheng hóng yè zhuī mù wǎng jí zhèng rì suī dāng shòu cháo qí jì lè yī qiè wù yǒu suǒ shè

这句话大意是:《晋起居注》曰:太始元年诏曰:"朕遭悯凶,奉承洪业,追慕罔极,正日虽当受朝,其伎乐一切,勿有所设。

yòu diàn qián fǎn yǔ jí wén wǔ zhī chéng wéi zhàng zhī shǔ jiē bù xū shī

这句话大意是:又殿前反宇及文武织成帷帐之属,皆不须施。

yòu yuē tài shǐ sì nián zhēng yuè shàng lín xuān cháo qún chén yú tài jí qián diàn zhào ān píng wáng zǎi yú chē shēng diàn shàng yíng bài yú zuò jiē

这句话大意是:又曰:太始四年正月,上临轩朝群臣于太极前殿,诏安平王载舆车升殿,上迎拜于阼阶。

wáng zuò shàng qīn fèng shāng shàng shòu jiē rú jiā rén zhī lǐ

这句话大意是:王坐,上亲奉觞上寿,皆如家人之礼。

wáng bài shàng jiē guì ér zhǐ zhī

这句话大意是:王拜,上皆跪而止之。

yòu yuē yǒng hé yuán nián zhēng yuè xīn wèi shuò yǔ bú huì

这句话大意是:又曰:永和元年正月辛未朔,雨,不会。

jiǎ xū huáng tài hòu dēng tài jí qián diàn shī shā wéi zhāng yǔ shàng lín xiàng qún chén

这句话大意是:甲戌,皇太后登太极前殿,施纱帏鄣,与上临向群臣。

yòu yuē xián kāng sì nián shàng shū cāng bù zòu xià yáng zhōu diào hú mǐ yī shēng zhì wǔ dǒu zhēng dàn jìn yù zhào tíng

这句话大意是:又曰:咸康四年,尚书仓部奏下扬州调胡米一升,至五斗正旦进御,诏停。

yòu yuē shí èr yuè bǐng zǐ zhēng dàn huì bǎi liáo zēng cì lǜ líng jiǔ rén èr shēng

这句话大意是:又曰:十二月丙子正旦,会百僚,增赐绿醽酒,人二升。

yòu yuē xián kāng qī nián shí èr yuè shàng shū lè mó zòu bā nián zhèng huì yí zhù wéi zuò gǔ zhōng qí yú jì lè jǐn tíng bù zuò

这句话大意是:又曰:咸康七年十二月,尚书乐谟奏,八年正会仪注,惟作鼓钟,其余伎乐尽停不作。

zhào yuē ruò yuán rì dà xiǎng wàn guó cháo zōng tíng fèi zhōng gǔ zhī zòu zhèn wén qǐ jū zhī jié cháo wú qìng shé zhī yīn bīn wú dǎo lǚ zhī dù qí wū shì yí bù yì quē hu

现代白话:诏曰:若元日大飨万国朝宗,庭废钟鼓之奏,朕闻起居之节,朝无磬折之音,宾无蹈履之度,其于事仪,不是也很阙吗?

qīng zhū rén dāng liàng qīng zhòng yǐ zhì shì zhōng zé qíng diǎn bìng suí guó wú zhì yí yǐ

现代白话:卿诸人当量轻重,以制事中,则情典并随,国无滞仪了。

yòu yuē yǒng hé zhōng tíng wèi wáng biāo zhī yǔ yáng zhōu cì shǐ yīn hào shū yuē tài shǐ shàng yuán rì gù shuò tán zhě huò yǒu yí yīng què huì yǔ fǒu

这句话大意是:又曰:永和中,廷尉王彪之与扬州刺史殷浩书曰:太史上元日告朔,谈者或有疑应却会与否?

xī jiàn yuán yuán nián yì yuán rì gù shuò yǔ chē qí xiě liú kǒng cái suǒ lùn wèi bù dé lǐ gǒu lìng cóng zhī shì shèng rén zhī yī shī

这句话大意是:昔建元元年,亦元日告朔,庾车骑写刘孔才所论,为不得礼,苟令从之,是胜人之一失。

hé zhě

这句话大意是:何者?

lǐ yún zhū hóu lǚ jiàn tiān zǐ rù mén bù dé zhōng lǐ ér fèi zhě sì tài miào dà xiǎng rì shí hòu zhī sàng yǔ zhān fú shī róng

这句话大意是:《礼》云:诸侯旅见天子,入门不得终礼而废者四:太庙大飨,日蚀,后之丧,雨沾服失容。

xún cǐ sì shì zhī zhǐ zì wèi zhū hóu suī yǐ rù mén ér zú bào yǒu zhī zé bù de zhōng lǐ fēi wéi xiān cún qí shì ér jiǎo xìng shǐ guān tuī shù cuò miù gù bù yù fèi cháo lǐ yě

这句话大意是:寻此四事之指,自谓诸侯虽已入门,而卒暴有之,则不得终礼,非为先存其事而侥幸史官推术错谬,故不豫废朝礼也。

fu sān chén yǒu zāi mò dà rì shí shǐ guān gào qiǎn ér wú jù róng bù xiū yù fáng zhī lǐ ér fèi xiāo jiù zhī shù

这句话大意是:夫三辰有灾,莫大日蚀,史官告谴而无惧容,不修豫防之礼,而废消救之术。

fāng dà xiǎng huá yí jūn chén xiāng qìng cǐ qǐ wèi jìng qián tiān zāi zuì jǐ zhī wèi

这句话大意是:方大飨华夷,君臣相庆,此岂为敬虔天灾罪己之谓。

qiě jiǎn zhī shì shí wéi hé shuò zhī yí zhì zūn jìng gōng diàn táng bù tīng zhèng shì

这句话大意是:且检之事实,惟合朔之仪,至尊静躬殿堂,不听政事。

miǎn fú yù zuò mén tà zhī zhì yǔ yuán huì lǐ yì zì bù dé jiān xíng dāng quán qí shì yí

这句话大意是:冕服御坐门闼之制,与元会礼异,自不得兼行,当权其事宜。

hé shuò zhī lǐ bù qīng wū yuán huì yuán huì yǒu kě què zhī lǐ wéi hé shuò wú kě fèi zhī yì

这句话大意是:合朔之礼不轻于元会,元会有可却之礼,惟合朔无可废之义。

wèi yīng yī jiàn yuán gù shì què yuán huì

这句话大意是:谓应依建元故事,却元会。

hào cóng zhī jìng què huì

这句话大意是:"浩从之,竟却会。

yòu yuē xián hé èr nián zhēng yuè xiǎng wàn guó yǒu ōu niǎo wǔ jí diàn míng nián sū jùn fǎn

这句话大意是:又曰:咸和二年正月飨万国,有鸥鸟五集殿,明年苏峻反。

sān qí lüè yuē xíng yáng yǒu miǎn jǐng hàn pèi gōng bì xiàng yǔ zhuī táo yú jǐng zhōng yǒu shuāng jiū jí qí shàng rén yún pèi gōng táo rù jǐng

这句话大意是:《三齐略》曰:荥阳有免井,汉沛公避项羽追,逃于井中,有双鸠集其上,人云,沛公逃入井。

yǔ yuē jǐng zhōng yǒu rén jiū bù jí qí shàng

这句话大意是:羽曰:"井中有人,鸠不集其上"。

suì xià dào pèi gōng suì miǎn nán

这句话大意是:遂下道,沛公遂免难。

hòu hàn shì yuán rì fàng jiū gài wèi cǐ yě

这句话大意是:后汉世元日放鸠,盖为此也。

liè zǐ yuē hán dān zhī mín yǐ zhēng yuè zhī dàn xiàn jiū wū jiǎn zǐ jiǎn zǐ dà yuè hòu shǎng zhī

这句话大意是:《列子》曰:邯郸之民以正月之旦献鸠于简子,简子大悦,厚赏之。

kè wèn qí gù

这句话大意是:客问其故。

jiǎn zǐ yuē zhēng dàn fàng shēng shì yǒu ēn yě

现代白话:简孔子说:"正旦放生,示有恩也。

kè yuē mín zhī jūn yù fàng zhī gù jìng ér bǔ zhī sǐ zhě zhòng yǐ

现代白话:"客曰:"民知君欲放之,故竞而捕之,死者众了。

jūn ér yù shēng zhī bù ruò jìn mín wù bǔ

这句话大意是:君而欲生之,不若禁民勿捕。

bǔ ér fàng zhī ēn bù biàn bù xiāng bǔ yǐ

现代白话:捕而放之恩,不遍不相捕了。

jiǎn zǐ yuē shàn

现代白话:"简孔子说:"善。

kǒng cóng zǐ yuē hán dān mín yǐ zhēng yuè dàn xiàn què yú zhào wáng ér zhui yǐ wǔ cǎi

这句话大意是:《孔丛子》曰:邯郸民以正月旦献雀于赵王而缀以五彩。

wáng dà yuè

这句话大意是:王大悦。

shēn shū gào zi shùn zi shùn yuē wáng hé yǐ wéi yě

现代白话:申叔告子顺,子顺曰:"王凭什么为也?

duì yuē zhēng dàn fàng zhī qiú yǒu shēng yě

这句话大意是:"对曰:"正旦放之,求有生也"。

zi shùn yuē cǐ wěi xiàng zhī bǐ shì fēi xiān wáng zhī fǎ qiě yòu bù shùn

这句话大意是:子顺曰:"此委巷之鄙事,非先王之法,且又不顺。

fu què zhě qǔ qí míng zé yi shòu zhī wū shàng bù yí qǔ zhī wū xià

这句话大意是:夫雀者,取其名则宜授之于上,不宜取之于下。

yī guó zhī zhǔ shòu mín què jiāng hé yuè yān

现代白话:一国之主受民雀,将何悦呢?

huái nán zǐ yuē yǐ rì dōng zhì shù zhì lái suì zhēng yuè shuò rì wǔ shí rì zhě mín shí zú

这句话大意是:《淮南子》曰:以日冬至数至来岁正月朔日五十日者,民食足;。

bù mǎn wǔ shí rì rì jiǎn yī shēng

这句话大意是:不满五十日,日减一升;。

yǒu yú rì rì yì yī shēng

这句话大意是:有余日,日益一升。

sì shí zuǎn yào yuē cǐ zhàn zuì yǒu jù yě

这句话大意是:(《四时纂要》曰:此占最有据也。

shì shuō yuē yuán dì zhèng huì yǐn wáng chéng xiàng dēng yù chuáng wáng gōng gù cí zhōng zōng yǐn zhī mí kǔ

这句话大意是:《世说》曰:元帝正会,引王丞相登御床,王公固辞,中宗引之弥苦。

wén xiàn yuē wén xiàn wáng dǎo shì

这句话大意是:文献曰:文献,王导谥。

tài yáng yǔ wàn wù tóng huī chén xià hé yǐ zhān yǎng

现代白话:"太阳与万物同辉,臣下凭什么瞻仰!

nǎi zhǐ

这句话大意是:"乃止。

yòu yuē táo gōng zuò jīng zhōu shí chì chuán guān shǐ jù mù xiè bù xiàn duō shǎo xī cáng zhī shí xián bù jiě cǐ yì

这句话大意是:又曰:陶公作荆州时,敕船官使锯木屑,不限多少悉藏之,时咸不解此意。

hòu zhèng huì zhí jī xuě huì rì shǐ qíng tīng shì qián chú xuě dì shén rùn shī wū shì xī yòng mù xiè fù zhī dōu wú suǒ fáng

这句话大意是:后正会值积雪,会日始晴,厅事前除雪地甚润湿,于是悉用木屑覆之,都无所妨。

guì yáng liè xiān chuán yuē chéng wǔ dīng zhēng dàn dà huì yǐ jiǔ wò tíng zhōng yǒu sī wèn qí gù

这句话大意是:《桂阳列仙传》曰:成武丁正旦大会,以酒沃庭中,有司问其故。

duì yuē lín wǔ xiàn shī huǒ yǐ jiǔ jiù zhī

这句话大意是:对曰:"临武县失火,以酒救之。

qiǎn yàn guǒ rán

这句话大意是:"遣验果然。

yòu yuē yǒng níng yuán nián xī nán yí xiàn lè jí huàn rén néng tǔ huǒ zì zhī jiě yì niú mǎ tóu

这句话大意是:又曰:永宁元年,西南夷献乐及幻人,能吐火,自支解,易牛马头。

shí yuán huì zuò zhī wū tíng ān dì yǔ qún chén guān dà qí zhī

这句话大意是:时元会作之于庭,安帝与群臣观,大奇之。

wéi chén chán dú lí xí yuē dì wáng zhī tíng bù yí zuò yí dí jì

这句话大意是:惟陈禅独离席,曰:"帝王之庭,不宜作夷狄伎。

jīng chǔ suì shí jì yuē yuán rì tíng qián bào zhú yǐ pì shān xiāo è guǐ yě

这句话大意是:《荆楚岁时记》曰:元日庭前爆竹,以辟山魈恶鬼也。

shān xiāo àn shén yì jīng zài xī fāng shēn shān zhōng zhǎng chǐ yú fàn rén zé bìng wèi bào zhú shēng

这句话大意是:山魈,按《神异经》在西方深山中,长尺余,犯人则病,畏爆竹声。

yòu sú bào zhú rán cǎo qǐ yú tíng liáo

这句话大意是:又俗爆竹燃草,起于庭燎。

yòu yuē yuán rì zhì wū yuè huì mín bìng wèi jù pú yǐn shí míng yòu shì zhī yǐ

现代白话:又曰:元日至于月晦,民并为醵酺饮食,名又似之了。

chū qián wèi jù chū shí wèi pú jìng fēn míng

这句话大意是:出钱为醵,出食为酺竟分明。

zhì chū míng wéi bó shè yì jīng wèi zhì bó

这句话大意是:掷樗名为博射,《艺经》为掷博。

yòu yuē yuán rì lòu xuán wěi tàn táo bàng mén hù shàng què lì yì yě

这句话大意是:又曰:元日镂悬苇炭桃棒门户上,却疠疫也。

yòu yuē yuán rì fú táo tāng táo zhě wǔ xíng zhī jīng yàn fú xié qì zhì bǎi guǐ

这句话大意是:又曰:元日服桃汤,桃者五行之精,厌伏邪气,制百鬼。

jīn rén jìn tú sū jiǔ jiāo yá xíng gài qí yí shì yě

这句话大意是:今人进屠苏酒、胶牙饧,盖其遗事也。

yòu yuē zhēng yuè yī rì sān yuán zhī rì yě yuán shǐ yě

这句话大意是:又曰:正月一日,三元之日也,(元,始也。

jī míng ér qǐ

这句话大意是:)鸡鸣而起。

àn zhōu shū wěi tōng guà yún jī yáng niǎo yě yǐ wéi rén hòu sì shí shǐ rén dé yǐ qiáo shǒu jié dài zhèng yī cháng yě

这句话大意是:案《周书纬通卦》云:"鸡,阳鸟也,以为人候四时,使人得以翘首结带正衣常也。

zhù yún àn lǐ nèi zé yún

这句话大意是:(注云:案《礼·内则》云,。

zi shì fù mǔ

这句话大意是:子事父母,。

fù shì gū jiù

这句话大意是:妇事姑舅,。

jī chū míng

这句话大意是:鸡初鸣,。

xián guàn shù zhì lí jī

这句话大意是:咸盥潄栉𫄥笄,。

zé wéi qí cháng

这句话大意是:则惟其常,。

fēi dú cǐ rì

这句话大意是:非独此日,。

dàn yuán zhèng zhī cháo cún wáng qìng diào

这句话大意是:但元正之朝存亡庆吊,。

guān yǒu cháo hè

这句话大意是:官有朝贺,。

sī yǒu jì xiǎng

这句话大意是:私有祭享,。

qián gōng yi zǎo

这句话大意是:虔恭宜早,。

tè zhòng yú yú chén

这句话大意是:特重于余辰,。

suǒ yǐ biāo ér yì yān

现代白话:所以标而异呢。

xiān wū tíng qián bào zhú tiè huà jī huò zhuó lòu wǔ cǎi jí tǔ jī yú hù shàng

这句话大意是:)先于庭前爆竹,帖画鸡或斫镂五彩及土鸡于户上。

zhuāng zhōu yún yǒu guà jī yú hù xuán wěi tàn yú qí shàng shù táo qí páng ér guǐ wèi zhī

这句话大意是:庄周云:有挂鸡于户,悬苇炭于其上,树桃其旁而鬼畏之。

kuò dì tú yuē táo dōu shān yǒu dà táo shù pán wū sān qiān lǐ shàng yǒu jīn jī rì zhào cǐ zé míng

这句话大意是:《括地图》曰:桃都山有大桃树,盘屋三千里,上有金鸡,日照此则鸣。

xià yǒu èr shén yī míng yù yī míng lěi bìng zhí wěi suǒ yǐ cì bù xiáng zhī guǐ de zé shā zhī

这句话大意是:下有二神,一名郁,一名垒,并执苇索以伺不祥之鬼,得则杀之。

yòu yuē cuī shì yuè lìng yún guò là yī rì shì wèi xiǎo suì bài hè jūn qīn jìn jiāo jiǔ cóng xiǎo qǐ

这句话大意是:又曰:《崔氏月令》云:过腊一日,是谓小岁,拜贺君亲,进椒酒,从小起。

àn chéng zǐ ān jiāo huā míng yuē zhào wéi suì shǒu yuè zhèng yuán rì jué wèi wéi xīn juān chú bǎi jí

这句话大意是:按成子安《椒花铭》曰:"肇惟岁首,月正元日,厥味惟新,蠲除百疾。

shì zhī xiǎo suì yòng zhī

这句话大意是:"是知小岁用之。

zhōu chǔ fēng tǔ jì yuē yuán rì zào wǔ xīn pán zhèng yuán rì wǔ hūn liàn xíng

这句话大意是:周处《风土记》曰:元日造五辛盘,正元日五荤炼形。

zhù yuē wǔ xīn suǒ yǐ fā wǔ zàng qì

这句话大意是:注曰:五辛所以发五藏气。

zhuāng zi yuē chūn yuè yǐn jiǔ rú cōng yǐ tōng wǔ zàng

这句话大意是:《庄子》曰:春月饮酒茹葱,以通五藏。

yòu yuē nǎi yǒu jī zǐ wǔ hūn liàn xíng

这句话大意是:又曰:乃有鸡子,五荤练形。

zhēng dàn jiē dāng shēng tūn jī zǐ yī méi wèi zhī liàn xíng yòu chen shí wǔ xīn cài yǐ zhù fā wǔ zàng qì

这句话大意是:(正旦皆当生吞鸡子一枚,谓之练形,又晨食五辛菜,以助发五藏气。

yòu yuē xuán zhōng jì yuē jīn rén zhèng cháo zuò liǎng táo rén lì mén páng yǐ xióng jī máo zhì suǒ zhōng gài yí xiàng yě

这句话大意是:又曰:《玄中记》曰:"今人正朝作两桃人立门旁,以雄鸡毛置索中,盖遗象也。

yīng shào fēng sú tōng yuē yǒu táo rén wěi tàn huà hǔ yù lǜ yǐ cǐ guǐ shí hǔ jīn huò huà hǔ wū mén cǐ bìng qí shì

这句话大意是:应劭《风俗通》曰:有桃人苇炭画虎郁垒,以此鬼食虎,今或画虎于门,此并其事。

měng shòu zhī shēng yǒu rú bào zhú

这句话大意是:猛兽之声,有如爆竹。

shén yì jīng yún xī fāng shēn shān zhōng yǒu rén yān qí zhǎng chǐ yú xìng bù wèi rén fàn zhī lìng rén hán rè míng yuē shān xiāo

现代白话:《神异经》云:西方深山中有人呢,其长尺余,性不畏人,犯之令人寒热,名曰山魈。

yǐ zhú zhe huǒ guà bì yīn bì pū yě

这句话大意是:以竹著火挂𤇹,(音必,扑也。

ér shān xiāo jīng dàn

这句话大意是:)而山魈惊惮。

xuán huáng jīng yún wèi cǐ guǐ shì yě sú rén yǐ bào zhú qǐ yú tíng liáo bù yīng làn wū wáng zhě

这句话大意是:《玄黄经》云,谓此鬼是也,俗人以爆竹起于庭燎,不应滥于王者。

wèi shí rén wèn yì láng dǒng xūn yún jīn zhèng là yuè mén qián zuò yān huǒ táo rén jiǎo suǒ sōng bǎi shā jī zhe mén hù zhú yì lǐ yě

这句话大意是:(魏时人问议郎董勋云:今正腊月门前作烟火桃人绞索松柏杀鸡着门户逐疫,礼也?

xūn dá yún lǐ shí èr yuè suǒ shì zhú yì xìn mén hù zhé jī

这句话大意是:勋答云:礼,十二月索室逐疫衅门户磔鸡。

hàn huǒ xíng gù zuò huǒ zhù xíng qì

这句话大意是:汉火行,故作火助行气。

táo guǐ suǒ è huà zuò rén shǒu kě yǐ yǒu suǒ shōu fù bù sǐ zhī xiáng

现代白话:桃,鬼所恶,画作人首,能够有所收缚,不死之祥。

xūn yòu yuē zhēng yuè yī rì wèi jī èr rì wèi gǒu sān rì wèi yáng sì rì wèi zhū wǔ rì wèi niú liù rì wèi mǎ qī rì wéi rén

这句话大意是:勋又曰:正月一日为鸡,二日为狗,三日为羊,四日为猪,五日为牛,六日为马,七日为人。

zhēng dàn huà jī wū mén qī rì tiè rén wū zhàng dāng wèi cǐ rì

这句话大意是:正旦画鸡于门,七日帖人于帐,当为此日。

jīn yī rì bù shā jī èr rì bù shā gǒu sān rì bù shā yáng sì rì bù shā zhū wǔ rì bù shā niú liù rì bù shā mǎ qī rì bù xíng xíng yì cǐ yì

这句话大意是:今一日不杀鸡,二日不杀狗,三日不杀羊,四日不杀猪,五日不杀牛,六日不杀马,七日不行刑,亦此义。

dàn gǔ nǎi zhé jī jīn wèi guǐ jīn zé bù shā wèi zhī shú shì

这句话大意是:但古乃磔鸡今畏鬼,今则不杀,未知孰是。

běi jiān rén yú cǐ rì xiàng chén zhì mén qián hū niú mǎ jī chù lìng lái nǎi zhì sù dòu yú huī sàn zhī zhái nèi yún yǐ zhāo niú mǎ wèi zhī suǒ chū yě

这句话大意是:北间人于此日向辰至门前呼牛马鸡畜令来,乃置粟豆于灰散之宅内,云以招牛马,未知所出也。

yú shì cháng yòu xī zhèng yì guān yǐ cì bài hè jìn jiāo jiǔ yǐn táo tāng jí bǎi gù yǐ táo tāng bǎi yè wèi jiǔ

这句话大意是:)于是,长幼悉正衣冠,以次拜贺,进椒酒,饮桃汤及柏,故以桃汤柏叶为酒。

dǒng xūn yún sú yǐ suì shǒu yòng jiāo jiǔ jiāo xìng fēn xiāng rén zhōng wèi yào zhòu ér yǐn zhī yì yī shí zhī lǐ

这句话大意是:(董勋云,俗以岁首用椒酒、椒性芬香,人中为药,咒而饮之,亦一时之礼。

gù yú cǐ rì cǎi jiāo huā yǐ gòng zūn zhě

这句话大意是:故于此日采椒花以贡尊者。

jìn hǎi xī lìng yòu wèn dǒng xūn yuē sú rén zhèng rì yǐn jiǔ xiān yǐn xiǎo zhě hé yě

这句话大意是:晋海西令又问董勋曰:俗人正日饮酒,先饮小者何也?

xūn yún sú rén xiǎo zhě de suì xiān jiǔ hè zhī lǎo zhě shī suì gù hòu yǔ jiǔ rán zé cóng xiǎo qǐ yì zài yú sī hu

这句话大意是:勋云:俗人小者得岁,先酒贺之,老者失岁,故后与酒,然则从小起,意在于斯吗?

qí fū zi sàn chū gě hóng liàn huà piān fāng yòng bǎi zǐ rén má rén xì xīn gān jiāng fù zǐ děng fēn wèi sàn jǐng huā shuǐ fú zhī

这句话大意是:其敷子散出葛洪《炼化篇》,方用柏子人,麻人,细辛、干姜、附子等分为散,井花水服之。

yòu fāng jiāng xià liú cì qīng shòu dàn guǐ wán fāng wǔ dū xióng huáng dān shā èr liǎng wǔ qián hé dǎo jìng wǔ liǎng là hé lìng diào rú dàn wán

这句话大意是:又方,江夏刘次卿受弹鬼丸方,武都雄黄丹砂二两五钱,合捣净五两蜡和令调如弹丸。

zhēng yuè dàn lìng nán zuǒ nǚ yòu dài zhī

这句话大意是:正月旦令男左女右带之。

yòu yún fū zi sàn chū hú qià fāng

这句话大意是:又云,敷子散出胡洽方。

wū shì xià wǔ xīn cài jiāo yá táng gè jìn yī jī zǐ

这句话大意是:)于是,下五辛菜,胶牙糖,各进一鸡子。

liáng yǒu tiān xià bù shí hūn jīng zì cǐ bù fù shí jī zǐ yǐ cóng cháng zé

这句话大意是:梁有天下,不食荤,荆自此不复食鸡子,以从常则。

zhōu chǔ fēng tǔ jì yún zhēng dàn dāng shēng tūn jī zǐ yī méi wèi zhī liàn xíng

这句话大意是:(周处《风土记》云:正旦当生吞鸡子一枚,谓之练形。

yòu chen dàn wǔ xīn cài yǐ zhù fā wǔ zàng qì zé xíng zhī jiǔ yǐ

现代白话:又晨啖五辛菜以助发五藏气,则行之久了。

jiāo yá zhě gài yǐ shǐ zhī láo gù bù dòng jīn běi rén yì rú zhī áo má zi dà dòu jiān táng sàn zhī

这句话大意是:胶牙者,盖以使之牢固不动,今北人亦如之,熬麻子大豆兼糖散之。

àn liàn huà piān yún zhēng yuè dàn tūn jī zǐ chì dòu gè qī méi pì wēn qì

这句话大意是:案《练化篇》云:正月旦吞鸡子赤豆各七枚辟温气。

yòu zhǒu hòu fāng yún qiě jí qī rì tūn má zi xiǎo dòu gè èr qī méi xiāo jí yì

这句话大意是:又《肘后方》云:且及七日吞麻子小豆各二七枚,消疾疫。

zhāng zhòng jǐng fāng yún suì yǒu è qì zhōng rén bù xìng biàn sǐ qǔ dà dòu èr qī méi jī zǐ bái má bìng jiǔ tūn zhī rán má dòu zhī shè dāng qǐ wū cǐ jīn zé áo zhī wèi zhī suǒ jù yě

这句话大意是:张仲景方云:岁有恶气中人,不幸便死,取大豆二七枚,鸡子白麻并酒吞之,然麻豆之设当起于此,今则熬之,未知所据也。

yòu yǐ qián guàn xì chuáng jiǎo

这句话大意是:)又以钱贯系床脚。

huí yǐ tóu fèn sǎo shàng yún lìng rú yuàn

这句话大意是:回以投粪扫上,云令如愿。

lù yì jì yún yǒu shāng rén qū míng zhě guò péng zé hú yǒu chē mǎ zì chēng qīng hóng jūn yào míng guò hòu lǐ zhī wèn hé suǒ xū yǒu rén jiào zhī dàn qǐ rú yuàn jí wèn yǐ cǐ yán dá zhī

这句话大意是:《录异记》云:有商人区明者,过彭泽湖,有车马,自称青洪君,要明过,厚礼之,问何所须,有人教之,但乞如愿,及问,以此言答之。

qīng hóng jūn shén xī rú yuàn bù dé yǐ xǔ zhī nǎi qí bì yě

这句话大意是:青洪君甚惜如愿,不得已许之,乃其婢也。

jì ér sòng chū

这句话大意是:既而送出。

zì ěr shāng rén huò yǒu suǒ qiú rú yuàn bìng wèi jí de

现代白话:自你商人或有所求,如愿并为即得。

hòu zhì zhèng dàn rú yuàn qǐ wǎn nǎi dǎ rú yuàn rú yuàn zǒu rù fèn zhōng shāng rén yǐ zhàng dǎ fèn sǎo huàn rú yuàn jìng bù hái yě

这句话大意是:后至正旦,如愿起晚,乃打如愿,如愿走入粪中,商人以杖打粪扫,唤如愿,竟不还也。

cǐ rú yuàn yí shì

这句话大意是:此如愿遗事。

jīn běi rén zhēng yuè shí wǔ rì yè lì yú fèn sǎo biān lìng rén zhí zhàng dǎ fèn duī shàng yún yǐ zhì yāo tòng yì zhě yì wèi rú yuàn gù shì

这句话大意是:(今北人正月十五日夜立于粪扫边,令人执杖打粪堆上,云以治腰痛,意者亦为如愿故事。

shān dé míng nán kāng jì yuē xī yǒu lú dān shì zhōu wèi zhì zhōng shǎo xué xiān shù shēn néng fèn fēi měi xī zhé líng xū guī jiā xiǎo zé hái zhōu

这句话大意是:邓德明《南康记》曰:昔有卢躭仕州为治中,少学仙术,身能奋飞,每夕辄凌虚归家,晓则还州。

cháng fù yuán huì zhì xiǎo bù jí yù cháo liè huà wèi bái hú zhì gé qián huí xiáng yù xià wēi yí yǐ bǐ zhì zhī dé yī zhī lǚ dān nǎi jīng hái jiù liè nèi wài zuǒ yòu mò bù hài yì

这句话大意是:尝赴元会,至晓不及预朝列,化为白鹄,至阁前回翔欲下,威仪以笔掷之,得一只履,躭乃惊还就列,内外左右,莫不骇异。

shí bù zhì wèi guǎng zhōu cì shǐ yì shén è zhī biàn yǐ zhuàng wén suì zhì zhū miè

这句话大意是:时步骘为广州刺史,意甚恶之,便以状闻,遂至诛灭。

wáng zǐ nián shí yí jì yuē yáo zài wèi qī nián yǒu luán fèng ér lái jí qí lín yóu wū sǒu zé chī xiāo táo wū jué mò

这句话大意是:王子年《拾遗记》曰:尧在位七年,有鸾凤而来集,麒麟游于薮泽,鸱枭逃于绝漠。

yǒu zhī you zhī guó xiàn zhòng míng zhī niǎo yī míng zhòng jīng shuāng jing zài mù zhuàng rú jī míng shì fèng shí jiě luò máo yǔ yǐ ròu hé ér fēi néng bó zhú měng hǔ shǐ yāo è bù néng wéi hài

这句话大意是:有祗友之国献重明之鸟,一名重精,双睛在目,状如鸡,鸣似凤,时解落毛羽,以肉翮而飞,能搏逐猛虎,使妖恶不能为害。

shí yǐ qióng gāo huò yī suì shù lái huò shù suì bù zhì guó rén mò bù sǎo sǎ mén hù yǐ wàng zhòng jīng zhī jí

这句话大意是:食以琼膏,或一岁数来,或数岁不至,国人莫不扫洒门户以望重精之集。

qí lái zhì zhī shí guó rén huò kè zhù jīn bǎo wèi cǐ niǎo zhī zhuàng zhì wū hù yǒu zhī jiān zé chī mèi guǐ lèi zì rán tuì fú

这句话大意是:其来至之时,国人或刻铸金宝为此鸟之状,置于户牖之间,则魑魅鬼类自然退伏。

jīn rén měi suì yuán rì kè huà wèi jī yú hù yǒu zhī shàng zhě gài zhòng jīng zhī yí xiàng yě

这句话大意是:今人每岁元日刻画为鸡于户牖之上者,盖重精之遗像也。

xī jīng zá jì yuē hàn zhì zōng miào yǐn zhòu yòng jiǔ shí tài láo huáng dì shì cí

这句话大意是:《西京杂记》曰:汉置宗庙饮酎,用九十太牢,皇帝侍祠。

yǐ zhēng yuè dàn zuò jiǔ bā yuè chéng míng yuē zhòu yī yuē yǒu wēn

这句话大意是:以正月旦作酒,八月成,名曰酎,一曰〈酉昷〉。

yè zhōng jì yuē shí hǔ zhèng huì hǔ wū zhèng diàn nán miàn lín xuān shī liú sū zhàng jiē qiè nǐ lǐ zhì zhěng fǎ fú guān tōng tiān pèi yù xǐ xuán yī xūn cháng huà rì yuè shān lóng fǔ fú huá chóng fěn mǐ

这句话大意是:《邺中记》曰:石虎正会,虎于正殿南面临轩,施流苏帐,皆窃拟礼制,整法服,冠通天,佩玉玺,玄衣𫄸裳,画日月山龙黼黻华虫粉米。

xún gǎi chē fú zhe yuǎn yóu guān qián ān jīn bó shān chán yì dān shā lǐ fú

这句话大意是:寻改车服,著远游冠,前安金博山,蝉翼丹纱里服。

tài xīn xíng lǐ gōng zhí guī qīng zhí gāo dài fū zhí yàn shì zhí zhì yī rú jiù lǐ

这句话大意是:太昕行礼,公执珪,卿执羔,大夫执雁,士执雉,一如旧礼。

chōng tíng chē mǎ jīn yín yù lù gé lù shù qiān

这句话大意是:充庭车马,金银玉辂,革辂数千。

dǒng xūn dá wèn yuē suì shǒu zhù jiāo jiǔ ér yǐn zhī yǐ jiāo xìng fēn fāng yòu kān wèi yào

这句话大意是:董勋《答问》曰:岁首,祝椒酒而饮之,以椒性芬芳,又堪为药。

yòu zhé sōng zhī nán qī nǚ èr qī yì tóng cǐ yì

这句话大意是:又折松枝,男七女二七,亦同此义。

yòu zá xiū yǎng shū yuē zhēng yuè yī rì qǔ wǔ mù xiāng zuò tāng yǐ yù lìng rén zhì lǎo xū fà hēi

这句话大意是:又:《杂修养书》曰:正月一日,取五木香作汤以浴,令人至老须发黑。

àn dào jiā wèi qīng mù xiāng wèi wǔ mù xiāng yì yún wǔ mù dào jiā duō yǐ cǐ yù shì qí yì yě

这句话大意是:(案道家谓青木香为五木香,亦云五木,道家多以此浴,是其义也。

zá wǔ xíng shū yuē cháng yǐ zhēng yuè dàn jí zhēng yuè bàn yǐ má zi chì dòu èr qī kē zhì jǐng shuǐ zhōng pì wēn bìng shén xiào

这句话大意是:《杂五行书》曰:常以正月旦及正月半,以麻子、赤豆二七颗置井水中,辟瘟病甚效。

wàn suì lì yuē hàn chéng dì zhào chú zhēng dàn shā jī yǔ què kě wèi rén yú yòng xīn

这句话大意是:《万岁历》曰:汉成帝诏除正旦杀鸡与雀,可谓仁于用心。

wèi fēi zhēng dàn zé jìn shā

这句话大意是:(谓非正旦则禁杀。

cuī shí sì rén yuè lìng yuē yuán rì jìn jiāo bǎi jiǔ jiāo shì yù héng xīng jīng fú zhī lìng rén shēn qīng néng yīn nài

这句话大意是:崔寔《四人月令》曰:元日进椒柏酒,椒是玉衡星精,服之令人身轻,能(音柰。

lǎo bǎi shì xiān yào

这句话大意是:)老,柏是仙药。

yòu yún jìn jiǔ cì dì dāng cóng xiǎo qǐ yǐ nián shào zhě wèi xiān

这句话大意是:又云:进酒次第,当从小起,以年少者为先。

yòu yuē zhēng yuè zhī shuò shì wèi zhèng rì gōng lǜ qī nú jié sì zǔ mí jí sì rì jìn jiǔ jiàng shén bì nǎi shì jiā zūn bēi wú dà wú xiǎo yǐ cì liè yú xiān zǔ zhī qián zǐ fù zēng sūn gè shàng jiāo jiǔ wū jiā zhǎng chēng shāng jǔ shòu xīn xīn rú yě

这句话大意是:又曰:正月之朔,是谓正日,躬率妻孥絜祀祖祢,及祀日进酒降神毕,乃室家尊卑无大无小,以次列于先祖之前,子妇曾孙各上椒酒于家长,称觞举寿,欣欣如也。

yù zhú bǎo diǎn yuē zhēng yuè wèi duān chūn qiū chuán yuē lǚ duān yú shǐ yě

这句话大意是:《玉烛宝典》曰:正月为端,(《春秋传》曰:履端于始也。

qí yī rì wèi yuán rì yuán zhě shàn zhī zhǎng yě xiān wáng tǐ yuán yǐ jū zhèng yòu yuán zhě yuán yě shǐ yě yī yě shǒu yě

这句话大意是:)其一日为元日,(元者善之长也,先王体元以居正,又元者元也,始也,一也,首也。

yì yún shàng rì yì yún zhèng cháo yì yún sān yuán suì zhī yuán shí zhī yuán rì zhī yuán

这句话大意是:)亦云上日,亦云正朝,亦云三元,(岁之元,时之元,日之元。

yì yún sān shuò

这句话大意是:)亦云三朔。

shàng shū dà chuán yuē xià yǐ píng míng wèi shuò yīn yǐ jī míng wèi shuò zhōu yǐ bàn yè wèi shuò

这句话大意是:(《尚书大传》曰:夏以平明为朔,殷以鸡鸣为朔,周以半夜为朔。

yòu yuē yuán rì zào táo bǎn zhe hù wèi zhī xiān mù xiàng yù lǜ shān táo shù bǎi guǐ wèi zhī

这句话大意是:又曰:元日造桃板着户,谓之仙木,象郁垒山桃树,百鬼畏之。

wáng xī zhī yuè yí shū yuē rì wǎng yuè lái yuán zhèng shǒu zuò dà cù gào chén wēi yáng shǐ bù qìng wú bù yi hé shén yǎng sù

这句话大意是:王羲之《月仪书》曰:日往月来,元正首祚,大蔟告辰,微阳始布,罄无不宜,和神养素。

li yīng jiā lù yuē yīng zuò dǎng shì yǔ dù mì xún yì tóng xì xīn jí xiàn yù

这句话大意是:李膺《家录》曰:膺坐党事,与杜密、荀翊同系新汲县狱。

shí suì rì yì yǐn bēi yuē zhèng cháo cóng xiǎo qǐ

这句话大意是:时岁日,翊引杯曰:"正朝从小起。

yīng wèi yì yún sǐ zhě rén qíng suǒ è

这句话大意是:"膺谓翊云:"死者人情所恶。

jīn zi wú lìn sè zhě hé

这句话大意是:今子无吝色者何?

yì yuē qiú rén dé rén yòu shuí hèn yě

这句话大意是:"翊曰:"求仁得仁,又谁恨也?

yīng nǎi tàn yuē hàn qí wáng yǐ

现代白话:"膺乃叹曰:"汉其亡了!

hàn qí wáng yǐ

现代白话:汉其亡了!

shàn rén tiān dì zhī jì ér duō hài zhī hé yǐ cún guó

现代白话:善人天地之纪,而多害之,凭什么存国!

péi xuán xīn shū yuē zhēng dàn xiàn guān shā yáng xuán qí tóu wū mén yòu zhé jī yǐ fù zhī sú shuō yàn lì qì

这句话大意是:裴玄《新书》曰:正旦县官杀羊,悬其头于门,又磔鸡以覆之,俗说厌疠气。

jīn yǐ wèn hé nán fú jūn

这句话大意是:今以问河南伏君。

fú jūn yuē shì rì yě tǔ qì shàng shēng cǎo mù méng dòng

这句话大意是:伏君曰:是日也,土气上升,草木萌动。

yáng chī bǎi cǎo jī zhuó wǔ gǔ

这句话大意是:羊吃百草,鸡啄五谷。

gù shā zhī zhù shēng qì

这句话大意是:故杀之助生气。

gǔ shǐ kǎo yuē yuán rì tài shǐ nǎi zhàn qì xiàng yǐ zhī shuǐ hàn jí xiōng suí fēn yě shū zhī

这句话大意是:《古史考》曰:元日,太史乃占气象,以知水旱吉凶,随分野书之。

wáng hún jí yuē zhào wèn míng zhèng dàn huì sì fāng jì lì rù jiàn lín cháo dāng hé suǒ yi

这句话大意是:《王浑集》曰:诏问明正旦会,四方计吏入见,临朝当何所宜?

hún zòu jiù zhèng huì qián jì lì xuān xià shì zhōng dú zhào shū jì lì guì zòu chén yǐ zhào dāng cì duì chéng bì xià liú xīn fǎng wèn zhī yì kě lìng zhōng shū héng zhào wèn fāng tǔ suǒ yǒu shì rén xián cái yǐn fú wèi dá fēng sú hào shàng lǐ jiào zhī yi

这句话大意是:浑奏:旧正会前,计吏轩下,侍中读诏书,计吏跪奏,臣以诏当次对承,陛下留心访问之意,可令中书恒诏问方土所有,士人贤才隐伏未达,风俗好尚,礼教之宜。

quàn nóng wù běn yǐ jǐn kěn zhí zhī lì xíng yù qīng lǐ wú wǎng làn zhī shī

这句话大意是:劝农务本,以尽垦殖之利,刑狱清理,无枉滥之失。

jùn shǒu zhǎng lì qín xīn zhì zhèng wèi mín xīng lì chú hài

这句话大意是:郡守长吏,勤心治政,为民兴利除害。

xùn huà zhī jī shòu yǐ zhǐ bǐ jìn yì chén wén yǐ míng shèng zhǐ chuí xīn sì yuǎn

这句话大意是:训化之绩,授以纸笔,尽意陈闻,以明圣旨,垂心四远。

liú zhēn qī zhēng dàn xiàn jiāo huā sòng yuē hào qióng zhōu huí sān cháo zhào jiàn

这句话大意是:刘臻妻正旦献《椒花颂》曰:昊穹周回,三朝肇建。

qīng yáng sàn huī chéng jǐng zài huàn

这句话大意是:青阳散晖,澄景载焕。

měi cǐ líng huā yuán cǎi yuán xiàn

这句话大意是:美此灵花,爰采爰献。

shèng róng yìng zhī yǒng shòu wū wàn

这句话大意是:圣容映之,永寿于万。

hòu hàn zhāng héng dōng jīng fù yuē wū shì mèng chūn yuán rì qún hòu páng lì bǎi liáo shī shī yú sī xū jì mèng chūn yuán rì zhēng dàn yě

这句话大意是:后汉张衡《东京赋》曰:于是孟春元日,群后旁戾,百僚师师,于斯胥洎,(孟春,元日正旦也。

páng sì fāng yě

这句话大意是:旁,四方也。

lì zhì yě

这句话大意是:戾,至也。

fán guó fèng pìn yào huāng lái zhì yīn zhì

这句话大意是:)蕃国奉聘,要荒来质,(音致。

shí wéi dì chén xiàn chēn zhí zhì dāng jìn wū diàn xià zhě gài shù wàn yǐ jì

这句话大意是:)时惟帝臣,献琛执贽,当觐于殿下者,盖数万以计。

ěr nǎi jiǔ bīn zhòng wèi cháo gōng zhì hóu qīng èr qiān dàn yǐ shàng liù bǎi shí yǐ xià jí láng lì xiōng nú shì zǐ fán jiǔ děng

现代白话:你乃九宾重,(谓朝,公至侯卿二千石以上,六百石以下,及郎吏匈奴侍子,凡九等。

lú rén liè hóng lú suǒ zhǔ qiāng hú zhī rén jiē lú liè yě

这句话大意是:)胪人列,(鸿胪所主羌胡之人皆胪列也。

chóng yá zhāng yōng gǔ shè láng jiàng sī jiē hǔ jǐ jiāo shā

这句话大意是:)崇牙张,镛鼓设,郎将司阶,虎戟交铩。

hǔ bēn zhōng láng jiàng zhǔ jiā jiē ér lì hǔ bēn huò zhí jǐ shā xiāng duì lì yě

这句话大意是:(虎贲中郎将主夹阶而立,虎贲,或执戟杀相对立也。

jìn fu xuán yuán rì cháo huì fù yuē qián sān cháo zhī yè zhōng yè liǎo huang yǐ shū guāng huá dēng ruò hu huǒ shù chì bǎi zhī zhī huáng huáng

这句话大意是:晋傅玄《元日朝会赋》曰:前三朝之夜中,夜燎晃以舒光,华灯若乎火树,炽百枝之煌煌。

liù zhōng yǐn qí hài fèn gǔ chuī zuò hu yún zhōng

这句话大意是:六钟隐其骇奋,鼓吹作乎云中。

jìn yǔ chǎn yáng dōu fù yuē suì wéi yuán chén yīn yáng dài jì lǚ duān guī yú sān cháo gào shǐ

这句话大意是:晋庾阐《杨都赋》曰:岁惟元辰,阴阳代纪,履端归馀,三朝告始。

huáng dì nǎi zuò lù qǐn yù zǔ wéi guān huá miǎn dài cuì ruí xí rì yuè pèi yù ruí huái liù xǐ rèn wén guī

这句话大意是:皇帝乃坐露寝,御组帷,冠华冕,戴翠蕤,袭日月,佩玉緌,怀六玺,纫文龟。

wèi cáo zhí zhèng huì shī yuē chū suì yuán zuò jí rì wéi liáng

这句话大意是:魏曹植《正会诗》曰:初岁元祚,吉日惟良。

nǎi wèi jiā huì yàn cǐ gāo táng

这句话大意是:乃为嘉会,宴此高堂。

zūn bēi liè xù diǎn ér yǒu zhāng

这句话大意是:尊卑列叙,典而有章。

yī shang xiān jié fǔ fú xuán huáng

这句话大意是:衣裳鲜洁,黼黻玄黄。

qīng gū yíng jué zhōng zuò téng guāng

这句话大意是:清酤盈爵,中坐腾光。

zhēn shàn zá tà chōng yì yuán fāng

这句话大意是:珍膳杂沓,充溢圆方。

shēng qìng jì shè zhēng sè jù zhāng

这句话大意是:笙磬既设,筝瑟俱张。

bēi gē lì xiǎng jǔ jué qīng shāng

这句话大意是:悲歌厉响,咀嚼清商。

fǔ shì wén xuān zhān yǎng huá liáng

这句话大意是:俯视文轩,瞻仰华梁。

yuàn bǎo cí shàn qiān zǎi wèi cháng

这句话大意是:愿保兹善,千载为常。

huān xiào jǐn yú lè zāi wèi yāng

现代白话:欢笑尽娱,乐啊未央。

jiā shì róng guì shòu ruò dōng wáng

这句话大意是:家室荣贵,寿若东王。

✦ You read 时序部·卷十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.