太平御览 · 李昉 · Chapter 403 of 1000

人事部·卷四十四

PinyinModern Translation
Size

dào dé

这句话大意是:○道德。

lǐ jì zhōng yōng yuē tiān mìng zhī wèi xìng shuài xìng zhī wèi dào xiū dào zhī wèi jiào

这句话大意是:《礼记·中庸》曰:天命之谓性,率性之谓道,修道之谓教。

dào yě zhě bù kě xū yú lí yě

这句话大意是:道也者,不可须臾离也;。

kě lí fēi dào yě

这句话大意是:可离,非道也。

yòu yuē dà zāi shèng rén zhī dào

现代白话:又曰:大啊圣人之道!

yáng yáng hu fā yù wàn wù jùn jí yú tiān

这句话大意是:洋洋乎发育万物,峻极于天。

yōu yōu dà zāi

现代白话:优优大啊!

lǐ yí sān bǎi wēi yí sān qiān dài qí rén rán hòu xíng

这句话大意是:礼仪三百,威仪三千,待其人然后行。

gù yuē gǒu bù zhì dé zhì dào bù níng yān

现代白话:故曰:"苟不至德,至道不凝呢。

yòu yuē tiān xià zhī dá dào wǔ suǒ yǐ xíng zhī zhě sān

这句话大意是:又曰:天下之达道五,所以行之者三。

yuē jūn chén yě fù zǐ yě fū fù yě kūn dì yě péng yǒu zhī jiāo yě wǔ zhě tiān xià zhī dá dào yě

这句话大意是:曰:君臣也,父子也,夫妇也,昆弟也,朋友之交也,五者天下之达道也。

zhī rén yǒng sān zhě tiān xià zhī dá dé yě

这句话大意是:知、仁、勇三者,天下之达德也。

yòu yuē jūn zǐ zhī dào sì qiū wèi néng yī yān suǒ qiú hu zi yǐ shì fù wèi néng yě

现代白话:又曰:有德行的人之道四,丘未能一呢:所求乎子以事父,未能也;。

suǒ qiú hu chén yǐ shì jūn wèi néng yě

这句话大意是:所求乎臣以事君,未能也;。

suǒ qiú hu dì yǐ shì xiōng wèi néng yě

这句话大意是:所求乎弟以事兄,未能也;。

suǒ qiú hu péng yǒu xiān shī zhī wèi néng yě

这句话大意是:所求乎朋友先施之,未能也。

yōng dé zhī xíng yōng yán zhī jǐn yǒu suǒ bù zú bù gǎn bù miǎn

这句话大意是:庸德之行,庸言之谨,有所不足,不敢不勉。

yòu yuē jūn zǐ zhī dào zào duān yú fū fù jí qí zhì yě chá hu tiān dì

现代白话:又曰:有德行的人之道,造端于夫妇,及其至也,察乎天地。

zǐ yuē dào bù yuǎn rén rén zhī wéi dào ér yuǎn rén bù kě yǐ wéi dào

现代白话:孔子说:"道不远人,人之为道而远人,不能够为道。

yòu xué jì yuē yù bù zhuó bù chéng qì

这句话大意是:又《学记》曰:玉不琢,不成器。

rén bù xué bù zhī dào

这句话大意是:人不学,不知道。

yòu yuē dà dào bù qì

这句话大意是:又曰:大道不器。

wèi shèng rén zhī dào bù rú qì shī wū yī wù yě

这句话大意是:(谓圣人之道,不如器施于一物也。

yòu lè jì yuē jūn zǐ lè de qí dào xiǎo rén lè de qí yù

现代白话:又《乐记》曰:有德行的人乐得其道,品行较差的人乐得其欲。

yǐ dào zhì yù zé lè ér bù luàn

这句话大意是:以道制欲,则乐而不乱;。

yǐ yù wàng dào zé huò ér bù lè

这句话大意是:以欲忘道,则惑而不乐。

dào wèi rén yì yě

这句话大意是:(道,谓仁义也。

yù wèi xié yín yě

这句话大意是:欲,谓邪淫也。

shàng shū dà yǔ mó yuē wǎng wéi dào yǐ gàn bǎi xìng zhī yù

这句话大意是:《尚书·大禹谟》曰:罔违道以干百姓之誉。

shī dào qiú míng gǔ rén jiàn zhī

这句话大意是:(失道求名,古人贱之。

yòu hóng fàn yuē wú yǒu zuò hǎo zūn wáng zhī dào

这句话大意是:又《洪范》曰:无有作好,遵王之道。

yán wú yǒu luàn wèi sī hǎo è dòng bì xún xiān wáng zhī dào

这句话大意是:(言无有乱为私好恶,动必循先王之道。

yòu lǚ áo yuē zhì yǐ dào níng yán yǐ dào jiē

这句话大意是:又《旅獒》曰:志以道宁,言以道接。

zài xīn wèi zhì fā qì wéi yán jiē yǐ dào wèi běn gù jūn zi qín dào

现代白话:(在心为志,发气为言,皆以道为本,故有德行的人勤道。

zhōu yì xì cí yuē zhī zhōu hu wàn wù ér dào jì tiān xià

这句话大意是:《周易·系辞》曰:知周乎万物而道济天下。

yòu yuē yī yīn yī yáng zhī wèi dào

这句话大意是:又曰:一阴一阳之谓道。

lún yǔ xué ér yuē mǐn wū shì ér shèn wū yán jiù yǒu dào ér zhèng yān

现代白话:《论语·学习并且》曰:敏于事而慎于言,就有道而正呢。

yǒu dào wèi yǒu dào dé zhě

这句话大意是:(有道谓有道德者。

zhèng wèi wèn shì shì fēi yě

这句话大意是:正谓问事是非也。

yòu gōng zhì zhǎng yuē zi wèi zǐ chǎn yǒu jūn zǐ zhī dào sì yān qí xíng jǐ yě gōng qí shì shàng yě jìng qí yǎng mín yě huì qí shǐ mín yě yì

现代白话:又《公治长》曰:子谓子产有有德行的人之道四呢:其行己也恭,其事上也敬,其养民也惠,其使民也义。

yòu yuē zǐ yuē tiān xià yǒu dào zé jiàn wú dào zé yǐn

现代白话:又曰:孔子说:"天下有道则见,无道则隐。

bāng yǒu dào pín qiě jiàn yān chǐ yě

现代白话:邦有道,贫且贱呢,耻也。

bāng wú dào fù qiě guì yān chǐ yě

现代白话:邦无道,富且贵呢,耻也。

yòu wèi líng gōng yuē zǐ yuē rén néng hóng dào fēi dào hóng rén

现代白话:又《卫灵公》曰:孔子说:"人能弘道,非道弘人。

yòu yuē jūn zǐ móu dào bù móu shí

现代白话:又曰:有德行的人谋道不谋食。

yòu yuē tiān xià yǒu dào zé lǐ yuè zhēng fá zì tiān zǐ chū

这句话大意是:又曰:天下有道,则礼乐征伐自天子出。

yòu yuē jūn zǐ xué yǐ zhì qí dào

现代白话:又曰:有德行的人学以致其道。

yòu zi zhāng yuē zǐ gòng yuē wén wǔ zhī dào wèi zhuì wū de zài rén

这句话大意是:又《子张》曰:子贡曰:"文武之道,未坠于地,在人。

xián zhě shi qí dà zhě bù xián zhě shi qí xiǎo zhě mò bù yǒu wén wǔ zhī dào yān

现代白话:贤者识其大者,不贤者识其小者,莫不有文武之道呢。

yòu yán yuān yuē jì kāng zi wèn wū kǒng zǐ yuē rú shā wú dào yǐ jiù yǒu dào hé rú

现代白话:又《颜渊》曰:季康子问于孔孔子说:"如杀无道,以就有道,怎么样?

kǒng zǐ duì yuē zi wéi zhèng yān yòng shā

现代白话:"孔子对曰:"子为政,呢用杀?

zi yù shàn ér mín shàn yǐ

现代白话:子欲善,而民善了。

jūn zǐ zhī dé fēng xiǎo rén zhī dé cǎo

现代白话:有德行的人之德风,品行较差的人之德草。

cǎo shàng zhī fēng bì yǎn

这句话大意是:草上之风,必偃。

yù shǐ jì kāng zi xiān zì zhèng yě

这句话大意是:"(欲使季康子先自正也。

yǎn pū yě

这句话大意是:偃,仆也。

cǎo jiā zhī yǐ fēng wú bù pū zhě yóu mín zhī huà wū xià

这句话大意是:草加之以风无不仆者,犹民之化于下。

dà dài lǐ yuē dǔ rén ér hào xué duō wén ér shùn dào

这句话大意是:《大戴礼》曰:笃仁而好学,多闻而顺道。

tiān zǐ yí zé wèn yīng ér bù qióng zhě wèi zhī dào

这句话大意是:天子疑则问,应而不穷者谓之道。

dào zhě dǎo tiān xià zhī dào

这句话大意是:道者,导天下之道。

lǎo zi yuē dào kě dào fēi cháng dào

这句话大意是:《老子》曰:道可道,非常道。

wáng bì yuē kě dào zhǐ shì zào xíng fēi qí cháng dào kě dào

这句话大意是:王弼曰:可道,指事造形,非其常道可道。

zhuāng zi yuē yú xiāng zào hu shuǐ rén xiāng zào hu dào

这句话大意是:《庄子》曰:鱼相造乎水,人相造乎道。

zi sī zǐ yuē tiān xià yǒu dào zé xíng yǒu zhī yè tiān xià wú dào zé yán yǒu zhī yè

现代白话:子思孔子说:天下有道则行有枝叶,天下无道则言有枝叶。

yòu yuē zhù mù wèi qí qī yuē tiān xià yǒu dào wǒ fú zi pèi

这句话大意是:又曰:祝牧谓其妻曰:"天下有道,我韨子佩;。

tiān xià wú dào wǒ fù zǐ dài

这句话大意是:天下无道,我负子戴。

yòu yuē yuán xiàn chù lǔ jū huán dǔ zhī shì shàng lòu xià shī kuāng zuò ér xián gē

这句话大意是:又曰:原宪处鲁,居环堵之室,上漏下湿,匡坐而弦歌。

kuāng zhèng yě

这句话大意是:(匡,正也。

zǐ gòng chéng dà mǎ zhōng gàn ér biǎo sù xuān chē bù róng xiàng wǎng jiàn yuán xiàn

这句话大意是:)子贡乘大马,中绀而表素,轩车不容巷,往见原宪。

yuán xiàn zhèng guān zōng lǚ zhàng lí yìng mén

这句话大意是:原宪正冠踪履,杖藜应门。

zǐ gòng yuē xī

这句话大意是:子贡曰:"嘻!

xiān shēng hé bìng yě

这句话大意是:先生何病也?

yuán xiàn yīng zhī yuē xiàn wén wú cái zhī wèi pín xué dào ér bù néng xíng zhī zhī wèi bìng

这句话大意是:"原宪应之曰:"宪闻无财之谓贫,学道而不能行之之谓病。

jīn xiàn pín yě fēi bìng yě

这句话大意是:今宪贫也,非病也。

zǐ gòng qūn xún ér yǒu kuì sè

这句话大意是:"子贡逡巡而有愧色。

wén zi yuē fu dào dé zhě kuāng xié yǐ wéi zhèng zhì cí yǐ wéi dìng shàng xià zhī yí yě

这句话大意是:《文子》曰:夫道德者,匡邪以为正,治辞以为定,上下之仪也。

shàng yǒu dào dé jí xià yǒu rén yì

这句话大意是:上有道德即下有仁义。

jī dào dé zhě tiān yǔ zhī de zhù zhī guǐ fǔ zhī

这句话大意是:积道德者,天与之,地助之,鬼辅之。

yù zǐ yuē fā zhèng shī lìng wèi tiān xià fú wèi zhī dào

这句话大意是:《鬻子》曰:发政施令为天下福,谓之道。

gōng sūn ní zi yuē dào wèi zhī zhě shè xián wèi shèng zhě yòng

这句话大意是:《公孙尼子》曰:道为知者设,贤为圣者用。

huái nán zǐ yuē shèng rén zhī dào ruò zhōng qú zūn guò zhě zhēn zhuó suī duō shǎo bù tóng ér gè dé qí yí yě

这句话大意是:《淮南子》曰:圣人之道若中衢樽,过者斟酌,虽多少不同而各得其宜也。

yáng zǐ fǎ yán yuē zhòng ní zhī dào yóu sì dú jīng yíng zhōng guó zhōng rù dà hǎi

这句话大意是:杨子《法言》曰:仲尼之道犹四渎,经营中国,终入大海。

yòu yuē jūn zǐ zhī dào yǒu sì jiǎn ér yì yòng yě yào ér yì shǒu yě bǐng ér yì jiàn yě fǎ ér yì yán yě

现代白话:又曰:有德行的人之道有四:简而易用也,要而易守也,炳而易见也,法而易言也。

yòu yuē shèng rén zhòng qí dào ér qīng qí lù zhòng rén zhòng qí lù ér qīng qí dào

这句话大意是:又曰:圣人重其道而轻其禄,众人重其禄而轻其道。

yán tiě lùn yuē yǐ dào dé wèi chéng wén wáng shì yě

这句话大意是:《盐铁论》曰:以道德为城,文王是也。

yǐ dào dé wèi zhòu tāng wǔ shì yě

这句话大意是:以道德为胄,汤武是也。

huán tán xīn lùn yuē sān huáng yǐ dào zhì wǔ dì yǐ dé huà

这句话大意是:桓谭《新论》曰:三皇以道治,五帝以德化。

wáng dào chún cuì qí dé rú bǐ

这句话大意是:王道纯粹,其德如彼;。

bà dào bó zá qí gōng rú cǐ

这句话大意是:霸道驳杂,其功如此。

wáng yì zhèng bù yuē zhòng ní mén rén bǔ dào chún yǐn dào zōng

这句话大意是:王逸《正部》曰:仲尼门人哺道醇饮道宗。

chāng yán yuē dào dé rén yì tiān xìng yě

这句话大意是:《昌言》曰:道德仁义,天性也。

zhī zhī yǐ chéng qí wù liàn zhī yǐ zhì qí qíng yíng zhī yǐ fā qí guāng

这句话大意是:织之以成其物,练之以致其情,莹之以发其光。

rèn zǐ yuē dào dé zhī huái mín yóu chūn yáng zhī róu wù yě

这句话大意是:《任子》曰:道德之怀民,犹春阳之柔物也。

lǚ shēn bīng ér bù hán jié běn tiáo ér bù zhé

这句话大意是:履深冰而不寒,结本条而不折。

dù shì yōu qiú zi yuē gài dào qīng dàn yǐ wú wéi wěn jiā tián xū jì jìng hóng guǎng duō bāo qǐ fēi shèng rén suǒ zhái hu

这句话大意是:《杜氏幽求子》曰:盖道清淡以无为吻家,恬虚寂静,弘广多包,岂非圣人所宅乎!

yòu yuē yǒu dào zhī guó qí guǐ bù shén

这句话大意是:又曰:有道之国,其鬼不神。

cuī xuán shǐ zhèng lùn yuē guó bù xìn dào gōng bù xìn dù wáng kě dài yě

这句话大意是:崔玄始《正论》曰:国不信道,工不信度,亡可待也。

fu zi yuē jūn zǐ shěn qí zōng ér hòu xué míng qí dào ér hòu xíng

现代白话:《傅子》曰:有德行的人审其宗而后学,明其道而后行。

zhōng lùn yuē dào zhī wū rén shén jiǎn qiě yì bù rú cǎi jīn gōng yù shè jiān nán yě

这句话大意是:《中论》曰:道之于人,甚简且易,不如采金攻玉涉艰难也。

fú zi yuē wéi dào zhě rì sǔn ér yuè zhāng wèi míng zhě rì zhāng ér yuè sǔn

这句话大意是:《苻子》曰:为道者日损而月章,为名者日章而月损。

shì míng yuē dé de yě de shì yí yě

这句话大意是:《释名》曰:德,得也,得事宜也。

zhōu lǐ dì guān shī shì yuē yī yuē zhì dé èr yuē mǐn dé sān yuē xiào dé

这句话大意是:《周礼·地官·师氏》曰:一曰至德,二曰敏德,三曰孝德。

zhì dé zhōng hé zhī dé

这句话大意是:(至德,中和之德。

mǐn dé rén yì shùn shí

这句话大意是:敏德,仁义顺时。

xiào dé zūn zǔ ài qīn

这句话大意是:孝德,尊祖爱亲。

lǐ jì xué jì yuē lǐ yuè jiē de wèi zhī yǒu dé

这句话大意是:《礼记·学记》曰:礼乐皆得,谓之有德。

dé zhě de yě

这句话大意是:德者,得也。

yòu jì yì yuē tiān zǐ yǒu shàn ràng dé wū tiān

这句话大意是:又《祭义》曰:天子有善,让德于天。

yòu zhōng yōng yuē suī yǒu qí wèi gǒu wú qí dé bù gǎn zuò lǐ lè yān

现代白话:又《中庸》曰:虽有其位,苟无其德,不敢作礼乐呢。

suī yǒu qí dé gǒu wú qí wèi yì bù gǎn zuò lǐ lè yān

现代白话:虽有其德,苟无其位,亦不敢作礼乐呢。

yòu yuē xiǎo dé chuān liú dà dé dūn huà cǐ tiān dì zhī suǒ yǐ wèi dà yě

这句话大意是:又曰:小德川流,大德敦化,此天地之所以为大也。

yòu biǎo jì yuē yǐ dé bào yu zé mín yǒu suǒ quàn

这句话大意是:又《表记》曰:以德报德,则民有所劝。

yòu dà xué yuē fù rùn wū dé rùn shēn

这句话大意是:又《大学》曰:富润屋,德润身。

zuǒ zhuàn huán gōng yuē zāng āi bó jiàn yuē jūn rén zhě jiāng zhāo dé sè wéi yǐ lín zhào bǎi guān yóu jù huò shī zhī gù zhāo lìng dé yǐ shì zǐ sūn

这句话大意是:《左传·桓公》曰:臧哀伯谏曰:"君人者,将昭德塞违以临照百官,犹惧或失之,故昭令德以示子孙。

yòu xī gōng zhōng yuē yōng xūn qīn qīn nì jìn zūn xián dé zhī dà zhě yě

这句话大意是:又僖公中曰:庸勋亲亲,昵近尊贤,德之大者也。

yòu yuē dé yǐ róu zhōng guó xíng yǐ wēi sì yí

这句话大意是:又曰:德以柔中国,刑以威四夷。

yòu yuē tài shàng yǐ dé fǔ mín

这句话大意是:又曰:太上以德抚民。

yòu wén gōng shàng yuē xiào jìng zhōng xìn wěn jí dé dào zéi cáng jiān wèi xiōng dé

这句话大意是:又文公上曰:孝敬忠信吻吉德,盗贼藏奸为凶德。

yòu xuān gōng shàng yuē chu zi guān bīng yú zhōu jiāng dìng wáng shǐ wáng sūn mǎn láo chu zi

这句话大意是:又宣公上曰:楚子观兵于周疆,定王使王孙满劳楚子。

chu zi wèn dǐng zhī dà xiǎo qīng zhòng yān

现代白话:楚子问鼎之大小轻重呢。

duì yuē zài dé bù zài dǐng

这句话大意是:对曰:"在德不在鼎。

yòu chéng gōng shàng yuē sì wáng zhī wáng yě yǔ tāng wén wǔ

这句话大意是:又成公上曰:四王之王也,(禹、汤、文、武。

shù dé ér jì tóng yù yān

现代白话:)树德而济同欲呢。

yòu xiāng gōng èr shí sì nián yuē tài shàng yǒu lì dé qí cì yǒu lì gōng

这句话大意是:又襄公二十四年曰:太上有立德,其次有立功。

yòu zhāo gōng sān yuē shèng dé bì bǎi shì

这句话大意是:又昭公三曰:盛德必百世。

máo shī dàng zhēng mín dé yóu rú máo mín xiān kè jǔ zhī

这句话大意是:《毛诗·荡·烝民》:德𬨎如毛,民鲜克举之。

shàng shū shùn diǎn yuē xuán dé shēng wén nǎi mìng yǐ wèi

这句话大意是:《尚书·舜典》曰:玄德升闻,乃命以位。

xuán wèi yōu qián qián xíng dào dé shēng wén tiān cháo suì jiàn zhēng yòng

这句话大意是:(玄谓幽潜,潜行道德,升闻天朝,遂见征用。

yòu dà yǔ mó yuē gāo yáo mài zhǒng dé dé nǎi jiàng

这句话大意是:又《大禹谟》曰:皋陶迈种德,德乃降。

lí mín huái zhī

这句话大意是:黎民怀之。

mài xíng

这句话大意是:(迈,行;。

zhǒng bù yě

这句话大意是:种,布也。

gāo yáo bù xíng qí dé xià zhì wū mín mín guī fú zhī

这句话大意是:皋陶布行其德,下治于民,民归服之。

yòu yuē wéi dé dòng tiān wú yuǎn bù jiè

这句话大意是:又曰:惟德动天,无远不届。

yòu zhòng huǐ zhī hào yuē dé rì xīn wàn bāng wéi huái

这句话大意是:又《仲虺之浩》曰:德日新,万邦惟怀。

zhì zì mǎn jiǔ zú nǎi lí

这句话大意是:志自满,九族乃离。

yòu yī xun yuē ěr wéi dé wǎng xiǎo wàn bāng wéi qìng

现代白话:又《伊训》曰:你惟德罔小,万邦惟庆。

ěr wéi bù dé wǎng dà zhuì jué zōng

现代白话:你惟不德罔大,坠厥宗。

yòu tài jiǎ yuē dé wéi zhì pǐ dé luàn

这句话大意是:又《太甲》曰:德惟治,否德乱。

wéi zhèng yǐ dé zé zhì bù yǐ dé zé luàn

这句话大意是:(为政以德,则治不以德则乱。

yòu xián yǒu yī dé yuē fēi tiān sī wǒ yǒu shāng wéi tiān yòu yú yī dé

这句话大意是:又《咸有一德》曰:非天私我有商,惟天佑于一德。

fēi shāng qiú yú xià mín wéi mín guī yú yī dé

这句话大意是:非商求于下民,惟民归于一德。

dé wéi yī dòng wǎng bù jí

这句话大意是:德惟一,动罔不吉;。

dé èr sān dòng wǎng bù xiōng

这句话大意是:德二三,动罔不凶。

yòu tài shì yuē tóng lì dù dé tóng dé dù yì

这句话大意是:又《泰誓》曰:同力度德,同德度义。

lì jūn zé yǒu dé zhě shèng dé jūn zé bǐng yì zhě shèng

这句话大意是:(力钧则有德者胜,德钧则秉义者胜。

yòu yuē shòu yǒu yì zhào yí rén lí xīn lí dé

这句话大意是:又曰:受有亿兆夷人,离心离德。

yǔ yǒu luàn chén shí rén tóng xīn tóng dé

这句话大意是:予有乱臣十人,同心同德。

yòu yuē shù dé wù zī chú è wù běn

这句话大意是:又曰:树德务滋,除恶务本。

lì dé wu zī zhǎng

这句话大意是:(立德务滋长;。

qù è wu chú běn

这句话大意是:去恶务除本。

yòu hóng fàn wǔ fú sì yuē yōu hǎo dé

这句话大意是:又《洪范》:五福,四曰攸好德。

suǒ hǎo zhě dé fú zhī dào

这句话大意是:(所好者德,福之道。

yòu lǚ áo yuē wán rén sàng dé wán wù sàng zhì

这句话大意是:又《旅獒》曰:玩人丧德,玩物丧志。

yǐ rén wéi xì nòng zé sàng qí dé

这句话大意是:(以人为戏弄则丧其德。

yòu cài zhòng zhī mìng yuē huáng tiān wú qīn wéi dé shì fǔ

这句话大意是:又《蔡仲之命》曰:皇天无亲,惟德是辅。

yòu zhōu guān yuē zuò dé xīn yì rì xiū

这句话大意是:又《周官》曰:作德,心逸日休;。

zuò wěi xīn láo rì zhuō

这句话大意是:作伪,心劳日拙。

wèi dé zhí dào ér xíng wū xīn yì yù ér míng rì měi

这句话大意是:(为德直道而行,于心逸豫而名日美。

yòu jūn chén yuē shǔ jì fēi xīn míng dé wéi xīn

这句话大意是:又《君陈》曰:黍稷非馨,明德惟馨。

zhōu yì kūn guà xiàng yuē dì shì kūn jūn zǐ yǐ hòu dé zài wù

现代白话:《周易·坤卦》象曰:地势坤,有德行的人以厚德载物。

yòu xì cí yuē fù yǒu zhī wèi dà yè rì xīn zhī wèi shèng dé

这句话大意是:又《系辞》曰:富有之谓大业,日新之谓盛德。

lún yǔ wéi zhèng yuē wéi zhèng yǐ dé pì rú běi chén jū qí suǒ ér zhòng xīng gǒng zhī

这句话大意是:《论语·为政》曰:为政以德,譬如北辰,居其所而众星拱之。

dé zhě wú wéi yóu běi chén zhī bù yí ér zhòng xīng gǒng zhī

这句话大意是:(德者无为犹北辰之不移而众星拱之。

yòu lǐ rén zǐ yuē dé bù gū bì yǒu lín

现代白话:又《里仁》,孔子说:德不孤,必有邻。

yòu xiān jìn yuē dé xíng yán huí mǐn zǐ qiān rǎn bó niú zhòng gōng

这句话大意是:又《先进》曰:德行:颜回、闵子骞、冉伯牛、仲弓。

yòu xiàn wèn zǐ yuē yǒu dé zhě bì yǒu yán yǒu yán zhě bù bì yǒu dé

现代白话:又《宪问》:孔子说:有德者必有言,有言者不必有德。

yòu yuē jì bù chēng qí lì chēng qí dé yě

这句话大意是:又曰:骥不称其力,称其德也。

jì gǔ zhī shàn mǎ yě

这句话大意是:(骥,古之善马也。

dé wèi zài wǔ yù zhī wēi yí

这句话大意是:德谓在五御之威仪。

yòu jì shì yuē yuǎn rén bù fú zé xiū wén dé yǐ lái zhī

这句话大意是:又《季氏》曰:远人不服,则修文德以来之。

shàng shū dà chuán yuē yǒu dé zhě zūn qí wèi ér zhòng qí lù

这句话大意是:《尚书大传》曰:有德者,尊其位而重其禄。

shǐ jì yuē yī nián zhǒng zhī yǐ gǔ shí nián shù zhī yǐ mù bǎi nián lái zhī yǐ dé

这句话大意是:《史记》曰:一年种之以谷,十年树之以木,百年来之以德。

dōng guān hàn jì yuē zhāng chén zì zi xiào yòu fú fēng rén

这句话大意是:《东观汉记》曰:张谌字子孝,右扶风人。

yǐ dǔ xíng chún shū xiāng lǐ guī dé

这句话大意是:以笃行纯淑,乡里归德。

suī jū yōu shì àn chù zì zhěng dùn sān fǔ yǐ wéi yí biǎo

这句话大意是:虽居幽室暗处,自整顿三辅,以为仪表。

yòu yuē chún yú gōng zì mèng sūn běi hǎi chún yú rén

这句话大意是:又曰:淳于恭字孟孙,北海淳于人。

yǐ qiān jiǎn tuī ràng wèi jié

这句话大意是:以谦俭推让为节。

rén yǒu yì gōng hé jiàn zhī niàn qí kuì yīn fú cǎo zhōng zhì qù nǎi qǐ

这句话大意是:人有刈恭禾,见之,念其愧,因伏草中,至去乃起。

gōng jiā jǐng zài mén wài shàng yǒu pén lín lǐ mù niú r zhēng yǐn niú

这句话大意是:恭家井在门外,上有盆,邻里牧牛儿争饮牛。

gōng è qí zhēng duō zhì qì qí shàng wèi yù jí shuǐ mǎn zhī

这句话大意是:恭恶其争,多置器其上,为预汲水满之。

xiǎo ér fù zhēng gōng gè yǔ qí jiā fù mǔ

这句话大意是:小儿复争,恭各语其家父母。

fù mǔ nǎi jìn nù zhī

这句话大意是:父母乃禁怒之。

lǐ luò jiē huà ér bù zhēng

这句话大意是:里落皆化而不争。

sān fǔ jué lù yuē féng bào zì dé wén

这句话大意是:《三辅决录》曰:冯豹字德文。

mǔ wèi fù suǒ chū hòu mǔ yù zhī shén kù

这句话大意是:母为父所出,后母遇之甚酷。

bào shì zhī yù jǐn shí rén wèi zhī yǔ yuē dào dé bīn bīn féng dé wén

这句话大意是:豹事之愈谨,时人为之语曰:"道德彬彬冯德文。

wáng yǐn jìn shū yuē yǔ gǔn zì shū bāo yǐng chuān rén

这句话大意是:王隐《晋书》曰:庾衮字叔褒,颍川人。

shǎo zāo dà yì èr xiōng wáng cì xiōng pí yòu yì

这句话大意是:少遭大疫,二兄亡,次兄毗又疫。

qí lì pú huò chì gǔn fù mǔ zhū dì jiē chū bì jiā

这句话大意是:其疠菩藿炽,衮父母诸弟皆出,避家。

gǔn dú bù chū zhū fù qiáng zhī bù kě yuē gǔn xìng bù wèi bìng

这句话大意是:衮独不出,诸父强之,不可,曰:"衮性不畏病。

nà jiāng zhōu fú chí bù shě zhòu yè shěng jiù āi lín shí yǒu yú xún

这句话大意是:"纳浆粥扶持,不舍昼夜,省柩哀临,十有馀旬。

bìng jì xiē jiā nǎi fǎn ér gǔn yì wú huàn hài

这句话大意是:病既歇,家乃反,而衮亦无患害。

zōng dǎng tàn yuē yì zāi

现代白话:宗党叹曰:"异啊!

cǐ zi néng shǒu rén zhī suǒ bù néng shǒu néng xíng rén zhī suǒ bù néng xíng

这句话大意是:此子能守人之所不能守,能行人之所不能行。

jìn zhōng xìng shū yuē wèi jiè zì shū bǎo

这句话大意是:《晋中兴书》曰:卫玠字叔宝。

cháng yǐ rén yǒu bù jí kě yǐ qíng shù

现代白话:常以人有不及,能够情恕;。

fēi yì xiāng gān kě yǐ lǐ qiǎn

现代白话:非意相干,能够理遣。

gù zhōng shēn bú jiàn qí xǐ yùn

这句话大意是:故终身不见其喜愠。

qí shū yuē zhāng xù zì sī màn wèi lì bù shàng shū

这句话大意是:《齐书》曰:张绪字思曼,为吏部尚书。

měi cháo jiàn tài zǔ mù sòng zhī wèi wáng jiǎn yuē xù yǐ wèi zūn wǒ wǒ yǐ dé guì xù

这句话大意是:每朝见,太祖目送之,谓王俭曰:"绪以位尊我,我以德贵绪。

yòu yuē wáng xiù zhī zì bó fèn wèi nán jùn nèi shǐ zhōu xī cáo

这句话大意是:又曰:王秀之字伯奋,为南郡内史、州西曹。

xún pī yù jiāo xiù zhī jù ér bù nà

这句话大意是:荀丕欲交秀之,拒而不纳。

bào pī shū yuē pū yǐ dé wèi bǎo zú xià yǐ wèi wèi bǎo

这句话大意是:报丕书曰:"仆以德为宝,足下以位为宝。

gè bǎo qí bǎo wū cǐ jìng yi yě

这句话大意是:各宝其宝,于此敬宜也。

lǎo zi yuē shàng dé bù dé shì yǐ yǒu dé

这句话大意是:《老子》曰:上德不德,是以有德;。

xià dé bù shī dé shì yǐ wèi dé

这句话大意是:下德不失德,是以为德。

shàng dé zhī rén wéi dào yòng qí dé gù néng yǒu dé xià dé ér dé zhī bì yǒu shī yān

现代白话:(上德之人惟道用其德故能有德,下德而德之必有失呢。

wén zi yuē shān gāo zhě qí mù xiū de guǎng zhě qí dé hòu

这句话大意是:《文子》曰:山高者其木修,地广者其德厚。

yòu yuē xián jiǔ qiào miè zhì yì qì cōng míng fǎn wú shí hán yáng tǔ yīn ér yǔ wàn wù tóng dé yě

这句话大意是:又曰:闲九窍,灭志意,弃聪明,反无识,含阳吐阴,而与万物同德也。

zhuāng zi yuē zhì dé zhī shì bù shàng xián bù shǐ néng

这句话大意是:《庄子》曰:至德之世,不尚贤,不使能。

hán zǐ yuē shàn wèi lì zhě shù dé bù néng wèi lì zhě shù yuàn

这句话大意是:《韩子》曰:善为吏者树德,不能为吏者树怨。

mèng zǐ yuē zhōu yú lì zhě xiōng nián bù néng shā zhōu yú dé zhě xié shì bù néng luàn

这句话大意是:《孟子》曰:周于利者凶年不能杀,周于德者邪世不能乱。

hé guān zi yuē dé jí wàn rén zhě wèi zhī háo dé guò bǎi rén zhě wèi zhī yīng

这句话大意是:《鹖冠子》曰:德及万人者谓之豪,德过百人者谓之英。

kǒng cóng zǐ yuē kǎ zi shēn cháng bù guò liù chǐ qí guó mò bù zōng shàn

这句话大意是:《孔丛子》曰:胩子身长不过六尺,齐国莫不鬃缮;。

zhào wén zi shēn rú bù shèng yī xiāng jìn guó yǐ níng zhū hóu jìng fú qí dé gù yě

这句话大意是:赵文子身如不胜衣,相晋国以宁:诸侯敬服其德故也。

yáng zi fǎ yán yuē gēng dào ér dé dào liè dé ér de dé

这句话大意是:扬子《法言》曰:耕道而得道,猎德而得德。

fu zi yuē shàng dé zhī rén qí jì wàn wù yě yóu tiān zhī yǒu chūn qiū shí zhì zì shēng fēi dé zhī lì

这句话大意是:《傅子》曰:上德之人,其济万物也,犹天之有春秋,时至自生,非德之力。

tài gōng jīn guì yuē dé xíng zé fú dé fèi zé fù

这句话大意是:《太公金匮》曰:德行则福,德废则覆。

yì cān tóng qì yuē dào chéng dé jiù qián fú sì shí

这句话大意是:《易参同契》曰:道成德就,潜伏俟时。

hǎi nèi xiān xián xíng zhuàng yuē wáng liè zì bó shàn

这句话大意是:《海内先贤行状》曰:王烈字伯善。

shí yǒu dào niú zhě zhǔ de zhī

这句话大意是:时有盗牛者,主得之。

dào zhě yuē wǒ xiè hòu mí huò cóng jīn jiāng gǎi

这句话大意是:盗者曰:"我邂逅迷惑,从今将改。

zi jì shè yòu xìng wú shǐ wáng liè wén zhī

这句话大意是:子既赦宥,幸无使王烈闻之。

yòu yuē dài liáng zì shū luán

这句话大意是:又曰:戴良字叔鸾。

gāo cái lěi gè yīng shēng yuǎn bō

这句话大意是:高才磊硌,英声远播。

shǎo zhě huái zhī zhǎng zhě mù zhī

这句话大意是:少者怀之,长者慕之。

xiāng lǐ jìn shēn xià zhì lí shù mò yǒu fèn zhēng zhī jiā

这句话大意是:乡里缙绅,下至黎庶,莫有忿争之家。

yòu yuē xú rú zǐ zhēng pìn wèi cháng chū mén fù sàng bù yuǎn wàn lǐ

这句话大意是:又曰:徐孺子征聘未尝出门,赴丧不远万里。

cháng shì jiāng xià huáng gōng hōng wǎng huì qí zàng

这句话大意是:常事江夏黄公薨,往会其葬。

jiā pín wú yǐ zì gòng jī mó jìng jù zì suí měi zhì suǒ zài lìn mó qǔ zī rán hòu de qián

这句话大意是:家贫无以自供,赍磨镜具自随,每至所在,赁磨取资,然后得前。

jì zhì shè jì kū bì ér fǎn

这句话大意是:既至,设祭哭毕而返。

chén zhòng jǔ wèi yù zhāng tài shǒu zhào zhī zé dào kuì zhī zé shòu dàn bù fú shì yǐ chéng qí jié

这句话大意是:陈仲举为豫章太守,召之则到,馈之则受,但不服事,以成其节。

yòu yuē chóu lǎn zì jì zhī

这句话大意是:又曰:仇览字季知。

xué tōng wǔ jīng xuǎn wèi tíng cháng

这句话大意是:学通五经,选为亭长。

mín yǒu sūn xuán shǎo gū yǔ mǔ jū yì lǎn gào xuán bù xiào

这句话大意是:民有孙玄,少孤,与母居,诣览告玄不孝。

lǎn xiè qiǎn zhī shǔ mǔ guī wù yán fāng wèi jiào zhī

这句话大意是:览谢遣之,属母归,勿言,方为教之。

hòu lǎn jī lǐ yì xuán wèi chén xiào zǐ gōng yǎng zhī yì

这句话大意是:后览赍礼诣玄,为陈孝子供养之意。

xuán suì gǎn jī zú wèi xiào zǐ

这句话大意是:玄遂感激,卒为孝子。

shí lìng hé nèi wáng huàn zhèng shàng qīng yán wén lǎn de xuán bù zhì xīn dú wàng zhī nǎi wèn lǎn zài tíng bù zhì bù xiào dé wú shī yīng zhān zhī zhì hu

这句话大意是:时令河内王涣,政尚清严,闻览得玄不治,心独望之,乃问览"在亭不治不孝,得无失鹰鹯之志吗?

duì yuē qiè yǐ yīng zhān bù rú fèng huáng gù bù wéi yě

这句话大意是:"对曰:"窃以鹰鹯不如凤皇,故不为也。

huàn gǎn lǎn yán yòng sǔn wēi xíng

这句话大意是:"涣感览言,用损威刑。

kuài jī diǎn lù yuē zhèng hóng zì jù jūn wèi jùn dū yóu shàng jì shǐ

这句话大意是:《会稽典录》曰:郑弘字巨君,为郡督邮上计史。

shí jì yuàn gōu zhāng rèn shàng jū sù wēn fù chéng xiān chē jià féi mǎ

这句话大意是:时计掾勾章任尚,居素温富,乘鲜车,驾肥马。

hóng héng zài hòu shàng zhé mà hóng wú yùn róng

这句话大意是:弘恒在后,尚辄骂,弘无愠容。

hóng shàng zài jīng shī yóu xué hái jùn jù jiàn fǔ jūn

这句话大意是:弘、尚在京师游学还郡,俱见府君。

fǔ jūn suǒ wèn hóng wú bù duì ér shàng bù zhī chū

这句话大意是:府君所问,弘无不对,而尚不知出。

yòu wèn hóng yuàn háng dào shù xiāng zhé rǔ hé yǐ bù dá

现代白话:又问弘:"掾行道数相折辱,凭什么不答?

hóng xiè yuē guò fèng xiǎn shǐ wú guāng guó zhī měi mǎ léi xíng chí miàn kǒng shī qī hè yǐ xiāng cuī cù zì shì qí yi

这句话大意是:"弘谢曰:"过奉显使无光国之美,马羸行迟面,恐失期贺,以相催促,自是其宜。

yú wén liǎng hǔ jù dòu dà zhě bì shāng xiǎo zhě bì sǐ liǎng wèi wú yì gù bù gǎn dá

这句话大意是:愚闻两虎俱斗,大者必伤,小者必死,两为无益,故不敢答。

fǔ jūn tàn yuē cǐ wèi zhǎng zhě tài shǒu suǒ bù néng yě

这句话大意是:"府君叹曰:"此谓长者,太守所不能也。

rǔ nán xiān xián chuán yuē huáng xiàn zì shū dù

现代白话:《你南先贤传》曰:黄宪字叔度。

bù jīn míng yǐ guǐ shí bù kàng xíng yǐ jiǎo sú

这句话大意是:不矜名以诡时,不抗行以矫俗。

kuī qí mén zhě mò gǎn jiàn qí tíng dǔ qí liú zhě bù néng cè qí shèn lǒng shí rén lùn yuē yán yuān fù shēng hu

这句话大意是:窥其门者莫敢践其庭,睹其流者不能测其肾拢时人论曰:"颜渊复生乎!

xiāng yáng qí jiù jì yuē páng dé gōng zǐ huàn zì shì wén

这句话大意是:《襄阳耆旧记》曰:庞德公子奂,字世文。

jìn tài kāng zhōng wèi zāng kē tài shǒu

这句话大意是:晋太康中,为牂牁太守。

qù guān guī xiāng lǐ jū jīng nán bái shā xiāng

这句话大意是:去官归乡里,居荆南白沙乡。

lǐ rén zōng jìng zhī xiāng yǔ yuē wǒ jiā chí zhōng lóng zhǒng lái lǐ zhōng huà qí dé shào zhuàng jiē dài lǎo zhě dān

这句话大意是:里人宗敬之,相语曰:"我家池中龙种来里中化其德,少壮皆代老者担。

chén shí bié zhuàn yuē shí zì zhòng gōng yǐng chuān rén

这句话大意是:《陈实别传》曰:实字仲躬,颍川人。

zì wèi ér tóng bù wéi xì nòng děng lèi suǒ guī

这句话大意是:自为儿童不为戏弄等类所归。

shí zài xiāng lǘ píng xīn lǜ wù qí yǒu zhèng sòng zhé qiú pàn zhèng xiǎo pì qū zhí fǎn wú yuàn zhě

这句话大意是:实在乡闾,平心率物,其有诤讼,辄求判正,晓譬曲直,返无怨者。

zhì nǎi tàn yuē níng wèi xíng fá suǒ jiā bù wéi chén jūn suǒ duàn

这句话大意是:至乃叹曰:"宁为刑罚所加,不为陈君所断。

shí suì huāng mín jiǎn yǒu dào yè rù qí shì zhǐ wū liáng shàng

这句话大意是:"时岁荒民俭,有盗夜入其室,止于梁上。

shí yīn jiàn zhī nǎi qǐ zì zhěng fú hū mìng zǐ sūn zhèng sè xun zhī yuē fū rén bù kě bù zì miǎn bù shàn zhī rén wèi bì běn è xí yǔ xìng chéng suì zhì wū cǐ rú liáng shàng jūn zǐ yǐ

现代白话:实阴见之,乃起自整拂,呼命子孙,正色训之曰:"夫人不可不自勉,不善之人未必本恶,习与性成,遂至于此,如梁上有德行的人了。

dào dà jīng zì tóu wū de qǐ shǒu guī zuì

这句话大意是:"盗大惊,自投于地,稽首归罪。

shí xú pì zhī yuē shì jūn zhuàng mào bù shì è rén yi shēn kè jǐ fǎn shàn

这句话大意是:实徐譬之曰:"视君状貌,不似恶人,宜深克己反善。

rán cǐ dāng yóu kùn pín

这句话大意是:然此当由困贫。

lìng yí juàn èr pǐ

这句话大意是:"令遗绢二匹。

zì shì xiàn wú fù dào qiè

这句话大意是:自是,县无复盗窃。

xún shì jiā chuán yuē xún yù dé xíng zhōu bèi míng zhòng tiān xià hǎi nèi yīng jùn xián jiā yān

现代白话:《荀氏家传》曰:荀彧德行周备,名重天下,海内英俊咸嘉呢。

yòu yuē zhōng yáo yǐ wéi yán zǐ jì méi néng bèi jiǔ dé bǎi xíng bù èr qí guò zhě wéi xún yù hu

这句话大意是:又曰:锺繇以为:"颜子既没,能备九德百行、不二其过者,惟荀彧乎!

huò wèn yáo yuē jūn tuī xún jūn bǐ zhī yán zǐ zì yǐ bù jí qí kě de wén hu

这句话大意是:"或问繇曰:"君推荀君,比之颜子,自以不及,其可得闻吗?

yáo yuē fu míng jūn shī chén qí cì you zhī

这句话大意是:"繇曰:"夫明君师臣,其次友之。

yǐ tài zǔ zhī cōng míng měi dà shì cháng xiān zī zhī xún yù shì zé gǔ shī yǒu zhī yì yě

这句话大意是:以太祖之聪明,每大事常先咨之荀彧,是则古师友之义也。

wú děng shòu mìng ér xíng yóu huò bù jìn qù gù yuǎn yé

现代白话:我等受命而行,犹或不尽,去固远耶。

pān xù bié zhuàn yuē xù kuān xián róng zhòng yǔ tiān xià rén děng xiū qī tóng yǒu wú bù yǐ jiā cái wěn jǐ yǒu

这句话大意是:《潘勖别传》曰:勖宽贤容众,与天下人等休戚,同有无,不以家财吻己有。

rèn gǔ bié zhuàn yuē gǔ zì zhào xiān lè ān rén

这句话大意是:《任嘏别传》曰:嘏字照先,乐安人。

yòu yǐ zhì xìng jiàn chēng

这句话大意是:幼以至性见称。

yù huāng luàn jiā pín mài yú

这句话大意是:遇荒乱,家贫,卖鱼。

huì guān fā yú yú guì shù bèi

这句话大意是:会官发鱼,鱼贵数倍。

gǔ qǔ zhí rú cháng

这句话大意是:嘏取直如常。

huì tài zǔ chuàng yè zhào hǎi nèi zhì dé

这句话大意是:会太祖创业,召海内至德。

gǔ yīng qí jǔ wèi lín zī hóu shù zǐ

这句话大意是:嘏应其举,为临淄侯庶子。

yīn dé

这句话大意是:○阴德。

zuǒ zhuàn xuān gōng xià yuē wèi kē bài qín shī yú fǔ shì huò dù huí qín zhī lì rén yě

这句话大意是:《左传·宣公下》曰:魏颗败秦师于辅氏,获杜回,秦之力人也。

chū wǔ zi yǒu bì qiè wú zi wǔ zi jí mìng kē yuē bì jià shì

这句话大意是:初,武子有嬖妾,无子,武子疾,命颗曰:"必嫁是。

jí bìng zé yuē bì wèi xùn

这句话大意是:"疾病,则曰:"必为殉。

jí zú kē jià zhī

这句话大意是:"及卒,颗嫁之。

yuē bìng jí zé luàn wú cóng qí zhì yě

现代白话:曰:"病疾则乱,我从其治也。

jí fǔ shì zhī yì kē jiàn lǎo rén jié cǎo yǐ gāng dù huí gāng yù yě

这句话大意是:"及辅氏之役,颗见老人结草以亢杜回,(亢,御也。

dù huí zhì ér diān gù huò zhī

这句话大意是:)杜回踬而颠,故获之。

yè mèng zhī yuē yú ér suǒ jià fù rén zhī fù yě

这句话大意是:夜梦之曰:"余,而所嫁妇人之父也。

ěr yòng xiān rén zhī zhì mìng yú shì yǐ bào

现代白话:你用先人之治命,余是以报。

hàn shū yuē yú dìng guó fù yú gōng wèi xiàn yù lì jùn jué cáo yù píng luó wén fǎ zhě yú gōng suǒ jué jiē bù hèn

这句话大意是:《汉书》曰:于定国父于公为县狱吏,郡决曹狱平罗文法者,于公所决皆不恨。

qí lǘ mén huài fù lǎo fāng gòng zhì zhī

这句话大意是:其闾门坏,父老方共治之。

yú gōng wèi yuē shǎo gāo dà lǘ mén lìng róng sì mǎ gāo gài chē

这句话大意是:于公谓曰:"少高大闾门,令容驷马高盖车。

wǒ zhì yù duō yīn dé wèi zēng yǒu suǒ yuān zǐ sūn bì yǒu xīng zhě

这句话大意是:我治狱多阴德,未曾有所冤,子孙必有兴者。

zhì dìng guó wèi chéng xiàng

这句话大意是:"至定国为丞相。

yòu yuē bǐng jí zì shǎo qīng lǔ guó rén

这句话大意是:又曰:邴吉字少卿,鲁国人。

wèi chéng xiàng kuān dà hǎo lǐ

这句话大意是:为丞相,宽大好礼。

chū jí yǒu yīn dé wū xiào xuān dì wēi shí

这句话大意是:初,吉有阴德于孝宣帝微时。

dì jí wèi zhòng mò zhī zhī jí yì bù yán

这句话大意是:帝即位,众莫知之,吉亦不言。

jí cóng dà jiàng jūn zhǎng shǐ qiān zhì yù shǐ dài fū dì wén jiāng fēng zhī huì jí bìng shén jiāng shǐ rén jiā shòu ér fēng zhī

这句话大意是:吉从大将军长史迁至御史大夫,帝闻将封之,会吉病甚,将使人加绶而封之。

jí qí shēng yě

这句话大意是:及其生也。

tài zǐ tài fù xià hóu shèng yuē cǐ wèi sǐ yě

这句话大意是:太子太傅夏侯胜曰:"此未死也。

chén wén yǒu yīn dé zhě bì xiǎng qí lè yǐ jí zǐ sūn

这句话大意是:臣闻有阴德者,必飨其乐,以及子孙。

jīn wèi huò qí lè ér bìng fēi qí sǐ bìng yě

这句话大意是:今未获其乐而病,非其死病也。

hòu guǒ yù

这句话大意是:"后果愈。

nǎi fēng bó yáng hòu zhōng xiǎng qí lù

这句话大意是:乃封博阳侯,终飨其禄。

hòu hàn shū yuē hé chang liù dài zǔ bǐ gàn xué shàng shū wū zhāo cuò zhù yún bǐ gàn zì shǎo qīng jīng míng xíng xiū jiān tōng fǎ lǜ wèi rǔ yīn xiàn yù lì jué cáo yuàn píng huó shù qiān rén

现代白话:《后汉书》曰:何敞六代祖比干学《尚书》于晁错,注云:比干字少卿,经明行修,兼通法律,为你阴县狱吏决曹掾,平活数千人。

hòu wèi dān yáng dū wèi

这句话大意是:后为丹阳都尉。

zhēng hé sān nián sān yuè xīn hài tiān dà yīn yǔ bǐ gàn zài jiā zhōng rì mèng guì kè chē qí mǎn mén

这句话大意是:征和三年三月辛亥,天大阴雨,比干在家,中日梦贵客车骑满门。

jué yǐ yǔ qī yǔ wèi yǐ ér mén yǒu lǎo yù nián kě bā shí yú tóu bái qiú jì bì yǔ yǔ shèn ér yī lǚ bù zhān yǔ zì

这句话大意是:觉以语妻,语未已而门有老妪,年可八十馀,头白,求寄避雨,雨甚而衣履不沾雨渍。

zhǐ sòng zhì mén nǎi wèi bǐ gàn yuē gōng yǒu yīn dé jīn rì cì gōng cè yǐ guǎng gōng zhī zǐ sūn

这句话大意是:止,送至门,乃谓比干曰:"公有阴德,今日赐公策以广公之子孙。

yīn chū huái zhōng fú cè zhuàng rú jiǎn zhǎng jiǔ cùn fán jiǔ bǎi jiǔ shí méi yǐ shòu bǐ gàn yuē zǐ sūn pèi yìn shòu zhě rú cǐ suàn

这句话大意是:"因出怀中苻策,状如简,长九寸,凡九百九十枚,以授比干曰:"子孙佩印绶者如此算。

yòu yuē hé xī shān hòu shū fù gāi yán cháng wén huó qiān rén zhě zǐ sūn yǒu fēng

这句话大意是:又曰:和熹邓后叔父陔言:常闻活千人者子孙有封。

xiōng xun wèi yè zhě shǐ xiū shí jiù hé suì huó shù qiān rén

这句话大意是:兄训为谒者,使修石臼河,岁活数千人。

dà dào kě xìn jiā bì méng fú

这句话大意是:大道可信,家必蒙福。

chū tài fù yǔ tàn yuē wú jiāng bǎi wàn zhī zhòng wèi cháng wàng shā yī rén qí hòu dài bì yǒu xīng zhě

现代白话:初,太傅禹叹曰:"我将百万之众,未尝妄杀一人,其后代必有兴者。

yòu yuē yǒng píng zhōng chǔ wáng yīng móu wèi nì shì xià jùn fù kǎo

这句话大意是:又曰:永平中,楚王英谋为逆事,下郡覆考。

míng nián sān fǔ jǔ yuán ān néng lǐ jù bài chu jùn tài shǒu

这句话大意是:明年,三府举袁安,能理剧,拜楚郡太守。

shì shí yīng cí suǒ lián jí xì zhě shù qiān rén

这句话大意是:是时,英辞所连及系者数千人。

xiǎn zōng nù shén lì àn zhī jí pò tòng zì wū sǐ zhě shén zhòng

这句话大意是:显宗怒甚,吏案之急,迫痛自诬,死者甚众。

ān dào jùn bù rù fǔ xiān wǎng àn yù lǐ qí wú míng yàn zhě tiáo shàng chū zhī

这句话大意是:安到郡,不入府,先往按狱,理其无明验者,条上出之。

fǔ chéng yuàn lì jiē kòu tóu zhēng yǐ wéi ē fù fǎn lǔ qù yǔ tóng zuì bù kě

这句话大意是:府丞掾吏皆叩头争,以为阿附反虏,去与同罪,不可。

ān yuē rú yǒu bù hé tài shǒu zì dāng zuò zhī bù yǐ xiāng jí yě

这句话大意是:安曰:"如有不合,太守自当坐之,不以相及也。

suì fēn bié qí zòu

这句话大意是:"遂分别其奏。

dì gǎn wù jí bào xǔ dé chū zhě sì bǎi yú rén

这句话大意是:帝感悟,即报许,得出者四百馀人。

yòu yuē yú xǔ zì shēng qīng

这句话大意是:又曰:虞诩字升卿。

zǔ jīng wèi xiàn yù lì jué yù píng

这句话大意是:祖经为县狱吏,决狱平。

cháng yuē dōng hǎi yú gōng gāo qí lǐ mén ér qí zi dìng guó zú zhì chéng xiàng

这句话大意是:尝曰:"东海于公,高其里门,而其子定国卒至丞相。

wú jué yù liù shí nián yǐ suī bù jí yú gōng qí shù jī hū

现代白话:我决狱六十年了,虽不及于公,其庶几吗。

wú zǐ sūn hé bì bù wéi jiǔ qīng yé

现代白话:我子孙何必不为九卿耶!

gù zì xǔ yuē shēng qīng

这句话大意是:"故字诩曰升卿。

xiè chéng hòu hàn shū yuē chén chóng zì jǐng gōng yù zhāng yí chūn rén

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:陈重字景公,豫章宜春人。

jǔ xiào lián zài láng shǔ

这句话大意是:举孝廉,在郎署。

yǒu láng fù xī qián shù shí wàn zhài zhǔ rì zhì jiǎn qiú wú yǐ

这句话大意是:有郎负息钱数十万,债主日至,剪求无已。

zhòng nǎi mì yǐ qián dài hái

这句话大意是:重乃密以钱代还。

láng hòu jué zhī ér hòu cí xiè zhī

这句话大意是:郎后觉知而厚辞谢之。

zhòng yuē fēi wǒ zhī wèi

这句话大意是:重曰:"非我之为。

jiāng yǒu tóng xìng míng zhě

这句话大意是:将有同姓名者。

zhōng bù yán huì

这句话大意是:"终不言惠。

wú zhì yuē zhōng lí mù zì zi hàn kuài jī shān yīn rén

这句话大意是:《吴志》曰:锺离牧字子翰,会稽山阴人。

shǎo jū yǒng xīng zì kěn dào tián èr shí yú mǔ

这句话大意是:少居永兴,自垦稻田二十馀亩。

lín shú ér xiàn mín shi zhī

这句话大意是:临熟而县民识之。

mù yuē běn yǐ tián huāng gù kěn zhī ěr

这句话大意是:牧曰:"本以田荒,故垦之耳。

suì yǐ dào yǔ xiàn rén

这句话大意是:"遂以稻与县人。

shěn yuē sòng shū yuē chén dào qián wú xīng wǔ kāng rén

这句话大意是:沈约《宋书》曰:沈道虔,吴兴武康人。

shǎo rén ài hǎo lǎo yì

这句话大意是:少仁爱,好《老》、《易》。

jùn zhōu fǔ fán shí èr mìng jiē bù jiù

这句话大意是:郡州府凡十二命皆不就。

yǒu rén qiè qí yuán cài zhě wài hái jiàn zhī nǎi zì táo yǐn hou qiè zhě qǔ zú qù hòu nǎi chū

这句话大意是:有人窃其园菜者,外还见之,乃自逃隐,候窃者取足去后,乃出。

táng shū yuē zài chū zhōng xú yǒu gōng wèi dà lǐ chéng

这句话大意是:《唐书》曰:载初中,徐有功为大理丞。

shí kù lì lái jùn chén děng gòu xiàn wú gū gōng qīng zhèn kǒng yǒu gōng dú cún píng shù

这句话大意是:时酷吏来俊臣等构陷无辜,公卿震恐,有功独存平恕。

zhào xià dà lǐ zhě yǒu gōng jiē yì chū zhī qián hòu jì huó shù shí bǎi jiā

这句话大意是:诏下大理者,有功皆议出之,前后济活数十百家。

lǚ shì chūn qiū yuē sòng jǐng gōng shí yíng huò zài xīn

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:宋景公时,荧惑在心。

wèn zi wéi zi wéi duì yuē huò zài jūn kě yí zǎi xiàng

这句话大意是:问子韦,子韦对曰:"祸在君,可移宰相。

gōng yuē zǎi xiàng suǒ yǔ zhì guó jiā

这句话大意是:"公曰:"宰相所与治国家。

yuē yí wū mín

这句话大意是:"曰:"移于民。

gōng yuē mín sǐ shuí yǔ wèi jūn

这句话大意是:"公曰:"民死谁与为君?

yuē yí wū suì

这句话大意是:"曰:"移于岁。

gōng yuē suì jī mín bì sǐ

这句话大意是:"公曰:"岁饥民必死。

zi wéi běi miàn zài bài yuē jūn yǒu zhì dé zhī yán sān tiān bì shǎng jūn

这句话大意是:"子韦北面再拜曰:"君有至德之言三,天必赏君。

yíng huò guǒ sān xǐ shè

这句话大意是:"荧惑果三徙舍。

jiǎ yì shū yuē chu huì wáng shí hán zū de shuǐ zhì

这句话大意是:《贾谊书》曰:楚惠王食寒菹得水蛭。

wáng bù yù yǐ yǐn shí shāng rén nǎi tūn zhī

这句话大意是:王不欲以饮食伤人,乃吞之。

lìng yǐn bì xí zài bài ér hè yuē chén wén tiān dào wú qīn wéi dé shì fǔ

这句话大意是:令尹避席再拜而贺曰:"臣闻天道无亲,惟德是辅。

shì yè huì wáng zhī hòu hùn ér zhì chū qí jiǔ bìng xīn cháng zhī jī jiē yù

这句话大意是:"是夜,惠王之后溷而蛭出,其久病心肠之积皆愈。

yòu yuē sūn shū áo zhī wèi r yě chū yóu guī suì yōu ér bù shí

这句话大意是:又曰:孙叔敖之为儿也,出游归,遂忧而不食。

mǔ wèn qí gù qì ér duì yuē jīn dàn jiàn liǎng tóu shé kǒng sǐ

这句话大意是:母问其故,泣而对曰:"今旦见两头蛇,恐死。

qí mǔ yuē jīn shé ān zài

这句话大意是:"其母曰:"今蛇安在?

yuē áo wén jiàn liǎng tóu shé zhě bì sǐ wú kǒng rén yòu jiàn zhī shā ér mái zhī

现代白话:"曰:"敖闻见两头蛇者必死,我恐人又见之,杀而埋之。

mǔ yuē wú yōu rǔ bù sǐ yǐ

现代白话:"母曰:"无忧,你不死了。

wú wén yǒu yīn dé zhě tiān bì bào zhī yǐ fú

现代白话:我闻有阴德者,天必报之以福。

guǒ bù sǐ yǐ

现代白话:"果不死了。

gāo shì chuán yuē chū jìn xuān dì bù yī shí yǔ hú zhāo yǒu jiù

这句话大意是:《高士传》曰:初,晋宣帝布衣时,与胡昭有旧。

zhāo tóng jùn zhōu shì děng móu yù hài dì zhāo wén ér shè xiǎn yāo shì wū qí miǎn zhī jiān zhǐ shì

这句话大意是:昭同郡周士等谋欲害帝,昭闻而涉险邀士于齐渑之间,止士。

bù kěn

这句话大意是:不肯。

zhāo qì yǐ shì chéng shì gǎn yì nǎi zhǐ

这句话大意是:昭泣以示诚,士感义,乃止。

zhāo suī yǒu yīn dé wū dì kǒu zhōng bù yán

这句话大意是:昭虽有阴德于帝,口终不言。

xù qí xié jì yuē yáng bǎo nián jiǔ suì shí zhì huá yīn shān běi jiàn yī huáng què wèi yā fú suǒ bó zhuì wū shù xià wèi lóu yǐ suǒ kùn

这句话大意是:《续齐谐记》曰:杨宝年九岁时,至华阴山北,见一黄雀为鸦凫所搏,坠于树下,为蝼蚁所困。

bǎo qǔ zhī yǐ guī zhì jīn xiāng zhōng wéi shí yǐ huáng huā

这句话大意是:宝取之以归,置巾箱中,惟食以黄花。

bǎi yú rì máo yǔ chéng nǎi fēi qù

这句话大意是:百馀日,毛羽成,乃飞去。

qí yè yǒu huáng yī tóng zǐ xiàng bǎo zài bài yuē wǒ wáng mǔ shǐ zhě jūn rén ài jiù zhěng shí gǎn chéng jì

这句话大意是:其夜,有黄衣童子向宝再拜曰:"我王母使者,君仁爱救拯,实感成济。

yǐ bái huán sì méi yǔ bǎo yuē lìng jūn zǐ sūn jié bái wèi dēng sān gōng shì dāng rú cǐ shù yǐ

现代白话:"以白环四枚与宝曰:"令有德行的人孙洁白,位登三公,事当如此数了。

kuài jī diǎn lù yuē zhèng hóng wèi líng wén xiāng sè fū

这句话大意是:《会稽典录》曰:郑弘为灵文乡啬夫。

mín yǒu dì yòng xiōng zhě wèi hái zhī

这句话大意是:民有弟用兄者,未还之。

sǎo yì hóng su zhī

这句话大意是:嫂诣弘诉之。

hóng mài zhōng dān jí jīn zhī hàn shān yě

这句话大意是:弘卖中单(即今之汗衫也。

wèi shū huán qián

这句话大意是:)为叔还钱。

xiōng wén zhī cán kuì qiǎn qí bì suǒ qián hái hóng hóng bù shòu

这句话大意是:兄闻之惭愧,遣其婢索钱还弘,弘不受。

yòu yuē xià xiāng zì màn qīng yǒng xīng rén

这句话大意是:又曰:夏香字曼卿,永兴人。

mén cè yǒu dà jǐng bàng shè shuǐ wèng

这句话大意是:门侧有大井,傍设水瓮。

lǐ zhōng ér tóng gè jìng yǐn niú zhēng shuǐ gòng dòu

这句话大意是:里中儿童各竞饮牛,争水共斗。

xiāng yù wěn jí shuǐ duō zhì qì wèng yóu shì wú zhēng zhuān yǐ dé huà

这句话大意是:香预吻汲水,多置器瓮,由是无争,专以德化。

xiāng zhì sì jié xiān qìng zhuó èr qīn tuì jī jiǔ yáo láo wèn lǐ zhōng fù lǎo yǐ cǐ wéi cháng

这句话大意是:香至四节先庆酌二亲,退赍酒肴,劳问里中父老,以此为常。

yì bù qí jiù jì yuē wáng tún cháng yì jīng shī wū kōng shè zhōng jiàn yī shū shēng jí kùn mǐn ér shì zhī

这句话大意是:《益部耆旧记》曰:王忳常诣京师,于空舍中见一书生疾困,愍而视之。

shū shēng wèi tún yuē wǒ dāng dào luò ér dé bìng mìng zài xū yú

这句话大意是:书生谓忳曰:"我当到洛而得病,命在须臾。

yāo xià yǒu jīn shí jīn yuàn yǐ xiāng zèng sǐ hòu qǐ cáng hái gǔ

这句话大意是:腰下有金十斤,愿以相赠,死后乞藏骸骨。

wèi jí wèn xìng míng ér jué

这句话大意是:"未及问姓名而绝。

tún jí zhōu jīn yī jīn yíng qí bìn zàng yú jīn xī zhì guān xià rén wú zhī zhě

这句话大意是:忳即鬻金一斤,营其殡葬,馀金悉置棺下,人无知者。

hòu guī shù nián xiàn shǔ tún dà dù tíng cháng

这句话大意是:后归数年,县署忳大度亭长。

chū dào zhī rì yǒu mǎ chí rù tíng zhōng qí rì fēng piāo yī xiù bèi fù duò tún qián

这句话大意是:初到之日,有马驰入亭中,其日,风飘一绣被复堕忳前。

jí yán wū xiàn mǎ suì bēn zǒu qiān tún rù tā shě zhǔ rén jiàn zhī xǐ yuē jīn qín dào yǐ

现代白话:即言于县,马遂奔走,牵忳入他舍,主人见之,喜曰:"今擒盗了!

wèn tún de mǎ tún shuō qí zhuàng bìng xiù bèi

这句话大意是:"问忳得马,忳说其状并绣被。

zhǔ rén chàng rán liáng jiǔ nǎi yuē bèi suí piāo fēng yǔ mǎ jù wáng qīng hé yīn dé ér zhì cǐ èr wù

这句话大意是:主人怅然良久,乃曰:"被随飘风与马俱亡,卿何阴德而致此二物?

tún zì niàn yǒu zàng shū shēng shì yīn wèi shuō zhī

这句话大意是:"忳自念有葬书生事,因为说之。

dào shū shēng xíng mào jí mái jīn zhī chù

这句话大意是:道书生形貌及埋金之处。

zhǔ rén jīng yuē shì wǒ zi xìng jīn míng yàn qián wǎng jīng shī bù zhī suǒ zài hé yì qīng nǎi zàng zhī

这句话大意是:主人惊曰:"是我子,姓金名彦,前往京师不知所在,何意卿乃葬之。

dà ēn jiǔ bù fú tiān yǐ cǐ zhāng qīng dé ěr

这句话大意是:大恩久不服,天以此彰卿德耳。

tún xī yǐ bèi mǎ hái zhī yàn fù bù qǔ yòu hòu yí tún

这句话大意是:"忳悉以被马还之,彦父不取,又厚遗忳。

tún cí ràng ér qù

这句话大意是:忳辞让而去。

shí yàn fù wèi zhōu cóng shì yīn gào xīn dū lìng jiǎ tún xiū xī yǔ jù yíng yàn sàng

这句话大意是:时彦父为州从事,因告新都令,假忳休息,与俱迎彦丧。

yú jīn qiě cún

这句话大意是:馀金且存。

yóu shì xiǎn míng

这句话大意是:由是显名。

guǎng zhōu xiān xián chuán yuē luō wēi zì dé rén nán hǎi pān yú rén yě

这句话大意是:《广州先贤传》曰:罗威字德仁,南海番禺人也。

yǒu lín jiā niú shù shí qí tián hé jì bù kě zhǐ suì wèi duàn chú duō zhe niú jiā mén zhōng bù lìng rén zhī

这句话大意是:有邻家牛数食其田禾,既不可止,遂为断刍多着牛家门中,不令人知。

shù rú cǐ niú zhǔ jīng guài bù zhī wèi shuí

这句话大意是:数如此,牛主惊怪,不知为谁。

yīn chá qiú zhī nǎi jué shì wēi

这句话大意是:阴察求之,乃觉是威。

zì hòu gēng xiāng yuē lǜ shōu shí niú dú bù gǎn fù jiàn shāng wū wēi tián

这句话大意是:自后更相约率收拾牛犊,不敢复践伤于威田。

yù zhāng qí jiù zhì yuē shī yáng zì jì rú qiān shū liú lǒng jí zhī guān dào jīng jiāng xià yù kòu zéi xīng qǐ jié duó yáng wù

这句话大意是:《豫章耆旧志》曰:施阳字季儒,迁舒瘤拢及之官,道经江夏,遇寇贼兴起,劫夺阳物。

zéi qù hòu chē shàng xí xià shàng yǒu wǔ qiān qián zhuī yǐ yǔ zéi

这句话大意是:贼去后,车上席下尚有五千钱,追以与贼。

xún shì jiā chuán yuē xún suì zì zhòng yáng

这句话大意是:《荀氏家传》曰:荀遂字仲阳。

fū rén yǒu zhì xíng

这句话大意是:夫人有至行。

shí suì huāng jī yǒu yú mǐ tiào zhī fū rén héng shou shǐ hú dí zhě qīng liàng zhé guò běn

这句话大意是:时岁荒饥,有馀米粜之,夫人恒扌豕斛,籴者倾量辄过本。

shí rén hào yuē shou shǐ hú fū rén

这句话大意是:时人号曰扌豕斛夫人。

✦ You read 人事部·卷四十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.