太平御览 · 李昉 · Chapter 290 of 1000

兵部·卷二十一

PinyinModern Translation
Size

liào dí shàng

这句话大意是:○料敌上。

sūn zi yuē yòng bīng zhī dào xiào zhī yǐ wǔ jì ér suǒ qí qíng

这句话大意是:《孙子》曰:用兵之道,校之以五计而索其情。

suǒ qí shèng fù zhī qíng

这句话大意是:(索其胜负之情。

suǒ sōu suǒ zhī yì yě

这句话大意是:索,搜索之义也。

yuē zhǔ shú yǒu dào

这句话大意是:)曰主孰有道?

jiāng shú yǒu néng

这句话大意是:将孰有能?

dào dé zhì néng zhǔ jūn yě

这句话大意是:(道德智能,主君也。

xiān dāng xiào liǎng guó zhī jūn zhǔ zhī néng fǒu yě

这句话大意是:先当校两国之君主,知能否也。

ruò xún xi duàn yú gōng tān ér hǎo bǎo gōng zhī qí nuò bù néng qiáng jiàn

这句话大意是:若荀息断虞公贪而好宝,宫之奇懦,不能强谏。

tiān dì shú de

这句话大意是:)天地孰得?

shì liǎng jūn suǒ jù zhī shuí dé tiān shí dì lì

这句话大意是:(视两军所据,知谁得天时地利。

fǎ lìng shú xíng

这句话大意是:)法令孰行?

shè ér bù fàn fàn ér bì zhū

这句话大意是:(设而不犯,犯而必诛。

hào chū lìng zhī shuí néng shī xíng yě

这句话大意是:号出令知谁能施行也。

bīng zhòng shú qiáng

这句话大意是:)兵众孰强?

shì zú shú liàn

这句话大意是:士卒孰练?

zhī shuí bīng qì qiáng shèng shì zú jiǎn liàn zhě gù wáng zǐ yuē zhǔ bù sù xí dāng zhèn huáng huò

现代白话:(知谁兵器强盛,士卒简练者,故王孔子说:主不素习,当阵惶惑;。

jiāng bù sù xí lín zhèn dū biàn shì yě

这句话大意是:将不素习,临阵阇变是也。

shǎng fá shú míng

这句话大意是:)赏罚孰明?

shǎng shàn fá è zhī shuí fēn míng zhě yě

这句话大意是:(赏善罚恶知谁分明者也。

shǎng wú dù zé fèi ér wú ēn fá wú dù zé lù ér wú wēi

这句话大意是:赏无度则费而无恩,罚无度则戮而无威。

wú yǐ cǐ zhī shèng fù yǐ

现代白话:)我以此知胜负了。

yǐ shàng qī shì liào dí qíng zhī shèng fù suǒ zài

这句话大意是:(以上七事,料敌情知胜负所在。

dí zhī wú zú zhī kě yòng yǐ jī zhī bù zhī dí zhī bù kě jī shèng zhī bàn yě

现代白话:)敌知我卒之可用以击之,不知敌之不可击,胜之半也。

zhī dí zhī kě yǐ jī ér bù zhī wú zú zhī bù kě yǐ jī shèng zhī bàn yě

现代白话:知敌之能够击,而不知我卒之不能够击,胜之半也。

zhī dí zhī kě yǐ jī zhī wú zú zhī kě jī ér bù zhī xíng zhī bù kě yǐ zhàn shèng zhī bàn yě

现代白话:知敌之能够击,知我卒之可击,而不知形之不能够战,胜之半也。

shèng zhī bàn zhě wèi kě zhī yě

这句话大意是:(胜之半者,未可知也。

gù yuē zhī bīng zhě dòng ér bù mí jǔ ér bù dùn

这句话大意是:)故曰:知兵者动而不迷,举而不顿。

jiāng bù néng liào dí yǐ shǎo hé zhòng yǐ ruò jī qiáng bīng wú xuǎn fēng yuē běi

这句话大意是:将不能料敌,以少合众,以弱击强,兵无选锋,曰北。

qí shì ruò cǐ bì zǒu běi zhī bīng yě

这句话大意是:(其势若此,必走北之兵也。

fu liào dí zhì shèng jì jí xiǎn yì lì hài yuǎn jìn shàng jiàng zhī dào yě

这句话大意是:)夫料敌制胜,计极险易,利害远近,上将之道也。

zhī cǐ ér yòng zhàn zhě bì shèng

这句话大意是:知此而用,战者必胜;。

bù zhī cǐ ér yòng zhàn zhě bì bài

这句话大意是:不知此而用,战者必败。

fu wéi wú lǜ ér yì wū dí zhě bì qín wū rén yě

这句话大意是:夫惟无虑而易于敌者,必擒于人也。

yǐ wú zhì lǜ ér wài yì rén zhě bì wéi rén qín

这句话大意是:(已无智虑而外易人者,必为人擒。

gù cè zhī ér zhī de shī zhī jì cè dù dí qíng guān qí suǒ shī zé jì shù zhī

这句话大意是:)故策之而知得失之计,(策度敌情,观其所施,则计数知。

hou zhī ér zhī dòng jìng zhī lǐ xǐ nù dòng zuò chá qí jǔ zhǐ zé jīng lǐ kě zhī yě

这句话大意是:)候之而知动静之理,(喜怒动作,察其举止,则精理可知也。

gù zhī dòng jìng quán biàn wèi shèng

这句话大意是:故知动静权变为胜。

xíng zhī ér zhī sǐ shēng zhī de xíng xiāng dí qíng guān qí suǒ de ér zhī zhī

这句话大意是:)形之而知死生之地,(形相敌情,观其所得而知之。

jiǎo zhī ér zhī bù zú yǒu yú zhī chù

这句话大意是:)角之而知不足有馀之处。

jiǎo liàng yě

这句话大意是:(角,量也。

jiǎo liàng bǐ wǒ jūn mǎ zhī shǐ zé cháng duǎn kě zhī

这句话大意是:角量彼我军马之使,则长短可知。

yòu yuē bīng zhě guǐ dào bīng wú cháng xíng yǐ guǐ zhà wéi dào

这句话大意是:又曰:兵者诡道,(兵无常形,以诡诈为道。

gù xiào zhī yǐ wǔ jì ér suǒ qí qíng

这句话大意是:)故校之以五计而索其情。

yī yuē dù èr yuē liàng sān yuē shù sì yuē chēng wǔ yuē shèng

这句话大意是:一曰度,二曰量,三曰数,四曰称,五曰胜。

shèng bài zhī shù yòng bīng zhī fǎ dāng cǐ shì chēng liáng dí zhī qíng yě

这句话大意是:(胜败之数,用兵之法,当此事称量敌之情也。

de shēng dù yīn dì xíng dù xíng shì

这句话大意是:)地生度,(因地形度形势。

dù shēng liàng liàng shēng shù zhī qí yuǎn jìn guǎng xiá zhī qí shù liàng

这句话大意是:)度生量,量生数,(知其远近广狭,知其数量。

shù shēng chēng chēng liáng dí yǔ yǐ

这句话大意是:)数生称,(称量敌与已。

chēng shēng shèng

这句话大意是:)称生胜。

chēng liáng rén zhī gù zhī qí shì shèng fù suǒ zài yě

这句话大意是:(称量人之故知其势,胜负所在也。

gù shèng bīng ruò yǐ yì chēng zhū bài bīng ruò yǐ zhū chēng yì

这句话大意是:)故胜兵若以镒称铢,败兵若以铢称镒。

qīng bù néng xiāng jǔ dòng yě

这句话大意是:(轻不能相举动也。

shèng zhī zhàn zhě rén yě

这句话大意是:)胜之战者,人也;。

ruò jué shuǐ wū qiān rèn zhī xī zhě xíng yě

这句话大意是:若决水于千仞之溪者,形也。

rèn qī chǐ yě

这句话大意是:(仞,七尺也。

qí shì jí yě

这句话大意是:其势疾也。

zuǒ zhuàn yuē wú zǐ rù yuè yuè zi yǐ jiǎ dùn wǔ qiān bǎo wū kuài jī

这句话大意是:《左传》曰:吴子入越,越子以甲盾五千,保于会稽。

qǐng xíng chéng wu yuán yuē bù kě

这句话大意是:请行成,伍员曰:"不可。

chén wén wu dé mò rú zī qù jí mò rú jǐn

这句话大意是:臣闻务德莫如滋,去疾莫如尽。

wéi tiān ér zhǎng chóu suī huǐ zhī bù kě yǐ

现代白话:违天而长仇,虽悔之,不可了。

wáng bù tīng

这句话大意是:"王不听。

tuì ér gào rén yuē èr shí nián zhī wài wú qí wèi zhǎo hu

这句话大意是:退而告人曰:"二十年之外,吴其为沼吗?

yòu yuē wú shī zài chén chu dài fū jiē jù

这句话大意是:又曰:吴师在陈,楚大夫皆惧。

zi xi yuē èr sān zǐ xù bù xiāng mù wú huàn yǐ

现代白话:子西曰:"二三子恤不相睦,无患了。

xī hé lú shí bù èr wèi jū bù chóng xí qín xù qí mín ér yǔ zhī láo yì

这句话大意是:昔阖庐食不贰味,居不重席,勤恤其民,而与之劳逸。

jīn wén fū chāi cì yǒu tái xiè bēi chí yān sù yǒu fēi qiáng pín yù yān

现代白话:今闻夫差次有台榭陂池呢,宿有妃嫱嫔御呢。

shì mín rú chóu ér yòng zhī rì xīn

这句话大意是:视民如仇,而用之日新。

fū chāi xiān zì bài yě yǐ ān néng bài wǒ zhě yě

这句话大意是:夫差先自败也已,安能败我者也。

yòu yuē chu zi fá zhèng jìn shī jiù zhī

这句话大意是:又曰:楚子伐郑,晋师救之。

chu zi běi shī cì wū yán

这句话大意是:楚子北,师次于郔。

yán zhèng běi dì

这句话大意是:(郔,郑北地。

yán yīn yán

这句话大意是:郔音延。

wén jìn shī jì hé chu zi yù hái

这句话大意是:)闻晋师济河,楚子欲还。

wǔ cān yán wū chu zǐ yuē jìn zhī cóng zhèng zhě xīn wèi néng xíng lìng

现代白话:伍参言于楚孔子说:晋之从政者新,未能行令。

qí zuǒ xiān hú gāng bì bù rén wèi kěn yòng mìng qí sān shuài zhě zhuān xíng bù huò yù zhuān qí suǒ xíng ér bù dé

这句话大意是:其佐先縠刚愎不仁,未肯用命,其三帅者专行不获,(欲专其所行而不得。

tīng ér wú shàng zhòng shuí shì cóng

这句话大意是:)听而无上,众谁适从?

cǐ xíng yě jìn shī bì bài

这句话大意是:此行也,晋师必败。

chu gǎi chéng yuán ér běi zhī cì wū guǎn yǐ dài zhī jìn shī zài áo hào zhī jiān

这句话大意是:"楚改乘辕而北之,次于管以待之,晋师在敖、鄗之间。

áo wǔ láo fǎn

这句话大意是:(敖,五劳反。

hào xǔ gè fǎn

这句话大意是:鄗,许各反。

jìn wèi qí qiú gōng zú wèi de yù wèi gōng zú dài fū

这句话大意是:)晋魏锜求公族未得,(欲为公族大夫。

ér nù yù bài jìn shī

这句话大意是:)而怒,欲败晋师。

qǐng zhì shī bù xǔ

这句话大意是:请致师,不许。

qǐng shǐ xǔ zhī

这句话大意是:请使,许之。

shǐ suǒ lì fǎn

这句话大意是:(使,所吏反。

suì wǎng qǐng zhàn ér hái

这句话大意是:)遂往,请战而还。

zhào zhān qiú qīng wèi de tiǎo zhàn bù xǔ

这句话大意是:赵旃求卿未得,挑战不许。

qǐng zhào méng xǔ zhī

这句话大意是:请召盟,许之。

yǔ wèi qí jiē mìng ér wǎng

这句话大意是:与魏锜皆命而往。

xì kè yuē èr hàn wǎng yǐ fú bèi bì bài

现代白话:郤克曰:"二憾往了,弗备必败。

suí huì yuē ruò èr zi nù chu chu rén chéng wǒ sàng shī wú rì yǐ

现代白话:"随会曰:"若二子怒楚,楚人乘我,丧师无日了。

chéng yóu dēng yě

这句话大意是:(乘,犹登也。

bù rú bèi zhī

这句话大意是:)不如备之。

chu zhī wú è chú bèi ér méng hé sǔn wū hǎo

这句话大意是:楚之无恶,除备而盟,何损于好?

ruò yǐ è lái yǒu bèi bù bài

这句话大意是:若以恶来,有备不败。

qiě suī zhū hóu xiāng jiàn jūn wèi bù chè jǐng yě

这句话大意是:且虽诸侯相见,军卫不彻,警也。

xiān hú bù kě

这句话大意是:"先縠不可。

bù shè

这句话大意是:(不设。

suí huì shǐ gǒng shuò hán chuān shuài qī fù wū áo qián shuài jiāng yě

这句话大意是:)随会使巩朔、韩穿帅七覆於敖前,(帅,将也。

fù wèi fú bīng qī chù

这句话大意是:覆为伏兵七处。

gù shàng jūn bù bài

这句话大意是:)故上军不败。

ér zhōng jūn xià jūn jiē bài jì

这句话大意是:而中军下军皆败绩。

yòu yuē wú shī fá chǔ zhōu lái chu jiù zhī

这句话大意是:又曰:吴师伐楚州来,楚救之。

wú rén yù zhū zhōng lí

这句话大意是:吴人御诸锺离。

chu jiāng zi xiá zú chu shī jiān

这句话大意是:楚将子瑕卒,楚师熸。

wú chǔ zhī jiān wèi huǒ miè wèi jiān

这句话大意是:(吴楚之间谓火灭为熸。

jūn zhī zhòng zhǔ sāng wáng gù qí jūn rén wú fù qì shì yě

这句话大意是:军之重主丧亡,故其军人无复气势也。

jiān zi lián fǎn

这句话大意是:熸,子廉反。

wú jiāng gōng zǐ guāng yuē zhū hóu cóng wū chu zhě zhòng ér jiē xiǎo guó yě

这句话大意是:)吴将公子光曰:"诸侯从于楚者众,而皆小国也。

wèi chu ér bù huò yǐ shì yǐ lái

这句话大意是:畏楚而不获已,是以来。

wú wén zhī zuò shì wēi kè qí ài suī xiǎo bì jì

现代白话:我闻之,作事威克其爱,虽小必济。

kè shèng yě

这句话大意是:(克,胜也。

jūn shì shàng wēi

这句话大意是:军事尚威。

hú chén zhī jūn yòu ér kuáng xìng wú cháng yě

这句话大意是:)胡、沈之君幼而狂,(性无常也。

chén dài fū niè zhuàng ér wán dùn yǔ xǔ cài jí chu zhèng

这句话大意是:)陈大夫啮壮而顽,顿与许、蔡疾楚政。

dà jiàng sǐ qí shī jiān wěi yuè wèi shuài shuài jiàn duō chǒng zhèng lìng bù yī

这句话大意是:大将死,其师熸,䓕越为帅,帅贱多宠,政令不壹。

yuè fēi zhèng liáo yě jūn duō chǒng rén zhèng lìng bù yī yú yuè yě

这句话大意是:(越非正聊也,军多宠人,政令不一于越也。

qī guó tóng yì ér bù tóng xīn gōng guó chu dùn hú chén cài chén xǔ yě

这句话大意是:)七国同役而不同心,(工国:楚、顿、胡、沈、蔡、陈、许也。

shuài jiàn ér bù néng zhěng wú dà wēi mìng chu kě bài yě

这句话大意是:)帅贱而不能整,无大威命,楚可败也。

xiān fēn shī yǐ fàn hú chén yǔ chén bì xiān bēn

这句话大意是:先分师以犯胡、沈与陈,必先奔。

zhū hóu zhī shī nǎi yáo xīn yǐ

现代白话:诸侯之师乃摇心了。

zhū hóu guāi luàn chu bì dà bēn

这句话大意是:诸侯乖乱,楚必大奔。

qǐng xiān zhě qù bèi báo wēi shì zhī yǐ bù zhěng yǐ yòu zhī

这句话大意是:请先者去备薄威,(示之以不整以诱之。

hòu zhě dūn chén zhěng lǚ

这句话大意是:)后者敦陈整旅。

dūn hòu

这句话大意是:"(敦,厚。

wú zǐ cóng zhī

这句话大意是:)吴子从之。

zhàn wū jī fù

这句话大意是:战于鸡父。

yīn fu

这句话大意是:(音甫。

wú zǐ yǐ zuì rén sān qiān xiān fàn hú chén yǔ chén

这句话大意是:)吴子以罪人三千,先犯胡、沈与陈。

qiú tú bù xí zhàn yǐ shì bù zhěng yě

这句话大意是:(囚徒不习战,以示不整也。

sān guó zhēng zhī

这句话大意是:)三国争之。

wú wèi sān jūn yǐ jī zhī qí hòu zhōng jūn cóng wáng guāng shuài yòu jūn yǎn yú shuài zuǒ jūn wú zhī zuì rén huò bēn huò zhǐ sān guó luàn

这句话大意是:吴为三军以击之其后:中军从王,光帅右军,掩馀帅左军,吴之罪人或奔或止,三国乱。

wú shī jī zhī bài huò hú chén zhī jūn jí chén dài fū

这句话大意是:吴师击之,败,获胡、沈之君及陈大夫。

shě hú chén zhī qiú shǐ bēn xǔ yǔ cài dùn yuē wú jūn sǐ yǐ

现代白话:舍胡、沈之囚,使奔许与蔡、顿,曰:"我君死了!

shī zào ér cóng zhī sān guó bēn

这句话大意是:"师噪而从之,三国奔。

sān guó xǔ cài dùn yě

这句话大意是:(三国:许、蔡、顿也。

chu shī dà bēn yě

这句话大意是:)楚师大奔也。

yòu yuē jìn hóu jiāng fá guó dài fū shì wěi yuē bù kě

这句话大意是:又曰:晋侯将伐虢,大夫士𫇭曰:"不可。

guó gōng jiāo ruò zhòu dé shèng wū wǒ bì qì qí mín

这句话大意是:虢公骄,若骤得胜于我,必弃其民。

qì mín bù yǎng yě

这句话大意是:(弃民不养也。

wú zhòng ér hòu fá zhī yù yù wǒ shuí yǔ

这句话大意是:)无众而后伐之,欲御我谁与?

fu lǐ yuè cí ài zhàn suǒ xù yě

这句话大意是:"夫礼乐慈爱,战所蓄也。

fu mín ràng shì lè hé ài qīn āi sàng ér hòu kě shǐ yě

这句话大意是:夫民让事乐和,爱亲哀丧而后可使也。

shàng zhī shǐ mín yǐ yì ràng āi yuè wèi běn yán bù kě yǐ lì qiáng

现代白话:(上之使民,以义让哀乐为本,言不能够力强。

guó fú xù yě jí zhàn jiàng jī

这句话大意是:)虢弗蓄也,亟战将饥。

yán guó bù xù yì ràng ér lì zhàn yě

这句话大意是:"(言虢不蓄义让而力战也。

hòu zhōng wèi jìn suǒ miè

这句话大意是:)后终为晋所灭。

yòu yuē qín bó fá jìn jìn jiāng zhào dùn yù zhī

这句话大意是:又曰:秦伯伐晋,晋将赵盾御之。

shàng jūn zuǒ yú pián yuē qín bù néng jiǔ qǐng shēn lěi gù jūn yǐ dài zhī

这句话大意是:上军佐臾骈曰:"秦不能久,请深垒固军以待之。

qín rén yù zhàn qín bó wèi shì huì yuē ruò hé ér zhàn

这句话大意是:"秦人欲战,秦伯谓士会曰:"若何而战?

jìn shì huì bēn qín

这句话大意是:"(晋士会奔秦。

duì yuē zhào shì xīn chū qí shǔ yuē yú pián bì shí wèi cǐ móu jiāng yǐ lǎo wǒ shī yě yú pián zhào dùn shǔ dài fū xīn chū zuǒ shàng jūn

这句话大意是:)对曰:"赵氏新出其属曰臾骈,必实为此谋,将以老我师也,(臾骈,赵盾属大夫,新出佐上军。

zhào yǒu cè shì yuē chuān jìn jūn zhī xù yě cè shì zhī zǐ

这句话大意是:)赵有侧室曰穿,晋君之婿也,(侧室,枝子。

yǒu chǒng ér ruò bù zài jūn shì ruò nián shào yòu wèi cháng shè zhī jūn zhī shì

这句话大意是:)有宠而弱,不在军事,(弱,年少又未尝涉知军之事。

hǎo yǒng ér kuáng qiě è yú pián zhī zuǒ shàng jūn yě

这句话大意是:)好勇而狂,且恶臾骈之佐上军也。

ruò shǐ qīng zhě lì yān qí kě yě

现代白话:若使轻者隶呢,其可也。

lì zàn zhù ér zhuī tuì

这句话大意是:"(隶,暂住而追退。

qín jūn yǎn jìn shàng jūn zhào chuān zhuī zhī bù jí

这句话大意是:)秦军掩晋上军,赵穿追之,不及。

shàng jūn bù dòng zhào chuān dú zhuī zhī

这句话大意是:(上军不动,赵穿独追之。

fǎn nù yuē guǒ liáng zuò jiǎ gù dí shì qiú dí zhì bù jī jiāng hé sì

这句话大意是:)返,怒曰:"裹粮坐甲,固敌是求,敌至不击,将何俟?

jūn lì yuē jiāng yǒu dài yě

这句话大意是:"军吏曰:"将有待也。

dài kě jī zhī

这句话大意是:"(待可击之。

chuān yuē wǒ bù zhī móu jiāng dú chū

这句话大意是:)穿曰:"我不知谋,将独出。

nǎi yǐ qí shǔ chū

这句话大意是:"乃以其属出。

zhào dùn yuē qín huò chuān yě huò yī qīng yǐ

现代白话:赵盾曰:"秦获穿也,获一卿了。

jìn zì yǒu shù wèi cóng liáo zhě

这句话大意是:(晋自有数位从聊者。

qín yǐ shèng guī wǒ hé yǐ bào

现代白话:)秦以胜归,我凭什么报?

nǎi jiē chū zhàn jiāo suí ér tuì

这句话大意是:"乃皆出战,交绥而退。

sī mǎ fǎ yuē zhú bēn bù yuǎn cóng suí bù jí

这句话大意是:(《司马法》曰:逐奔不远,从绥不及。

zhú bēn bù yuǎn zé nán yòu cóng suí bù jí zé nán xiàn

这句话大意是:逐奔不远则难诱,从绥不及则难陷。

rán zé gǔ míng tuì jūn wèi suí qín jìn wèi néng jiān zhàn duǎn bīng wèi zhì zhēng ér liǎng tuì gù yuē jiāo suí yě

这句话大意是:然则古名退军为绥,秦晋未能坚战,短兵未致争而两退,故曰交绥也。

yòu yuē jìn shī fá chu

这句话大意是:又曰:晋师伐楚。

sì yuè jiǎ wǔ huì chu chen yā jìn jūn ér zhèn

这句话大意是:四月,甲午晦,楚晨压晋军而阵。

jìn dài fū xì zhì yuē chu yǒu liù jiān

这句话大意是:晋大夫郄至曰:"楚有六间。

gǔ xiàn qiè qí èr qīng xiàng è

这句话大意是:(古苋切)其二卿相恶;。

zi zhòng zi fǎn

这句话大意是:(子重、子反。

wáng zú yǐ jiù

这句话大意是:)王卒以旧;。

bà lǎo bù dài

这句话大意是:(罢老不代。

zhèng zhèn ér bù zhěng

这句话大意是:)郑阵而不整;。

bù zhěng lì

这句话大意是:(不整例。

mán jūn ér bù zhèn

这句话大意是:)蛮军而不阵;。

mán yí cóng chu zhě bù jié zhèn

这句话大意是:(蛮夷从楚者不结阵。

zhèn bù wéi huì huì yuè zhōng yīn zhī jǐn yě gù bīng jiā yǐ wéi jì

这句话大意是:)阵不违晦:(晦,月终,阴之尽也,故兵家以为忌。

zài zhèn ér áo áo huá xuān yě

这句话大意是:)在阵而嚣,(嚣,哗喧也。

hé ér jiā áo zhèn hé yí jìng ér yì qí shēng

这句话大意是:)合而加嚣,(阵合宜靖而益其声。

gè gù qí hòu mò yǒu dòu xīn

这句话大意是:)各顾其后,莫有斗心。

jiù bù bì liáng yǐ fàn tiān jì

这句话大意是:旧不必良,以犯天忌。

wǒ bì kè zhī

这句话大意是:我必克之。

zhōng bài chu wū yān líng

这句话大意是:"终败楚于鄢陵。

shǐ jì yuē páng juān zhuī sūn bìn bìn liàng qí xíng mù dāng zhì mǎ líng

这句话大意是:《史记》曰:庞涓追孙膑,膑量其行,暮当至马陵。

dào xiá ér páng duō zǔ xiǎn kě fú bīng nǎi dà zhuó shù bái ér shū zhī yuē páng juān sǐ cǐ xià

这句话大意是:道狭而旁多阻险,可伏兵,乃大斫树白而书之曰:"庞涓死此下。

wū shì lìng qí jūn shàn shè zhě wàn nǔ jiā dào ér fú qī yuē jiàn huǒ qǐ ér jù fā

这句话大意是:"于是令齐军善射者万弩,夹道而伏,期曰:"见火起而俱发。

páng juān yè zhì zhuó shù xià jiàn bái shū nǎi zuàn huǒ zhú zhī

这句话大意是:"庞涓夜至斫树下,见白书,乃钻火烛之。

dú shū wèi bì qí jūn wàn nǔ jù fā wèi jūn dà luàn

这句话大意是:读书未毕,齐军万弩俱发,魏军大乱。

páng juān zì zhī zhì qióng bīng bài nǎi zì wěn yuē suì chéng shù zǐ zhī míng

这句话大意是:庞涓自知智穷兵败,乃自刎,曰:"遂成竖子之名!

yòu yuē hàn wáng zài hàn zhōng bài hán xìn wèi dà jiàng xìn yīn wèn wáng yuē jīn dōng xiàng zhēng quán tiān xià qǐ fēi xiàng wáng yé

这句话大意是:又曰:汉王在汉中拜韩信为大将,信因问王曰:"今东向争权天下,岂非项王耶?

hàn wáng yuē rán

这句话大意是:"汉王曰:"然。

yuē dài wáng zì liào yǒng hàn rén qiáng shú yǔ xiàng wáng

这句话大意是:"曰:"大王自料勇悍仁强,孰与项王?

hàn wáng mò rán liáng jiǔ yuē bù rú yě

这句话大意是:"汉王默然良久,曰:"不如也。

xìn zài bài hè yuē wéi xìn yì yǐ wéi dài wáng bù rú yě

这句话大意是:"信再拜贺曰:"惟信亦以为大王不如也。

rán chén cháng shì zhī qǐng yán xiàng wáng zhī wéi rén yě

这句话大意是:然臣尝事之,请言项王之为人也。

xiàng wáng yīn è chì zhà qiān rén jiē fèi àn yīn yīn

这句话大意是:项王喑恶叱咤,千人皆废,(暗,音阴。

è wū lù qiè

这句话大意是:恶,乌路切。

huà chǐ sù qiè

这句话大意是:叱,尺粟切。

zhà zhì yà qiè

这句话大意是:咤,陟讶切。

rán bù néng rèn shǔ xián jiāng cǐ tè pǐ fū zhī yǒng ěr

这句话大意是:)然不能任属贤将,此特匹夫之勇耳。

xiàng wáng jiàn rén gōng jìng cí ài yǔ yán xǔ rén yǒu jí bìng tì qì fēn shí yǐn

这句话大意是:项王见人恭敬慈爱,语言姁々,人有疾病,涕泣分食饮。

zhì shǐ rén yǒu gōng dāng fēng jué zhě kè yìn wán wán wǔ yuán qiè

这句话大意是:至使人有功当封爵者,刻印刓(刓,五元切。

bì rěn bù néng yǔ cǐ suǒ wèi fù rén zhī rén yě

这句话大意是:)敝,忍不能与,此所谓妇人之仁也。

xiàng wáng suī bà tiān xià ér chén zhū hóu bù jū guān zhōng ér dōu péng chéng bèi yì dì zhī yuē ér yǐ qīn ài wáng zhū hóu bù píng

这句话大意是:项王虽霸天下而臣诸侯,不居关中而都彭城,背义帝之约,而以亲爱王,诸侯不平。

zhū hóu zhī jiàn xiàng wáng qiān zhú yì dì zhì jiāng nán yì jiē guī zhú qí zhǔ ér zì wáng shàn dì

这句话大意是:诸侯之见项王迁逐义帝置江南,亦皆归逐其主而自王善地。

xiàng wáng suǒ guò wú bù cán miè zhě tiān xià duō yuàn bǎi xìng bù qīn fù tè jié wū wēi qiáng ěr

这句话大意是:项王所过,无不残灭者,天下多怨,百姓不亲附,特劫于威强耳。

míng suī wèi bà shí shī tiān xià xīn

这句话大意是:名虽为霸,实失天下心。

gù yuē qí qiáng yì ruò

这句话大意是:故曰其强易弱。

jīn dài wáng chéng néng fǎn qí dào rèn tiān xià wǔ yǒng hé suǒ bù zhū

这句话大意是:今大王诚能反其道,任天下武勇,何所不诛!

yǐ tiān xià chéng yì fēng gōng chén hé suǒ bù fú

这句话大意是:以天下城邑封功臣,何所不服!

yǐ yì bīng cóng sī dōng guī zhī shì hé suǒ bù kè

这句话大意是:以义兵从思东归之士,何所不克!

qiě sān qín wáng wèi qín jiāng jiāng qín zǐ dì shù suì yǐ suǒ shā wáng bù kě shèng jì yòu qī qí zhòng jiàng zhū hóu zhì xīn ān xiàng wáng zhà kēng qín jiàng zú èr shí yú wàn wéi dú hán xīn yì de tuō zhāng hán sī mǎ xīn dǒng yì

现代白话:且三秦王为秦将,将秦子弟数岁了,所杀亡不可胜计,又欺其众降诸侯,至新安,项王诈坑秦降卒二十馀万,惟独邯、欣、翳得脱,(章邯、司马欣、董翳。

qín fù xiōng yuàn cǐ sān rén tòng rù gǔ suǐ

这句话大意是:)秦父兄怨此三人,痛入骨髓。

jīn chu qiáng yǐ wēi wáng cǐ sān rén qín mín mò ài yě

这句话大意是:今楚强以威王此三人,秦民莫爱也。

dài wáng zhī rù wǔ guān qiū háo wú suǒ hài chú qín kē fǎ yǔ qín mín yuē fǎ sān zhāng ěr qín mín wú bù yù de dài wáng wáng qín zhě

这句话大意是:大王之入武关,秋毫无所害,除秦苛法,与秦民约,法三章耳,秦民无不欲得大王王秦者。

wū zhū hóu zhī yuē dài wáng dāng wáng guān zhōng guān zhōng rén xián zhī zhī

这句话大意是:于诸侯之约,大王当王关中,关中人咸知之。

dài wáng shī zhí rù hàn zhōng qín rén wú bù hèn zhě

这句话大意是:大王失职入汉中,秦人无不恨者。

jīn dài wáng jǔ ér dōng sān qín kě chuán xí ér dìng yě

这句话大意是:今大王举而东,三秦可传檄而定也。

wū shì hàn wáng dà xǐ zì yǐ wéi de xìn wǎn

这句话大意是:"于是汉王大喜,自以为得信晚。

suì tīng xìn jì dìng qín miè xiàng

这句话大意是:遂听信计,定秦灭项。

yòu yuē xiàng jí wéi hàn wáng wū xíng yáng chéng

这句话大意是:又曰:项籍围汉王于荥阳城。

jiǔ zhī hàn wáng huàn zhī qǐng gē xíng yáng yǐ xī yǐ hé xiàng wáng bù tīng

这句话大意是:久之,汉王患之,请割荥阳以西以和,项王不听。

hàn wáng wèi chén píng yuē tiān xià fēn fēn hé shí dìng hu

这句话大意是:汉王谓陈平曰:"天下纷纷,何时定吗?

chén píng yuē rán

这句话大意是:"陈平曰:"然。

xiàng wáng wéi rén gōng jìng ài rén shì zhī lián jié hǎo lǐ zhě duō guī zhī

这句话大意是:项王为人,恭敬爱人,士之廉节好礼者多归之。

zhì wū xíng shǎng gōng jué yì zhòng zhī yán ài xī zhī

这句话大意是:至于行赏功爵邑,重之,(言爱惜之。

shì yì yǐ cǐ bù fù

这句话大意是:)士亦以此不附。

jīn dài wáng màn ér shǎo lǐ shì lián jié zhě bù lái

这句话大意是:今大王慢而少礼,士廉节者不来;。

rán dài wáng néng ráo rén yǐ jué yì shì zhī wán dùn shì lì wú chǐ zhě yì duō guī

这句话大意是:然大王能饶人以爵邑,士之顽钝嗜利无耻者亦多归。

hàn wáng chéng gè qù qí liǎng duǎn xí qí liǎng zhǎng tiān xià zhǐ huī kě dìng yǐ

现代白话:汉王诚各去其两短,袭其两长,天下指麾可定了。

yòu yuē hàn wáng yǔ xiàng jí yuē zhōng fēn tiān xià hàn wáng yù xī guī zhāng liáng chén píng shuō yuē hàn yǒu tiān xià dà bàn ér zhū hóu jiē fù zhī chu bīng pí shí jǐn cǐ tiān wáng zhī shí yě

这句话大意是:又曰:汉王与项籍约中分天下,汉王欲西归,张良、陈平说曰:"汉有天下大半而诸侯皆附之,楚兵疲食尽,此天亡之时也。

bù yīn qí jī ér suì qǔ zhī jīn shì bù qǔ suǒ wèi yǎng hǔ zì yí huàn yě

这句话大意是:不因其饥而遂取之,今释不取,所谓养虎自遗患也。

cóng zhī zhōng miè yǔ

这句话大意是:"从之,终灭羽。

hàn shū yuē chén wáng bài xiàng liáng wèi chu shàng zhù guó liáng zì hào wǔ xìn jūn

这句话大意是:《汉书》曰:陈王拜项梁为楚上柱国,梁自号武信君。

nǎi shǐ sòng yì wū qí dào yù qí shǐ zhě gāo líng jūn xiǎn zhāng yàn yuē xiǎn míng

这句话大意是:乃使宋义于齐,道遇齐使者高陵君显,(张晏曰:显,名。

gāo líng xiàn míng yě

这句话大意是:高陵,县名也。

yuē gōng jiāng jiàn wǔ xìn jūn hu

这句话大意是:)曰:"公将见武信君吗?

yuē rán

这句话大意是:"曰:"然。

yì yuē chén lùn wǔ xìn jūn jūn bì bài

这句话大意是:"义曰:"臣论武信君军必败。

gōng xú xíng zé miǎn jí xíng jí huò

这句话大意是:公徐行则免,疾行及祸。

zhāng hán yè xián méi jī chu dà pò zhī dìng táo liáng sǐ

这句话大意是:"章邯夜衔枚击楚,大破之定陶,梁死。

sòng yì suǒ yù qí shǐ zhě gāo líng jūn xiǎn jiàn chǔ huái wáng yuē sòng yì lùn wǔ xìn jūn bì bài shù rì guǒ pò

这句话大意是:宋义所遇齐使者高陵君显见楚怀王曰:"宋义论武信君必败,数日果破。

wèi zhàn xiān jiàn bài zhēng cǐ kě wèi zhī bīng yǐ

现代白话:未战先见败征,此可谓知兵了。

zhào sòng yì yǔ jì shì ér yuè zhī yīn yǐ wéi shàng jiàng

这句话大意是:"召宋义与计事而悦之,因以为上将。

yòu yuē xī yù dū hù wèi wū sūn bīng suǒ wéi shàng zhào chén tāng wèn zhī

这句话大意是:又曰:西域都护为乌孙兵所围,上召陈汤问之。

tāng zhī wū sūn wǎ hé bù néng jiǔ gōng

这句话大意是:汤知:"乌孙瓦合,不能久攻。

qū zhǐ jì qí rì bù chū wǔ rì dāng yǒu jí yǔ wén

这句话大意是:诎指计其日,不出五日,当有吉语闻。

guǒ sì rì jūn shū dào yán yǐ jiě

这句话大意是:"果四日,军书到言已解。

yòu yuē qíng bù fǎn

这句话大意是:又曰:黥布反。

dì zhào xuē gōng wèn duì yuē shǐ bù chū wū shàng jì dōng qǔ wú xi qǔ chu bìng qí qǔ lǔ chuán xí yàn zhào gù shǒu qí suǒ shān dōng fēi hàn zhī yǒu yě

这句话大意是:帝召薛公问,对曰:"使布出于上计,东取吴,西取楚,并齐取鲁,传檄燕、赵,固守其所,山东非汉之有也。

chū zhòng jì dōng qǔ wú xi qǔ chu bìng hán qǔ wèi jù áo cāng zhī sù sāi chéng gāo zhī kǒu shèng bài zhī shù wèi kě zhī yě

这句话大意是:出中计,东取吴,西取楚,并韩取魏,据敖仓之粟,塞成皋之口,胜败之数未可知也。

chū xià jì dōng qǔ wú xi qǔ xià cài guī zhòng wū yuè shēn guī cháng shā bì xià gāo zhěn ér wò hàn wú shì yǐ

现代白话:出下计,东取吴,西取下蔡,归重于越,身归长沙,陛下高枕而卧,汉无事了。

shàng yuē shì jì jiāng ān chū

这句话大意是:"上曰:"是计将安出?

duì yuē bì chū xià jì

这句话大意是:"对曰:"必出下计。

bù gù lì shān zhī tú yě lì yīn lí

这句话大意是:布故郦山之徒也,(郦,音离。

zì zhì wàn shèng zhī zhǔ cǐ jiē wéi shēn bù gù hòu wèi bǎi xìng wàn dài lǜ yě

这句话大意是:)自致万乘之主,此皆为身,不顾后为百姓万代虑也。

gù yuē chū xià jì

这句话大意是:故曰出下计。

shàng zì jiāng dōng jī bù

这句话大意是:"上自将,东击布。

bù zhī chū fǎn wèi qí jiāng yuē shàng lǎo yǐ yàn bīng bì bù néng lái

现代白话:布之初反,谓其将曰:"上老了,厌兵,必不能来。

shǐ zhū jiāng dú huàn huái yīn péng yuè jīn jiē yǐ sǐ yú bù zú wèi yě

这句话大意是:使诸将,独患淮阴、彭越,今皆已死,馀不足畏也。

gù suì fǎn

这句话大意是:"故遂反。

guǒ rú xuē gōng chóu zhī dōng jī jīng jīng wáng liú jiǎ bài sǐ

这句话大意是:果如薛公筹之,东击荆,荆王刘贾败死。

shí gǔ dōu dān tú yě

这句话大意是:(时贾都丹徒也。

hàn zhōng pò bù

这句话大意是:)汉终破布。

tōng diǎn yuē hòu hàn mò cáo gōng jī mǎ chāo

这句话大意是:《通典》曰:后汉末,曹公击马超。

shǐ zéi měi yī bù dào gōng zhé yǒu xǐ sè

这句话大意是:始贼每一部到,公辄有喜色。

zéi pò zhī hòu zhū jiāng wèn gù gōng dá yuē guān zhōng cháng yuǎn ruò zéi gè yī xiǎn zǔ zhēng zhī bù yī èr nián bù kě dìng yě

这句话大意是:贼破之后,诸将问故,公答曰:"关中长远,若贼各依险阻,征之,不一二年不可定也。

jīn jiē lái jí qí zhòng suī duō mò xiāng guī fú jūn wú shì zhǔ yī jǔ kě miè wèi gōng chà yì wú shì yǐ xǐ

现代白话:今皆来集,其众虽多,莫相归服,军无适主,一举可灭,为功差易,我是以喜。

yòu yuē hòu hàn mò qīng zhōu huáng jīn zhòng bǎi yú wàn rén qǐ yǎn zhōu jiè cì shǐ liú dài yù jī zhī

这句话大意是:又曰:后汉末,青州黄巾众百馀万人起兖州界,刺史刘岱欲击之。

bào xìn jiàn yuē jīn zéi zhòng bǎi wàn bǎi xìng jiē zhèn kǒng shì zú wú dòu zhì bù kě dí yě

这句话大意是:鲍信谏曰:"今贼众百万,百姓皆震恐,士卒无斗志,不可敌也。

guān zéi zhòng qún bèi xiāng suí jūn wú zī zhòng wéi yǐ chāo lüě wèi zī

这句话大意是:观贼众群辈相随,军无辎重,惟以抄掠为资。

jīn bù ruò xù shì zhòng zhī lì xiān wèi gù shǒu shǐ bǐ yù zhàn bù dé gōng zé bù néng qí shì bì lí sàn rán hòu xuǎn jīng ruì jù qí yào hài jī zhī kě pò yě

这句话大意是:今不若蓄士众之力,先为固守,使彼欲战不得,攻则不能,其势必离散,然后选精锐据其要害,击之可破也。

dài bù cóng suì yǔ zhàn guǒ wèi suǒ shā

这句话大意是:"岱不从,遂与战,果为所杀。

liú dài wéi zhī ér bài

这句话大意是:(刘岱违之而败。

yòu yuē hòu hàn mò xún yōu cóng cáo gōng zhēng zhāng xiù yōu yán yuē xiù yǔ liú biǎo xiāng chí wèi qiáng rán xiù yǐ yóu jūn yǎng shí biǎo bù néng gōng yě

这句话大意是:又曰:后汉末,荀攸从曹公征张绣,攸言曰:"绣与刘表相持为强,然绣以游军仰食,表不能供也。

shì bì lí

这句话大意是:势必离。

bù rú huǎn jūn yǐ dài zhī kě yòu ér zhì yě

这句话大意是:不如缓军以待之,可诱而致也。

bù cóng biǎo guǒ jiù zhī jūn bù lì

这句话大意是:"不从,表果救之,军不利。

cáo gōng wèi yōu yuē bù yòng jūn yán zhì shì

这句话大意是:曹公谓攸曰:"不用君言至是。

cáo gōng wéi zhī ér bài

这句话大意是:"(曹公违之而败。

yòu yuē hòu hàn mò zhāng liáo tún zhǎng shè jūn zhōng yǒu móu fǎn zhě yè jīng qǐ luàn huǒ yī jūn jǐn rǎo

这句话大意是:又曰:后汉末,张辽屯长社,军中有谋反者,夜惊起乱火,一军尽扰。

liáo wèi zuǒ yòu wù dòng

这句话大意是:辽谓左右:"勿动!

shì bù yī yíng jǐn fǎn bì yǒu zào biàn zhě yù yǐ dòng luàn rén ěr

这句话大意是:是不一营尽反,必有造变者,欲以动乱人耳。

nǎi lìng jūn zhōng bù fǎn zhě ān zhèn liáo jiāng qīn bīng shù shí rén zhōng zhèn ér lì

这句话大意是:"乃令军中不反者安阵,辽将亲兵数十人中阵而立。

yǒu qǐng dìng jí de shǒu móu zhě shā zhī

这句话大意是:有顷定,即得首谋者,杀之。

zhāng liáo shěn jì lì qín zéi shǒu yì tóng liào dí zhī yì

这句话大意是:(张辽审计立擒贼首,亦同料敌之义。

yòu yuē hòu hàn mò cáo gōng zhēng jīng zhōu liú cóng jiàng de qí shuǐ jūn jí bù jūn suì yí shū sūn quán yún jīn jiāng shuǐ jūn shí bā wàn yǔ jiāng jūn huì liè wū zhǎng zhōu zhī yuàn

这句话大意是:又曰:后汉末,曹公征荆州,刘琮降,得其水军及步军,遂遗书孙权云:"今将水军十八万与将军会猎于长州之苑。

jiàng shì wén zhī kǒng

这句话大意是:"将士闻之恐。

quán yán jiàn qún xià wèn jì xián yuē cáo cāo tuō míng hàn xiāng xié tiān zǐ yǐ zhēng sì fāng dòng yǐ cháo tíng wèi cí jīn rì jù zhī shì gèng bù shùn

这句话大意是:权延见群下,问计,咸曰:"曹操托名汉相,挟天子以征四方,动以朝廷为辞,今日拒之,事更不顺。

qiě jiāng jūn dà shì kě yǐ jù cāo zhě cháng jiāng yě

现代白话:且将军大势能够拒操者,长江也。

liú biǎo lǐ shuǐ jūn méng chōng dòu jiàn qiān shù cāo xī fú yǐ yán jiāng jiān yǒu bù bīng shuǐ lù jù xià cǐ zé cháng jiāng zhī xiǎn yǔ wǒ gòng zhī yǐ

现代白话:刘表理水军,艨艟斗舰千数,操悉俘以沿江,兼有步兵,水陆俱下,此则长江之险与我共之了。

ér shì lì zhòng guǎ

这句话大意是:而势力众寡。

yú wèi dà jì bù rú yíng zhī

这句话大意是:愚谓大计不如迎之。

quán jiāng zhōu yú yuē cāo suī tuō míng hàn xiāng qí shí hàn zéi

这句话大意是:"权将周瑜曰:"操虽托名汉相,其实汉贼。

jiāng jūn shén wǔ xióng cái jiān zhàng fù xiōng yí liè jù yǒu jiāng dōng dì fāng qiān lǐ bīng jīng zú yòng yīng háo lè yè shàng dāng héng xíng tiān xià wèi hàn jiā chú cán qù huì

这句话大意是:将军神武雄才,兼仗父兄遗烈,据有江东,地方千里,兵精足用,英豪乐业,尚当横行天下,为汉家除残去秽。

kuàng cāo zì sòng sǐ qǐ kě yíng zhī yé

这句话大意是:况操自送死,岂可迎之耶?

qǐng wèi jiāng jūn chóu zhī

这句话大意是:请为将军筹之。

shǐ běi tǔ yǐ ān cāo wú nèi yōu néng kuàng rì chí jiǔ lái zhēng jiāng yì yòu néng yǔ wǒ xiào shèng fù wū chuán jí kě yě

这句话大意是:使北土已安,操无内忧,能旷日持久,来争疆埸,又能与我校胜负于船楫,可也。

jīn běi tǔ jì wèi ān ér jiā yǐ mǎ chāo hán suì zài guān xī wèi cāo hòu huàn

这句话大意是:今北土既未安,而加以马超、韩遂在关西,为操后患。

qiě shě ān mǎ zhàng zhōu jí yǔ wú yuè zhēng héng běn fēi zhōng guó suǒ cháng

这句话大意是:且舍鞍马,仗舟楫,与吴越争衡,本非中国所长。

yòu jīn shèng hán mǎ wú hāo cǎo qū zhōng guó shì zhòng yuǎn shè jiāng hú bù céng xí shuǐ tǔ bì shēng jí bìng

这句话大意是:又今盛寒,马无蒿草,驱中国士众远涉江湖,不曾习水土,必生疾病。

cǐ shù sì zhě yòng bīng zhī huàn yě ér cāo jiē mào xíng zhī

这句话大意是:此数四者,用兵之患也,而操皆冒行之。

yú de qǐng jīng bīng sān wàn rén jìng jìn xià kǒu bǎo wèi jiāng jūn pò zhī

这句话大意是:瑜得请精兵三万人,径进夏口,保为将军破之。

quán yuē lǎo zéi yù fèi hàn zì lì jiǔ yǐ dàn jì èr yuán lǚ bù liú biǎo yǔ gū ěr

现代白话:"权曰:"老贼欲废汉自立久了,但忌二袁、吕布、刘表与孤耳。

jīn zhū yīng xióng yǐ miè wéi gū shàng cún gū yǔ lǎo zéi shì bù liǎng lì

这句话大意是:今诸英雄已灭,惟孤尚存,孤与老贼势不两立。

jūn yán dāng jī shén yǔ gū hé

这句话大意是:君言当击,甚与孤合。

quán bá dāo zhuó qián zòu àn yuē zhū jiāng lì gǎn fù yán yíng cáo cāo zhě yǔ cǐ àn tóng

这句话大意是:"权拔刀斫前奏案曰:"诸将吏敢复言迎曹操者,与此案同!

guǒ yǒu chì bì zhī jié yān

现代白话:"果有赤壁之捷呢。

yòu yuē shǔ dà jiàng zhū gě liàng xī zhòng shí wàn yóu xié gǔ chū shǐ píng jù wǔ gōng wǔ zhàng yuán

这句话大意是:又曰:蜀大将诸葛亮悉众十万由斜谷出,始平,据武功五丈原。

wèi dà jiàng sī mǎ xuān wáng shuài shī jù zhī yǔ liàng duì wū wèi nán

这句话大意是:魏大将司马宣王帅师拒之,与亮对于渭南。

liàng fēn bīng tún tián wéi jiǔ zhù zhī běn

这句话大意是:亮分兵屯田,为久驻之本。

gēng zhě zá wū wèi bīn ér bǎi xìng ān dǔ jūn wú sī yān

现代白话:耕者杂于渭滨,而百姓安堵,军无私呢。

lǚ shǐ jiāo shū fù zhì jīn guó fù rén zhī shì yǐ nù xuān wáng wáng yì lǚ biǎo qǐng zhàn

这句话大意是:屡使交书,复致巾帼妇人之饰以怒宣王,王亦屡表请战。

wèi shǐ wèi wèi xīn pí zhàng jié lēi yì jí jūn lì yǐ xià bù xǔ chū zhàn

这句话大意是:魏使卫尉辛毗仗节勒懿及军吏以下不许出战。

jiāng wéi wèi liàng yuē bǐ wú zhàn xīn

这句话大意是:姜维谓亮曰:彼无战心。

suǒ yǐ gù qǐng zhě yì huò wū zhòng ěr

这句话大意是:所以固请者,亦惑于众耳。

jiāng zài jūn jūn mìng yǒu suǒ bù shòu gǒu néng zhì wú qǐ qiān lǐ qǐng zhàn yé

现代白话:将在军,君命有所不受,苟能制我,岂千里请战耶!

xuān wáng shǐ èr qiān yú rén jiù jūn yíng dōng xī jiǎo dà shēng chēng wàn suì

这句话大意是:"宣王使二千馀人就军营东西角大声称"万岁"。

liàng shǐ wèn zhī dá yuē wú cháo yǒu shǐ zhì qǐng xiáng

这句话大意是:亮使问之,答曰:"吴朝有使至,请降。

liàng wèi yuē jì wú cháo bì wú jiàng fǎ qīng shì liù shí lǎo wēng hé fán guǐ kuáng rú cǐ

这句话大意是:"亮谓曰:"计吴朝必无降法,卿是六十老翁,何烦诡诳如此?

yì yǔ liàng xiàng chí bǎi yú rì liàng zú wū jūn zhōng

这句话大意是:"懿与亮相持百馀日,亮卒于军中。

jí jūn tuì yì zhuī yān

现代白话:及军退,懿追呢。

liàng zhǎng shǐ yáng yí jié zhèn fǎn qí míng gǔ ruò jiāng xiàng yì zhě yì jù tuì bù gǎn bī jīng èr rì nǎi xíng qí yíng lěi yuē tiān xià qí cái yě

这句话大意是:亮长史杨仪结阵反旗鸣鼓,若将向懿者,懿遽退,不敢逼,经二日,乃行其营垒,曰:"天下奇才也。

yì nǎi zhuī zhī yí duō bù tiě jí lí

这句话大意是:"懿乃追之,仪多布铁蒺藜。

yì shǐ jūn shì èr qiān rén zhe ruǎn cái píng dǐ mù lǚ qián xíng jí lí xī zhe lǚ

这句话大意是:懿使军士二千人,著软材平底木履前行,蒺藜悉着履。

cì mǎ bù jìng jìn zhuī zhì chì àn fāng zhī shěn wèn bǎi xìng wèi zhī yàn yuē sǐ zhū gě zǒu shēng zhòng dá

这句话大意是:次马步径进,追至赤岸,方知审问,百姓为之谚曰:"死诸葛走生仲达。

yì xiào yuē wú biàn liào shēng bù biàn liào sǐ gù yě

现代白话:"懿笑曰:"我便料生,不便料死故也。

kǒng míng liào wú xià jiàng míng yǐ

现代白话:"(孔明料吴下降明了。

sī mǎ bù liào liàng sǐ àn yě

这句话大意是:司马不料亮死暗也。

wú zhì yuē wèi shǐ dà sī mǎ cáo rén bù qí shù wàn xiàng rú xū wěi yù dōng gōng xiàn xī

这句话大意是:《吴志》曰:魏使大司马曹仁步骑数万向濡须,伪欲东攻羡溪。

zhū huán fēn bīng fù xiàn xī rén jūn jìn jù rú xū

这句话大意是:朱桓分兵赴羡溪,仁军进拒濡须。

huán wén zhuī xiàn xī bīng wèi dào ér rén yǎn zhì

这句话大意是:桓闻追羡溪,兵未到而仁奄至。

zhū jiāng gè jù huán yù zhī yuē fán liǎng jūn jiāo duì shèng fù zài jiāng bù zài zhòng guǎ

这句话大意是:诸将各惧,桓喻之曰:"凡两军交对,胜负在将,不在众寡。

bīng fǎ suǒ yǐ chēng kè bèi ér zhǔ rén bàn zhě wèi jù zài píng yuán wú chéng chí zhī shǒu yòu wèi shì zhòng yǒng qiè qí děng gù ěr

这句话大意是:兵法所以称客倍而主人半者,谓俱在平原,无城池之守,又谓士众勇怯齐等故耳。

jīn rèn jì fēi zhì yǒng yòu jiǔ shè rén mǎ bà kùn huán yǔ zhū jūn gòng jù gāo chéng nán lín dà jiāng běi péi shān líng yǐ yì dài láo yǐ zhǔ zhì kè cǐ bǎi zhàn bǎi shèng zhī shì

这句话大意是:今任既非智勇,又久涉,人马罢困,桓与诸君共据高城,南临大江,北陪山陵,以逸待劳,以主制客,此百战百胜之势。

suī cáo pī zì lái shàng bù zú yōu kuàng rén děng yé

这句话大意是:虽曹丕自来,尚不足忧,况仁等耶!

huán yīn yǎn qí gǔ wài shì xū ruò yǐ yòu rén rén guǒ qiǎn qí zi tài gōng rú xū fēn qiǎn jiāng jūn cháng diāo wáng shuāng děng chéng yóu chuán xí zhōng zhōu

这句话大意是:"桓因偃旗鼓,外示虚弱,以诱仁,仁果遣其子太攻濡须,分遣将军常雕、王双等乘油船袭中州。

huán zì jù tài tài shāo yíng tuì xiāo diāo shǒu shēng lǔ shuāng sòng wǔ chāng

这句话大意是:桓自拒太,太烧营退,枭雕首,生虏双,送武昌;。

lín zhèn jí nì sǐ zhě qiān yú rén

这句话大意是:临阵及溺死者千馀人。

shí liù guó chūn qiū yuē qián zhào liú yào bài shí lè jiāng shí jì lóng wū gāo hou jīn jiàng zhōu wén xǐ xiàn jiè yě

这句话大意是:《十六国春秋》曰:前赵刘曜败石勒将石季龙于高候,(今绛州闻喜县界也。

suì wéi luò yáng

这句话大意是:)遂围洛阳。

lēi jiāng qīn jiù chéng xiá děng gù jiàn yuē liú yào chéng shèng bīng shèng nán yǔ zhēng fēng jīn yōng liáng fēng gōng zhī wèi kě zú bá

这句话大意是:勒将亲救,程遐等固谏曰:"刘曜乘胜,兵盛,难与争锋,金墉粮丰,攻之未可卒拔。

yào jūn qiān lǐ shì bù kě zhī jiǔ

这句话大意是:曜军千里,势不可支久。

bù kě qīn dòng dòng wú wàn quán dà yè qù yǐ

现代白话:不可亲动,动无万全,大业去了。

lēi dà nù àn jiàn huà xiá děng chū

这句话大意是:"勒大怒,按剑叱遐等出。

zhào xú guāng ér wèi zhī yuē liú yào chéng gāo duī zhī shì wéi shǒu luò yáng yōng rén zhī qíng jiē wèi qí fēng bù kě dāng yě

这句话大意是:召徐光而谓之曰:"刘曜乘高堆之势,围守洛阳,庸人之情皆谓其锋不可当也。

rán yào dài jiǎ shí wàn gōng yī chéng ér bǎi rì bù kè shī lǎo zú dài yǐ wǒ chū ruì jī zhī kě yī zhàn ér qín

这句话大意是:然曜带甲十万,攻一城而百日不克,师老卒殆,以我初锐击之,可一战而擒。

ruò luò yáng bù shǒu yào bì sòng sǐ jì zhōu zì hé yǐ běi xí juǎn běi xiàng wú shì qù yǐ

现代白话:若洛阳不守,曜必送死冀州,自河以北,席卷北向,我事去了。

chéng xiá děng bù yù wú qīn xíng qīng yǐ wéi hé rú

现代白话:程遐等不欲我亲行,卿以为怎么样?

guāng duì yuē liú yào chéng gāo duī zhī shì bù néng jìn lín xiāng guó gèng gōng jīn yōng cǐ qí wú néng wéi yě

这句话大意是:"光对曰:"刘曜乘高堆之势,不能进临襄国,更攻金墉,此其无能为也。

xuán jūn sān shí wú gōng zhàn zhī lì ruò luán qí qīn jià bì dǔ jīng bēn bài

这句话大意是:悬军三时,无攻战之利,若鸾旗亲驾,必睹旌奔败。

dìng tiān xià zhī jì zài jīn yī jǔ

这句话大意是:定天下之计,在今一举。

lēi xiào yuē guāng zhī yán shì yě

这句话大意是:"勒笑曰:"光之言是也。

shǐ nèi wài jiè yán yǒu jiàn zhě zhǎn

这句话大意是:"使内外戒严,有谏者斩。

mìng shí kān shí cōng tiāo bào děng gè tǒng jiàn zhòng huì xíng yáng shǐ shí jì lóng jìn jù shí mén yǐ zuǒ wèi shí suì dū du zhōng jūn shì lēi tǒng bù qí sì wàn fù jīn yōng

这句话大意是:命石堪、石聪、挑豹等各统见众会荥阳,使石季龙进据石门,以左卫石邃都督中军事,勒统步骑四万赴金墉。

lēi wèi xú guāng yào shèng bīng chéng gāo jiān shàng jì yě

这句话大意是:勒谓徐光:"曜盛兵城皋间,上计也;。

zǔ luò shuǐ qí cì yě

这句话大意是:阻洛水,其次也;。

zuò shǒu luò yáng zhě chéng qín yě

这句话大意是:坐守洛阳者成擒也。

lēi zhū jūn zhì chéng gāo

这句话大意是:"勒诸军至城皋。

lēi jiàn yào wú shǒu jūn dà yuè nǎi juàn jiǎ xián méi guǐ dào jiān lù chū wū gǒng zǐ zhī jiān

这句话大意是:勒见曜无守军,大悦,乃卷甲衔枚诡道兼路,出于巩、訾之间。

zhī yào chén qí jūn shí yú wàn rén wū chéng xi mí yuè

这句话大意是:知曜陈其军十馀万人于城西,弥悦。

lēi rù zì xuān mén shēng gù tài jí qián diàn

这句话大意是:勒入自宣门,升故太极前殿。

jì lóng bù zú sān wàn zì chéng běi ér xi gōng qí jūn shí kān shí cōng děng gè yǐ jīng bīng qí bā qiān chéng xi ér běi jī qí qián fēng dà zhàn wū xī yáng mén

这句话大意是:季龙步卒三万,自城北而西,攻其军,石堪、石聪等各以精兵骑八千,城西而北,击其前锋,大战于西阳门。

lēi gōng guàn jiǎ zhòu chū zì chāng hé jiā jī zhī

这句话大意是:勒躬贯甲胄,出自阊阖,夹击之。

yào jūn dà kuì yú zhèn qín yào yǐ xùn wū jūn yě

这句话大意是:曜军大溃,于阵擒曜,以徇于军也。

✦ You read 兵部·卷二十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.