太平御览 · 李昉 · Chapter 397 of 1000

人事部·卷三十八

PinyinModern Translation
Size

xù mèng

这句话大意是:○叙梦。

máo shī jī míng yuē chóng fēi hōng hōng gān yǔ zi tóng mèng

这句话大意是:《毛诗·鸡鸣》曰:虫飞薨薨,甘与子同梦。

jiān yún chóng fēi hōng hōng dōng fāng dàn míng zhī shí wǒ yóu lè yǔ jūn zǐ wò ér tóng mèng yán qīn ài zhī yě

现代白话:(笺云:虫飞薨薨,东方旦明之时,我犹乐与有德行的人卧而同梦,言亲爱之也。

yòu jié zhèng yuè yuē zhào bǐ gù lǎo xùn zhī zhān mèng

这句话大意是:又《节正月》曰:召彼故老,讯之占梦。

jiān yún jūn chén zài cháo wǔ xuán lǎo zhào zhī bù wèn zhèng shì dàn wèn zhān mèng ér yǐ bù shàng dào dé ér xìn zhēng xiáng yě

这句话大意是:(笺云:君臣在朝侮玄老,召之不问政事,但问占梦而已,不尚道德而信征祥也。

shàng shū tài shì yuē zhèn mèng yè zhèn bo

这句话大意是:《尚书·泰誓》曰:朕梦叶朕卜。

xí yú xiū xiáng róng shāng bì kè

这句话大意是:袭于休祥,戎商必克。

zhōu lǐ chūn guān xià yuē tài bǔ zhǎng sān mèng zhī fǎ yī yuē zhì mèng èr yuē jī mèng sān yuē xián zhì

这句话大意是:《周礼·春官下》曰:太卜掌三梦之法:一曰《致梦》,二曰《觭梦》,三曰《咸陟》。

mèng zhě rén zhī jīng shén suǒ wù kě zhàn zhě yě

这句话大意是:(梦者,人之精神所寤,可占者也。

zhì mèng yán mèng zhī suǒ zhì yě

这句话大意是:致梦,言梦之所至也。

xià hòu shì zuò yān

现代白话:夏后氏作呢。

xián jiē yě

这句话大意是:咸,皆也。

zhì zhī yán de yě zhōu rén zuò yān

现代白话:陟之言得也,周人作呢。

jī dú rú zhū róng yǐ zhī yǐ yì dé yě

这句话大意是:觭,读如诸,戎椅之椅,亦德也。

yì yán mèng suǒ de yīn rén zuò yān

现代白话:亦言梦所得,殷人作呢。

yòu chūn guān zhān mèng yuē zhǎng qí suì shí guān tiān dì zhī huì biàn yīn yáng zhī qì

这句话大意是:又《春官·占梦》曰:掌其岁时,观天地之会,辩阴阳之气。

yǐ rì yuè xīng chén zhàn liù mèng zhī jí xiōng yī yuē zhèng mèng wú suǒ gǎn dòng píng ān zì mèng

这句话大意是:以日月星辰占六梦之吉凶,一曰正梦,(无所感动,平安自梦。

èr yuē è mèng wèi jīng è ér mèng yě

这句话大意是:)二曰噩梦,(谓惊愕而梦也。

sān yuē sī mèng jué shí suǒ sī niàn zhī ér mèng

这句话大意是:)三曰思梦,(觉时所思念之而梦。

sì yuē wù mèng jué shí dào zhī ér mèng

这句话大意是:)四曰寤梦,(觉时道之而梦。

wǔ yuē xǐ mèng xǐ yuè ér mèng

这句话大意是:)五曰喜梦,(喜悦而梦。

liù yuē jù mèng

这句话大意是:)六曰惧梦。

kǒng jù ér mèng

这句话大意是:(恐惧而梦。

jì dōng pìn wáng mèng xiàn jí mèng yú wáng wáng bài shòu zhī

这句话大意是:)季冬聘王梦,献吉梦于王,王拜受之。

pìn wèn yě

这句话大意是:(聘,问也。

mèng zhě shì zhī xiáng jí xiōng zhī zhàn zài rì yuè xīng chén

这句话大意是:梦者,事之祥吉凶之占,在日月星辰。

jì dōng rì qióng yú cì yuè qióng yú jì xīng huí yú tiān shù jiāng jǐ zhōng yú shì fā bì ér wèn yān ruò xiū qìng zhī yún ěr yīn xiàn qún chén zhī jí mèng yú wáng guī měi yān

现代白话:季冬日穷于次月,穷于纪星,回于天数将几终,于是发弊而问呢,若休庆之云你,因献群臣之吉梦于王归美呢。

zuǒ zhuàn zhāo qī yuē zhèng zǐ chǎn rú jìn

这句话大意是:《左传·昭七》曰:郑子产如晋。

jìn hóu yǒu jí

这句话大意是:晋侯有疾。

hán xuān zǐ yuē guǎ jūn qǐn jí wū jīn sān yuè yǐ

现代白话:韩宣孔子说:"寡君寝疾,于今三月了。

bìng zǒu qún wàng jìn wàng cí shān chuān zǒu wǎng qí dǎo

这句话大意是:并走群望,(晋望祠山川走往祈祷。

yǒu jiā ér wú chōu

这句话大意是:)有加而无瘳。

jīn mèng huáng xióng rù yú qǐn mén qí hé lì guǐ yě

这句话大意是:今梦黄熊入于寝门,其何厉鬼也?

duì yuē yǐ jūn zhī míng zi wèi dà zhèng qí hé lì zhī yǒu

这句话大意是:"对曰:"以君之明,子为大政,其何厉之有?

xī yáo jí gǔn yú yǔ shān qí shén huà wèi huáng xióng rù yú yǔ yuān shí wèi xià jiāo sān dài cí zhī

这句话大意是:昔尧殛鲧于羽山,其神化为黄熊,入于羽渊,实为夏郊,三代祠之。

jìn wèi méng zhǔ qí huò zhě wèi zhī cí yě hu

这句话大意是:晋为盟主,其或者未之祠也吗?

hán zǐ cí xià jiāo jìn hóu yǒu jiàn

这句话大意是:"韩子祠夏郊,晋侯有间。

jiān chà yě

这句话大意是:(间,差也。

yòu zhāo qī yuē chu zi chéng zhāng huá zhī tái yuàn yǔ zhū hóu luò zhī

这句话大意是:又昭七曰:楚子成章华之台,愿与诸侯落之。

jì zhī wèi luò tái jīn zài huá róng chéng nèi

这句话大意是:(祭之为落,台今在华容城内。

tài zǎi wěi qǐ qiáng lái zhào gōng gōng jiāng wǎng mèng xiāng gōng zǔ

这句话大意是:)太宰䓕启强来召公,公将往,梦襄公祖。

zǔ jì dào shén

这句话大意是:(祖祭道神。

zǐ shèn yuē jūn bù guǒ xíng

这句话大意是:)梓慎曰:"君不果行。

xiāng gōng zhī shì chu yě mèng zhōu gōng zǔ ér xíng

这句话大意是:襄公之适楚也,梦周公祖而行。

jīn xiāng gōng shí zǔ jūn qí bù xíng

这句话大意是:今襄公实祖,君其不行。

zǐ fú huì bó yuē xíng yě xiān jūn wèi cháng shì chu gù zhōu gōng zǔ yǐ dào zhī

这句话大意是:"子服惠伯曰:"行也,先君未尝适楚,故周公祖以道之。

xiāng gōng shì chu yǐ ér zǔ yǐ dào

现代白话:襄公适楚了,而祖以道。

jūn bù xíng hé zhī

这句话大意是:君不行,何之?

sān yuè gōng rú chu

这句话大意是:"三月公如楚。

lún yǔ yuē kǒng zǐ yuē shén yǐ wú shuāi yě

现代白话:《论语》曰:孔孔子说:"甚了我衰也!

jiǔ yǐ wú bù fù mèng jiàn zhōu gōng

现代白话:久了我不复梦见周公。

xiè chéng hòu hàn shū yuē fàn shì zì jù qīng shān yáng jīn xiāng rén

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:范式字巨卿,山阳金乡人。

shì jùn wèi gōng cáo

这句话大意是:仕郡为功曹。

yǔ rǔ nán zhāng shào zì xuán bó wèi you

现代白话:与你南张邵字玄伯为友。

hòu xuán bó qǐn jí dǔ tóng jùn zhì jūn zhāng yīn zi zhēng xǐng shì zhī

这句话大意是:后玄伯寝疾,笃,同郡郅君章殷子征省视之。

xuán bó lín zhōng tàn yuē hèn bú jiàn wú sǐ yǒu

现代白话:玄伯临终叹曰:"恨不见我死友。

xún nǎi zú

这句话大意是:"寻乃卒。

shì hū mèng jiàn xuán bó xuán miǎn chuí yīng lǚ jī ér hū yuē wú yǐ mǒu rì sǐ mǒu shí zàng yǒng guī huáng quán

现代白话:式忽梦见玄伯,玄冕垂缨,履屐而呼曰:"我以某日死,某时葬,永归黄泉。

zi wèi wǒ wàng qǐ néng xiāng jí

这句话大意是:子未我忘,岂能相及。

shì jué ér jīng bēi tàn fù zhī

这句话大意是:"式觉而惊,悲叹赴之。

wèi zhì yuē zhōu xuān zì kǒng hé

这句话大意是:《魏志》曰:周宣字孔和。

wèi tài shǐ

这句话大意是:为太史。

cháng yǒu wèn xuān zhě yuē wú yè mèng jiàn chú gǒu qí zhàn hé yě

现代白话:尝有问宣者曰:"我夜梦见刍狗,其占何也?

xuān dá yuē jūn yù de měi shí ěr

这句话大意是:"宣答曰:"君欲得美食耳。

yǒu qǐng chū xíng guǒ yù fēng shàn

这句话大意是:"有顷,出行,果遇丰膳。

hòu yòu wèn zuó yè fù mèng jiàn chú gǒu hé yě

这句话大意是:后又问:"昨夜复梦见刍狗,何也?

xuān yuē yù duò chē shé jiǎo yi jiè shèn zhī

这句话大意是:"宣曰:"欲堕车折脚,宜戒慎之。

qǐng zhī guǒ rú xuān yán

这句话大意是:"顷之,果如宣言。

hòu yòu wèn yuē zuó yè mèng jiàn chú gǒu hé yě

这句话大意是:后又问曰:"昨夜梦见刍狗,何也?

xuān duì yuē jūn jiā yù shī huǒ dāng hù zhī

这句话大意是:"宣对曰:"君家欲失火,当护之。

é suì huǒ qǐ

这句话大意是:"俄遂火起。

yǐ ér yǔ xuān yuē qián hòu sān shí jiē bù mèng yě liáo shì jūn ěr hé yǐ jiē yàn yé

现代白话:已而语宣曰:"前后三时,皆不梦也,聊试君耳,凭什么皆验耶?

xuān duì yuē cǐ shén líng dòng jūn shǐ yán gù yǔ zhēn mèng wú yì yě

这句话大意是:"宣对曰:"此神灵动君使言,故与真梦无异也。

yòu wèn sān mèng chú gǒu ér qí zhàn bù tóng hé yě

这句话大意是:"又问:"三梦刍狗,而其占不同,何也?

xuān yuē chú gǒu zhě jì shén zhī wù gù jūn shǐ mèng dāng de yǐn shí yě

这句话大意是:"宣曰:"刍狗者,祭神之物,故君始梦当得饮食也。

jì cí qì zé chú gǒu wèi chē suǒ lì gù zhōng mèng dāng duò chē jiǎo yě

这句话大意是:祭祠讫,则刍狗为车所轹,故中梦当堕车脚也。

chú gǒu jì chē lì zhī hòu bì zài yǐ wéi qiáo gù hòu mèng yōu shī huǒ yě

这句话大意是:刍狗既车轹之,后必载以为樵,故后梦忧失火也。

xuān zhī xù mèng fán cǐ lèi yě

这句话大意是:"宣之叙梦,凡此类也。

hòu wèi shū yuē zhuāng dì yǒng ān zhōng běi hǎi wáng hào rù luò

这句话大意是:《后魏书》曰:庄帝永安中,北海王颢入洛。

zhuāng dì běi xún chéng yáng wáng huī tóu qián luò yáng lìng kòu zǔ rén

这句话大意是:庄帝北巡,城阳王徽投前洛阳令寇祖仁。

zǔ rén wén ěr zhū zhào bǔ huī nǎi zhǎn shǒu sòng zhī

现代白话:祖仁闻你朱兆捕徽,乃斩首送之。

zhào mèng huī yuē wǒ yǒu jīn èr bǎi jīn mǎ yī bǎi pǐ zài zǔ rén jiā qīng kě qǔ zhī

这句话大意是:兆梦徽曰:"我有金二百斤,马一百匹,在祖仁家,卿可取之。

zhào wū shàng xuán zǔ rén shǒu wū shù yǐ shí zhuì zú biān zhī qiú jīn mǎ

这句话大意是:"兆于上悬祖仁首于树,以石坠足,鞭之求金、马。

zǔ rén sǐ shí rén yǐ wéi lì bào

这句话大意是:祖仁死,时人以为立报。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū qián liáng lù yuē suǒ dǎn zì shū chè

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·前凉录》曰:索𬘘字叔彻。

shàn shǔ shù zhān mèng

这句话大意是:善数术、占梦。

xiào lián líng hú cè mèng lì bīng shàng yǔ bīng xià rén yǔ

这句话大意是:孝廉令狐策梦立冰上与冰下人语。

dǎn yuē bīng shàng yǒu yáng bīng xià wèi yīn yīn yáng shì yě

这句话大意是:𬘘曰:"冰上有阳,冰下为阴,阴阳事也。

shì rú guī qī dài bīng wèi pàn hūn yīn shì yě

这句话大意是:士如归妻,迨冰未泮,婚姻事也。

jūn zài shàng yǔ bīng xià rén yǔ wèi yīn yáng jiè shì jūn dāng wéi rén méi bīng pàn ér hūn chéng

这句话大意是:君在上与冰下人语,为阴阳介事,君当为人媒,冰泮而婚成。

cè yuē lǎo fū mào yǐ bù wéi méi yě

现代白话:"策曰:"老夫耄了,不为媒也。

huì tài shǒu tián miǎo yīn cè wèi zi qiú zhāng gōng zhēng nǚ zhòng chūn ér hūn

这句话大意是:"会太守田邈因策为子求张公征女,仲春而婚。

jùn zhǔ bù zhāng zhái mèng zǒu mǎ shàng shān hái shě sān zhōu dàn jiàn sōng bǎi bù zhī mén chù dǎn yuē mǎ wèi lí lí wèi huǒ huò yě

这句话大意是:郡主簿张宅梦走马上山,还舍三周,但见松柏,不知门处,𬘘曰:"马为离,离为火,祸也。

rén shàng shān wèi xiōng zì

这句话大意是:人上山为凶字。

dàn jiàn sōng bǎi mù mén xiàng yě bù zhī mén chù

这句话大意是:但见松柏,墓门像也,不知门处。

wèi wú mén yě

这句话大意是:为无门也。

sān zhōu sān qī yě

这句话大意是:三周,三期也。

hòu sān nián bì yǒu dà huò

这句话大意是:后三年必有大祸。

zhái guǒ yǔ gǔ mó děng móu fǎn fú zhū yān

现代白话:宅果与贾摹等谋反,伏诛呢。

xīng píng wèn dǎn yuē wǒ zuó yè mèng shě mǎ wǔ shù shí rén xiàng mǎ pāi shǒu hé yě

这句话大意是:兴平问𬘘曰:"我昨夜梦舍马舞,数十人向马拍手,何也?

dǎn yuē mǎ zhě huǒ yě

这句话大意是:"𬘘曰:"马者,火也。

wǔ wèi huǒ qǐ xiàng mǎ pāi shǒu jiù huǒ rén yě

这句话大意是:舞为火起,向马拍手,救火人也。

píng wèi guī ér huǒ qǐ

这句话大意是:"平未归而火起。

jùn gōng cáo zhāng miǎo cháng fèng shǐ yì zhōu yè mèng láng dàn yī jiǎo

这句话大意是:郡功曹张邈尝奉使诣州,夜梦狼啖一脚。

dǎn yuē jiǎo ròu bèi dàn wèi què zì

这句话大意是:𬘘曰:"脚肉被啖,为却字。

huì dōng lǔ fǎn suì bù xíng

这句话大意是:"会东虏反,遂不行。

zhāng bīn dāng jǔ xiào lián mèng shù gān zhōng tiān

这句话大意是:张斌当举孝廉,梦竖竿中天。

dǎn yuē cǐ wèi zì yě

这句话大意是:𬘘曰:"此未字也。

bīn guǒ tíng

这句话大意是:"斌果停。

fán suǒ zhān mèng mò bù zhōng yàn

这句话大意是:凡所占梦,莫不中验。

huáng fǔ mì dì wáng shì jì yuē huáng dì mèng dà fēng chuī tiān xià zhī chén gòu jiē qù

这句话大意是:皇甫谧《帝王世纪》曰:黄帝梦大风,吹天下之尘垢皆去。

yòu mèng rén zhí qiān jūn zhī nǔ qū yáng shù wàn qún

这句话大意是:又梦人执千钧之弩,驱羊数万群。

dì wù ér tàn yuē fēng wèi hào lìng zhí zhèng zhě

这句话大意是:帝寤而叹曰:"风为号令,执政者。

gòu qù tǔ jiě qīng zhì zhě

这句话大意是:垢去土解,清治者。

tiān xià qǐ yǒu xìng fēng míng hòu zhě yě zāi

现代白话:天下岂有姓风名后者也啊?

fu qiān jūn zhī nǔ yì lì néng yùn zhě yě

这句话大意是:夫千钧之弩,异力能运者也。

qū yáng shù wàn qún shì néng shàn mù zhě yě

这句话大意是:驱羊数万群,是能善牧者也。

tiān xià qǐ yǒu xìng lì míng mù zhě yě

这句话大意是:天下岂有姓力名牧者也?

wū shì yī èr mèng zhī zhàn ér qiú zhī de fēng hòu yú hǎi yú dēng yǐ wéi xiāng

这句话大意是:"于是,依二梦之占而求之,得风后于海隅,登以为相。

dé lì mù wū dà zé jìn yǐ wéi jiāng

这句话大意是:得力牧于大泽,进以为将。

yòu yuē tāng sī xián mèng jiàn yǒu rén fù dǐng kàng zǔ duì jǐ ér xiào

这句话大意是:又曰:汤思贤梦见有人负鼎抗俎,对己而笑。

wù ér zhàn yuē dǐng wèi hé wèi zǔ zhě gē jié tiān xià qǐ yǒu rén wèi wú zǎi zhě zāi

现代白话:寤而占曰:"鼎为和味,俎者割截,天下岂有人为我宰者啊?

chū lì mù zhī hòu yuē yī zhì gēng wū yǒu shēn zhī yě tāng wén yǐ bì pìn

这句话大意是:"初,力牧之后曰伊挚,耕于有莘之野,汤闻以币聘。

yǒu shēn zhī jūn liú ér bù jìn

这句话大意是:有莘之君留而不进。

tāng nǎi qiú hūn wū yǒu shēn zhī jūn

这句话大意是:汤乃求婚于有莘之君。

yǒu shēn zhī jūn suì jià nǚ wū tāng yǐ zhì wèi yìng chén

这句话大意是:有莘之君遂嫁女于汤,以挚为媵臣。

zhì bó nǎi fù dǐng bào zǔ jiàn tāng yě

这句话大意是:至亳,乃负鼎抱俎见汤也。

liè zǐ yuē jué yǒu bā zhēng mèng yǒu liù hòu

这句话大意是:《列子》曰:觉有八征,梦有六候。

xī wèi liù hòu

这句话大意是:奚谓六候?

yī yuē zhèng mèng èr yuē è mèng sān yuē sī mèng sì yuē wù mèng wǔ yuē xǐ mèng liù yuē jù mèng

这句话大意是:一曰正梦,二曰噩梦,三曰思梦,四曰寤梦,五曰喜梦,六曰惧梦。

cǐ liù zhě shén suǒ jiāo yě

这句话大意是:此六者,神所交也。

yī tǐ zhī yíng xū xiāo xī jiē tōng wū tiān dì yīng wū wù lèi

这句话大意是:一体之盈虚消息,皆通于天地,应于物类。

gù yīn qì zhuàng zé mèng shè dà shuǐ ér kǒng jù yáng qì zhuàng zé mèng shè dà huǒ ér fán yì biāo yīn yáng jù zhuàng zé mèng shēng shā

这句话大意是:故阴气壮则梦涉大水而恐惧,阳气壮则梦涉大火而燔{蓺灬},阴阳俱壮则梦生杀。

yǐ fú xū wěn jí zhě zé mèng yáng yǐ chén shí wěn jí zhě zé mèng ruò

这句话大意是:以浮虚吻疾者则梦扬,以沉实吻疾者则梦溺。

jiè dài ér qǐn zé mèng shé fēi niǎo xián fā zé mèng fēi

这句话大意是:藉带而寝则梦蛇,飞鸟衔发则梦飞。

jiāng yīn mèng huǒ jiāng jí mèng shí

这句话大意是:将阴梦火,将疾梦食。

yǐn jiǔ zhě yōu gē wǔ zhě kū

这句话大意是:饮酒者忧,歌舞者哭。

gù shén yù wèi mèng xíng jiē wéi shì gǔ zhī zhēn rén qí jué zì wàng qí qǐn bù mèng

这句话大意是:故神遇为梦,形接为事,古之真人其觉自忘,其寝不梦。

yòu yuē xī jí zhī nán yú yǒu guó míng gǔ mǎng

这句话大意是:又曰:西极之南隅有国名古莽。

yīn yáng zhī qì suǒ bù jiāo hán shǔ wáng biàn

这句话大意是:阴阳之气所不交,寒暑亡辩。

rì yuè zhī guāng suǒ bù zhào zhòu yè wáng biàn

这句话大意是:日月之光所不照,昼夜亡辩。

qí mín bù shí bù yī ér duō mián wǔ xún yī jiào yǐ mèng zhōng suǒ wéi zhě shí jué zhī suǒ jiàn zhě wàng

这句话大意是:其民不食不衣而多眠,五旬一觉,以梦中所为者实,觉之所见者妄。

yòu yuē zhōu zhī yǐn shì dà zhì chǎn

这句话大意是:又曰:周之尹氏大治产。

qí xià qù yì zhě qīn chén hūn ér fú xi yǒu lǎo yì fū jīn lì jié yǐ yè zé hūn bèi ér shú mèi

现代白话:其下趣役者侵晨昏而弗息,有老役夫筋力竭了,夜则昏惫而熟寐。

ér xī xī mèng wèi guó jūn yóu yàn gōng guàn zì yì suǒ yù qí lè wú bǐ

这句话大意是:而昔昔梦为国君,游燕宫观,恣意所欲,其乐无比。

jué zé fù yì rén

这句话大意是:觉则复役人。

yǒu wèi yù qí qín zhě yì fū yuē rén shēng bǎi nián zhòu yè gè fēn

这句话大意是:有慰喻其勤者,役夫曰:"人生百年,昼夜各分。

wú zhòu wèi pú fū kǔ zé kǔ yǐ

现代白话:我昼为仆夫,苦则苦了。

yè wéi rén jūn qí lè wú bǐ hé suǒ yuàn zāi

现代白话:夜为人君,其乐无比,何所怨啊!

yǐn shì lú zhōng jiā yè xīn xíng jù pí hūn bèi ér mèi

这句话大意是:"尹氏卢锺家业,心形俱疲,昏惫而寐。

xī xī mèng wéi rén pū qū zǒu zuò yì wú bù wèi yě shǔ mà zhàng tà wú bù zhì yě

这句话大意是:昔昔梦为人仆,趋走作役,无不为也,数骂杖挞,无不至也。

yǐn shì bìng zhī yǐ fǎng qí you

这句话大意是:尹氏病之,以访其友。

qí you yuē ruò yè mèng wèi pú fū kǔ yì zhī fù shù zhī cháng yě

这句话大意是:其友曰:"若夜梦为仆夫,苦逸之复,数之常也。

ruò yù jué mèng jiān zhī qǐ kě de yé

这句话大意是:若欲觉梦兼之,岂可得耶?

yòu yuē huáng dì shí yǒu wǔ nián zhòu mèng yóu wū huá xū shì zhī guó

这句话大意是:又曰:黄帝十有五年,昼梦游于华胥氏之国。

qí guó zài yān zhōu xi tāi zhōu běi bù zhī jù qí guó jǐ qiān wàn lǐ yě

这句话大意是:其国在弇州西,台州北,不知距齐国几千万里也。

fēi zhōu chē zú lì zhī suǒ jí

这句话大意是:非舟车足力之所及。

bǐ zhōng wú shī zhǎng wú shì yù

这句话大意是:彼中无师长,无嗜欲。

bù zhī lè shēng bù zhī è sǐ wú yāo shāng

这句话大意是:不知乐生,不知恶死,无夭殇。

bù zhī qīn jǐ bù zhī shū wù

这句话大意是:不知亲己,不知疏物。

dì wù yí rán ér zhào fǔ xiāng ér gào zhī yuē zhèn sī yǒu yǐ yǎng shēn zhì wù zhī dào fú huò pí ér shuì

这句话大意是:帝寤,怡然而召辅相而告之曰:"朕思有以养身治物之道,弗获疲而睡。

ruò cǐ zhī zhì dào bù kě yǐ qíng qiú

现代白话:若此,知至道不能够情求。

zhèn de zhī yǐ

现代白话:朕得之了!

zhuāng zi yuē mèng zhě yīn yáng zhī jīng yě

这句话大意是:《庄子》曰:梦者,阴阳之精也。

xīn suǒ xǐ nù zé jīng qì cóng zhī

这句话大意是:心所喜怒,则精气从之。

yòu yuē mèng yǐn jiǔ zhě dàn ér kū qì

这句话大意是:又曰:梦饮酒者,旦而哭泣。

mèng kū qì zhě dàn ér tián liè

这句话大意是:梦哭泣者,旦而田猎。

cǐ wù mèi shì biàn yě

这句话大意是:(此寤寐事变也。

fāng qí mèng yě bù zhī qí mèng mèng zhī zhōng yòu zhàn qí mèng yān

现代白话:)方其梦也,不知其梦,梦之中又占其梦呢。

jué ér hòu zhī qí mèng

这句话大意是:觉而后知其梦。

yòu yuē xī zhě zhuāng zhōu mèng wèi hú dié xǔ xǔ rán hú dié yě

这句话大意是:又曰:昔者,庄周梦为胡蝶,栩栩然胡蝶也。

zì yù shì zhì yǔ

这句话大意是:自喻适志与!

bù zhī zhōu yě

这句话大意是:不知周也。

é rán jué zé qú qú rán zhōu yě

这句话大意是:俄然觉,则蘧蘧然周也。

bù zhī zhōu zhī mèng wèi hú dié yǔ

这句话大意是:不知周之梦为胡蝶与?

hú dié zhī mèng wèi zhōu yǔ

这句话大意是:胡蝶之梦为周与?

fu zi yuē mèng pān rì yuè jué ér bù shàng tiān tíng

这句话大意是:《傅子》曰:梦攀日月,觉而不上天庭。

mèng rù jiǔ quán wù ér bù jí dì xià

这句话大意是:梦入九泉,寤而不及地下。

gāo zōng de shuō ǒu zhōng ěr

这句话大意是:高宗得说,偶中耳。

huái nán zǐ yuē ruò rén wàn huà ér wèi shǐ yǒu jí yě

这句话大意是:《淮南子》曰:若人万化,而未始有极也。

bì ér fù xīn qí wéi lè kě shèng jì yé

这句话大意是:弊而复新,其为乐可胜计耶!

pì ruò mèng mèng wèi niǎo ér fēi wū tiān mèng wéi yú ér méi wū yuān

这句话大意是:譬若梦,梦为鸟而飞于天,梦为鱼而没于渊。

fāng qí mèng yě bù zhī qí mèng yě jué ér hòu zhī qí mèng yě

这句话大意是:方其梦也,不知其梦也,觉而后知其梦也。

jīn jiāng yǒu suǒ dà jué nǎi hòu zhī jīn cǐ zhī wèi dà mèng yě

这句话大意是:今将有所大觉,乃后知今此之为大梦也。

bó wù zhì yuē tài gōng wèi guàn tán liú lǒng wū shí wén wáng mèng jiàn yī fù rén kū wū dào yīn wèn qí gù

这句话大意是:《博物志》曰:太公为灌坛瘤拢于时,文王梦见一妇人哭于道,因问其故。

dá yuē wú shì tài yuè zhī nǚ jià wèi xī hǎi zhī fù

现代白话:答曰:"我是太岳之女,嫁为西海之妇。

wú xíng wǎng lái bì yǐ bào fēng jí yǔ

现代白话:我行往来必以暴风疾雨。

jīn guàn tán lìng dāng wú dào wú bù gǎn yǐ bào fēng jí yǔ guò yě

现代白话:今灌坛令当我道,我不敢以暴风疾雨过也。

mèng jué suì zhào tài gōng

这句话大意是:"梦觉,遂召太公。

sān rì guǒ yǒu bào fēng jí yǔ guò qí guàn tán yě

这句话大意是:三日果有暴风疾雨过其灌坛也。

shǐ xīng jì yuē lín shuǐ yuán lǐ yǒu shí shì

这句话大意是:《始兴记》曰:林水源里有石室。

shì qián pán shí shàng xíng luō shí wèng zhōng xī shì bǐng yín

这句话大意是:室前盘石上行罗十瓮,中悉是饼银。

cǎi fá guò zhī bù dé qǔ zhī qǔ bì mí mèn

这句话大意是:采伐过之,不得取之,取必迷闷。

jìn xiào wǔ tài xuán chū fēng qū zhī jiā nú qiè sān bǐng guī fā kàn yǒu shé shì zhī ér sǐ

这句话大意是:晋孝武、太玄初,封驱之家奴窃三饼,归发看,有蛇螫之而死。

qí yè qū zhī mèng shén yǔ zhī yuē jūn nú bù jǐn dào yín sān bǐng jí rì xiǎn lù

这句话大意是:其夜驱之梦神语之曰:"君奴不谨,盗银三饼,即日显戮。

jué nú yǐ sǐ yín yóu zài fù huán zhī yǐ

现代白话:"觉,奴已死,银由在,复还之了。

lùn héng yuē zhào jiǎn zǐ mèng jiàn tiān dì yě

这句话大意是:《论衡》曰:赵简子梦见天帝也。

yǐ mèng zhàn zhī zhī lóu tái shān líng guān wèi zhī xiàng yě

这句话大意是:以梦占之,知楼台山陵,官位之象也。

rén mèng shàng lóu shēng shān líng zhé de guān wèi shí lóu tái shān líng fēi guān wèi yě

这句话大意是:人梦上楼,升山陵,辄得官位,实楼台山陵非官位也。

zé zhì jiǎn zǐ mèng jiàn dì fēi tiān dì yě

这句话大意是:则智简子梦见帝,非天帝也。

shì shuō yuē wèi jiè zǒng jiǎo shí cháng wèn lè guǎng mèng

这句话大意是:《世说》曰:卫玠总角时,尝问乐广梦。

lè yún shì xiǎng

这句话大意是:乐云:"是想。

wèi yuē shén xíng suǒ bù jiē ér mèng qǐ shì xiǎng

这句话大意是:"卫曰:"神形所不接而梦,岂是想?

lè yuē yīn yě

这句话大意是:"乐曰:"因也。

wèi sī yīn bù dé suì chéng bìng

这句话大意是:"卫思因不得,遂成病。

lè wén gù mìng jià wèi pōu xī zhī

这句话大意是:乐闻,故命驾为剖析之。

wèi bìng jí xiǎo chán lǒng lè tàn yuē cǐ r xiōng zhōng dāng bì wú gāo huāng

这句话大意是:卫病即小馋拢乐叹曰:"此儿胸中当必无膏肓。

mèng shū yuē mèng zhě xiàng yě jīng qì dòng yě

这句话大意是:《梦书》曰:梦者,像也,精气动也。

hún pò lí shēn shén lái wǎng yě

这句话大意是:魂魄离身,神来往也。

yīn yáng gǎn chéng jí xiōng yàn yě

这句话大意是:阴阳感成,吉凶验也。

mèng zhě yǔ qí rén yù jiàn guò shī rú qí xián zhě zhī zhī zì gǎi gé yě

这句话大意是:梦者,语其人,预见过失,如其贤者,知之自改革也。

mèng zhě gào yě gào qí xíng yě

这句话大意是:梦者,告也,告其形也。

mù wú suǒ jiàn ěr wú suǒ wén bí bù chuǎn xiù kǒu bù yán yě

这句话大意是:目无所见,耳无所闻,鼻不喘嗅,口不言也。

hún chū yóu shēn dú zài

这句话大意是:魂出游,身独在。

xīn suǒ sī niàn wàng shēn yě

这句话大意是:心所思念忘身也。

shòu tiān shén jiè hái gào rén yě

这句话大意是:受天神戒,还告人也。

shòu jiè bù jīng wàng shén yán yě

这句话大意是:受戒不精,忘神言也。

míng zhī wèi wù gào fú zhēn yě

这句话大意是:名之为寤,告苻臻也。

gǔ yǒu mèng guān shì xiàng fu yě

这句话大意是:古有梦官,世相傅也。

yòu yuē xī shèng dì míng wáng zhī shí shén qì zhāo rán xiān jiàn gù yáo mèng chéng lóng shàng tài shān shùn mèng jī tiān gǔ yǔ mèng qí shǒu cháng tāng mèng bù lìng tiān xià hòu jiē yǒu tiān xià

这句话大意是:又曰:昔圣帝明王之时,神气昭然先见,故尧梦乘龙上太山,舜梦击天鼓,禹梦其手长,汤梦布令天下,后皆有天下。

jié mèng jí fēng huài qí gōng zhòu mèng dà léi jī qí shǒu qí huán mèng wèi dà qín suǒ zhōng qín èr shì mèng hǔ niè qí mǎ

这句话大意是:桀梦疾风坏其宫,纣梦大雷击其手,齐桓梦为大禽所中,秦二世梦虎啮其马。

wáng zhě mèng zhī jiē shī tiān xià

这句话大意是:王者梦之,皆失天下。

huáng dì zhēn jīng yuē qí bó yuē zhèng xié wài xí nèi ér wèi yǒu dìng shè yě

这句话大意是:《黄帝针经》曰:歧伯曰:"正邪外袭内,而未有定舍也。

fǎn yín wū cáng róng wèi jù xíng ér yǔ hún pò fēi yáng shǐ rén wò bù dé ān ér mèng xǐ

这句话大意是:反淫于藏,荣卫俱行,而与魂魄飞扬,使人卧不得安而梦喜。

qì yín wū fǔ zé yǒu yú wū wài bù zú wū nèi

这句话大意是:气淫于府,则有馀于外,不足于内。

qì yín wū cáng zé yǒu yú wū nèi bù zú wū wài

这句话大意是:气淫于藏,则有馀于内,不足于外。

yīn qì shèng zé mèng shè dà shuǐ ér kǒng jù yáng qì shèng zé mèng shè dà huǒ ér fán zhuó yīn yáng jù shèng zé mèng xiāng shā huǐ shāng

这句话大意是:阴气盛则梦涉大水而恐惧,阳气盛则梦涉大火而燔灼,阴阳俱盛则梦相杀毁伤。

shàng shèng zé mèng fēi xià shèng zé mèng duò

这句话大意是:上盛则梦飞,下盛则梦堕。

shén bǎo zé mèng yǔ shén jī zé mèng qǔ

这句话大意是:甚饱则梦与,甚饥则梦取。

gān qì shèng zé mèng nù fèi qì shèng zé mèng kǒng jù xīn qì shèng zé mèng xǐ xiào pí qì lì zé mèng gē lè tǐ zhòng shēn bù jǔ

这句话大意是:肝气盛则梦怒,肺气盛则梦恐惧,心气盛则梦喜笑,脾气励则梦歌乐,体重身不举。

shèn qì shèng zé mèng jí liǎng jiě bù shǔ qí qì

这句话大意是:肾气盛则梦脊两解,不属其气。

kè wū xīn zé mèng jiàn qiū shān jué huǒ

这句话大意是:客于心则梦见丘山爝火。

kè wū fèi zé mèng fēi yáng jiàn jīn tiě zhī qí wù

这句话大意是:客于肺则梦飞扬,见金铁之奇物。

kè wū gān zé mèng shān lín shù mù

这句话大意是:客于肝则梦山林树木。

kè wū pí zé mèng jiàn qiū líng dà zé huài wū fēng yǔ

这句话大意是:客于脾则梦见丘陵大泽,坏屋风雨。

kè wū shèn zé mèng lín yuān méi jū shuǐ zhōng

这句话大意是:客于肾则梦临渊没居水中。

kè wū páng guāng zé mèng yóu xíng

这句话大意是:客于膀胱则梦游行。

kè wū wèi zé mèng yǐn shí

这句话大意是:客于胃则梦饮食。

kè wū dà cháng zé mèng tián yě

这句话大意是:客于大肠则梦田野。

kè wū xiǎo cháng zé mèng jù yì jiē qú

这句话大意是:客于小肠则梦聚邑街衢。

kè wū dǎn zé mèng dòu sòng zì kū

这句话大意是:客于胆则梦斗讼自刳。

kè wū yīn zé mèng jiē nèi

这句话大意是:客于阴则梦接内。

kè wū dǐng zé mèng zhǎn shǒu

这句话大意是:客于顶则梦斩首。

kè wū zú zé mèng xíng zǒu ér bù néng jí jū shēn jǐng nèi

这句话大意是:客于足则梦行走而不能及,居深井内。

kè wū gǔ gōng zé mèng lǐ jié bài guì

这句话大意是:客于股肱则梦礼节拜跪。

wáng zǐ nián shí yí lù yuē róng gāo xi yǒu mèng cǎo jīng shì shī kē cǎi zhī wèi zhàn zé zhì jí xiōng

这句话大意是:王子年《拾遗录》曰:融高西有梦草,茎似蓍柯,采之为占,则智吉凶。

huái zhī yǐ zhān mèng lì zhī huò fú

这句话大意是:怀之以占梦,立知祸福。

jí mèng shàng

这句话大意是:○吉梦上。

shàng shū shuō mìng yuē gāo zōng mèng de shuō pán gēng dì xiǎo yǐ zi míng wǔ dīng dé gāo kě zūn gù hào gāo zōng mèng de xián xiàng míng yuē shuō

这句话大意是:《尚书·说命》曰:高宗梦得说,(盘庚弟,小乙子,名武丁,德高可尊,故号高宗,梦得贤相,名曰说。

shǐ bǎi gōng yíng qiú zhū yě de zhū fù yán

这句话大意是:)使百工营求诸野,得诸傅岩。

shǐ bǎi guān yǐ suǒ mèng zhī xíng xiàng jīng yíng qiú zhī wū wài yě dé zhī wū fù yán zhī xī

这句话大意是:(使百官以所梦之形象经营求之于外野,德之于傅岩之谿。

máo shī hóng yàn sī gàn yuē jí mèng wéi hé

这句话大意是:《毛诗·鸿雁·斯干》曰:吉梦维何?

wéi xióng wéi pí wéi huǐ wéi shé

这句话大意是:维熊维罴,维虺维蛇。

dà rén zhàn zhī wéi xióng wéi pí nán zǐ zhī xiáng

这句话大意是:大人占之:维熊维罴,男子之祥;。

wéi huǐ wéi shé nǚ zǐ zhī xiáng

这句话大意是:维虺维蛇,女子之祥。

yòu hóng yàn wú yáng yuē mù rén nǎi mèng zhòng wéi yú yǐ zhào wéi yú yǐ

现代白话:又《鸿雁·无羊》曰:牧人乃梦,众维鱼了,旐维旟了。

dà rén zhàn zhī zhòng wéi yú yǐ shí wéi fēng nián

现代白话:大人占之:众维鱼了,实维丰年;。

zhào wéi yú yǐ shì jiā zhēn zhēn

现代白话:旐维旟了,室家溱溱。

zuǒ zhuàn xī xià yuē jìn hóu mèng yǔ chu zi bó bó shǒu bó yě

这句话大意是:《左传·僖下》曰:晋侯梦与楚子搏,(搏,手搏也。

chu zi fú jǐ ér gǔ qí nǎo

这句话大意是:)楚子伏己而盬其脑。

gǔ jié yě

这句话大意是:(盬,睫也。

zi fàn yuē wǒ dé tiān chu fú qí zuì wú qiě róu zhī yǐ

现代白话:)子犯曰:"我得天,楚伏其罪,我且柔之了。

jìn hóu shàng xiàng gù dé tiān chu zi xià xiàng de gù fú qí zuì yě

这句话大意是:"(晋侯上向故得天,楚子下向地故伏其罪也。

nǎo suǒ yǐ róu wù

这句话大意是:脑所以柔物。

yòu xuān shàng yuē zhèng wén gōng yǒu jiàn qiè yuē yàn jí mèng tiān shǐ yǔ jǐ lán yuē yú wèi bó shū

这句话大意是:又宣上曰:郑文公有贱妾曰燕姞,梦天使与己兰,曰:"余为伯儵。

yú ér zǔ yě

这句话大意是:余,而祖也。

yǐ shì wèi ér zi

这句话大意是:以是为而子。

yǐ lán yǒu guó xiāng rén fú mèi zhī rú shì

这句话大意是:以兰有国香,人服媚之如是。

jì ér wén gōng jiàn zhī yǔ zhī lán ér yù zhī

这句话大意是:"既而文公见之,与之兰而御之。

shēng mù gōng míng zhī yuē lán

这句话大意是:生穆公,名之曰兰。

yòu zhāo xuán yuē xī wǔ wáng yì jiāng fāng zhèn dà shū yì jiāng wǔ wáng hòu qí tài gōng nǚ yě huái tāi wèi zhèn dà shū chéng wáng zhī dì yú

这句话大意是:又昭玄曰:昔武王邑姜方震大叔,(邑姜,武王后,齐太公女也,怀胎为震大叔,成王之弟虞。

mèng dì dì tiān yě

这句话大意是:)梦帝(帝,天也。

wěn jǐ yuē yú mìng ér zǐ yuē yú jiāng yǔ zhī táng shǔ zhū cān ér fán yù qí zǐ sūn

现代白话:)吻己曰:"余命而孔子说虞,将与之唐,属诸参而蕃育其子孙。

yòu āi xià yuē sòng jǐng gōng wú zi qǔ gōng sūn zhōu zhī zǐ de yǔ qǐ chù zhū gōng gōng wèi yǒu lì yān

现代白话:又哀下曰:宋景公无子,取公孙周之子得与启,畜诸公宫,未有立呢。

gōng zú de mèng qǐ běi shǒu ér qǐn wū lú mén lú mén sòng dōng mén yě běi shǒu sǐ chǔ zài mén wài shī guó zhī xiàng yě

这句话大意是:公卒,得梦启北首而寝于卢门,(卢门,宋东门也,北首死处在门外,失国之象也。

jǐ wèi wū ér jí wū shàng zhòu jiā wū nán mén wěi jiā wū tóng mén tóng mén běi zhì

这句话大意是:)己为乌而集于上,咮加于南门,尾加于桐门,(桐门北至。

yuē yú mèng měi bì lì

这句话大意是:)曰:"余梦美,必立。

nǎi lì de

这句话大意是:"乃立得。

chūn qiū xuán mìng bāo yuē yáo wèi tiān zǐ mèng bái dì yí wú mǎ huì zi

现代白话:《春秋玄命苞》曰:尧为天子,梦白帝遗我马喙子。

qí mǔ wèi fú shǐ shēng qiū dǔ bái dì shàng yǒu yún hǔ gǎn jǐ shēng gāo yáo

这句话大意是:其母为扶,始升丘,睹白帝上有云虎,感己生皋陶。

cǐ jǐn mèng suǒ jiàn gào zhī cí yě

这句话大意是:(此尽梦所见告之辞也。

yún hǔ yǒu yún zhuàng rú hǔ

这句话大意是:云虎,有云状如虎。

yáo pìn suǒ zhuàng rú

这句话大意是:)尧聘,索状如。

wèn zhī rú yáo yán zhēng yǔ yǔ míng wū xíng fǎ

这句话大意是:问之如尧言,征与语,明于刑法。

zhōu shū yuē wén wáng qù shāng zài chéng

这句话大意是:《周书》曰:文王去商在程。

zhēng yuè jì shēng pò dà sì mèng jiàn shāng zhī tíng chǎn jí

这句话大意是:正月既生魄,大姒梦见商之庭产棘。

xiǎo zi fā qǔ zhōu tíng zhī zǐ shù hu quē jiān zǐ huà wèi sōng bǎi yù zuò

这句话大意是:小子发取周庭之梓树乎阙间,梓化为松柏棫作。

wù jīng yǐ gào wén wáng

这句话大意是:寤惊,以告文王。

wáng jí tài zǐ fā bìng bài

这句话大意是:王及太子发并拜。

gào mèng shòu shāng zhī dà mìng yú huáng tiān shàng dì

这句话大意是:告梦受商之大命于皇天上帝。

shǐ jì yuē qín wén gōng mèng huáng shé zì tiān xià shǔ dì qí kǒu zhǐ wū fū yǎn

这句话大意是:《史记》曰:秦文公梦黄蛇自天下属地,其口止于鄜衍。

li qí yuē fū xī hu shān

这句话大意是:(李奇曰:鄜,昔乎山;。

bǎn yuē yǎn

这句话大意是:阪曰衍。

wèn shǐ dūn dūn yuē cǐ shàng dì zhī zhēng jūn qí cí zhī

这句话大意是:)问史敦,敦曰:"此上帝之征,君其祠之。

yòu yuē wáng tài hòu mǔ yuē zāng r jià wèi huái lǐ wáng zhòng qī shēng liǎng nǚ cháng nǚ jià wèi jīn wáng sūn fù

这句话大意是:又曰:王太后母曰臧儿,嫁为槐里王仲妻,生两女,长女嫁为金王孙妇。

zāng r bo nǚ dāng guì nǎi duó jīn shì nèi zhī tài zǐ gōng

这句话大意是:臧儿卜女当贵,乃夺金氏,内之太子宫。

tài zǐ xìng ài zhī shēng sān nǚ yī nán

这句话大意是:太子幸爱之,生三女一男。

nán fāng rèn shēn shí wáng měi rén mèng rì rù huái

这句话大意是:男方任身时,王美人梦日入怀。

tài zǐ yuē cǐ guì zhēng yě

现代白话:太孔子说:"此贵征也。

xiào jǐng dì jí wèi wáng fū rén wèi huáng hòu qí nán wèi tài zǐ

这句话大意是:"孝景帝即位,王夫人为皇后,其男为太子。

jǐng dì bēng tài zǐ xí hào wèi wǔ huáng dì

这句话大意是:景帝崩,太子袭号为武皇帝。

hàn shū yuē gāo zǔ báo jī nèi hòu gōng suì yú bù dé xìng

这句话大意是:《汉书》曰:高祖薄姬内后宫,岁馀不得幸。

shǐ jī yǔ guǎn fū rén zhào zǐ er xiāng ài yuē xiān guì wú xiāng wàng

这句话大意是:始,姬与管夫人、赵子儿相爱,曰:"先贵无相忘。

yǐ ér guǎn fū rén zǐ er xiān xìng hàn wáng

这句话大意是:"已而,管夫人、子儿先幸汉王。

hàn wáng sì nián zuò hé nán chéng sì xìng líng tái cǐ liǎng měi rén shì ér báo jī bù dé jiàn

这句话大意是:汉王四年,坐河南城,四幸灵台,此两美人侍而薄姬不得见。

èr rén xiāng yǔ xiào báo jī chū shí yuē

这句话大意是:二人相与笑薄姬初时约。

hàn wáng wèn qí gù liǎng rén jù yǐ shí gào

这句话大意是:汉王问其故,两人俱以实告。

hàn wáng xīn qī rán lián báo jī

这句话大意是:汉王心凄然怜薄姬。

shì rì zhào yù xìng zhī

这句话大意是:是日,召欲幸之。

duì yuē zuó mèng lóng jù xiōng

这句话大意是:对曰:"昨梦龙据胸。

shàng yuē shì guì zhēng yě

这句话大意是:"上曰:"是贵征也!

wú wèi rǔ chéng zhī

现代白话:我为你成之。

xìng yǒu shēn shēng wén dì

这句话大意是:"幸,有身,生文帝。

✦ You read 人事部·卷三十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.