太平御览 · 李昉 · Chapter 363 of 1000

人事部·卷四

PinyinModern Translation
Size

这句话大意是:○字。

lǐ jì guān yì yuē guān ér zì zhī chéng rén zhī dào yě

这句话大意是:《礼记·冠义》曰:冠而字之,成人之道也。

chūn qiū shuō yuē zì zhě shì yě

这句话大意是:《春秋说》曰:字者饰也。

xiè chéng hòu hàn shū yuē fu xiè zì nán róng běi dì líng zhōu rén yě

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:傅燮,字南容,北地灵州人也。

běn zì yòu qǐ mù nán róng sān fù bái guī nǎi gǎi yān

现代白话:本字幼起,慕南容三复白圭,乃改呢。

jìn zhōng xìng shū yuē zhū gě huī zì dào míng zé dì yě

这句话大意是:《晋中兴书》曰:诸葛恢,字道明,赜弟也。

ruò guàn zhī míng shì shǒu jí qiū zhǎng zhuǎn lín yí lìng

这句话大意是:弱冠知名,试守即丘长,转临沂令。

zhí tiān xià luàn bì dì jiāng zuǒ

这句话大意是:值天下乱,避地江左。

yú shí yǐng chuān xún kǎi zì dào míng

这句话大意是:于时颍川荀闿,字道明;。

chén liú cài mó zì dào míng

这句话大意是:陈留蔡谟,字道明。

jù yǒu míng yù hào yuē zhōng xīng sān míng

这句话大意是:俱有名誉,号曰中兴三明。

shí rén wèi zhī gē yuē jīng dū sān míng gè yǒu míng cài shì rú yǎ xún gé qīng

这句话大意是:时人为之歌曰:"京都三明各有名,蔡氏儒雅荀葛清。

yòu yuē kǒng yú zì jìng kāng shǎo yǔ tóng jùn zhāng mào zì wěi kāng dīng tán zì zi kāng jù zhī míng hào yuē kuài jī sān kāng

这句话大意是:又曰:孔愉字敬康,少与同郡张茂字伟康、丁潭字子康俱知名,号曰会稽三康。

xú guǎng jìn jì yuē huán wēn cái qì xióng jùn huī shuǎng líng mài

这句话大意是:徐广《晋纪》曰:桓温才气雄俊,恢爽陵迈。

wēn jiào jiàn qí yòu shí zhī bì fēi cháng gù fù yí zì yuē wēn

这句话大意是:温峤见其幼时,知必非常,故父彝字曰温。

bái hǔ tōng yuē rén suǒ yǐ yǒu zì hé

这句话大意是:《白虎通》曰:人所以有字何?

suǒ yǐ guān dé míng gōng jìng chéng rén yě

这句话大意是:所以冠德明功敬成人也。

gù lǐ shì guān jīng yuē bīn běi miàn zì zhī

这句话大意是:故《礼·士冠》经曰:"宾北面字之。

yòu yuē guān ér zì zhī jìng qí míng yě

这句话大意是:"又曰:冠而字之,敬其名也。

suǒ yǐ wǔ shí nǎi chēng bó zhòng zhě wǔ shí zhī tiān mìng sī lǜ dìng yě

这句话大意是:所以五十乃称伯仲者,五十知天命,思虑定也。

néng cóng sì shí cháng yòu zhī xù gù yǐ bó zhòng hào yě

这句话大意是:能从四时长幼之序,故以伯仲号也。

xún shì jiā chuán yuē xún kǎi zì mào bó xiǎo ér zhī wài zǔ jìn xuān wáng shén qì zhī zì wèi hǔ zǐ

这句话大意是:《荀氏家传》曰:荀恺字茂伯,小而知,外祖晋宣王甚器之,字为虎子。

dì kuī wèi lóng zǐ

这句话大意是:弟悝为龙子。

wáng měi wèi yuē sì rǔ zhǎng dà dāng gòng tiān xià

现代白话:王每谓曰:"俟你长大,当共天下。

chén wǔ bié zhuàn yuē wǔ hú rén yù wū lín shuǐ lìng chén jūn

这句话大意是:《陈武别传》曰:武,胡人,育于临水令陈君。

jūn qí zhī qǐ yì yù yì qí gù zì

这句话大意是:君奇之,起议欲易其故字。

wǔ cháng guì zì qǐ yuē lǐ yǔ yǒu zhī dū tíng shǔ shù wén zhǎng zhě yǔ jīn dāng yì zì shí yǒu sī xīn

这句话大意是:武长跪自启曰:"里语有之,都亭鼠数闻长者语,今当易字,实有私心。

cháng wén zhǎng qīng mù lìn xiàng rú zhī xíng gù zì xiàng rú

这句话大意是:尝闻长卿慕蔺相如之行,故字相如。

wǎng zài xiāng lǐ jiǔ wén gù lǎo zhī shuō chēng hàn shǐ sū wǔ zhí zhōng shǒu zhì bù fú chán yú liú fàng mò běi yōng jié mù yáng jì qiū yàn yǐ su xīn yīn xíng yún ér tuō chéng gāo shān yǎng zhǐ yì qiè mù zhī

这句话大意是:往在乡里,久闻故老之说,称汉使苏武执忠守志,不服单于,流放漠北,拥节牧羊,寄秋雁以诉心,因行云而托诚,高山仰止,意窃慕之。

chén shì jiā qí zhì suì míng zhī yuē wǔ

这句话大意是:"陈氏嘉其志,遂名之曰武。

yòu yù lìng zì zhòng xiǎn

这句话大意是:又欲令字仲显。

qí běn shì hú rén ér shí lè shí hǔ huì hú yuē guó rén gù yīn zì zhī yuē guó wǔ

这句话大意是:其本是胡人,而石勒、石虎讳胡曰国人,故因字之曰国武。

yǐn wén zi yuē kāng qú zhǎng zhě zì tóng yuē shàn bó yīn fu zì quǎn yuē shàn shì bīn kè bù guò qí mén zhě sān nián

这句话大意是:《尹文子》曰:康衢长者字僮曰善搏,(音傅)字犬曰善噬,宾客不过其门者三年。

zhǎng zhě guài ér wèn zhī yǐ shí duì wū shì gǎi zhī bīn kè fù wǎng

这句话大意是:长者怪而问之,以实对,于是改之,宾客复往。

shèng zhèng lùn yuē xué zhě bù zhī mèng kē zì àn zi sī shū jí kǒng cóng zǐ yǒu mèng zǐ jū jí shì kē yě

这句话大意是:《圣证论》曰:学者不知孟轲字,按子思书及《孔丛子》有"孟子居",即是轲也。

kē shǎo jū kǎn kē gù míng kē zì zi jū yě

这句话大意是:轲少居坎轲,故名轲,字子居也。

xíng tǐ

这句话大意是:○形体。

shì míng yuē xíng yǒu xíng xiàng zhī yì yě

这句话大意是:《释名》曰:形有形像之异也。

tǐ dì yě

这句话大意是:体,弟也;。

gǔ ròu máo xuè biǎo lǐ dà xiǎo xiāng cì dì yě

这句话大意是:骨肉、毛血、表里、大小相次第也。

shàng shū dà chuán yuē yáo bā méi shùn sì tóng zǐ yǔ qí tiào tāng biǎn wén wáng sì rǔ

这句话大意是:《尚书大传》曰:尧八眉,舜四瞳子,禹其跳,汤扁,文王四乳。

bā zhě rú bā zì zhě yě

这句话大意是:八者,如八字者也;。

qí tiào zhě qī yě

这句话大意是:其跳者,踦也;。

qí fā shēng yě

这句话大意是:(其发声也。

qī bù zú bù néng xiāng yù yě

这句话大意是:踦步,足不能相遇也。

biǎn zhě kū yě

这句话大意是:)扁者,枯也。

yán tāng tǐ bàn xiǎo xiàng piān kū

这句话大意是:(言汤体半小象扁枯。

yán jiē bù shàn yě

这句话大意是:)言皆不善也。

hán shī wài zhuàn yuē wéi tiān mìng běn rén qíng rén yǒu wǔ cáng liù fǔ

这句话大意是:《韩诗外传》曰:惟天命本人情,人有五藏六府。

hé wèi wǔ zàng

这句话大意是:何谓五藏?

qíng cáng wū shèn shén cáng wū xīn hún cáng wū gān pò cáng wū fèi zhì cáng wū pí

这句话大意是:情藏于肾,神藏于心,魂藏于肝,魄藏于肺,志藏于脾。

hé wèi liù fǔ

这句话大意是:何谓六府?

yān hóu liàng rù zhī fǔ

这句话大意是:咽喉,量入之府;。

wèi zhě wǔ gǔ zhī fǔ

这句话大意是:胃者,五谷之府;。

dà cháng zhuǎn shū zhī fǔ

这句话大意是:大肠,转输之府;。

xiǎo cháng shòu chéng zhī fǔ

这句话大意是:小肠,受成之府;。

dǎn jī jīng zhī fǔ

这句话大意是:胆,积精之府;。

páng guāng jīng yè zhī fǔ yě

这句话大意是:膀胱,精液之府也。

xiào jīng yuán shén qì yuē rén tóu yuán xiàng tiān zú fāng fǎ de wǔ zàng xiàng wǔ xíng sì zhī fǎ sì shí jiǔ qiào fǎ jiǔ fēn mù fǎ rì yuè gān rén fèi yì zhì zhī xīn lǐ dǎn duàn pí xìn páng guāng jué nán fā xiù fǎ xīng chén jié fǎ rì suì cháng fǎ qián

这句话大意是:《孝经援神契》曰:人头圆象天,足方法地,五藏象五行,四肢法四时,九窍法九分,目法日月,肝仁,肺义,志知,心礼,胆断,脾信,膀胱决难发袖法星辰,节法日岁,肠法钤。

líng gōu yě zhǔ jiàn bì

这句话大意是:(铃,钩也,主键闭。

dōng guān hàn jì yuē zhào shū lìng gōng chén jiā gè zì jì gōng zhuàng bù dé zì zēng jiā yǐ biàn shí shì huò zì dào xiān zǔ xíng mào biǎo xiāng wú yì shì shí

这句话大意是:《东观汉记》曰:诏书令功臣家各自记功状,不得自增加以变时事,或自道先祖形貌、表相,无益事实。

fù yuē chǐ cháng yī cùn lóng yán hǔ kǒu qí máo yì gǔ xíng róng jí biàn yì fēi zhào shū zhī suǒ zhī yě

这句话大意是:复曰齿长一寸,龙颜虎口,奇毛异骨,形容极变,亦非诏书之所知也。

yòu yuē shàng fù yǐ zhū yòu wèi hù jūn cháng shè zhǐ wū zhōng

这句话大意是:又曰:上复以朱祐为护军,常舍止于中。

yòu shì yàn cóng róng yuē cháng ān zhèng luàn yún yǒu rì jiǎo zhī xiāng

这句话大意是:祐侍宴,从容曰:"长安政乱,云有日角之相。

cóng yǐ guān shàng fēng cǎi

这句话大意是:"从以观上风采。

shàng yuē zhào cì jiān shōu hù jūn

这句话大意是:上曰:"召刺奸收护军!

yòu yóu shì bù fù yán

这句话大意是:"祐由是不复言。

jiāng biǎo chuán yuē sūn quán shēng ér fāng yí dà kǒu mù yǒu jīng guāng

这句话大意是:《江表传》曰:孙权生而方颐,大口,目有精光。

jìn qǐ jū zhù yuē huái dì láng yá gōng wáng zǐ mǔ yuē xià hóu shì

这句话大意是:《晋起居注》曰:怀帝,琅琊恭王子,母曰夏侯氏。

dì shēng yǒu bái háo shēng wū mù zuǒ jiǎo lóng yán lóng zhǔn yǎn yǒu jīng yào

这句话大意是:帝生有白毫生于目左角,龙颜,隆准,眼有精曜。

shǔ li shū yuē wǔ dì huì xióng zì zhòng jùn shǐ zǔ dì sān zi

这句话大意是:《蜀李书》曰:武帝讳雄,字仲俊,始祖第三子。

dì shēn cháng bā chǐ sān cùn měi róng mào

这句话大意是:帝身长八尺三寸,美容貌。

xiāng gōng xiāng zhī yuē cǐ jūn jiāng guì qí xiāng yǒu sì mù rú zhòng yún bí rú guī lóng kǒu rú fāng qì ěr rú xiāng wàng

这句话大意是:相工相之曰:"此君将贵,其相有四:目如重云,鼻如龟龙,口如方器,耳如相望。

fǎ wèi guì rén wèi guò sān gōng bù yí yě

这句话大意是:法为贵人,位过三公,不疑也。

dì měi zhōu xuán xiāng lǐ yǒu shí zhě jiē qì zhòng zhī

这句话大意是:"帝每周旋乡里,有识者皆器重之。

yǒu liú huà zhě dào shù shì yě tài kāng zhōng měi yǔ xiāng lǐ yuē li zhòng jùn yǒu dà guì zhī biǎo zhōng wéi rén zhǔ yě

这句话大意是:有刘化者,道术士也,太康中每语乡里曰:"李仲俊有大贵之表,终为人主也。

chē pín qín shū yuē fú jiān shí sì yí bīn fú còu jí guān zhōng sì fāng zhǒng rén jiē qí mào yì sè

这句话大意是:车频《秦书》曰:苻坚时,四夷宾服,凑集关中四方种人,皆奇貌异色。

jìn rén wéi zhī tí mù wèi hú rén wèi cè bí dōng yí wèi guǎng miàn kuò é běi dí wèi kuāng jiǎo miàn nán mán wèi zhǒng tí fāng fāng yǐ lèi míng yě

这句话大意是:晋人为之题目,谓胡人为侧鼻,东夷为广面阔额,北狄为匡脚面,南蛮为肿蹄方,方以类名也。

wú jūn qí chūn qiū yuē tài zǔ shén róng kuí wú tiān biǎo yīng tè tǐ yǒu lóng wén kuān yǎ chén shēn xǐ nù bù xíng wū rén

这句话大意是:吴均《齐春秋》曰:太祖神容魁梧,天表英特,体有龙文,宽雅沉深,喜怒不形于人。

suí shū yuē gāo zǔ wén dì lóng yán é yǒu wǔ zhù rù dǐng mù guāng wài shè

这句话大意是:《隋书》曰:高祖文帝龙颜,额有五柱入顶,目光外射。

yàn zǐ chūn qiū yuē yī yǐn jù shēn tāng yǔ

这句话大意是:《晏子春秋》曰:伊尹倨身,汤伛。

sūn qīng zǐ yuē wèi líng gōng yǒu chén gōng sūn lǚ zhǎng qī chǐ miàn jū sān chǐ guǎng sān cùn bí mù qǔ jù míng zhèn tiān xià

这句话大意是:《孙卿子》曰:卫灵公有臣公孙吕,长七尺,面居三尺广三寸,鼻目取具,名振天下。

guǎn zǐ yuē zǐ chǎn rì jiǎo yàn píng zhòng yuè jiǎo wěi shēng xī jiǎo liǔ xià huì shǐ yú fǎn jiǎo

这句话大意是:《管子》曰:子产日角,晏平仲月角,尾生犀角,柳下惠、史鱼反角。

wén zi yuē rén tóu zhī yuán yǐ fǎ tiān zú zhī fāng yǐ xiàng de

这句话大意是:《文子》曰:人头之圆以法天,足之方以象地。

tiān yǒu sì shí wǔ xíng jiǔ jiě sān bǎi liù shí rì rén yì fù yǒu sì zhī wǔ zàng jiǔ qiào sān bǎi liù shí jié

这句话大意是:天有四时、五行、九解、三百六十日,人亦复有四支、五藏、九窍、三百六十节。

tiān yǒu fēng yún hán shǔ rén yì yǒu qǔ wū xǐ nù dǎn wèi yún fèi wèi yǔ pí wèi fēng shèn wèi diàn gān wèi léi yǐ yǔ tiān de xiāng lèi ér xīn wèi zhī zhǔ

这句话大意是:天有风云寒暑,人亦有取于喜怒,胆为云,肺为雨,脾为风,肾为电,肝为雷,以与天地相类,而心为之主。

ěr mù zhě rì yuè yě ér xuè qì zhě fēng yǔ yě

这句话大意是:耳目者,日月也,而血气者,风雨也。

rì yuè shī xíng ér báo shí wú guāng

这句话大意是:日月失行而薄蚀无光;。

fēng yǔ fēi shí huǐ shé shēng zāi

这句话大意是:风雨非时,毁折生灾;。

wǔ xīng shī xíng zhōu tǔ shòu qí yāng

这句话大意是:五星失行,州土受其殃。

tiān dì zhī dào ài qí shén míng rén zhī ěr mù hé néng jiǔ qín ér bù ài jīng shén hé néng jiǔ chí ér bù zhǐ

这句话大意是:天地之道,爱其神明,人之耳目,何能久勤而不爱,精神何能久驰而不止!

shì gù shèng rén nèi ér bù shī yě

这句话大意是:是故圣人内而不失也。

kǒng cóng zǐ yuē wèi ān lí wáng yù yǐ mǎ huí wèi xiāng wèn zi shùn yuē huí wéi rén pián pián liàng zhí zhī zhàng fū yě

这句话大意是:《孔丛子》曰:魏安厘王欲以马回为相,问子顺曰:"回为人便便,亮直之丈夫也?

shùn yuē wén zhū sūn qīng qí wéi rén zhǎng mù ér shǐ shì bì tǐ fāng ér xīn yuán

这句话大意是:"顺曰:"闻诸孙卿,其为人长目而豕视,必体方而心圆。

chén jiàn qí miàn fēi bù wěi qí tǐ gàn ér yí qí mù

这句话大意是:臣见其面非不伟,其体干而疑其目。

wáng zú yòng zhī guǒ yǐ chǎn dé zuì

这句话大意是:"王卒用之,果以谄得罪。

zhuāng zi yuē lǎo lái zǐ dì zǐ chū xīn yù zhòng ní fǎn yǐ gào yuē yǒu rén wū bǐ xiū shàng ér qù xià mò lǚ ér hòu ěr ěr què jìn hòu ér shàng lóu yě

这句话大意是:《庄子》曰:老莱子弟子出薪遇仲尼,反以告,曰:"有人于彼,修上而趣下,末偻而后耳,(耳却近后而上偻也。

shì ruò yíng sì hǎi bù zhī qí shuí shì zhī zǐ

这句话大意是:)视若营四海,不知其谁氏之子。

lǎo lái zǐ yuē shì qiū yě

现代白话:"老莱孔子说:"是丘也。

huái nán zǐ yuē xíng zhě shēng zhī shě yě

这句话大意是:《淮南子》曰:形者,生之舍也。

yòu yuē fu shén zhě suǒ shòu wū tiān yě

这句话大意是:又曰:夫神者,所受于天也;。

ér xíng tǐ zhě suǒ bǐng wū de yě

这句话大意是:而形体者,所禀于地也。

gù yuē yī shēng èr èr shēng sān sān shēng wàn wù

这句话大意是:故曰一生二,二生三,三生万物。

gù yuē yī yuè ér qì èr yuè ér xuè sān yuè ér tāi sì yuè ér bāo wǔ yuè ér jīn liù yuè ér gǔ qī yuè ér chéng bā yuè ér dòng jiǔ yuè ér zào shí yuè ér shēng

这句话大意是:故曰一月而气,二月而血,三月而胎,四月而胞,五月而筋,六月而骨,七月而成,八月而动,九月而躁,十月而生。

xíng tǐ yǐ chéng wǔ zàng nǎi xíng

这句话大意是:形体以成,五藏乃形。

shì yǐ fèi zhǔ mù shèn zhǔ bí dǎn zhǔ kǒu gān zhǔ ěr

这句话大意是:是以肺主目,肾主鼻,胆主口,肝主耳。

yòu dì xíng piān yuē dōng fāng chuān gǔ zhī suǒ zhǔ rì yuè zhī suǒ shēng qí rén ruì xíng xiǎo tóu lóng bí dà kǒu yuān jiān qǐ xíng qiào tōng wū mù jīn qì shǔ yān cāng sè zhǔ gān zhǎng dà zǎo zhī ér bù shòu

现代白话:又《地形篇》曰:东方,川谷之所主,日月之所生,其人锐形小头,隆鼻大口,鸢肩企行,窍通于目,筋气属呢,苍色主肝,长大早知而不寿。

nán fāng yáng qì zhī suǒ jiā shǔ shī jū zhī qí rén duò xíng ruì shàng dà kǒu jué zì qiào tōng wū ěr xuè mài shǔ yān chì sè zhǔ xīn zǎo zhuàng ér yāo

现代白话:南方,阳气之所浃,暑湿居之,其人堕形锐上,大口决眦,窍通于耳,血脉属呢,赤色主心,早壮而夭。

xī fāng gāo tǔ chuān gǔ chū yān rì yuè rù yān qí rén jiē fāng miàn xiū jǐng yǎng xíng qiào tōng wū bí pí gé shǔ yān bái sè zhǔ fèi ér yǒng gǎn bù rén

现代白话:西方高土,川谷出呢,日月入呢,其人皆方面修颈,卬行,窍通于鼻,皮革属呢,白色主肺,而勇敢不仁。

běi fāng yōu huì bù míng tiān zhī suǒ bì zhě yě hán bīng zhī suǒ jī zhě yě qí rén xī xíng duǎn jǐng dà jiān xià kāo qiào tōng wū yīn gǔ gàn shǔ yān hēi sè zhǔ shèn qí rén chǔn yú ér shòu

现代白话:北方,幽晦不明,天之所闭者也,寒冰之所积者也,其人翕形短颈,大肩下尻,窍通于阴,骨干属呢,黑色主肾,其人蠢愚而寿。

zhōng yāng sì dá fēng qì zhī suǒ tōng yǔ lù zhī suǒ huì yě qí rén dà miàn duǎn yí měi xū qiào tōng wū kǒu fū ròu shǔ yān huáng sè zhǔ wèi ér huì shèng

现代白话:中央四达,风气之所通,雨露之所会也,其人大面短颐,美须,窍通于口,肤肉属呢,黄色主胃而惠圣。

bó wù zhì yuē dōng fāng shǎo yáng rì yuè suǒ chū shān gǔ qīng lǎng qí rén jiāo hǎo

这句话大意是:《博物志》曰:东方少阳,日月所出,山谷清朗,其人姣好。

xī fāng shǎo yīn rì yuè suǒ rù qí tǔ qiào míng qí rén gāo bí shēn mù duō máo

这句话大意是:西方少阴,日月所入,其土窍冥,其人高鼻深目,多毛。

nán fāng tài yáng tǔ xià shuǐ wò qí rén dà kǒu

这句话大意是:南方太阳,土下水沃,其人大口。

běi fāng tài yīn tǔ píng guǎng shēn qí rén guǎng miàn suō jǐng

这句话大意是:北方太阴,土平广深,其人广面缩颈。

zhōng yāng sì chāo fēng yǔ jiāo shān gǔ jùn qí rén duān lì

这句话大意是:中央四抄,风雨交,山谷峻,其人端立。

shén xiān chuán yuē wáng lǐ jīn jiǎo nèi jīng jiē yún lǎo zi huáng sè měi xū guǎng sǎng cháng ěr dà mù shū chǐ fāng kǒu hòu chún yǒu cān wǔ dá lǐ yú mù hǔ bí chún gǔ shuāng zhù ěr yǒu sān mén zú dǎo èr wǔ shǒu bào shí zhàng

这句话大意是:《神仙传》曰:《王礼》、《金{角}》、《内经》皆云老子黄色美须,广颡长耳,大目疏齿,方口厚唇,有参午达理,鱼目虎鼻,纯骨双柱,耳有三门,足蹈二五,手抱十丈。

liè nǚ zhuàn yuē shì nóng zhī shēng shū yú yě shēng ér shì zhī yuē shì hǔ mù ér shǐ huì yuān jiān ér niú fù xī hè kě mǎn shì bù kě yàn yě

这句话大意是:《列女传》曰:柿脓之生叔鱼也,生而视之,曰:"是虎目而豕喙,鸢肩而牛腹,谿壑可满,是不可厌也。

li tái bié zhuàn yuē gōng zhǎng qī chǐ bā cùn duō xū rán bā méi zuǒ ěr yǒu jī biǎo xiàng zhěn rú dǐng zú shǒu wò sān gōng zhī zì

这句话大意是:《李邰别传》曰:公长七尺八寸,多须髯,八眉,左耳有奇表,项枕如鼎足,手握三公之字。

guǎn níng bié zhuàn yuē níng shēn cháng bā chǐ lóng yán xiù mù

这句话大意是:《管宁别传》曰:宁身长八尺,龙颜秀目。

lùn héng yuē cāng jié sì mù ér zuǒ dì gōng zǐ zhòng ěr pián xié wèi zhū hóu bà sū qín gǔ bí wèi liù guó xiāng zhāng yí pǐ xié xiāng qín wèi

这句话大意是:《论衡》曰:苍颉四目而佐帝,公子重耳骈胁为诸侯霸,苏秦骨鼻为六国相,张仪仳胁相秦、魏。

tóu shàng

这句话大意是:○头上。

shuō wén yuē shǒu tóu yě

这句话大意是:《说文》曰:首,头也。

kuī kǒu wǎ qiè

这句话大意是:顝、(口瓦切。

shuò yóng dà tóu yě

这句话大意是:)硕、颙,大头也;。

kē xiǎo tóu yě

这句话大意是:颗,小头也。

shì míng yuē tóu dú yě

这句话大意是:《释名》曰:头,独也。

chù tǐ gāo ér dú zūn yě

这句话大意是:处体高而独尊也。

shǒu shǐ yě

这句话大意是:首,始也。

yì wèi jì guà yuē yǐn jiǔ rú qí shǒu yǒu fú shī shì

这句话大意是:《易·未济卦》曰:饮酒,濡其首,有孚失是。

yǐn jiǔ rú shǒu yǒu fú shī shì dān jiǔ wú jié

这句话大意是:(饮酒濡首,有孚失是,躭酒无节。

yòu yuē shuō guà yuē qián wéi shǒu

这句话大意是:又曰:《说卦》曰:干为首。

hán shī wài zhuàn yuē qín xi qín dài fū jiàn bǎi lǐ xī bú jiàn nà

这句话大意是:《韩诗外传》曰:禽息,秦大夫,荐百里奚,不见纳。

mù gōng chū dāng chē yǐ tóu jī niè nǎo nǎi jīng chū yuē chén shēng wú bǔ yú guó bù rú sǐ yě

这句话大意是:缪公出,当车以头击𫔶,脑乃精出,曰:"臣生无补于国,不如死也。

mù gōng gǎn wù ér yòng bǎi lǐ xī

这句话大意是:"缪公感悟而用百里奚。

lǐ dòu wēi yí yuē jūn chéng huǒ ér wáng qí mín ruì tóu

这句话大意是:《礼斗威仪》曰:君乘火而王其民,锐头;。

jūn chéng shuǐ ér wáng qí mín dà tóu

这句话大意是:君乘水而王其民,大头。

lǐ jì yù zǎo yuē tóu róng zhí bù qīng gù yě

这句话大意是:《礼记·玉藻》曰:头容直,(不倾顾也。

tóu jǐng bì zhōng

这句话大意是:)头颈必中。

tóu róng zhí yě

这句话大意是:(头容直也。

lè zhī tú yuē chì dì ruì tóu hēi dì dà tóu

这句话大意是:《乐汁图》曰:赤帝锐头,黑帝大头。

zhū jūn zhù yuē ruì tóu xiàng zhū niǎo yě

这句话大意是:(朱均注曰:锐头,像朱鸟也。

zuǒ zhuàn zhāo wǔ nián yuē shù niú bēn qí mèng zhòng zhī zǐ shā zhū sāi guān zhī wài tóu qí shǒu yú níng fēng zhī jí shàng

这句话大意是:《左传·昭五年》曰:竖牛奔齐,孟仲之子杀诸塞关之外,投其首于宁风之棘上。

chūn qiū xuán mìng bāo yuē tóu zhě shén suǒ jū shàng yuán xiàng tiān qì zhī fǔ yě

这句话大意是:《春秋玄命苞》曰:头者神所居,上员象天,气之府也。

suì bì shí èr gù rén tóu zhǎng yī chǐ èr cùn

这句话大意是:岁必十二,故人头长一尺二寸。

ěr yǎ yuē xuán shǒu yě

现代白话:《你雅》曰:玄,首也。

zuǒ zhuàn yuē dí rén guī xiān zhěn zhī xuán

这句话大意是:(《左传》曰:狄人归先轸之玄。

xiào jīng yuán shén qì yuē tóu yuán xiàng tiān zú fāng fǎ de

这句话大意是:《孝经援神契》曰:头圆象天,足方法地。

shǐ jì yuē lìn xiāng rú wèi zhào shǐ qín chí bì què lì yǐ zhù wèi qín wáng yuē zhào wáng zhāi jiè wǔ rì shǐ chén fèng bì

这句话大意是:《史记》曰:蔺相如为赵使秦,持璧却立,倚柱谓秦王曰:"赵王斋戒五日,使臣奉璧。

jīn dài wáng jiàn chén lǐ jié shén jù de bì fu zhī měi rén yǐ wéi xì nòng chén gù fù qǔ bì

这句话大意是:今大王见臣,礼节甚倨,得璧傅之美人以为戏弄,臣故复取璧。

dài wáng bì yù jí chén chén tóu jīn yǔ bì jù suì wū zhù yǐ

现代白话:大王必欲急臣,臣头今与璧俱碎于柱了。

yòu yuē xū gǔ shǐ qín jiàn fàn jū

这句话大意是:又曰:须贾使秦,见范雎。

jū shù zhī yuē wèi wǒ gào wèi wáng jí chí wèi qí tóu lái

这句话大意是:雎数之曰:"为我告魏王,急持魏齐头来!

bù zhě wǒ tú dà liáng

这句话大意是:不者,我屠大梁。

gǔ guī gào qí wáng nì zhào píng yuán jūn suǒ

这句话大意是:"贾归告齐,亡匿赵平原君所。

qí suì zì jǐng zhào wáng qǔ tóu yǔ qín

这句话大意是:齐遂自刭,赵王取头与秦。

yòu yuē luán bù wèi liáng dài fū shǐ wū qí wèi hái

这句话大意是:又曰:栾布为梁大夫,使于齐,未还。

hàn zhū péng yuè xiāo tóu luò yáng xià zhào yuē yǒu gǎn shōu shì zhě bǔ zhī

这句话大意是:汉诛彭越,枭头雒阳,下诏曰:"有敢收视者,捕之。

luán bù cóng qí hái zòu shì yú péng yuè tóu xià

这句话大意是:"栾布从齐还,奏事于彭越头下。

zhàn guó cè yuē sān jìn fēn zhī shì zhào xiāng zi zuì yuàn zhī bó qī qí tóu yǐ wéi yǐn qì

这句话大意是:《战国策》曰:三晋分知氏,赵襄子最怨知伯,漆其头以为饮器。

shǐ jì tóng

这句话大意是:(《史记》同。

yòu yuē bái tóu rú xīn qīng gài rú jiù

这句话大意是:又曰:白头如新,倾盖如旧。

hàn shū yuē xiàng jiè gù jiàn hàn qí sī mǎ lǚ mǎ tóng yuē ruò fēi wú gù rén hu

现代白话:《汉书》曰:项藉顾见汉骑司马吕马童曰:"若非我故人吗?

mǎ tóng miàn zhī zhǐ wáng yì yuē cǐ xiàng wáng yě

这句话大意是:"马童面之,指王翳曰:"此项王也。

yǔ yuē wú wén hàn gòu wǒ tóu qiān jīn yì wàn hù wú wèi gōng de

现代白话:"羽曰:"我闻汉购我头千金,邑万户,我为公得。

nǎi zì jǐng

这句话大意是:"乃自刭。

wáng yì qǔ qí tóu

这句话大意是:王翳取其头。

yòu yuē gāo zǔ zhāo tián héng héng zhì shī xiāng jiù wèi cóng zhě yuē bì xià yù yī jiàn wǒ miàn ěr jīn zhǎn wú tóu chí sān shí lǐ xíng yóu wèi bài

现代白话:又曰:高祖招田横,横至尸乡厩,谓从者曰:"陛下欲一见我面耳,今斩我头,驰三十里,形犹未败。

suì zì jǐng

这句话大意是:"遂自刭。

lìng kè fèng qí tóu

这句话大意是:令客奉其头。

yòu yuē qín shǐ huáng jí wèi sān shí qī nián nèi píng liù guó wài ràng sì yí sǐ rén rú luàn má pù gǔ cháng chéng zhī xià é lú xiāng zhǔ wū dào

这句话大意是:又曰:秦始皇即位三十七年,内平六国,外攘四夷,死人如乱麻,暴骨长城之下,额颅相属于道。

yòu yuē sūn jìng zì wén bǎo hào xué chén xī bù xiū jí zhì mián shuì pí qǐn yǐ shéng xì tóu xuán wū liáng hòu wéi dāng shì dà rú

这句话大意是:又曰:孙敬字文宝,好学,晨夕不休,及至眠睡疲寝,以绳系头悬屋梁,后为当世大儒。

yòu yuē chén zūn zhǎng bā chǐ yú cháng tóu dà bí róng mào shén wěi

这句话大意是:又曰:陈遵长八尺馀,长头大鼻,容貌甚伟。

yòu yuē yù shǐ dài fū chén wàn nián zi xián kàng zhí yǒu yì cái

这句话大意是:又曰:御史大夫陈万年子咸,亢直有异才。

wàn nián cháng zhào xián wū chuáng xià jiào jiè zhī xián shuì tóu chù píng fēng wàn nián nù zhī xián kòu tóu wèi pò yě wàn nián bù fù yán

这句话大意是:万年常召咸于床下教戒之,咸睡,头触屏风,万年怒之,咸叩头为破也,万年不复言。

yòu yuē jiàn xuán zhōng xiōng nú jiàng zhě yán xiōng nú ròu zhī wáng yǐ qí tóu wèi yǐn qì

这句话大意是:又曰:建玄中,匈奴降者言匈奴月氏王,以其头为饮器。

shī gǔ yuē yǐn jiǔ zhī qì

这句话大意是:(师古曰:饮酒之器。

dōng guān hàn jì yuē cén péng yǐn bīng cóng chē jià pò tiān shuǐ yǔ wú hàn wéi wěi áo wū xi chéng

这句话大意是:《东观汉记》曰:岑彭引兵从车驾破天水,与吴汉围隗嚣于西城。

chì péng yuē liǎng chéng ruò xià biàn kě jiàng bīng nán jī shǔ lǔ

这句话大意是:敕彭曰:"两城若下,便可将兵南击蜀虏。

rén ruò bù zhī zú jì píng lǒng fù wàng shǔ

这句话大意是:人若不知足,既平陇,复望蜀。

měi yī fà bīng tóu bìn wèi bái

这句话大意是:每一发兵,头鬓为白。

hòu hàn shū yuē gǔ kuǐ zì wèi ér tóng cháng zài tài xué bù tōng rén jiān shì

这句话大意是:《后汉书》曰:贾逵自为儿童,常在太学,不通人间事。

shēn cháng bā chǐ èr cùn

这句话大意是:身长八尺二寸。

zhū rú wèi zhī yǔ yuē wèn shì bù xiū jiǎ cháng tóu

这句话大意是:诸儒为之语曰:"问事不休贾长头。

yòu yuē zhāng ràng duàn guī zhū hé jìn wèi zhào yǐ gù tài wèi fán líng wèi sī lì xiào wèi shào fǔ xǔ xiāng wéi hé nán yǐn

这句话大意是:又曰:张让、段珪诛何进,为诏以故太尉樊陵为司隶校尉,少府许相为河南尹。

shàng shū de zhào bǎn yí zhī yuē qǐng dà jiàng jūn chū gòng yì

这句话大意是:尚书得诏版,疑之,曰:"请大将军出共议。

zhōng huáng mén yǐ jìn tóu zhì yǔ shàng shū yuē hé jiào sǒu yǐ fú zhū

这句话大意是:"中黄门以进头掷与尚书,曰:"何叫薮,已伏诛。

diǎn lüè yuē li cuī yí bǎo huáng bái chéng liáng yǔ zhāng héng děng pò zhī sòng qí shǒu

这句话大意是:《典略》曰:李催移保黄白城,梁与、张横等破之,送其首。

chū què xiōng zi xún jí lì děng shì shàng wú lǐ jí què tóu dào yǒu zhào gāo xuán zhī

这句话大意是:初,傕兄子循及利等侍上无礼,及傕头到,有诏高悬之。

wèi lüè yuē páng yì shǒu zhǎn yī jí bù zhī shì guō yuán

这句话大意是:《魏略》曰:庞意手斩一级,不知是郭援。

zhàn ba zhī hòu zhòng rén jiē yán yuán sǐ ér bù dé qí shǒu

这句话大意是:战罢之后,众人皆言援死,而不得其首。

yuán zhōng shì zhī shēng yì hòu wū jiān zhōng chū yī tóu zhōng yáo jiàn zhī ér kū

这句话大意是:援,锺氏之甥,意后于鞬中出一头,锺繇见之而哭。

yì xiè yáo yáo yuē yuán suī wǒ shēng nǎi guó zéi yě qīng hé xiè yān

现代白话:意谢繇,繇曰:"援虽我甥,乃国贼也,卿何谢呢?

wèi zhì yuē chén hán guó r shēng yǐ shí yā qí tóu yù qí biǎn gù jīn chén hán rén jiē biǎn tóu

这句话大意是:《魏志》曰:辰韩国,儿生以石压其头,欲其褊,故今辰韩人皆褊头。

yòu yuē yuán shào pì qiān zhāo wèi dū jūn cóng shì

这句话大意是:又曰:袁绍辟牵招为督军从事。

shào zú shì yuán shàng

这句话大意是:绍卒,事袁尚。

hòu liáo dōng sòng shàng shǒu xuán zài mǎ shì zhāo dǔ zhī bēi gǎn shè jì tóu xià

这句话大意是:后辽东送尚首,悬在马市,招睹之悲感,设祭头下。

tài zǔ yì zhī

这句话大意是:太祖义之。

yòu yuē liú yì zì gōng sì

这句话大意是:又曰:刘廙字恭嗣。

nián shí suì xì yú jiǎng táng shàng sī mǎ dé cāo fǔ qí tóu yuē rú zǐ huáng zhōng tōng lǐ níng zì zhī bù

这句话大意是:年十岁,戏于讲堂上,司马德操抚其头曰:"孺子,黄中通理,宁自知不?

shǔ zhì yuē qín mì shǐ wú wú zhǔ wèn mì tiān yǒu tóu hu

这句话大意是:《蜀志》曰:秦密使吴,吴主问密:"天有头吗?

yuē yǒu

这句话大意是:"曰:"有。

shī yún nǎi juàn xi gù

这句话大意是:《诗》云:'乃睠西顾'。

yǐ cǐ tuī zhī tóu zài xī fāng

这句话大意是:以此推之,头在西方。

yòu yuē mào yán zì wén zhǎng yì yáng rén

这句话大意是:又曰:貌延字文长,义阳人。

yán mèng tóu shàng shēng jué yǐ wèn zhān mèng zhào zhí zhí gào rén yuē jiǎo zhī wèi zì dāo xià wèi yòng tóu shàng yòng dāo qí xiōng shén yǐ

现代白话:延梦头上生角,以问占梦赵直,直告人曰:"角之为字,刀下为用,头上用刀,其凶甚了。

yán hòu guǒ zhū yáng yí tà yán tóu yuē yōng nú

这句话大意是:"延后果诛,杨仪蹋延头曰:"庸奴!

néng fù zuò è

这句话大意是:能复作恶?

yòu yuē xiān zhǔ yǔ zhāng fēi zhào yún děng sù liú ér shàng fēn dìng jùn xiàn

这句话大意是:又曰:先主与张飞、赵云等溯流而上,分定郡县。

shí ba jùn yán yán lǜ zhòng shǒu chéng bù jiàng jí chéng xiàn fù yán zhì fēi ā yán yuē rǔ jiàn dà jūn zhì hé yǐ bù jiàng ér gǎn jù zhàn

现代白话:时巴郡严颜率众守城不降,及城陷,缚颜至,飞呵颜曰:"你见大军至,凭什么不降而敢拒战?

yán dá yuē wǒ zhōu dàn yǒu duàn tóu jiāng jūn wú xiáng jiàng jūn yě

这句话大意是:"颜答曰:"我州但有断头将军,无降将军也!

fēi nù mìng zuǒ yòu qiān qù zhuó tóu

这句话大意是:"飞怒,命左右牵去斫头。

dà xiào yuē zhuó tóu biàn zhuó tóu hé wéi nù yé

这句话大意是:大笑曰:"斫头便斫头,何为怒耶?

wū shì fēi zhuàng ér shì zhī yǐn wéi shàng kè

这句话大意是:"于是飞壮而释之,引为上客。

✦ You read 人事部·卷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.