太平御览 · 李昉 · Chapter 309 of 1000

兵部·卷四十

PinyinModern Translation
Size

zhàn zhōng

这句话大意是:○战中。

hòu hàn shū yuē wú hàn tǎo gōng sūn shù nǎi jìn jūn gōng guǎng dōu bá zhī

这句话大意是:《后汉书》曰:吴汉讨公孙述,乃进军攻广都,拔之。

guāng wǔ jiè hàn yuē chéng dū shí yú wàn zhòng bù kě qīng yě

这句话大意是:光武戒汉曰:"成都十馀万众,不可轻也。

dàn jiān jù guǎng dōu dài qí lái gōng wù yǔ zhēng fēng

这句话大意是:但坚据广都,待其来攻,勿与争锋。

ruò bù gǎn lái gōng zhuàn yíng pò zhī xū qí lì pí nǎi kě jī yě

这句话大意是:若不敢来,公转营迫之,须其力疲,乃可击也。

hàn chéng lì suì zì jiāng bù qí èr wàn yú jìn bī chéng dū qù chéng shí yú lǐ zǔ jiāng běi wèi yíng zuò fú qiáo shǐ fù jiāng liú shàng jiāng wàn yú rén zhūn wū jiāng nán xiāng qù èr shí yú lǐ

这句话大意是:"汉乘利,遂自将步骑二万馀进逼成都,去城十馀里,阻江北为营,作浮桥,使副将刘尚将万馀人屯于江南,相去二十馀里。

dì wén dà jīng shǐ ràng hàn yuē gōng jì qīng dí shēn rù yòu yǔ shàng bié yíng shì yǒu huǎn jí bù fù xiāng jí

这句话大意是:帝闻大惊,使让汉曰:"公既轻敌深入,又与尚别营,事有缓急,不复相及。

zéi ruò chū bīng zhui gōng ér dà zhòng gōng shàng shàng pò gōng jí pò yǐ

现代白话:贼若出兵缀公,而大众攻尚,尚破,公即破了。

jí yǐn bīng hái guǎng dōu

这句话大意是:急引兵还广都。

zhào shū wèi dào shù guǒ shǐ qí jiāng xiè fēng yuán jí gōng hàn shǐ bié jiāng gōng shàng

这句话大意是:"诏书未到,述果使其将谢丰、袁吉攻汉,使别将攻尚。

hàn bài rù bì fēng wéi zhī

这句话大意是:汉败入壁,丰围之。

hàn nǎi zhào zhū jiāng lì zhī yuē jīn yǔ liú shàng èr chù shòu wéi shì jì bù jiē qí huò nán liàng

这句话大意是:汉乃召诸将励之曰:"今与刘尚二处受围,势既不接,其祸难量。

yù qián shī jiù shàng yú jiāng nán bìng bīng yù zhī

这句话大意是:欲潜师就尚于江南,并兵御之。

ruò néng tóng xīn yī lì rén zì wéi zhàn dà gōng kě lì

这句话大意是:若能同心一力,人自为战,大功可立;。

rú qí bù rán bài bì wú yú

这句话大意是:如其不然,败必无馀。

chéng bài zhī jī zài cǐ jǔ yě

这句话大意是:成败之机,在此举也。

yú shì xiǎng shì mò mǎ bì yíng sān rì bù chū nǎi duō guà fān qí shǐ yān huǒ bù jué yè xián méi yǐn bīng yǔ shàng hé jūn

这句话大意是:"于是飨士秣马,闭营三日不出,乃多挂幡旗,使烟火不绝,夜衔枚引兵与尚合军。

fēng děng bù jué míng rì fēn bīng jù shuǐ běi zì jiāng gōng jiāng nán

这句话大意是:丰等不觉,明日,分兵拒水北,自将攻江南。

hàn xī bīng yíng zhàn zì chen zhì bū suì dà pò zhī zhǎn xiè fēng yuán jí huò jiá shǒu wǔ qiān yú jí

这句话大意是:汉悉兵迎战,自晨至晡,遂大破之,斩谢丰、袁吉,获甲首五千馀级。

yú shì yǐn hái guǎng dōu liú shàng jù shù

这句话大意是:于是引还广都,留尚拒述。

dì bào yuē gōng hái guǎng dōu shén de qí yi shù bì bù gǎn lüè shàng ér jī gōng yě

这句话大意是:帝报曰:"公还广都,甚得其宜,述必不敢略尚而击公也。

lüè yóu guò yě

这句话大意是:(略,犹过也。

ruò xiān gōng shàng gōng cóng guǎng dōu wǔ shí lǐ xī bù qí fù zhī shì dàng zhí qí pí kùn pò zhī bì yǐ

现代白话:)若先攻尚,公从广都五十里悉步骑赴之,适当值其疲困,破之必了。

zì shì hàn yǔ shù zhàn wū guǎng dōu chéng dū zhī jiān bā zhàn bā kè

这句话大意是:"自是汉与述战于广都、成都之间,八战八克。

yòu yuē liáng zhōu zéi wáng guó wéi chén cāng bù bá ér qù

这句话大意是:又曰:凉州贼王国围陈仓,不拔而去。

huáng fǔ sōng jìn bīng jī zhī

这句话大意是:皇甫嵩进兵击之。

dǒng zhuó yuē bù kě

这句话大意是:董卓曰:"不可。

bīng fǎ qióng kòu wù zhuī guī zhòng wù pò

这句话大意是:兵法,穷寇勿追,归众勿迫。

jīn wǒ zhuī guó shì pò guī zhòng zhuī qióng kòu yě

这句话大意是:今我追国,是迫归众,追穷寇也。

kùn shòu yóu dòu fēng chài yǒu dú kuàng dà zhòng hu

这句话大意是:困兽犹斗,蜂虿有毒,况大众吗?

sōng yuē bù rán

这句话大意是:"嵩曰:"不然。

qián wú bù jī bì qí ruì yě

现代白话:前我不击,避其锐也。

jīn ér jī zhī dài qí shuāi yě

这句话大意是:今而击之,待其衰也。

suǒ jī pí shī fēi guī zhòng yě

这句话大意是:所击疲师,非归众也。

guó zhòng qiě zǒu mò yǒu dòu zhì

这句话大意是:国众且走,莫有斗志。

yǐ zhěng jī luàn fēi qióng kòu yě

这句话大意是:以整击乱,非穷寇也。

suì dú jìn jī zhī shǐ zhuō wèi hòu jù

这句话大意是:"遂独进击之,使卓为后拒。

lián zhàn dà pò zhǎn shǒu wàn yú jí guó zǒu ér sǐ

这句话大意是:连战大破,斩首万馀级,国走而死。

yòu yuē cáo cāo jī táo qiān bù néng kè nǎi hái

这句话大意是:又曰:曹操击陶谦,不能克,乃还。

guò bá qǔ lǜ huī líng xià qiū jiē tú zhī

这句话大意是:过拔取虑、睢陵、夏丘,皆屠之。

shā nán nǚ shù shí wàn rén jī quǎn wú yú sì shuǐ wèi zhī bù liú

这句话大意是:杀男女数十万人,鸡犬无馀,泗水为之不流。

yòu yuē lián fàn qiān yún zhōng tài shǒu

这句话大意是:又曰:廉范迁云中太守。

huì xiōng nú dà rù sāi fēng huǒ rì tōng

这句话大意是:会匈奴大入塞,烽火日通。

gù shì lǔ rù guò wǔ qiān rén yí shū bàng jùn

这句话大意是:故事,虏入过五千人,移书傍郡。

lì yù chuán xí qiú jiù fàn bù tīng zì lǜ shì zú cuī zhī

这句话大意是:吏欲传檄求救,范不听,自率士卒摧之。

lǔ zhòng shèng fàn bīng bù dí

这句话大意是:虏众盛,范兵不敌。

nǎi lìng jūn zhōng rù shí chen wǎng fù zhī zhǎn shǒu shù bǎi jí

这句话大意是:乃令军中蓐食,晨往赴之,斩首数百级。

xù hàn shū yuē gěng yǎn zì bó zhào fú fēng rén

这句话大意是:《续汉书》曰:耿弇字伯照,扶风人。

shǎo xué shī lǐ

这句话大意是:少学诗礼。

jiàn jùn dū wèi shì qí shì jiàn qí gǔ yì chí chěng yóu shì xīn shàn jiāng lǜ

这句话大意是:见郡督尉试骑士,建旗鼓,肄驰骋,由是心善将率。

hòu shàng wén yǎn wèi zhāng bù suǒ gōng

这句话大意是:后上闻弇为张步所攻。

yù zì wǎng

这句话大意是:欲自往。

chén jùn yuē bù bīng shèng kě qiě bì yíng dài shàng zhì

这句话大意是:陈俊曰:"步兵盛,可且闭营,待上至。

yǎn yuē shàng qiě dào chén zǐ dāng jī niú shāi jiǔ yǐ dài bǎi guān fǎn yù yǐ zéi lǔ yí jūn fù yé

这句话大意是:"弇曰:"上且到,臣子当击牛酾酒以待百官,反欲以贼虏遗君父耶?

suì hé zhàn pò zhī

这句话大意是:"遂合战破之。

shǔ zhì yuē xià hóu yuān bài cáo gōng zhēng hàn zhōng de yùn mǐ běi shān xià shù qiān wàn náng

这句话大意是:《蜀志》曰:夏侯渊败,曹公争汉中地,运米北山下,数千万囊。

huáng zhōng yǐ wéi kě qǔ zhào yún qiǎn bīng suí zhōng qǔ mǐ

这句话大意是:黄忠以为可取,赵云遣兵随忠取米。

zhōng guò qī bù hái yún jiāng shù shí rén qīng xíng chū wéi yíng shì zhōng děng

这句话大意是:忠过期不还,云将数十人轻行出围,迎视忠等。

zhí cáo gōng yáng bīng dà chū yún shì bī qiě dòu qiě què rù yíng gèng dà kāi mén yǎn qí gǔ

这句话大意是:值曹公扬兵大出,云势逼,且斗且却,入营更大开门,偃旗鼓。

gōng jūn zhì yí yǒu fú bīng

这句话大意是:公军至,疑有伏兵。

yún léi gǔ wū hòu shè gōng gōng jūn jīng hài zì xiāng róu jiàn duò hàn shuǐ sǐ zhě shén duō

这句话大意是:云雷鼓,于后射公,公军惊骇,自相蹂践,堕汉水死者甚多。

xiān zhǔ míng dàn zì lái zhì yún yíng wéi shì zuó zhàn chù yuē zi lóng yī shēn dōu wèi dǎn

这句话大意是:先主明旦自来至云营,围视昨战处,曰:"子龙一身都为胆。

zi lóng zhào yún zì yě

这句话大意是:"(子龙,赵云字也。

zuò yuè yǐn yàn zhì míng

这句话大意是:)作乐饮宴至暝。

jìn zhōng xìng shū yuē huán wēn bù qí sì wàn zì jiāng líng xiàng guān zhōng fá wěi lì jīng zhōu cì shǐ guō jìng jìn jī qīng ní jiē pò zhī

这句话大意是:《晋中兴书》曰:桓温步骑四万,自江陵向关中,伐伪立荆州刺史郭敬,进击青泥,皆破之。

zhì yú bà shàng róng shǒu duō jiàng jū mín jiē hú jiāng lù cè qí lǎo huò qì yuē bù tú jīn rì fù jiàn guān jūn

这句话大意是:至于灞上,戎首多降,居民皆壶浆路侧,耆老或泣曰:"不图今日复见官军!

bīng shuài fú jiàn yǐ wǔ qiān rén shǒu cháng ān xiǎo chéng shí yùn dào jiān nán ér guān zhōng dà jī wēn lǜ zhòng hái zhào qiǎn shì zhōng huáng mén wèi láo wū xiāng yáng kào jūn

这句话大意是:"兵帅苻健以五千人守长安小城,时运道艰难,而关中大饥,温率众还,诏遣侍中黄门慰劳,于襄阳犒军。

shí yī nián wēn jìn zhēng tǎo dà dū dū dū sī jì zhōu zhū jūn shì wěi yǐ zhuān zhēng zhī rèn

这句话大意是:十一年,温进征讨大都督督司冀州诸军事,委以专征之任。

wēn nǎi hé zhòng zhì bīng

这句话大意是:温乃合众治兵。

qī yuè lǜ zhòng fá qiāng

这句话大意是:七月,率众伐羌。

shí yuè wēn cì yī shuǐ

这句话大意是:十月,温次伊水。

qiāng shuài yáo xiāng lái nì jūn tún yú běi qiǎn shǐ yì wēn fèng shēn guī mìng yuàn chì qián fēng xiǎo què dāng bài fú lù zuǒ

这句话大意是:羌帅姚襄来逆,军屯于北,遣使诣温,奉身归命,愿敕前锋小却,当拜伏路左。

wēn dá yuē wǒ zì xiū fù zhōng yuán zhǎn jìng shān líng wú yù jūn shì yù lái xiāng pò hé fù qiú què

这句话大意是:温答曰:"我自修复中原,展敬山陵,无豫君事,欲来相迫,何复求却?

wū shì fāng guǐ qí jìn xiāng lǜ xiāo yǒng wàn yú rén jù shuǐ qián zhàn

这句话大意是:"于是方轨齐进,襄率骁勇万馀人距水前战。

wēn mìng xiǎo dì chōng jí zhū jiāng fèn jī xiāng dà bài bēn běi zì xiāng shā hài sǐ zhě shù qiān yuè běi máng ér bēn zǒu

这句话大意是:温命小弟冲及诸将奋击,襄大败奔北,自相杀害,死者数千,越北芒而奔走。

wēn tún gù tài jí diàn qián zéi zhōu chéng lǜ zhòng jiàng wēn xǐ rù jīn yōng yè xiān dì zhū líng bèi qīn huǐ zhě jiē shàn fù zhī xuǎn líng lìng shǒu hù

这句话大意是:温屯故太极殿前,贼周成率众降温,徙入金墉,谒先帝诸陵,被侵毁者皆缮复之,选陵令守护。

yòu yuē xiè xuán jìn hào guàn jūn jiāng jūn jiā lǐng xú zhōu cì shǐ hái yú guǎng líng yǐ gōng fēng dōng xīng xiàn hòu

这句话大意是:又曰:谢玄进号冠军将军,加领徐州刺史,还于广陵,以功封东兴县侯。

bā nián xuán zhì fú jiān qīng guó dà chū zhòng hào bǎi wàn

这句话大意是:八年玄至,苻坚倾国大出,众号百万。

xiān qiǎn fú róng mù róng wěi zhāng cì fú fāng sì shī zhì yǐng kǒu liáng chéng wáng xiān děng shǒu luò jiàn

这句话大意是:先遣苻融、慕容炜、张蚝、苻方四师至颖口,梁成、王先等守洛涧。

zhào jiā wèi jiāng jūn ān zhēng tǎo dà dū dū

这句话大意是:诏加卫将军安征讨大都督。

xuán wèi qián fēng dū du xú yǎn qīng sān zhōu yáng zhōu zhī jìn líng yōu zhōu zhī yān guó zhū jūn shì yǔ shū fù zhēng lǔ jiāng jūn shí cóng dì fǔ guó jiāng jūn yǎn xi zhōng láng jiàng huán yī lóng xiāng jiāng jūn xuán děng jù zhī zhòng fán bā wàn

这句话大意是:玄为前锋、都督徐、兖、青三州、扬州之晋陵、幽州之燕国诸军事,与叔父征虏将军石、从弟辅国将军琰、西中郎将桓伊、龙骧将军玄等拒之,众凡八万。

xuán xiān qiǎn guǎng líng liú láo zhī wǔ qiān rén zhí zhǐ luò jiàn jí zhǎn liáng chéng jí chéng dì yún bù qí bēng kuì zhēng fù huái shuǐ zhǎn shǒu wàn jí shēng qín wǔ qiān yú rén

这句话大意是:玄先遣广陵刘牢之五千人直指洛涧,即斩梁成及成弟云,步骑崩溃,争赴淮水,斩首万级,生擒五千馀人。

shí yuè fú róng jìn tún shòu yáng

这句话大意是:十月,苻融进屯寿阳。

xuán yǔ yǎn děng xuǎn jīng ruì bā qiān rén jué zhàn féi shuǐ nán lín zhèn zhǎn fú róng fú huò wàn jì de wěi niǎn jí yún mǔ chē qí yú bǎo qì shān jī jǐn jì shù wàn duān niú mǎ lǘ luó luò tuó shí wàn shū

这句话大意是:玄与琰等选精锐八千人决战肥水南,临阵斩苻融,俘获万计,得伪辇及云母车,其馀宝器山积,锦罽数万端,牛马驴骡骆驼十万疋。

yòu yuē fú jiān lǜ zhòng wǔ shí wàn xiàng shòu chūn wèi róng yuē jìn rén ruò zhī zhèn lái biàn yī shí hái nán gù shǒu cháng jiāng suī bǎi wàn zhī zhòng wú suǒ yòng zhī

这句话大意是:又曰:苻坚率众五十万向寿春,谓融曰:"晋人若知朕来,便一时还南,固守长江,虽百万之众,无所用之。

jīn mì wú lái lìng bǐ bù zhī bǐ gù jiāng dōng zài cǐ bì dāng zhàn

现代白话:今秘我来,令彼不知,彼顾江东,在此必当战。

ruò qí kuì bài qiú shǒu cháng jiāng bù fù kě de zé wú shì jì yǐ

现代白话:若其溃败,求守长江,不复可得,则我事济了。

nǎi mì bù yán jiān zì lái wū shì yǐ xiǎo jiàng qí liè zhūn féi běi

这句话大意是:"乃秘不言坚自来,于是以小将旗列屯淝北。

jìn zhēng lǔ jiāng jūn xiè shí guàn jūn jiāng jūn xiè xuán fǔ guó jiāng jūn xiè yǎn xi zhōng láng jiàng huán yī děng bìng zǔ shuǐ nán yī shí shè dù féi shuǐ

这句话大意是:晋征虏将军谢石、冠军将军谢玄、辅国将军谢琰、西中郎将桓伊等并阻水南,一时涉渡淝水。

róng yuē jí wú wèi chéng liè jī zhī bì kè yě

这句话大意是:融曰:"及吴未成列击之,必克也。

jiān yuē bù rán

这句话大意是:"坚曰:"不然。

wǒ zhǎng wū bù bǐ biàn wū shuǐ jīn shě bù rù shuǐ shì yǐ suǒ duǎn jī qí suǒ zhǎng fēi liáng cè yǐ

现代白话:我长于步,彼便于水,今舍步入水,是以所短击其所长,非良策了。

kě xū bǐ guò shuǐ yī shí jī zhī

这句话大意是:可须彼过水,一时击之。

bǐ jì bèi shuǐ jìn tuì wú shù nǎi kě jǐn shā rán hòu chuán fǎng dù jiāng zhí zhǐ kuài jī guān yǔ cháo wàn guó zhī chù bù yì lè hū

现代白话:彼既背水,进退无术,乃可尽杀,然后船舫渡江,直指会稽观禹朝万国之处,不是也很快乐吗。

liè chén yǐ dài jìn jūn

这句话大意是:"列陈以待晋军。

jìn jūn jì jì zhàn yú féi běi

这句话大意是:晋军既济,战于肥北。

jiān bèi zhòng chuāng sān jūn kuì luàn

这句话大意是:坚被重疮,三军溃乱。

jiān chí hái cháng ān

这句话大意是:坚驰还长安。

jìn shū yuē liú yì sù jiāng zhuī huán xuán zhàn wū zhēng róng zhōu

这句话大意是:《晋书》曰:刘毅溯江追桓玄,战于峥嵘州。

yú shí guān jūn shù qiān xuán bīng shén shèng ér xuán jù yǒu bài nǜ cháng yàng qīng gě yú fǎng cè gù qí zhòng mò yǒu dòu xīn

这句话大意是:于时官军数千,玄兵甚盛,而玄惧有败衄,常漾轻舸于舫侧,故其众莫有斗心。

guān jūn chéng fēng zòng huǒ jǐn ruì zhēng xiān xuán zhòng dà kuì

这句话大意是:官军乘风纵火,尽锐争先,玄众大溃。

yòu yuē jiāng jūn wáng dūn fǎn bīng zhì shí tou yù gōng jìn jiāng liú wěi

这句话大意是:又曰:将军王敦反,兵至石头,欲攻晋将刘隗。

wǔ zuì qiè

这句话大意是:(五罪切。

qí jiāng dù hóng yuē liú wěi sǐ shì zhòng duō wèi yì kě kè bù rú shí tou

这句话大意是:)其将杜弘曰:"刘隗死士众多,未易可克,不如石头。

qí shǒu jiāng zhōu lǐ shǎo ēn bīng bù wéi zhī yòng gōng zhī bì bài

这句话大意是:其守将周礼少恩,兵不为之用,攻之必败。

lǐ bài wěi zì zǒu dūn cóng zhī

这句话大意是:礼败,隗自走,"敦从之。

lǐ guǒ kāi chéng mén nà hóng

这句话大意是:礼果开城门纳弘。

zhū jiāng yǔ dūn zhàn jìn shī dà bài

这句话大意是:诸将与敦战,晋师大败。

yòu yuē qián qín fú jiān lǜ bīng lái fá jìn jiāng jūn xiè shí xiè xuán jù zhī

这句话大意是:又曰:前秦苻坚率兵来伐,晋将军谢石、谢玄拒之。

jiān qiǎn qí shàng shū zhū xù shuō shí děng yǐ zhòng shèng yù xié ér jiàng zhī

这句话大意是:坚遣其尚书朱序说石等,以众盛,欲胁而降之。

xù wèi shí yuē ruò qín bǎi wàn zhī zhòng jiē zhì zé mò kě yǐ dí yě

现代白话:序谓石曰:"若秦百万之众皆至,则莫能够敌也。

jí qí zhòng wèi jí yi zài sù zhàn

这句话大意是:及其众未集,宜在速战。

ruò cuò qí qián fēng kě yǐ dé zhì

现代白话:若挫其前锋,能够得志。

jìn jiāng qiǎn shǐ qǐng zhàn xǔ zhī

这句话大意是:"晋将遣使请战,许之。

jiān shī liè zhèn bī féi shuǐ

这句话大意是:坚师列阵逼肥水。

jìn shī bù dé dù

这句话大意是:晋师不得度。

jìn jiāng shǐ wèi jiān jiāng fú róng yuē jūn xuán jūn shēn rù zhì zhèn bī shuǐ cǐ chí jiǔ zhī jì qǐ yù zhàn zhě hu

这句话大意是:晋将使谓坚将苻融曰:"君悬军深入,置阵逼水,此持久之计,岂欲战者吗?

ruò xiǎo tuì shī lìng jiàng shì zhōu xuán pū yǔ jūn gōng huǎn pèi ér guān zhī bù yì měi hu

现代白话:若小退师,令将士周旋,仆与君公缓辔而观之,不是也很美吗!

jiān zhòng jiē yuē yi zǔ shuǐ mò lìng de shàng

这句话大意是:"坚众皆曰:"宜阻水,莫令得上。

wǒ zhòng bǐ guǎ shì bì wàn quán

这句话大意是:我众彼寡,势必万全。

jiān yuē dàn què jūn lìng dé guò wǒ yǐ tiě qí xiàng shuǐ bī ér shā zhī

这句话大意是:"坚曰:"但却军,令得过,我以铁骑向水,逼而杀之。

bù rán yīn qí jǐ shuǐ ér fù zhī

这句话大意是:不然,因其济水而覆之。

wū shì huī jūn què zhèn jūn suì bēn tuì zhì zhī bù kě zhǐ

这句话大意是:"于是麾军却阵,军遂奔退,制之不可止。

xuán yǐ bā qiān jīng zú dù féi bī zhī

这句话大意是:玄以八千精卒渡肥逼之。

róng chí qí lüè zhèn mǎ dào bèi shā jūn suì dà bài

这句话大意是:融驰骑略阵,马倒被杀,军遂大败。

jìn shī chéng shèng zhuī jī sǐ zhě xiāng zhěn

这句话大意是:晋师乘胜追击,死者相枕。

jiān wèi liú shǐ suǒ zhōng dān qí dùn zǒu

这句话大意是:坚为流矢所中,单骑遁走。

yòu mù róng chāo zài jì yuē wū shì hè lài lú gōng sūn wǔ lóu wéi dì dào chū zhàn wáng shī bù lì

这句话大意是:又《慕容超载记》曰:于是贺赖卢、公孙五楼为地道出战,王师不利。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū yuē qián qín fú jiān qiǎn jiàng lǚ guāng lǐng bīng fá qiū cí

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋》曰:前秦苻坚遣将吕光领兵伐龟兹。

guāng jūn qí chéng nán wǔ lǐ wèi yíng shēn gōu gāo lěi guǎng shè yí bīng yǐ mù wéi rén bèi zhī yǐ jiǎ luō zhī lěi shàng

这句话大意是:光军其城南五里为营,深沟高垒,广设疑兵,以木为人,被之以甲,罗之垒上。

qiū cí wáng bó chún yīng chéng zì shǒu nǎi qīng guó cái bǎo qǐng zhū guó lái jiù

这句话大意是:龟兹王帛纯婴城自守,乃倾国财宝,请诸国来救。

wēn sù wèi tóu děng guó wáng hé qī shí yú wàn zhòng yǐ jiù zhī

这句话大意是:温宿、尉头等国王,合七十馀万众以救之。

hú biàn gōng mǎ shàn máo shuò kǎi rú lián suǒ shè bù kě rù zhòng shén dàn zhī

这句话大意是:胡便弓马,善矛槊,铠如连锁,射不可入,众甚惮之。

zhū jiāng xián yù měi yíng jié zhèn àn bīng yǐ jù zhī

这句话大意是:诸将咸欲每营结阵按兵以拒之。

guāng yuē bǐ zhòng wǒ guǎ zhòng yíng yòu xiāng yuǎn shì fēn lì sàn fēi liáng cè yě

这句话大意是:光曰:"彼众我寡,众营又相远,势分力散,非良策也。

wū shì qiān yíng xiāng jiē zhèn wèi gōu suǒ zhī fǎ jīng qí wèi yóu jūn mí féng qí què zhàn yú chéng xi dà bài zhī

这句话大意是:"于是迁营相接,阵为勾锁之法,精骑为游军,弥缝其阙,战于城西,大败之。

chún dùn zǒu wáng hóu jiàng zhě sān shí yú guó

这句话大意是:纯遁走,王侯降者三十馀国。

yòu yuē xī wèi mò dōng wèi qiǎn jiàng hóu jǐng gāo áo cáo děng wéi xī wèi jiāng dú gū xìn wū luò yáng

这句话大意是:又曰:西魏末,东魏遣将侯景、高敖曹等围西魏将独孤信于洛阳。

dōng wèi dà jiàng qí shén wǔ jì hòu

这句话大意是:东魏大将齐神武继后。

xī wèi dà jiàng zhōu wén dì shuài jūn jiù xìn jìn jūn chán dōng

这句话大意是:西魏大将周文帝率军救信,进军瀍东。

jǐng děng yè jiě wéi qù

这句话大意是:景等夜解围去。

jí chen zhōu wén lǜ qīng jì zhuī zhī zhì wū hé shàng

这句话大意是:及晨,周文率轻骑追之,至于河上。

jǐng děng běi jù hé qiáo nán shǔ māng shān wèi zhèn yǔ zhū jūn hé zhàn

这句话大意是:景等北据河桥,南属邙山为阵,与诸军合战。

zhōu wén mǎ zhōng liú shǐ jīng yì suì shī zhī yīn cǐ jūn zhōng rǎo luàn

这句话大意是:周文马中流矢,惊逸,遂失之,因此军中扰乱。

dū du li mù xià mǎ shòu zhōu wén bīng fù zhèn yú shì dà jié zhǎn gāo áo cáo lǔ qí jiá shì wàn wǔ qiān fù hé sǐ zhě yǐ wàn shù

这句话大意是:都督李穆下马授周文兵复振,于是大捷,斩高敖曹,虏其甲士万五千,赴河死者以万数。

shì rì zhì zhèn jì dà shǒu wěi xuán yuǎn cóng chén zhì wèi zhàn shù shí hé fēn wù sì sài mò néng xiāng zhī

这句话大意是:是日置阵既大,首尾悬远,从辰至未,战数十合,氛雾四塞,莫能相知。

dú gū xìn li yuǎn jū yòu zhào guì yí fēng jū zuǒ zhàn bìng bù lì yòu bù zhī zhōu wén suǒ zài jiē qì qí shuài xiān guī kāi fǔ

这句话大意是:独孤信、李远居右,赵贵、怡峰居左,战并不利,又不知周文所在,皆弃其率先归开府。

táng gōng děng wéi hòu jūn yù xìn děng tuì jí yǔ jù hái

这句话大意是:唐公等为后军,遇信等退,即与俱还。

yóu shì nǎi bān shī luò yáng yì shī shǒu

这句话大意是:由是乃班师,洛阳亦失守。

dà jūn zhì hóng nóng shǒu jiāng jiē yǐ qì chéng xi zǒu

这句话大意是:大军至弘农,守将皆已弃城西走。

yòu yuē hòu wèi mò zéi mò shé hòu chì suǒ zài kòu lüě zhōu rén

这句话大意是:又曰:后魏末,贼莫折后炽所在寇掠州人。

li xián lǜ xiāng bīng yǔ jīng zhōu cì shǐ shǐ níng tǎo zhī hòu chì liè zhèn yǐ dài

这句话大意是:李贤率乡兵与泾州刺史史宁讨之,后炽列阵以待。

xián wèi níng yuē zéi jù jié suì jiǔ tú zhòng shén duō shù zhōu zhī rén jiē wèi qí yòng wǒ ruò zǒng wèi yī zhèn bìng lì jī zhī bǐ jì tóng è xiāng jì lǐ bì zǒng cuì wū wǒ shì jì bù fēn zhòng guǎ mò dí wǒ biàn jiù shǒu wěi wú yǐ zhì zhī

这句话大意是:贤谓宁曰:"贼聚结岁久,徒众甚多,数州之人,皆为其用,我若总为一阵,并力击之,彼既同恶相济,理必总萃于我,势既不分,众寡莫敌,我便救,首尾无以制之。

jīn ruò lìng zhū jūn fēn wéi shù zhèn duō shè qí gǔ jǐ jiǎo ér qián yǐ xié zhū zhà yǐ bié tǒng jīng bīng zhí zhǐ hòu chì àn jiǎ ér dài mò yǔ jiāo fēng

这句话大意是:今若令诸军分为数阵,多设旗鼓,掎角而前,以胁诸栅,以别统精兵直指后炽,按甲而待,莫与交锋;。

hòu chì yù qián zé jù wǒ yí bīng

这句话大意是:后炽欲前,则惧我疑兵。

lìng qí jìn bù dé zhàn tuì bù dé zǒu yǐ sì qí xiè gōng zhī bì pò

这句话大意是:令其进不得战,退不得走,以俟其懈攻之,必破。

hòu chì yī bài zé zhòng zhà bù gōng zì bá yǐ

现代白话:后炽一败,则众栅不攻自拔了。

níng bù cóng lǚ zhàn pín běi

这句话大意是:"宁不从,屡战频北。

xián nǎi lǜ shù bǎi qí jìng rù hòu chì yíng shōu qí qī zǐ tóng lì wǔ bǎi yú rén bìng zī zhòng děng

这句话大意是:贤乃率数百骑径入后炽营,收其妻子僮隶五百馀人,并辎重等。

shǔ hòu chì yǔ níng zhàn shèng fāng yù zhuī bēn hū yǔ xián yù

这句话大意是:属后炽与宁战胜,方欲追奔,忽与贤遇。

nǎi qì níng yǔ xián jiē zhàn zéi suì dà bài hòu chì dān qí dùn zǒu

这句话大意是:乃弃宁与贤接战,贼遂大败,后炽单骑遁走。

běi shǐ yuē hòu wèi xiào wén nán fá qí qí jiāng chén xiǎn dá lǜ zhòng jù zhàn

这句话大意是:《北史》曰:后魏孝文南伐齐,齐将陈显达率众拒战。

yuán sōng shēn bèi sān zhàng miǎn zhòu zhí qián yǒng guàn sān jūn jiàng shì cóng zhī xiǎn dá bēn kuì

这句话大意是:元嵩身备三仗,免胄直前,勇冠三军,将士从之,显达奔溃。

dì dà yuè yuē rèn chéng kāng wáng dà yǒu dé fú wén wǔ dùn chū qí mén yǐ gōng cì jué gāo píng xiàn hóu

这句话大意是:帝大悦,曰:"任城康王大有德福,文武顿出其门,以功赐爵高平县侯。

hòu zhōu shū yuē tiān hé liù nián yǔ wén xiàn shuài zhòng èr wàn chū zì lóng mén

这句话大意是:《后周书》曰:天和六年,宇文宪帅众二万出自龙门。

qí jiāng xīn cài wáng kāng dé yǐ xiàn bīng zhì qián jūn xiāo dùn

这句话大意是:齐将新蔡王康德以宪兵至,潜军宵遁。

xiàn nǎi xī guī réng jué yí fén shuǐ shuǐ nán bǎo fù rù wū qí

这句话大意是:宪乃西归,仍掘移汾水水南堡,复入于齐。

rén wèi lüè bù jí yuǎn suì chí biān bèi

这句话大意是:人谓略不及远,遂弛边备。

xiàn nǎi dù hé gōng qí fú lóng děng sì chéng èr rì jǐn bá

这句话大意是:宪乃渡河攻其伏龙等四城,二日尽拔。

yòu jìn gōng zhāng pì kè zhī huò qí jūn shí yí qí chéng lěi

这句话大意是:又进攻张辟,克之,获其军实,夷其城垒。

hú lǜ míng yuè shí zài huá gǔ bù néng jiù zhī nǎi běi gōng yáo xiāng chéng xiàn zhī

这句话大意是:斛律明月时在华谷,不能救之,乃北攻姚襄城,陷之。

shí fén zhōu yòu jiàn wéi rì jiǔ liáng yuán lù jué qiǎn zhù guó yǔ wén shèng yùn sù yǐ kuì zhī

这句话大意是:时汾州又见围日久,粮援路绝,遣柱国宇文盛运粟以馈之。

xiàn zì rù liǎng rǔ gǔ xí kè qí xiāng dù chéng jìn jūn yáo xiāng qí rén yīng chéng gù shǒu yǐ wéi fén zhōu zhī yuán

这句话大意是:宪自入两乳谷,袭克齐相杜成,进军姚襄,齐人婴城固守,以为汾州之援。

qí píng yuán wáng duàn xiào xiān lán líng wáng gāo zhǎng gōng yǐn bīng dà zhì xiàn mìng jiàng shì zhèn ér dài zhī

这句话大意是:齐平原王段孝先、兰陵王高长恭引兵大至,宪命将士阵而待之。

dà jiàng jūn hán huan wèi qí rén suǒ chéng suì yǐ bēn tuì

这句话大意是:大将军韩欢为齐人所乘,遂以奔退。

xiàn shēn zì dū zhàn qí zhòng shāo què

这句话大意是:宪身自督战,齐众稍却。

huì rì mù nǎi gè shōu jūn

这句话大意是:会日暮,乃各收军。

yòu yuē qí shén wǔ suì dù hé bī huá zhōu cì shǐ wáng pí yán shǒu zhī bù kě gōng shè luò jūn wū xǔ yuán xi

这句话大意是:又曰:齐神武遂渡河逼华州,刺史王罴严守,知不可攻,涉洛,军于许原西。

tài zǔ jù wèi nán zhēng zhū zhōu bīng jiē huì nǎi zhào zhū jiāng wèi zhī yuē gāo huān yuè shān dù hé yuǎn lái zhì cǐ tiān wáng zhī shí yě

这句话大意是:太祖据渭南,征诸州兵皆会,乃召诸将,谓之曰:"高欢越山渡河,远来至此,天亡之时也。

wú yù jī zhī hé rú

现代白话:我欲击之怎么样?

zhū jiāng xián yǐ zhòng guǎ bù dí qǐng dài huan gèng xi yǐ jiàn qí shì

这句话大意是:"诸将咸以众寡不敌,请待欢更西,以见其势。

tài zǔ yuē huan ruò de zhì xián yáng rén qíng zhuǎn sāo rǎo

这句话大意是:太祖曰:"欢若得至咸阳,人情转骚扰。

jīn jí qí xīn zhì biàn kě jī zhī

这句话大意是:今及其新至,便可击之。

jí zào fú qiáo wū wèi lìng jūn rén jī sān rì liáng qīng jì dù wèi zī zhòng zì wèi nán jiā wèi ér xi

这句话大意是:"即造浮桥于渭,令军人赍三日粮轻骑渡渭,辎重自渭南夹渭而西。

dōng shí yuè rén chén zhì shā yuàn jù qí shén wǔ jūn liù shí yú lǐ

这句话大意是:冬十月壬辰至沙苑,距齐神武军六十馀里。

qí shén wǔ wén tài zǔ zhì yǐn jūn lái huì

这句话大意是:齐神武闻太祖至,引军来会。

guǐ sì dàn hòu jì gào qí shén wǔ jūn qiě zhì wàng tài zǔ jūn shǎo jìng chí ér jìn bù wéi háng liè zǒng cuì wū zuǒ

这句话大意是:癸巳旦,候骑告齐神武军且至,望太祖军少,竟驰而进,不为行列,总萃于左。

jūn bīng jiāng jiāo tài zǔ míng gǔ shì jiē fèn qǐ yú jǐn děng liù jūn yǔ zhī hé zhàn li bì děng lǜ tiě qí héng jī zhī jué qí jūn wèi èr suì dà pò zhī zhǎn liù qiān yú jí lín zhèn jiàng zhě èr wàn yú rén

这句话大意是:军兵将交,太祖鸣鼓,士皆奋起,于谨等六军与之合战,李弼等率铁骑横击之,绝其军为二,遂大破之,斩六千馀级,临阵降者二万馀人。

tōng diǎn yuē hòu zhōu mò suí wén dì zuò xiāng fǔ shǎo zhǔ

这句话大意是:《通典》曰:后周末,隋文帝作相,辅少主。

xiāng zhōu zǒng guǎn yù chí jiǒng jǔ bīng bù cóng duò wén qiǎn jiàng wéi xiào kuān tǎo zhī

这句话大意是:相州总管尉迟迥举兵不从,隋文遣将韦孝宽讨之。

jiǒng nán dūn lǜ zhòng shí wàn rù wǔ dé jūn wū qìn dōng jù zhī yǔ xiào kuān gé shuǐ xiàng chí

这句话大意是:迥男惇率众十万入武德,军于沁东拒之,与孝宽隔水相持。

nǎi bù bīng èr shí yú lǐ huī jūn xiǎo què yù dài xiào kuān jūn bàn dù ér jī zhī

这句话大意是:乃布兵二十馀里,麾军小却,欲待孝宽军半度而击之。

xiào kuān yīn qí què nǎi míng gǔ qí jìn dūn suì dà bài

这句话大意是:孝宽因其却,乃鸣鼓齐进,惇遂大败。

yòu yuē hòu zhōu mò suí wén dì qiǎn jiàng wéi xiào kuān lǜ bīng tǎo yù chí jiǒng wū xiāng zhōu jūn jìn zhì zhōu jiǒng xī chū qí zú shí sān wàn zhèn yú chéng nán

这句话大意是:又曰:后周末,隋文帝遣将韦孝宽率兵讨尉迟迥于相州,军进至州,迥悉出其卒十三万,阵于城南。

jiǒng jiù xí jūn lǚ suī lǎo yóu bèi jiǎ lín zhèn qí huī xià sān qiān bīng jiē guān zhōng rén wèi zhī lì zhàn

这句话大意是:迥旧习军旅,虽老犹被甲临阵,其麾下三千兵皆关中人,为之力战。

xiào kuān děng jūn shī lì ér què yè zhōng shì nǚ guān zhě rú dǔ gāo jiǒng yǔ li xún nǎi zhěng zhèn xiān fàn guān zhě yīn qí rǎo ér chéng zhī jiǒng zhòng dà bài suì bá qí chéng

这句话大意是:孝宽等军失利而却,邺中士女观者如堵,高颎与李询乃整阵先犯观者,因其扰而乘之,迥众大败,遂拔其城。

yòu yuē hòu hàn mò cáo gōng zhēng zhāng lǔ wū hàn zhōng shǐ zhāng liáo yǔ lè jìn li diǎn děng jiāng qiān yú rén shǒu hé féi jiào yǔ hù jūn xuē tì shǔ hán biān yuē zéi zhì nǎi fā

这句话大意是:又曰:后汉末,曹公征张鲁于汉中,使张辽与乐进、李典等将千馀人守合肥,教与护军薛悌,署函边曰:"贼至乃发。

é ér wú zhǔ sūn quán lǜ shí wàn zhòng wéi hé féi

这句话大意是:"俄而,吴主孙权率十万众围合肥。

nǎi gòng fā jiào jiào yún ruò quán zhì zhe zhāng li jiāng jūn chū zhàn

这句话大意是:乃共发教,教云:"若权至著,张、李将军出战;。

lè jiāng jūn shǒu hù jūn wù de yǔ zhàn

这句话大意是:乐将军守,护军勿得与战。

zhū jiāng jiē yí

这句话大意是:"诸将皆疑。

liáo yuē gōng zhēng zài wài bǐ jiù zhì bài wǒ bì yǐ

现代白话:辽曰:"公征在外,比救至,败我必了。

shì yǐ jiào jí qí wèi hé nì jī zhī zhé qí shèng shì yǐ ān zhòng xīn rán hòu kě shǒu

这句话大意是:是以教及其未合逆击之,折其盛势,以安众心,然后可守。

chéng bài zhī jī zài cǐ yī zhàn zhū jūn hé yí

这句话大意是:成败之机,在此一战,诸君何疑?

li diǎn yì yǔ liáo tóng

这句话大意是:"李典亦与辽同。

wū shì liáo yè mù gǎn sǐ zhī shì de bā bǎi rén zhuī niú xiǎng jiàng shì míng rì dà zhàn

这句话大意是:于是辽夜募敢死之士,得八百人,椎牛飨将士,明日大战。

píng dàn liáo pī jiǎ chí jǐ xiān dēng xiàn zhèn shā shù shí rén zhǎn èr jiāng dà hū zì míng chōng lěi rù zhì quán huī xià

这句话大意是:平旦,辽披甲持戟,先登陷阵,杀数十人,斩二将,大呼自名,冲垒入,至权麾下。

quán dà jīng zhòng bù zhī suǒ wéi zǒu dēng gāo zhǒng yǐ cháng jǐ zì shǒu

这句话大意是:权大惊,众不知所为,走登高冢,以长戟自守。

quán bù gǎn dòng yáo jiàn suǒ jiāng zhòng shǎo nǎi jù wéi liáo

这句话大意是:权不敢动,遥见所将众少,乃聚围辽。

lǜ zuǒ yòu huī zhí qián jí jī wéi kāi liáo jiāng huī xià shù shí rén dé chū yú zhòng hào hū yuē jiāng jūn qì wǒ hu

这句话大意是:率左右麾,直前急击,围开,辽将麾下数十人得出,馀众号呼曰:"将军弃我吗?

liáo fù huán tū wéi bá chū yú zhòng

这句话大意是:"辽复还突围,拔出馀众。

quán rén mǎ jiē pī mǐ pī pǐ mǐ fǎn

这句话大意是:权人马皆披靡,(披,匹靡反。

wú gǎn dāng zhě

这句话大意是:)无敢当者。

zì cháo zhàn zhì rì zhōng wú rén duó qì hái xiū shǒu bèi zhòng xīn nǎi ān zhū jiāng xián fú

这句话大意是:自朝战至日中,吴人夺气,还修守备,众心乃安,诸将咸服。

quán gōng hé féi shí yú rì chéng bù kě bá nǎi yǐn tuì

这句话大意是:权攻合肥十馀日,城不可拔,乃引退。

liáo lǜ zhū jūn zhuī jī zhī jǐ fù huò quán

这句话大意是:辽率诸军追击之,几复获权。

sūn shèng yuē fu bīng gù guǐ dào qí zhèng xiāng zī ruò jiàng shuài bù zhī zé qì shī zhī dào yě

这句话大意是:(孙盛曰:夫兵固诡道,奇正相资,若将帅不知,则弃师之道也。

zhì wū hé féi zhī shǒu xuán ruò wú yuán zhuān rèn yǒng zhě zé hào zhàn shēng huàn zhuān rèn qiè zhě zé jù xīn nán bǎo

这句话大意是:至于合肥之守,悬弱无援,专任勇者则好战生患,专任怯者则惧心难保。

qiě bǐ zhòng wǒ guǎ xīn bì huái tān duò yǐ zhì mìng zhī bīng jī tān duò zhī zú qí shì bì shèng shèng ér hòu shǒu bì gù

这句话大意是:且彼众我寡,心必怀贪堕,以致命之兵,击贪堕之卒,其势必胜,胜而后守必固。

shì yǐ wèi wǔ zá xuǎn wǔ lì cān yǐ tóng yì wèi zhī mì jiào yi qí yòng shì

这句话大意是:是以魏武杂选武力,参以同异,为之密教,宜其用事。

zhì shì ér yīng ruò hé fú qì miào yǐ

现代白话:至是而应,若合符契,妙了!

běi qí shū yuē mù róng shào zōng yǔ hóu jǐng zhàn wū guō yáng dà pò jǐng jūn nì sǐ wū wō shuǐ shuǐ bù wéi liú

这句话大意是:《北齐书》曰:慕容绍宗与侯景战于涡阳,大破景军,溺死于涡水,水不为流。

jǐng zǒu huái nán

这句话大意是:景走淮南。

✦ You read 兵部·卷四十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.