太平御览 · 李昉 · Chapter 536 of 1000

礼仪部·卷十五

PinyinModern Translation
Size

fēng shàn

这句话大意是:○封禅。

hé tú zhēn jì gōu yuē wáng zhě fēng tài shān chán liáng fù yì xìng fèng dù jì xīng chóng gōng zhě qī shí èr jūn

这句话大意是:《河图真纪钩》曰:王者封太山,禅梁父,易姓奉度,继兴崇功者七十二君。

shàng shū zhōng hou yuē wéi suì èr yuè hou zài dōng guǎn zhèng xuán zhù yuē wéi cí yě

这句话大意是:《尚书中候》曰:维岁二月,候在东馆,(郑玄注曰:维,辞也。

hou qí huán gōng guǎn shè

这句话大意是:候齐桓公馆舍。

tàn yuē wū xì zhòng fù

这句话大意是:)叹曰:"于戏仲父!

guǎ rén wén gǔ bà wáng fēng tài shān kè shí jì hào lì xiǎn xiàng

这句话大意是:寡人闻古霸王封太山,刻石纪号,立显象。

jīn guǎ rén míng wéi hé jūn

这句话大意是:今寡人名为何君?

guǎn zǐ yuē wèi kùn wū dí àn bīng xū miè nǎi cún zhī

现代白话:"管孔子说:"卫困于狄,案兵须灭,乃存之。

rén bù chún míng wéi bà jūn

这句话大意是:仁不纯,名为霸君。

xī gǔ shèng wáng gōng chéng dào qià fú chū nǎi fēng tài shān

这句话大意是:昔古圣王功成道洽,符出,乃封太山。

jīn bǐ mù zhī yú bù zhì fèng huáng bù zhēn qí qí dùn wèi kě yǐ fēng

现代白话:今比目之鱼不至,凤凰不臻,麒麒遁,未能够封。

lǐ jì lǐ qì yuē shì gù yīn tiān shì tiān tiān gāo yīn gāo zhě yǐ shì yě

这句话大意是:《礼记·礼器》曰:是故因天事天,(天高,因高者以事也。

yīn dì shì de dì xià yīn xià zhě yǐ shì yě

这句话大意是:)因地事地,(地下,因下者以事也。

yīn míng shān shēng zhōng yú tiān

这句话大意是:)因名山升中于天。

míng yóu dà yě zhōng yóu chéng yě

这句话大意是:(名犹大也,中犹成也。

wèi xún shòu zhì yú fāng yuè fán chái jì tiān gào yǐ zhū hóu zhī chéng gōng yě

这句话大意是:谓巡狩至于方岳,燔柴祭天,告以诸侯之成功也。

xiào jīng shuō yuē fēng hu tài shān kǎo jì fán liáo chán hu liáng fǔ kè shí jì hào yě

这句话大意是:《孝经》说曰:"封乎泰山,考绩燔燎,禅乎梁甫,刻石纪号也。

shēng zhōng wū tiān ér fèng huáng jiàng guī lóng jiǎ

这句话大意是:")升中于天而凤皇降,龟龙假。

gōng chéng ér tài píng yīn yáng qì hé ér zhì xiàng wù

这句话大意是:(功成而太平,阴阳气和而致象物。

lǐ jì yì lǐ yuē sān huáng chán yún yún shèng yì yě

这句话大意是:《礼记逸礼》曰:三皇禅云云,盛意也;。

wǔ dì chán yún yún tè lì wū shēn yě

这句话大意是:五帝禅云云,特立于身也;。

sān wáng chán liáng fù lián yán bù jué fù sǐ zǐ jì yě

这句话大意是:三王禅梁父,连延不绝,父死子继也。

chūn qiū hàn hán zī yuē tiān zǐ shòu fú yǐ xīn rì lì hào zǎi fèng tú dì rén gòng guān jiǔ rì xī jiàn hòu shì zhī guò fāng lái zhī hài yǐ gào tiān

这句话大意是:《春秋汉含孳》曰:天子受符,以辛日立号,宰奉图,帝人共观九日,悉见后世之过,方来之害,以告天。

shòu fú wèi yìng qī zhī rén dāng qǐ zhě zhī fú dài xíng qí lù yùn zhě yě

这句话大意是:(受符谓应期之人当起者之符代行其录运者也。

yuē qǐng fēng shàn dào dài zōng zhòu qī guò shù gào zhū mìng

这句话大意是:)曰:请封禅,到岱宗,昼期过数告诸命。

fēng fēng tài shān

这句话大意是:(封,封太山;。

chán chán liáng fù

这句话大意是:禅,禅梁父。

xiào jīng gōu mìng jué yuē fēng hu tài shān kǎo jì fán liáo

这句话大意是:《孝经钩命决》曰:封乎太山,考绩燔燎;。

chán hu liáng fù kè shí jì hào

这句话大意是:禅乎梁父,刻石纪号;。

huàn bǐng wēi wēi jiào huà xiǎn zhù

这句话大意是:焕炳巍巍,教化显著。

wǔ jīng tōng yì yuē yì xìng ér wáng tài píng bì fēng tài shān chán liáng fù hé

这句话大意是:《五经通义》曰:易姓而王太平,必封太山、禅梁父何?

tiān mìng yǐ wèi wáng shǐ lǐ qún shēng yě

这句话大意是:天命已为王,使理群生也。

huò yuē fēng yǐ huáng jīn wèi ní yǐ yín wèi shéng

这句话大意是:或曰:封,以黄金为泥,以银为绳。

jīng wú míng wén yǐ yì shuō zhī

这句话大意是:经无明文,以义说之。

suǒ yǐ zhǐ fēng dài tài shān zhě wǔ yuè zhī zhǎng qún shén zhī zhǔ gù dú fēng wū tài shān gào tài píng yú tiān bào qún shén zhī gōng yě

这句话大意是:所以止封岱,太山者,五岳之长,群神之主,故独封于太山,告太平于天,报群神之功也。

chán liáng fù zhě tài shān zhī zhī shǔ néng pèi tài shān zhī dé yě

这句话大意是:禅梁父者,太山之支属,能配太山之德也。

shǐ jì fēng shàn shū yuē qí huán gōng jì bà huì zhū hóu wū kuí qiū ér yù fēng shàn

这句话大意是:《史记·封禅书》曰:齐桓公既霸,会诸侯于葵丘,而欲封禅。

guǎn zhòng yuē gǔ zhě fēng tài shān chán liáng fù zhě qī shí èr jiā ér yí wú suǒ jì zhě shí yǒu èr yān

现代白话:管仲曰:"古者封太山禅梁父者七十二家,而夷我所记者十有二呢。

xī wú huái shì fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:昔无怀氏封太山,禅云云;。

fú xī fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:宓羲封太山,禅云云;。

shén nóng fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:神农封太山,禅云云;。

yán dì fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:炎帝封太山,禅云云;。

huáng dì fēng tài shān chán tíng tíng

这句话大意是:黄帝封太山,禅亭亭;。

zhuān xū fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:颛顼封太山,禅云云;。

dì kù fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:帝喾封太山,禅云云;。

yáo fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:尧封太山,禅云云;。

shùn fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:舜封太山,禅云云;。

yǔ fēng tài shān chán kuài jī

这句话大意是:禹封太山,禅会稽;。

tāng fēng tài shān chán yún yún

这句话大意是:汤封太山,禅云云;。

zhōu chéng wáng fēng tài shān chán shè shǒu yīng shào yuē shān míng zài bó xiàn

这句话大意是:周成王封太山,禅社首,(应劭曰:山名,在博县。

jìn zhuó yuē zài jù píng nán bo sān lǐ yě

这句话大意是:晋灼曰:在钜平南卜三里也。

jiē shòu mìng rán hòu de fēng shàn

这句话大意是:)皆受命然后得封禅。

huán gōng yuē guǎ rén běi fá shān róng guò gū zhú

这句话大意是:"桓公曰:"寡人北伐山戎,过孤竹;。

xi fá dà xià shè liú shā shù mǎ xuán chē shàng bēi ěr zhī shān

这句话大意是:西伐大夏,涉流沙,束马悬车,上卑耳之山;。

nán fá zhì shào líng dēng xióng ěr shān yǐ wàng jiāng hàn

这句话大意是:南伐至邵陵,登熊耳山以望江汉。

bīng chē zhī huì sān ér chéng chē zhī huì liù

这句话大意是:兵车之会三,而乘车之会六。

jiǔ hé zhū hóu yī kuāng tiān xià zhū hóu mò wéi wǒ zhě

这句话大意是:九合诸侯,一匡天下,诸侯莫违我者。

sān dài shòu mìng yì hé yǐ yì hu

现代白话:三代受命,亦凭什么异吗?

wū shì guǎn zhòng xiāng huán gōng bù kě qióng yǐ cí yīn shè zhī yǐ shì yuē gǔ zhī fēng shàn hào shàng zhī shǔ běi lǐ zhī hé yīng shào yuē hào shàng shān yě

这句话大意是:"于是管仲相桓公,不可穷以辞,因设之以事,曰:"古之封禅,鄗上之黍,北里之禾,(应劭曰:鄗上,山也。

hào yīn huò

这句话大意是:鄗音曤。

sū lín yuē hào shàng běi lǐ jiē dì míng

这句话大意是:苏林曰:鄗上、北里皆地名。

suǒ yǐ wèi shèng

这句话大意是:)所以为盛;。

jiāng huái zhī jiān yī máo sān jǐ suǒ yǐ wèi jiè yě

这句话大意是:江淮之间,一茅三脊,所以为藉也。

dōng hǎi zhì bǐ mù zhī yú xī hǎi zhì bǐ yì zhī niǎo rán hòu wù yǒu bù zhào ér zì zhì zhě shí yǒu wǔ yān

现代白话:东海致比目之鱼,西海致比翼之鸟,然后物有不召而自至者十有五呢。

jīn fèng huáng qí qí bù lái jiā gǔ bù shēng ér péng hāo lí xiù mào chī xiāo shù zhì ér yù fēng shàn wú nǎi bù kě hu

这句话大意是:今凤皇麒麒不来,嘉谷不生,而蓬蒿藜秀茂,鸱枭数至,而欲封禅,无乃不可乎!

huán gōng nǎi zhǐ

这句话大意是:"桓公乃止。

yòu yuē shǐ huáng jì bìng tiān xià jí wèi sān nián dōng xún shòu jùn xiàn cí zōu yì shān sòng qín gōng yè

这句话大意是:又曰:始皇既并天下,即位三年,东巡狩郡县,祠邹峄山,颂秦功业。

wū shì zhēng qí lǔ zhī rú shēng bó shì qī shí rén zhì wū tài shān xià

这句话大意是:于是征齐鲁之儒生博士七十人,至于太山下。

huò yì yuē gǔ zhě fēng shàn wèi pú chē è shāng shān zhī tǔ shí cǎo mù

这句话大意是:或议曰:"古者封禅,为蒲车,恶伤山之土石草木。

sǎo dì ér jì xí yòng zū jiē yán qí yì zūn yě

这句话大意是:扫地而祭,席用菹秸,言其易遵也。

shǐ huáng wén cǐ yì gè guāi yì nán shī yòng yóu cǐ chù rú shēng

这句话大意是:"始皇闻此议各乖异,难施用,由此绌儒生。

suì chú chē dào shàng zì tài shān yáng zhì diān lì shí sòng qín shǐ huáng dì dé míng qí de fēng yě

这句话大意是:遂除车道,上自太山阳,至巅,立石颂秦始皇帝德,明其得封也。

cóng yīn dào xià chán wū liáng fù

这句话大意是:从阴道下,禅于梁父。

qí lǐ pō cǎi tài zhù zhī sì yōng shàng dì suǒ yòng ér fēng cáng jiē mì zhī shì bù dé ér jì yě

这句话大意是:其礼颇采太祝之祀雍上帝所用,而封藏皆秘之,世不得而记也。

shǐ huáng zhī shàng tài shān zhōng bǎn yù fēng yǔ bào zhì xiū wū dà shù xià yīn fēng qí shù wèi wǔ dài fū

这句话大意是:始皇之上太山,中阪遇风雨暴至,休于大树下,因封其树为五大夫。

yòu yuē jīn tiān zi jí wèi yóu jìng guǐ shén zhī sì

这句话大意是:又曰:今天子即位,尤敬鬼神之祀。

yuán nián hàn xìng yǐ liù shí yú suì yǐ

现代白话:元年,汉兴以六十馀岁了。

tiān xià yì ān jìn shēn zhī shǔ jiē wàng tiān zǐ fēng shàn gǎi zhèng dù yě

这句话大意是:天下乂安,搢绅之属皆望天子封禅,改正度也。

ér shàng xiàng rú shù zhāo xián liáng zhào wǎn wáng zāng děng yǐ wén xué wèi gōng qīng yù yì gǔ lì míng táng chéng nán yǐ cháo zhū hóu gé xún shòu fēng shàn gǎi lì fú sè shì wèi jiù huì dòu tài hòu zhì huáng lǎo yán bù hǎo rú shù zhū suǒ xīng wéi jiē fèi

这句话大意是:而上向儒术,招贤良,赵绾、王臧等以文学为公卿,欲议古立明堂城南以朝诸侯,革巡狩、封禅、改历、服色,事未就,会窦太后治黄老言,不好儒术,诸所兴为皆废。

shì shí li shǎo jūn yì yǐ cí zào gǔ dào què lǎo fāng jiàn shàng shàng zūn zhī

这句话大意是:是时李少君亦以祠灶、谷道、却老方,见上,上尊之。

shǎo jūn yán shàng yuē cí zào zé zhì wù zhì wù ér dān shā kě huà wèi huáng jīn

这句话大意是:少君言上曰:"祠灶则致物,致物而丹砂可化为黄金;。

huáng jīn chéng yǐ wéi yǐn shí qì zé yì shòu

这句话大意是:黄金成,以为饮食器,则益寿;。

yì shòu ér hǎi zhōng péng lái xiān zhě nǎi kě jiàn jiàn zhī yǐ fēng shàn zé bù sǐ huáng dì shì yě

这句话大意是:益寿而海中蓬莱仙者乃可见,见之以封禅则不死,黄帝是也。

shàng yǔ gōng qīng zhū shēng yì fēng shàn

这句话大意是:"上与公卿诸生议封禅。

fēng shàn yòng xī kuàng jué mò zhī qí yí lǐ ér qún rú cǎi fēng shàn shàng shū zhōu guān wáng zhì zhī wàng sì shè niú shì

这句话大意是:封禅用希旷绝,莫知其仪礼,而群儒采封禅《尚书》、《周官》、《王制》之望祀射牛事。

shàng wū shì nǎi lìng zhū rú xí shè niú cǎo fēng shàn yí

这句话大意是:上于是乃令诸儒习射牛,草封禅仪。

qún rú jì bù néng biàn míng fēng shàn shì yòu qiān jū wū shī shū gǔ wén ér bù néng chěng wū shì shàng jǐn ba zhū rú

这句话大意是:群儒既不能辩明封禅事,又牵拘于《诗》《书》古文而不能骋,于是上尽罢诸儒。

suì dōng xìng gōu shì lǐ dēng zhōng yuè tài shì

这句话大意是:遂东幸缑氏,礼登中岳太室。

cóng guān zài shān xià wén ruò yǒu yán wàn suì yún

这句话大意是:从官在山下,闻若有言"万岁"云。

wū shì yǐ sān bǎi hù fēng tài shì fèng cí suì dōng xún hǎi shàng

这句话大意是:于是以三百户封太室奉祠,遂东巡海上。

sì yuè hái zhì fèng gāo

这句话大意是:四月,还至奉高。

shàng lìng zhū rú jí fāng shì yán fēng shàn rén rén shū bù jīng nán shī xíng

这句话大意是:上令诸儒及方士言封禅,人人殊,不经,难施行。

tiān zǐ zhì liáng fù lǐ cí dì zhǔ

这句话大意是:天子至梁父,礼祠地主。

yǐ mǎo lìng shì zhōng rú zhě pí biàn jiàn shēn shè niú xíng shì

这句话大意是:乙卯,令侍中儒者皮弁荐绅,射牛行事。

fēng tài shān xià dōng fāng rú jiāo sì tài yī zhī lǐ

这句话大意是:封太山下东方,如郊祀太一之礼。

fēng guǎng zhàng èr chǐ gāo jiǔ chǐ qí xià zé yǒu yù dié shū shū mì

这句话大意是:封广丈二尺,高九尺,其下则有玉牒书,书秘。

lǐ bì tiān zǐ dú yǔ shì zhōng fèng chē zi hóu shàng tài shān yì yǒu fēng

这句话大意是:礼毕,天子独与侍中奉车子侯上太山,亦有封。

qí shì jiē jìn

这句话大意是:其事皆禁。

míng rì xià yīn dào

这句话大意是:明日,下阴道。

bǐng chén chán tài shān xià zhǐ dōng běi sù rán shān rú jì hòu tǔ lǐ

这句话大意是:丙辰,禅太山下趾东北肃然山,如祭后土礼。

tiān zǐ jiē qīn bài jiàn yī shàng huáng ér jǐn yòng lè yān

现代白话:天子皆亲拜见,衣上黄而尽用乐呢。

jiāng huái jiān yī máo sān jǐ wèi shén jiè wǔ sè tǔ yì zá fēng

这句话大意是:江淮间一茅三脊为神藉,五色土益杂封。

zòng yuǎn fāng qí shòu fēi qín jí bái zhì zhū wù pō yǐ jiā lǐ

这句话大意是:纵远方奇兽蜚禽及白雉诸物,颇以加礼。

sì niú xī xiàng zhī shǔ bù yòng

这句话大意是:兕牛犀象之属不用。

jiē zhì tài shān jì hòu tǔ

这句话大意是:皆至太山祭后土。

fēng shàn cí qí yè ruò yǒu guāng zhòu yǒu bái yún qǐ fēng zhōng

这句话大意是:封禅祠,其夜若有光,昼有白云起封中。

tiān zǐ cóng chán hái zuò míng táng qún chén gèng shàng shòu

这句话大意是:天子从禅还,坐明堂,群臣更上寿。

hàn shū yuē gōng sūn hóng yì yù fǎng gǔ xún shòu fēng shàn zhī shì zhū rú duì zhě wǔ shí yú rén wèi néng yǒu suǒ dìng

这句话大意是:《汉书》曰:公孙弘议欲仿古巡狩封禅之事,诸儒对者五十馀人,未能有所定。

xiān shì sī mǎ xiàng rú bìng sǐ yǒu yí shū sòng gōng dé yán fú ruì zú yǐ fēng tài shān

这句话大意是:先是,司马相如病死,有遗书颂功德,言符瑞足以封太山。

shàng qí qí shū yǐ wèn ní kuān

这句话大意是:上奇其书,以问倪宽。

duì yuē bì xià gōng fā shèng dé tǒng yī qún chén zōng sì tiān dì jiàn lǐ bǎi shén jīng chéng suǒ xiàng zhēng zhào bì bào tiān dì bìng yìng fú ruì dì wáng zhī shèng jié yě

这句话大意是:对曰:"陛下躬发圣德,统揖群臣,宗祀天地,荐礼百神,精诚所向,征兆必报,天地并应符瑞,帝王之盛节也。

yi shùn chéng tiān qìng chuí wàn shì zhī jī

这句话大意是:宜顺承天庆,垂万世之基。

shàng rán zhī

这句话大意是:"上然之。

nǎi zì zhì yí cǎi rú shù yǐ wén yān

现代白话:乃自制仪,采儒术以文呢。

yòu jiāo sì zhì yuē chū shàng yù zhì míng táng fèng gāo páng wèi xiǎo qí zhì dù

这句话大意是:又《郊祀志》曰:初,上欲治明堂奉高旁,未晓其制度。

jǐ nán rén gōng yù dài shàng huáng dì shí míng táng tú

这句话大意是:济南人公玉带上黄帝时明堂图。

wū shì shàng lìng fèng gāo zuò míng táng wèn shàng rú dài tú

这句话大意是:于是上令奉高作明堂汶上,如带图。

jí shì suì xiū fēng zé cí tài yī wǔ dì wū míng táng shàng zuò lìng gāo huáng dì cí zuò duì zhī

这句话大意是:及是岁,修封,则祠太一、五帝于明堂上坐,令高皇帝祠坐对之。

gōng yù dài yòu yuē huáng dì shí suī fēng tài shān rán fēng hòu fēng gǔn qí bó lìng huáng dì fēng dōng tài shān wéi zhāo yuē bié yǒu xiǎo tài shān zài yīn yī míng jiè shān

这句话大意是:公玉带又曰:"黄帝时虽封太山,然风后、封鮌、歧伯令黄帝封东太山,(韦昭曰:别有小太山在阴,一名介山。

chén zàn yuē zhèng kè zhū xū jiè zhōng yǒu xiǎo tài shān shì yě

这句话大意是:臣瓒曰《郑克》朱虚界中有小太山是也。

fén yīn zǐ tuī suǒ fén gù míng jiè shān yě

这句话大意是:汾阴子推所焚,故名介山也。

bù yǐ jiè wèi dà yě

这句话大意是:不以介为大也。

chán fán shān hé fú rán hòu bù sǐ

这句话大意是:)禅凡山,合符,然后不死。

tiān zǐ jì lìng shè cí jù zhì dōng tài shān tài shān bēi xiǎo bù chēng qí shēng nǎi lìng cí guān lǐ zhī ér bù fēng yān

现代白话:"天子既令设祠具,至东太山,太山卑小,不称其声,乃令祠官礼之而不封呢。

qí hòu lìng dài fèng cí hou shén wù

这句话大意是:其后令带奉祠候神物。

fù huán tài shān xiū wǔ nián zhī lǐ rú qián ér jiā chán cí shí lǘ

这句话大意是:复还太山,修五年之礼如前,而加禅祠石闾。

shí lǘ zhě zài tài shān xià zhǐ nán fāng fāng shì yán xiān rén lǘ yě gù shàng qīn chán yān

现代白话:石闾者,在太山下趾南方,方士言仙人闾也,故上亲禅呢。

qí hòu wǔ nián fù zhì tài shān xiū fēng hái guò jì héng shān

这句话大意是:其后五年,复至太山修封,还过祭恒山。

zì fēng tài shān hòu shí èr suì ér zhōu biàn yú wǔ yuè sì dú yǐ

现代白话:自封太山后,十二岁而周遍于五岳、四渎了。

hòu wǔ nián fù zhì tài shān xiū fēng

这句话大意是:后五年,复至太山修封。

wǔ dì wǔ xiū fēng

这句话大意是:武帝五修封。

yòu yuē tài chū yuán nián shí èr yuè chán hāo lǐ

这句话大意是:又曰:太初元年十二月禅蒿里。

fú qián yuē shān míng

这句话大意是:(服虔曰:山名。

zài tài shān xià

这句话大意是:在太山下。

tài chū sān nián chūn zhēng yuè dōng xún hǎi shàng

这句话大意是:)太初三年春正月,东巡海上。

xià sì yuè hái xiū fēng tài shān chán shí lǘ

这句话大意是:夏四月,还修封太山,禅石闾。

tiān hàn sān nián shòu jì hái xìng běi dì cí cháng shān yì xuán yù

这句话大意是:天汉三年,受计还幸北地,祠常山,瘗玄玉。

shān zhǎn yuē yì mái yě

这句话大意是:(邓展曰:瘗,埋也。

yòu yuē tài shǐ sì nián chūn sān yuè jiǎ shēn xiū fēng

这句话大意是:又曰:太始四年春,三月甲申,修封。

bǐng xū chán shí lǘ

这句话大意是:丙戌,禅石闾。

xià sì yuè xìng bù qí rú chún yuē qí yīn jī

这句话大意是:夏四月,幸不其,(如淳曰:其音基。

bù qí shān míng yīn yǐ wéi xiàn

这句话大意是:不其,山名,因以为县。

cí shén rén wū jiāo mén gōng yīng shào yuē shén rén péng lái xiān rén zhī shǔ yě

这句话大意是:)祠神人于交门宫,(应劭曰:神人,蓬莱仙人之属也。

jìn zhuó yuē láng yá xiàn yǒu jiāo mén gōng wǔ dì suǒ zào

这句话大意是:晋灼曰:琅琊县有交门宫,武帝所造。

ruò yǒu xiàng zuò bài zhě zuò jiāo mén zhī gē

这句话大意是:)若有向坐拜者,作交门之歌。

shī gǔ yuē rú yǒu shén rén jǐng xiàng xiàng cí zuò ér bài yě

这句话大意是:(师古曰:如有神人景象,向祠坐而拜也。

yòu yuē sī mǎ xiàng rú jì bìng miǎn jiā jū mào líng tiān zǐ yuē xiàng rú bìng shén kě wǎng cóng xī qǔ qí shū

现代白话:又曰:司马相如既病免,家居茂陵,天孔子说:"相如病甚,可往从悉取其书。

ruò bù rán hòu zhī yǐ

现代白话:若不然,后之了。

shǐ suǒ zhōng wǎng ér xiàng rú yǐ sǐ jiā wú yí shū

这句话大意是:"使所忠往,而相如已死,家无遗书。

wèn qí qī duì yuē zhǎng qīng wèi cháng yǒu shū yě

这句话大意是:问其妻,对曰:"长卿未尝有书也。

shí shí zhe shū rén yòu qǔ qù

这句话大意是:时时着书,人又取去。

zhǎng qīng wèi sǐ shí wèi yī juàn shū yuē yǒu shǐ lái qiú dāng zòu zhī

这句话大意是:长卿未死时,为一卷书,曰:有使来求,当奏之。

qí yí zhá shū yán fēng shàn shì suǒ zhōng zòu yān

现代白话:"其遗札书言封禅事,所忠奏呢。

tiān zǐ yì zhī

这句话大意是:天子异之。

xù hàn shū jì zhì yuē jiàn wǔ zhōng qún chén shàng yán

这句话大意是:《续汉书·祭志》曰:建武中,群臣上言。

jí wèi sān shí nián yi fēng shàn tài shān

这句话大意是:即位三十年,宜封禅太山。

zhào shū yuē jí wèi sān shí nián bǎi xìng yuàn qì mǎn fù wú shuí qī qī tiān hu

现代白话:诏书曰:"即位三十年,百姓怨气满腹,我谁欺,欺天吗?

céng wèi tài shān bù rú lín fàng hé shì tài shān wū qī shí èr dài zhī biān lù

这句话大意是:曾谓太山不如林放,何事太山污七十二代之编录!

sān yuè shàng xìng lǔ guò tài shān

这句话大意是:"三月,上幸鲁,过太山。

tài shān shǒu yǐ shàng guò gù chéng zhào jì tài shān jí liáng fù

这句话大意是:太山守以上过故,承诏祭太山及梁父。

shí hǔ bēn zhōng láng jiàng liáng sōng yì fēng shàn shì shàng xǔ sōng děng zòu nǎi qiú yuán fēng shí fēng shàn gù shì yì fēng shàn suǒ shī yòng

这句话大意是:时虎贲中郎将梁松议封禅事,上许松等奏,乃求元封时封禅故事,议封禅所施用。

yǒu sī zòu dāng yòng fāng shí zài lèi zhì tán zhōng jiē fāng wǔ chǐ yī méi hòu yī chǐ yòng yù dié shū cáng fāng shí

这句话大意是:有司奏当用方石,再累置坛中,皆方五尺一枚,厚一尺,用玉牒书藏方石。

dié hòu wǔ cùn zhǎng chǐ sān cùn guǎng wǔ cùn

这句话大意是:牒厚五寸,长尺三寸,广五寸。

yǒu yù dié shí méi liè wū fāng shí páng dōng xī nán běi gè sān jiē cháng sān chǐ guǎng yī chǐ hòu qī cùn

这句话大意是:有玉牒十枚,列于方石旁,东西南北各三,皆长三尺,广一尺,厚七寸。

jiǎn zhōng kè sān chù shēn sì cùn fāng wǔ cùn yǒu gài

这句话大意是:检中刻三处,深四寸,方五寸,有盖。

jiǎn yòng jīn lǚ wǔ zhōu yǐ shuǐ yín hé jīn wèi ní

这句话大意是:检用金缕五周,以水银和金为泥。

kè yù xǐ yī méi fāng cùn yī fēn yī méi fāng wǔ cùn

这句话大意是:刻玉玺,一枚方寸一分,一枚方五寸。

shí sì jiǎo yǒu jù shí jiē zài lèi

这句话大意是:石四角有距石,皆再累。

yī méi zhǎng yī zhàng hòu yī chǐ guǎng èr chǐ jiē zài tán shàng

这句话大意是:一枚长一丈,厚一尺,广二尺,皆在坛上。

qí xià yòng jù shí bā méi jiē gāo sān chǐ hòu yī chǐ guǎng èr chǐ rú xiǎo bēi huán tán lì zhī

这句话大意是:其下用距十八枚,皆高三尺,厚一尺,广二尺,如小碑,环坛立之。

qù sān bù jù shí xià jiē yǒu shí fù rù dì sì chǐ

这句话大意是:去三步,距石下皆有石附,入地四尺。

yòu yòng shí bēi gāo jiǔ chǐ guǎng sān chǐ wǔ cùn hòu chǐ èr cùn lì tán bǐng de qù tán sān chǐ yǐ kè shū

这句话大意是:又用石碑,高九尺,广三尺五寸,厚尺二寸,立坛丙地,去坛三尺,以刻书。

shàng yǐ yòng shí gōng nán yǔ qín jí èr yuè fēng gù zhào sōng yīn gù fēng shí kōng jiǎn gèng jiā fēng ér yǐ

这句话大意是:上以用石功难,语覃及二月封,故诏松因故封石空检,更加封而已。

sōng shàng shū zhēng zhī yǐ wéi dēng fēng zhī lǐ jīn gào gōng huáng tiān chuí hòu wú qióng yǐ wéi wàn mín yě

这句话大意是:松上疏争之,以为"登封之礼,今告功皇天,垂后无穷,以为万民也。

chéng zhī zhī jìng zhāng tú shū zhī ruì yóu yi xiǎn zhù

这句话大意是:丞之之敬,章图书之瑞,尤宜显著。

jīn yīn jiù fēng cuàn jì gù shí xià kǒng fēi zhòng mìng zhī yì

这句话大意是:今因旧封窜寄故石下,恐非重命之义。

shòu mìng zhōng xīng yí dāng tè yì yǐ míng tiān yì

这句话大意是:受命中兴,宜当特异,以明天意。

suì shǐ tài shān jùn jí lǔ qù shí gōng zhí qǔ wán qīng shí wú wǔ sè

这句话大意是:"遂使太山郡及鲁趣石工,直取完青石,无五色。

shí yǐ yìn gōng bù néng kè yù dié yù yòng dān qī shū zhī

这句话大意是:时以印工不能刻玉牒,欲用丹漆书之。

huì qiú dé kè yù zhě suì kè shū

这句话大意是:会求得刻玉者,遂刻书。

shū mì kè fāng shí zhōng lìng róng yù dié

这句话大意是:书秘,刻方石中,令容玉牒。

èr yuè shàng zhì fèng gāo qiǎn yù shǐ yǔ lán tái lìng shǐ jiāng gōng xiān shàng shān kè shí bēi wén

这句话大意是:二月,上至奉高,遣御史与兰台令史,将工先上山刻石碑文。

èr shí èr rì xīn mǎo chen liào jì tiān wū tài shān xià nán fāng qún shén jiē cóng yòng lè jiē rú nán jiāo

这句话大意是:二十二日辛卯晨,燎祭天于太山下南方,群神皆从,用乐皆如南郊。

zhū wáng wáng zhě èr gōng kǒng zǐ hòu bāo chéng jūn jiē zhù jì zài wèi

这句话大意是:诸王、王者二公、孔子后褒成君,皆助祭在位。

bì jiāng shēng fēng

这句话大意是:毕,将升封。

huò yuē tài shān suī yǐ cóng shí yú chái jì jīn qīn shēng gào gōng yi yǒu lǐ jì

这句话大意是:或曰:"太山虽已从食于柴祭,今亲升告功,宜有礼祭。

wū shì shǐ yè zhě yǐ yī tè shēng wū cháng cí tài shān chù

这句话大意是:"于是使谒者以一特牲于常祠太山处。

gào cí tài shān rú qīn gēng chū liú xiān nóng xiān yú gù shì

这句话大意是:告祠太山,如亲耕、䝙刘、先农、先虞故事。

zhì shí shí shàng yù niǎn shēng shān yuē hòu dào shān shàng

这句话大意是:至食时,上御辇升山,曰后到山上。

jí wèi wū tán nán běi miàn qún chén yǐ cì chén hòu xī shàng bì dì shēng tán

这句话大意是:即位于坛南,北面,群臣以次陈后,西上,毕,帝升坛。

shàng shū lìng fèng yù dié jiǎn huáng dì yǐ cùn èr fēn xǐ qīn fēng zhī

这句话大意是:尚书令奉玉牒检,皇帝以寸二分玺亲封之。

qì tài cháng mìng rén fā tán shàng shí shàng shū lìng fèng cáng yù dié yǐ fù shí fù qì shàng shū lìng yǐ wǔ cùn yìn fēng shí jiǎn

这句话大意是:讫,太常命人发坛上石,尚书令奉藏玉牒已,复石覆讫,尚书令以五寸印封石检。

shì bì huáng dì bài qún chén chēng wàn suì

这句话大意是:事毕,皇帝拜,群臣称万岁。

lìng rén lì suǒ kè shí bēi nǎi fù dào xià

这句话大意是:令人立所刻石碑,乃复道下。

èr shí wǔ rì jiǎ wǔ chán jì dì wū liáng yīn yǐ gāo hòu pèi shān chuān qún shén cóng rú yuán shǐ zhōng běi jiāo gù shì

这句话大意是:二十五日甲午,禅祭地于梁阴,以高后配,山川群神从,如元始中北郊故事。

dōng guān hàn jì yuē zhōng yuán yuán nián zhēng yuè qún chén fù zòu yán dēng fēng gào chéng wèi mín bào dé bǎi lǐ suǒ tóng

这句话大意是:《东观汉记》曰:中元元年正月,群臣复奏言:"登封告成,为民报德,百里所同。

bì xià zhé jù jué bù xǔ chén xià bù gǎn sòng gōng shù dé

这句话大意是:陛下辄距绝不许,臣下不敢颂功述德。

jǐn àn hé luò chèn shū chì hàn jiǔ shì dāng xún fēng tài shān fán sān shí liù shì

这句话大意是:谨按:河洛谶书,赤汉九世,当巡封太山,凡三十六事。

bì xià suì yǐ zhòng yuè lìng chén xún dài yuè zhī zhèng lǐ fèng tú luò zhī míng wén yǐ qí líng ruì yǐ wéi zhào mín

这句话大意是:陛下遂以仲月令辰,巡岱岳之正礼,奉图洛之明文,以祈灵瑞,以为兆民。

wū shì xǔ yān

现代白话:"于是许呢。

zhì tài shān nǎi fù yì yuē guó jiā dé bó zāi yì réng zhì tú chèn gài wū cǐ yé

这句话大意是:至太山,乃复议曰:"国家德薄,灾异仍至,图谶盖于此耶?

shàng dōng xún shòu zhì tài shān yǒu sī fù zòu hé tú chèn jì biǎo zhāng chì hàn jiǔ shì yóu zhe míng zhě hòu fán sān shí liù shì

这句话大意是:"上东巡狩至太山,有司复奏河图谶记表章赤汉九世尤著明者,后凡三十六事。

sī mǎ biāo xù hàn shū yuē hé tú huì chāng fú yún hàn tài xìng zhī dào zài jiǔ dài zhī wáng fēng hu tài shān kè shí zhe jì chán wū liáng fù tuì xǐng kǎo gōng

这句话大意是:司马彪《续汉书》曰:《河图会昌符》云:汉太兴之道,在九代之王,封乎太山,刻石着纪,禅于梁父,退省考功。

diǎn lüè yuē jiàn wǔ sān shí nián yǒu sī zòu fēng shàn

这句话大意是:《典略》曰:建武三十年,有司奏封禅。

zhào yuē zāi yì lián réng rì yuè báo shí bǎi xìng yuàn tàn ér yǒu shì yú tài shān wū qī shí èr dài biān lù yǐ yáng pí zá diāo qiú hé qiǎng yán yé

这句话大意是:诏曰:"灾异连仍,日月薄蚀,百姓怨叹,而有事于太山,污七十二代编录,以羊皮杂貂裘,何强颜耶?

jìn shū lǐ zhì yuē wèi míng dì huáng chū zhōng hù jūn jiǎng jì biǎo yuē fu dì wáng dà lǐ xún shòu wèi xiān

这句话大意是:《晋书·礼志》曰:魏明帝黄初中,护军蒋济表曰:"夫帝王大礼,巡狩为先;。

zhāo zǔ yáng mí fēng shàn wéi shǒu

这句话大意是:昭祖扬祢,封禅为首。

shì yǐ zì gǔ gé mìng shòu fú wèi yǒu bù dǎo liáng fù dēng tài shān kān wú jìng zhī míng jì tiān rén zhī jì zhě yě

这句话大意是:是以自古革命受符,未有不蹈梁父、登太山,刊无竟之名,纪天人之际者也。

yi xià gōng qīng guǎng zhuàn qí lǐ bǔ nián kǎo shí zhāo gào shàng dì yǐ fù tiān xià zhī wàng

这句话大意是:宜下公卿,广撰其礼,卜年考时,昭告上帝,以副天下之望。

dì zhào yuē wén jiǎng jì sī yán shǐ wú hàn chū liú zú

现代白话:"帝诏曰:"闻蒋济斯言,使我汗出流足。

zì kāi pì yǐ lái fēng shàn zhě qī shí yú jūn ěr gù tài shǐ gōng yuē suī yǒu shòu mìng zhī jūn ér gōng yǒu bù qià shì yǐ zhōng jiān qí yuǎn zhě qiān yǒu yú nián jìn zhě shù bǎi zài qí yí quē bù kě de jì

这句话大意是:自开辟以来,封禅者七十馀君耳,故太史公曰:虽有受命之君,而功有不洽,是以中间其远者千有馀年,近者数百载,其仪阙不可得记。

wú hé dé zhī xiū gǎn zhù cí hu

现代白话:我何德之修,敢庶兹吗?

jì qǐ wèi shì wú guǎn zhòng yǐ wú yǒu huán gōng dēng tài shān zhī zhì hu

现代白话:济岂谓世无管仲,以我有桓公登太山之志吗?

wú bù gǎn qī tiān yě

现代白话:我不敢欺天也。

jì zhī suǒ yán huá zé róng yǐ fēi zhù wǒ zhě yě

现代白话:济之所言,华则荣了,非助我者也。

gōng qīng shì zhōng shàng shū shì shěng zhī ér yǐ wù yǒu suǒ yì

这句话大意是:公卿侍中尚书侍省之而已,勿有所议。

tiān zǐ suī jù jì yì ér shí shǐ gāo táng lóng cǎo fēng shàn zhī yí yǐ tiān xià wèi yī bù yù biàn xíng dà lǐ

这句话大意是:"天子虽拒济议,而实使高堂隆草封禅之仪,以天下未一,不欲便行大礼。

huì lóng zú bù fù xíng zhī

这句话大意是:会隆卒,不复行之。

wèi zhì yuē dì wén lóng méi tàn yuē tiān bù yù chéng wú shì táng shēng shě wǒ wáng yě

现代白话:(《魏志》曰:帝闻隆没,叹曰:"天不欲成我事,堂生舍我亡也。

yòu yuē wǔ dì píng wú hùn yī qū yǔ

这句话大意是:又曰:武帝平吴,混一区宇。

tài kāng yuán nián wèi guàn děng shàng biǎo qǐng fēng shàn

这句话大意是:太康元年,卫瓘等上表请封禅。

zhào yuē cǐ shèng dé zhī shì suǒ wèi yì yě

这句话大意是:诏曰:"此盛德之事,所未议也。

yòu biǎo yuē táng yú sān dài jì shì hóng gōng zhī jūn mò bù yǎng chéng tiān xiū fǔ xié rén zhì dēng yuán qiū lǚ liáng fù wèi yǒu cí yān zhě gài bù kě ràng yě

现代白话:又表曰:"唐虞三代,济世弘功之君,莫不仰承天休,俯协人志,登圆丘,履梁父,未有辞呢者,盖不可让也。

jīn bì xià xūn gāo bǎi wáng dé wú yǔ èr mào jì hóng guī wēi wēi zhī yè gù fēi chén děng suǒ néng jiū lùn

这句话大意是:今陛下勋高百王,德无与二,茂绩宏规,巍巍之业,固非臣等所能究论。

ér shèng zhǐ láo qiān lǚ zì yì sǔn shí zhì fú yīng tuī měi bù jū

这句话大意是:而圣旨劳谦,屡自抑损,时至弗应,推美不居。

quē huáng dài zhī shàng yí sāi líng zhī zhī kuǎn wàng shǐ dà jìn zhī diǎn mó bù tóng fēng wū sān wǔ

这句话大意是:阙皇代之上仪,塞灵祗之款望,使大晋之典谟,不同风于三五。

chén děng chéng bù gǎn fèng zhào

这句话大意是:臣等诚不敢奉诏。

zhào yuē fāng dāng gòng sī hóng dào yǐ kāng shù jì qiě sì tā nián wú suǒ fēn yún yě

这句话大意是:"诏曰:"方当共思弘道,以康庶绩,且俟他年,无所纷纭也。

shěn yuē sòng shū lǐ zhì yuē yǒng chū sān nián gāo zǔ jiāng běi sǎo róng dí hún yī tiān yǔ kuài jì luò yáng zhì lǐ míng yuè

这句话大意是:沈约《宋书·礼志》曰:永初三年,高祖将北扫戎狄,浑一天宇,会计洛阳秩礼名岳。

qún chén qiè xiāng wèi yuē xū wáng zhèn lǚ yǐn zhì lǒng shuò wú chén dāng yì zòu fēng shàn xiū shēng zhōng zhī lǐ

这句话大意是:群臣窃相谓曰:须王振旅饮至,陇朔无尘,当议奏封禅,修升中之礼。

jìn shēn wén zhě xián yuē yí rán

这句话大意是:缙绅闻者,咸曰宜然。

zì hàn guāng wǔ dēng fēng zhī hòu sī jué yǐ

现代白话:自汉光武登封之后,斯绝了。

sūn yán sòng shū yuē yuán shū wèi lì bù láng

这句话大意是:孙言《宋书》曰:袁淑为吏部郎。

tài zǔ yuán jiā èr shí liù nián dà jǔ běi tǎo shū shì zuò cóng róng yuē shèng wáng lìng diǎn fèi huài yǒng jiǔ jīn dāng míng luán zhōng yuè xí juǎn zhào wèi jiǎn yù dài zōng jīn qí shí yě

这句话大意是:太祖元嘉二十六年,大举北讨,淑侍座,从容曰:"盛王令典废坏永久,今当鸣銮中岳,席卷赵魏,检玉岱宗,今其时也。

chén féng qiān zǎi zhī huì yuàn shàng fēng chán shū yī piān shǐ shēng qí qī shí èr dài

这句话大意是:臣逢千载之会,愿上封禅书一篇,使声齐七十二代。

dì yuē shèng dé zhī shì hé zú yǐ dāng zhī

这句话大意是:"帝曰:"盛德之事,何足以当之。

suí shū zhì yuē fēng shàn zhě gāo hòu zhī wèi yě

这句话大意是:《隋书·志》曰:封禅者,高厚之谓也。

tiān yǐ gāo wèi zūn de yǐ hòu wèi dé

这句话大意是:天以高为尊,地以厚为德。

zēng tài shān zhī gāo yǐ bào tiān yě

这句话大意是:增太山之高,以报天也;。

hòu liáng fǔ zhī jī yǐ bào de yě

这句话大意是:厚梁甫之基,以报地也。

zhāo tiān zhī suǒ mìng gōng chéng shì jiù yǒu yì wū tiān dì ruò tiān dì zhī gèng gāo hòu yún

这句话大意是:昭天之所命,功成事就,有益于天地,若天地之更高厚云。

hàn guāng wǔ zhōng xīng yù zūn qí gù

这句话大意是:汉光武中兴,聿尊其故。

jìn sòng liáng jí chén jiē wèi huáng qí yì

这句话大意是:晋宋梁及陈,皆未遑其议。

hòu qí yǒu xún shòu zhī lǐ bìng dēng fēng zhī yí jìng bù zhī xíng yě

这句话大意是:后齐有巡狩之礼并登封之仪,竟不之行也。

kāi huáng shí sì nián qún chén qǐng fēng shàn gāo zǔ bù nà

这句话大意是:开皇十四年,群臣请封禅,高祖不纳。

jìn wáng yòu lǜ bǎi guān kàng biǎo gù qǐng dì mìng yǒu sī cǎo yí zhù

这句话大意是:晋王又率百官抗表固请,帝命有司草仪注。

wū shì niú hóng xīn yàn zhī děng chuàng dìng qí lǐ zòu zhī

这句话大意是:于是牛弘、辛彦之等创定其礼,奏之。

dì qūn xún qí shì yuē cǐ shì tǐ dà zhèn hé dé yǐ kān zhī

这句话大意是:帝逡巡其事曰:"此事体大,朕何德以堪之?

dàn dāng dōng shòu yīn bài dài shān ěr

这句话大意是:但当东狩,因拜岱山耳。

shí wǔ nián chūn xíng xìng yǎn zhōu suì cì dài shān wèi tán rú nán jiāo

这句话大意是:"十五年春,行幸兖州,遂次岱山,为坛如南郊。

táng shū yuē zhēn guàn zhōng fáng xuán líng yì yuē hàn jiàn wǔ zhōng fēng chán yòng yuán fēng gù shì fēng tài shān wū yuán tái shàng sì miàn jiē lì shí quē bìng gāo wǔ zhàng

这句话大意是:《唐书》曰:贞观中,房玄龄议曰:"汉建武中封禅,用元封故事,封太山于圜台上,四面皆立石阙,并高五丈。

yǒu fāng shí zài lèi cáng yù dié shū

这句话大意是:有方石再累,藏玉牒书。

shí jiǎn shí méi wū sì biān kuò zhī dōng xī gè sān nán běi gè èr

这句话大意是:石检十枚,于四边括之,东西各三,南北各二。

wài shè shí fēng gāo jiǔ zhàng shàng jiā shí gài zhōu shè shí jù shí bā méi rú bēi zhī zhuàng

这句话大意是:外设石封,高九丈,上加石盖,周设石距十八枚,如碑之状。

qù tán sān bù qí xià shí fū rù dì shù chǐ

这句话大意是:去坛三步,其下石跗,入地数尺。

jīn àn fēng shàn zhě běn yǐ chéng gōng gào wū shàng dì

这句话大意是:今按:封禅者,本以成功告于上帝。

tiān dào chóng zhì yì qǔ chún sù gù jiè yòng gǎo jiē zūn yǐ wǎ wǔ

这句话大意是:天道崇质,义取醇素,故藉用藁秸,樽以瓦甒。

jìn dài cǐ fǎ bù zài jīng gào yòu guāi chún piáo zhī dào dìng yì chú zhī

这句话大意是:近代此法不在经诰,又乖淳朴之道,定议除之。

àn liáng fǔ shì wèi liáng yīn jìn dài shè tán wū shān xià nǎi guāi chù yīn zhī yì

这句话大意是:按:梁甫是谓梁阴,近代设坛于山下,乃乖处阴之义。

jīn dìng chán lǐ gǎi tán wèi wū shān běi

这句话大意是:今定禅礼,改坛位于山北。

yòu yuē zhēn guàn liù nián wén wǔ bǎi guān yǐ chū píng tū jué shèng dé bèi wū hǎi nèi yòu nián gǔ lèi dēng biǎo fēng tài shān

这句话大意是:又曰:贞观六年,文武百官以初平突厥,盛德被于海内,又年谷累登,表封太山。

tài zōng wèi shì chén yuē zhèn měi jiàn zhòng yì yǐ fēng shàn wèi shèng shì quàn zhèn xíng zhī

这句话大意是:太宗谓侍臣曰:"朕每见众议以封禅为盛事,劝朕行之。

rú zhèn běn xīn dàn shǐ tiān xià tài píng jiā jǐ rén zú suī quē fēng shàn zhī lǐ yì kě yǐ bǐ dé wū yáo shùn

现代白话:如朕本心,但使天下太平,家给人足,虽阙封禅之礼,亦能够比德于尧、舜。

xī shǐ huáng wèi hé tiān xīn zì chēng huáng dì dēng fēng dài zōng shē chǐ zì jīn

这句话大意是:昔始皇为合天心,自称皇帝,登封岱宗,奢侈自矜;。

hàn wén jìng bù dēng fēng ér gōng xíng jiǎn yuē xíng cuò bù yòng

这句话大意是:汉文竟不登封,而躬行俭约,刑措不用。

jīn jiē chēng shǐ huáng wèi bào nüè zhī zhǔ hàn wén wèi yǒu dé zhī jūn

这句话大意是:今皆称始皇为暴虐之主,汉文为有德之君。

yǐ cǐ ér yán wú jiǎ fēng shàn

这句话大意是:以此而言,无假封禅。

yòu yuē gāo zōng lín dé èr nián shí yuè sī lǐ tài cháng bó liú xiáng dào shàng shū qǐng fēng shàn

这句话大意是:又曰:高宗麟德二年十月,司礼太常伯刘祥道上疏请封禅。

dīng mǎo jiāng fēng tài shān fā zì dōng dōu

这句话大意是:丁卯,将封太山,发自东都。

sān nián zhēng yuè wù chén shuò chē jià zhì tài shān qīn sì hào tiān shàng dì wū fēng sì tán yǐ gāo zǔ tài zōng pèi xiǎng

这句话大意是:三年正月戊辰朔,车驾至太山,亲祀昊天上帝于封祀坛,以高祖、太宗配飨。

jǐ sì dì shēng shān xíng fēng shàn zhī lǐ

这句话大意是:己巳,帝升山,行封禅之礼。

gēng wǔ chán wū shè shǒu jì huáng de zhī yǐ tài mù tài huáng tài hòu pèi xiǎng huáng hòu wèi yà xiàn yuè guó tài fēi yàn shì wèi zhōng xiàn

这句话大意是:庚午,禅于社首,祭皇地祗,以太穆太皇太后配飨,皇后为亚献,越国太妃燕氏为终献。

xīn wèi yù jiàng chán tán

这句话大意是:辛未,御降禅坛。

rén shēn yù cháo jìn shòu cháo hè gǎi yuán qián fēng

这句话大意是:壬申,御朝觐,受朝贺,改元干封。

yòu yuē lín dé sān nián dēng fēng tài shān

这句话大意是:又曰:麟德三年,登封太山。

xiān shì huáng hòu kàng biǎo yuē fēng shàn jiù yí jì huáng de zhī yǐ tài hòu zhāo pèi

这句话大意是:先是,皇后抗表曰:"封禅旧仪:祭皇地祗,以太后昭配。

ér jiē yǐ gōng qīng xíng shì xiáng qiú zhì lǐ yǒu wěn huī zhāng

这句话大意是:而皆以公卿行事,详求至理,有紊徽章。

wàng yǐ zhǎn lǐ zhī rì zǒng lǜ liù gōng nèi wài mìng fù qīn fèng diàn xiàn

这句话大意是:望以展礼之日,总率六宫、内外命妇,亲奉奠献。

cóng zhī

这句话大意是:"从之。

zhì shí suì yǐ huáng hòu wèi yà xiàn yuè guó tài fēi yàn shì wèi zhōng xiàn

这句话大意是:至时,遂以皇后为亚献,越国太妃燕氏为终献。

dì xíng chū xiàn zhī lǐ bì zhí shì zhě jiē qū xià ér huàn zhě zhí wéi huáng hòu lǜ liù gōng yǐ shēng xíng lǐ dēng

这句话大意是:帝行初献之礼,毕,执事者皆趋下,而宦者执帷,皇后率六宫以升,行礼,登。

gē wéi wài wáng gōng yǐ xià jiù wèi wū shān zú wéi jiē yòng jǐn xiù

这句话大意是:歌帷外,王公以下就位于山足,帷皆用锦绣。

zài wèi zhě zhān wàng huò qiào yān

现代白话:在位者瞻望,或诮呢。

yòu yuē yǒng chún èr nián shàng yǐ fēng xuàn zhuǎn jiā tíng fēng zhōng yuè

这句话大意是:又曰:永淳二年,上以风眩转加,停封中岳。

shàng zì dōng fēng zhī hòu huáng hòu shèng zàn xíng zhōng yuè zhī lǐ měi xià zhào zhé nián jī kòu zhì ér ba

这句话大意是:上自东封之后,皇后盛赞行中岳之礼,每下诏,辄年饥寇至而罢。

wū shì sōng shān zhī xià yíng fèng tiān gōng yǐ wéi yǒu shì zhī jiàn

这句话大意是:于是嵩山之下,营奉天宫,以为有事之渐。

shí yǒu tóng yáo yuē sōng gāo fán jǐ céng bù wèi dēng bù dé dàn wèi bù dé dēng

这句话大意是:时有童谣曰:"嵩高凡几层,不畏登不得,但畏不得登。

jí shì lǐ wù bì bèi jìng yǐ jí jiā ér hái

这句话大意是:"及是,礼物毕备,竟以疾加而还。

yòu yuē zé tiān hòu wàn suì dēng fēng yuán nián là yuè jiǎ shēn shàng dēng fēng yú sōng yuè dà shè tiān xià gǎi yuán dà pú

这句话大意是:又曰:则天后万岁登封元年腊月甲申,上登封于嵩岳,大赦天下,改元,大酺。

dīng hài chán yú shǎo shì shān

这句话大意是:丁亥,禅于少室山。

yòu yuē kāi yuán dēng fēng sì hào tiān shàng dì yú tài shān yǐ gāo zǔ shén yáo huáng dì pèi xiǎng

这句话大意是:又曰:开元登封,祀昊天上帝于太山,以高祖神尧皇帝配享。

shàng miǎn qiú shēng tán fèng guī bì diàn xiàn mìng yǒu sī xiǎng wǔ dì bǎi shén wū shān xià tán

这句话大意是:上冕裘升坛,奉珪璧奠献,命有司享五帝百神于山下坛。

lǐ bì shàng nǎi yǐn fú jiǔ

这句话大意是:礼毕,上乃饮福酒。

zhōng shū lìng zhāng shuō jìn chēng tiān cì huáng dì tài yī shén cè zhōu ér fù shǐ yǒng suí zhào rén

这句话大意是:中书令张说进称:"天赐皇帝太一神策,周而复始,永绥兆人。

dì bài qǐ shǒu

这句话大意是:"帝拜稽首。

shān shàng zuò yuán tái sì jiē wèi zhī shí gǎn wáng zhōng jīn ní zhù shí gǎn jì yǐ tiān xià tóng wén zhī yìn fēng zhī

这句话大意是:山上作圆台四阶,谓之〈石感〉王,中金泥注〈石感〉际,以"天下同文"之印封之。

rán hòu fén chái liǎo fā qún chén chēng wàn suì chuán hū cóng shān dǐng zhì shān xià zhèn dòng tiān dì

这句话大意是:然后焚柴燎发,群臣称万岁,传呼从山顶至山下,振动天地。

luán lù hái shān xià zhī qí gōng yǒu qìng yún suí mǎ xiáng fēng rào lù

这句话大意是:銮辂还山下,之齐宫,有庆云随马,祥风绕辂。

zhōng shū lìng zhāng shuō děng hè

这句话大意是:中书令张说等贺。

shàng yuē zhèn yǐ báo dé gōng yīng dà bǎo yún wù xiū yòu jiē shì qīng fǔ bì zhī lì

这句话大意是:上曰:"朕以薄德,恭膺大宝,云物休佑,皆是卿辅弼之力。

jūn chén xiāng bǎo miǎn fù tiān xīn zhǎng rú jīn rì bù gǎn qín dài

这句话大意是:君臣相保,勉副天心,长如今日,不敢矜怠。

shuō děng yòu yuē shèng xīn chéng kěn zuó yè zhāi zé xi fēng shōu yǔ jīn zhāo fēng sì zé tiān qīng rì nuǎn fù yǒu xiáng fēng zhù lè qīng yún yǐn liǎo líng jì shèng shì qiān gǔ wèi wén

这句话大意是:"说等又曰:"圣心诚恳,昨夜斋则息风收雨,今朝封祀则天清日暖,复有祥风助乐,卿云引燎,灵迹盛事,千古未闻。

xīn mǎo sì huáng de zhī wū shè shǒu zhī tài zhé tán ruì zōng huáng dì pèi xiǎng

这句话大意是:"辛卯,祀皇地祗于社首之太折坛,睿宗皇帝配享。

cáng yù cè wū shí shí gǎn rú fēng sì tán zhī yí

这句话大意是:藏玉册于石〈石感〉,如封祀坛之仪。

chū shàng dēng shān zhì zhāi gōng

这句话大意是:初,上登山,至斋宫。

qí xī yīn yún cǎn liè jìng fēng sì qǐ liè mù zhé zhù hán qì qiè gǔ

这句话大意是:其夕,阴云惨冽,劲风四起,裂幕折柱,寒气切骨。

shàng lù lì qí qǐng yǎng tiān zì shì yuē mǒu shēn yǒu guò qǐng jí jiàng fá wàn rén wú fú yì qǐng mǒu wéi dāng zuì

这句话大意是:上露立祈请,仰天自誓曰:"某身有过,请即降罚,万人无福,亦请某为当罪。

yìng shí fēng zhǐ tiān dì qīng yàn

这句话大意是:"应时风止,天地清晏。

jí shēng tán xiū qì sì sài

这句话大意是:及升坛,休气四塞;。

dēng fēng piāo ruò tiān wài

这句话大意是:登封,飘若天外;。

jí chán shè shǒu wǔ sè yún jiàn rì zhòng lún

这句话大意是:及禅社首,五色云见,日重轮。

yòu yuē kāi yuán shí sān nián dēng fēng tài shān

这句话大意是:又曰:开元十三年,登封太山。

shàng yīn wèn yù dié zhī wén qián dài dì wáng hé gù mì zhī

现代白话:上因问:"玉牒之文,前代帝王为什么秘之?

hè zhī zhāng yuē yù dié běn shì tōng wū shén míng zhī yì qián dài dì wáng qí qiú gè yì huò dǎo nián suàn huò sī shén xiān

这句话大意是:"贺知章曰:"玉牒本是通于神明之意,前代帝王祈求各异,或祷年算,或思神仙。

qí shì wēi mì gù wài rén mò zhī zhī

这句话大意是:其事微密,故外人莫知之。

shàng yuē zhèn jīn cǐ xíng jiē wèi cāng shēng qí fú gèng wú mì qǐng

这句话大意是:"上曰:"朕今此行,皆为苍生祈福,更无秘请;。

yi jiāng yù dié chū shì bǎi liáo

这句话大意是:宜将玉牒出示百寮。

qí cí yuē yǒu táng tiān zǐ chén mǒu gǎn zhào gào wū hào tiān shàng dì tiān qǐ lǐ shì yùn xìng tǔ dé gāo zǔ tài zōng shòu mìng lì jí

这句话大意是:"其词曰:"有唐天子臣某,敢诏告于昊天上帝:天启李氏,运兴土德,高祖太宗,受命立极。

gāo zōng shēng zhōng liù hé yīn shèng

这句话大意是:高宗升中,六合殷盛;。

zhōng zōng shào fù jì tǐ bù dìng

这句话大意是:中宗绍复,继体不定。

shàng dì juàn yòu xī chén zhōng wǔ

这句话大意是:上帝眷佑,锡臣忠武;。

dǐ suí nèi nán tuī dài shèng fù

这句话大意是:厎绥内难,推戴圣父。

gōng chéng dà bǎo shí yǒu sān nián zhī ruò tiān yì sì hǎi yàn rán

这句话大意是:恭承大宝,十有三年,祗若天意,四海晏然。

fēng sì dài yuè xiè chéng wū tiān

这句话大意是:封祀岱岳,谢成于天。

zǐ sūn bǎi lù cāng shēng shòu fú

这句话大意是:子孙百禄,苍生受福。

fēng sú tōng yuē fēng shàn bì wū dài zōng zhě zhǎng wàn wù zhī shǐ yīn yáng jiāo dài yún chù shí ér chū fū cùn ér hé bù chóng cháo biàn yǔ tiān xià wéi tài shān hu

这句话大意是:《风俗通》曰:封禅必于岱宗者,长万物之始,阴阳交代,云触石而出,肤寸而合,不崇朝遍雨天下,惟太山吗。

fēng shàn zhī zhì lì shí gāo zhàng èr chǐ kè zhī yuē shì tiān yǐ lǐ lì shēn yǐ yì shì fù yǐ xiào chéng mín yǐ rén

这句话大意是:封禅之制,立石高丈二尺,刻之曰:事天以礼,立身以义,事父以孝,成民以仁。

sì yí bā mán xián gòng qí zhí yě

这句话大意是:四夷八蛮,咸贡其职也。

bái hǔ tōng yuē fēng shàn wáng zhě yì xìng ér qǐ bì shēng fēng tài shān hé

这句话大意是:《白虎通》曰:封禅,王者易姓而起,必升封太山何?

jiào gào zhī yì yě

这句话大意是:教告之义也。

shǐ shòu mìng zhī shí gǎi zhì yìng tiān tiān xià tài píng gōng chéng fēng shàn yǐ gào tài píng yě

这句话大意是:始受命之时,改制应天,天下太平,功成封禅,以告太平也。

suǒ yǐ bì wū tài shān hé

这句话大意是:所以必于太山何?

wàn wù zhī suǒ jiāo dài zhī chù yě

这句话大意是:万物之所交代之处也。

bì wū qí yī hé

这句话大意是:必於其一何?

yīn gāo gào shùn qí lèi yě

这句话大意是:因高告,顺其类也。

gù shēng fēng zhě zēng gāo yě

这句话大意是:故升封者,增高也;。

xià chán liáng fǔ zhī jī guǎng hòu yě

这句话大意是:下禅梁甫之基,广厚也;。

kè shí jì hào zhě zhe jǐ zhī gōng jì yě

这句话大意是:刻石记号者,著己之功迹也。

tiān yǐ gāo wèi zūn de yǐ hòu wèi dé gù zēng tài shān zhī gāo yǐ fàng tiān fù liáng fǔ zhī jī yǐ bào de

这句话大意是:天以高为尊,地以厚为德,故增太山之高以放天,附梁甫之基以报地。

míng tiān zhī suǒ mìng gōng chéng shì jiù yǒu yì tiān dì ruò gāo zhě jiā gāo hòu zhě jiā hòu yǐ

现代白话:明天之所命,功成事就,有益天地,若高者加高,厚者加厚了。

huò yuē fēng zhě jīn ní yín shéng

这句话大意是:或曰:封者金泥银绳。

huò yuē shí ní jīn shéng fēng yǐ yìn xǐ

这句话大意是:或曰:石泥金绳,封以印玺。

gù kǒng zǐ yuē shēng tài shān guān yì xìng ér wáng kě de ér shù zhě qī shí yú jūn

现代白话:故孔孔子说:升太山,观易姓而王,可得而数者七十馀君。

fēng sú tōng yuē fēng tài shān chán liáng fù shuō dài zōng shàng yǒu jīn qiè yù cè néng zhī rén nián shòu xiū duǎn

这句话大意是:《风俗通》曰:封太山,禅梁父,说岱宗上有金箧玉策,能知人年寿修短。

wǔ dì tàn de shí bā dǎo dú yuē bā shí qí hòu guǒ yòng kǎo zhǎng

这句话大意是:武帝探得十八,倒读曰八十,其后果用考长。

huán tán xīn lùn yuē tài shān zhī shàng yǒu kè shí fán qiān bā bǎi yú chù ér kě shí zhī zhě qī shí yǒu èr

这句话大意是:桓谭《新论》曰:太山之上有刻石,凡千八百馀处,而可识知者七十有二。

yuán huái zhèng lùn yuē fēng shàn zhī yán wéi zhōu guān yǒu sān dà fēng zhī wén

这句话大意是:袁淮《正论》曰:封禅之言,惟《周官》有三大封之文。

qí huán gōng yù fēng shàn wén guǎn zhòng yán ér zhǐ

这句话大意是:齐桓公欲封禅,闻管仲言而止。

fén liáo jì tiān jiē wáng zhě zhī shì fēi zhū hóu zhī suǒ wéi yě

这句话大意是:焚燎祭天,皆王者之事,非诸侯之所为也。

shì yǐ xué zhě yí yān

现代白话:是以学者疑呢。

hòu qín yī zhǔ hàn èr jūn xiū fēng shàn zhī shì

这句话大意是:后秦一主,汉二君,修封禅之事。

qí zhì wèi fēng tǔ fāng zhàng yú chóng wū tài shān zhī shàng jiē bú jiàn wū jīng

这句话大意是:其制为封土方丈馀,崇于太山之上,皆不见于经。

qín hàn zhī shì wèi kě zhuān

这句话大意是:秦汉之事未可专。

guǎn zhòng yún yǔ chán kuài jī gào tiān zé tóng jì dì bù dé yì yě

这句话大意是:管仲云:禹禅会稽,告天则同,祭地不得异也。

kuài jī ér kě chán sì yuè jiē kě fēng yě

这句话大意是:会稽而可禅,四岳皆可封也。

fu luò yáng zhě tiān dì zhī suǒ hé

这句话大意是:夫洛阳者,天地之所合;。

sōng gāo zhě liù hé zhī zhōng yě

这句话大意是:嵩高者,六合之中也。

jīn chù tiān dì zhī zhōng ér gào wū sōng gāo kě yě xī bì wū tài shān

这句话大意是:今处天地之中,而告于嵩高可也,奚必于太山?

wáng yīng gǔ jīn tōng lùn yuē tài shān shàng wèi tiān mén zhí hù hù wèi míng táng shèng dì shòu tiān guān zhī gōng yě

这句话大意是:王婴《古今通论》曰:太山上为天门值户,户为明堂,圣帝受天官之宫也。

wáng zhě jí wèi sān shí nián gōng chéng zhì dìng zé gào chéng wū tiān dēng fēng tài shān kè shí jì hào

这句话大意是:王者即位三十年,功成治定,则告成于天,登封太山,刻石纪号。

zhāng huá fēng shàn yì yuē chén wén zhào zì shēng mín zé yǒu hòu pì zǎi sì zhī shù mò zhī néng jì

这句话大意是:张华《封禅议》曰:臣闻肇自生民,则有后辟载祀之数,莫之能纪。

lì dé jì shì yáng huī rén fēng yǐ dēng fēng tài shān zhě qī shí yǒu sì jiā qí shì hào kě zhī zhě shí yǒu sì yě

这句话大意是:立德济世,扬晖仁风,以登封太山者七十有四家,其谥号可知者十有四也。

jìn tài kāng dì jì yuē fèng gāo zhě yǐ shì wǔ yuè dì wáng shàn dài zhī chù yě

这句话大意是:晋《太康地记》曰:奉高者以事五岳,帝王禅代之处也。

gù yǒu míng táng zài xiàn xī nán sì lǐ

这句话大意是:故有明堂在县西南四里。

hàn wǔ lì tài tán wū dōng shān yǐ jì tiān shì zēng gāo yě

这句话大意是:汉武立太坛于东山以祭天,示增高也。

nán shǐ yuē qí gāo dì xìng huá lín yàn jí shǐ gè xiào jì yì

这句话大意是:《南史》曰:齐高帝幸华林晏集,使各效伎艺。

zhě yàn huí tán sè pá wáng sēng qián liǔ shì lóng tán qín chén wén jì gē zǐ yè lái zhāng jìng r wǔ

这句话大意是:褚彦回弹瑟琶,王僧虔、柳世隆弹琴,沈文季歌《子夜来》,张敬儿舞。

wáng jiǎn yuē chén wú suǒ jiě wéi zhī sòng shū

这句话大意是:王俭曰:"臣无所解,惟知诵书。

yīn guì shàng qián sòng xiàng rú fēng shàn wén

这句话大意是:"因跪上前,诵相如封禅文。

shàng xiào yuē cǐ shèng dé zhī shì wú hé yǐ kān zhī

现代白话:上笑曰:"此盛德之事,我凭什么堪之。

✦ You read 礼仪部·卷十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.