太平御览 · 李昉 · Chapter 582 of 1000

乐部·卷二十

PinyinModern Translation
Size

这句话大意是:○鼓。

fēng sú tōng yuē gǔ bù zhī shuí suǒ zào

这句话大意是:《风俗通》曰:鼓,不知谁所造。

gǔ zhě guō yě

这句话大意是:鼓者,郭也。

chūn fēn zhī yīn wàn wù jiē guō pí jiǎ ér chū gù wèi zhī gǔ

这句话大意是:春分之音,万物皆郭皮甲而出,故谓之鼓。

ěr yǎ yuē dà gǔ wèi zhī fén xiǎo zhě wèi zhī yīng

现代白话:《你雅》曰:大鼓谓之鼖,小者谓之应。

dà táo wèi zhī má xiǎo zhě wèi zhī liào

这句话大意是:大鼗谓之麻,小者谓之料。

tú jī gǔ wèi zhī è

这句话大意是:徒击鼓谓之咢。

guō pú zhù yuē shī yún huò gē huò è

这句话大意是:(郭璞注曰:《诗》云:"或歌或咢"。

fén zhǎng bā chǐ

这句话大意是:鼖长八尺。

yīng zài dà gǔ cè yě

这句话大意是:应,在大鼓侧也。

zhōu yì tōng guà yàn yuē dōng zhì gǔ yòng mǎ gé yuán jìng bā chǐ yī cùn

这句话大意是:《周易通卦验》曰:冬至,鼓用马革,圆径八尺一寸。

xià zhì gǔ yòng niú pí wéi jìng wǔ chǐ qī cùn

这句话大意是:夏至,鼓用牛皮,围径五尺七寸。

shàng shū yuē zhōu chéng wáng bēng fén gǔ zài xī fāng zhǎng bā chǐ

这句话大意是:《尚书》曰:周成王崩,鼖鼓在西方,长八尺。

shàng shū yì jì yuē xià guǎn táo gǔ

这句话大意是:《尚书·益稷》曰:下管鞀鼓。

lǐ jì yuē miào táng zhī shàng léi zūn zài zuò xī zūn zài xi

这句话大意是:《礼记》曰:庙堂之上,罍樽在阼,牺樽在西。

miào táng zhī xià xuán gǔ zài xi yīng gǔ zài dōng

这句话大意是:庙堂之下,悬鼓在西,应鼓在东。

yòu yuē xuán gǔ zhōu gǔ yě

这句话大意是:又曰:悬鼓,周鼓也。

qí xiǎo zhě yuē yìn xiān jī xiǎo gǔ wèi dà gǔ dǎo yǐn gù yuē yìn

这句话大意是:其小者曰胤,先击小鼓为大鼓导引,故曰胤。

yī míng bǐng

这句话大意是:一名鞞。

yòu yuē chūn guān xiǎo shī zhǎng jiào gǔ

这句话大意是:又曰:《春官》小师掌教鼓。

gǔ méng zhǎng bō táo

这句话大意是:瞽蒙掌播鼗。

shì liǎo zhǎng bō táo

这句话大意是:眂瞭掌播鼗。

yòu yuē wáng zhí lù hóu zhí fén jiāng jūn zhí jìn gǔ shī shuài zhí tí lǚ shuài zhí pí

这句话大意是:又曰:王执路,侯执鼖,将军执晋鼓,师帅执提,旅帅执鼙。

yòu yuē xià hòu zú gǔ yīn rén zhì gǔ zhì zhí yě

这句话大意是:又曰:夏后足鼓,殷人置鼓,(置,植也。

yì zuò shù

这句话大意是:亦作树。

zhōu rén xuán gǔ

这句话大意是:)周人悬鼓。

yòu yuē yuè zhāng zhǎng tǔ gǔ bīn yuè

这句话大意是:又曰:龠章掌土鼓豳龠。

dù zi chūn yuē yǐ wǎ wèi kuāng yǐ gé wèi liǎng miàn kě jī yě

这句话大意是:(杜子春曰:以瓦为匡,以革为两面,可击也。

yòu yuē chú shuǐ chóng yǐ pào tǔ zhī gǔ gǔ zhī yǐ fén shí tóu zhī hú yù zhī shǔ yě

这句话大意是:又曰:除水虫以炮土之鼓,鼓之以焚石,投之狐蜮之属也。

yòu yuē dì guān gǔ rén zhǎng jiào liù gǔ sì jīn zhī yīn shēng yǐ jié shēng yuè yǐ hé jūn lǚ yǐ zhèng tián yì

这句话大意是:又曰:《地官》:鼓人掌教六鼓、四金之音声,以节声乐,以和军旅,以正田役。

yīn shēng wǔ shēng hé hé zhě yě

这句话大意是:(音声,五声合和者也。

jiào wèi gǔ ér biàn qí shēng yòng jiào wèi gǔ jiào jī gǔ zhě dà xiǎo zhī shù yòu bié qí shēng suǒ yòng zhī shì

这句话大意是:)教为鼓,而辩其声用,(教为鼓,教击鼓者大小之数,又别其声所用之事。

yǐ léi gǔ gǔ shén sì léi gǔ bā miàn gǔ

这句话大意是:)以雷鼓鼓神祀,(雷鼓,八面鼓。

shén sì sì tiān shén

这句话大意是:神祀,祀天神。

yǐ líng gǔ gǔ shè jì líng gǔ liù miàn gǔ shè jì jì dì zhī yě

这句话大意是:)以灵鼓鼓社祭,(灵鼓,六面鼓,社祭祭地祗也。

yǐ lù gǔ gǔ guǐ xiǎng lù gǔ sì miàn gǔ

这句话大意是:)以路鼓鼓鬼享,(路鼓,四面鼓。

guǐ xiǎng xiǎng zōng miào

这句话大意是:鬼享,享宗庙。

yǐ fén gǔ gǔ jūn shì dà gǔ wèi zhī fén zhǎng bā chǐ

这句话大意是:)以鼖鼓鼓军事,(大鼓谓之鼖,长八尺。

fén yīn fú yún qiè

这句话大意是:鼖音扶云切。

yǐ gāo gǔ gǔ yì shì gāo gǔ zhǎng zhàng èr chǐ

这句话大意是:)以鼛鼓鼓役事,(鼛鼓长丈二尺。

gāo yīn gǔ dāo qiē

这句话大意是:鼛音古刀切。

yǐ jìn gǔ gǔ jīn zòu

这句话大意是:)以晋鼓鼓金奏。

jìn gǔ zhǎng liù chǐ liù cùn zhě shì yě

这句话大意是:(晋鼓长六尺六寸者是也。

jīn zòu wèi lè zuò jī biān zhōng

这句话大意是:金奏谓乐作,击编锺。

yòu dōng guān kǎo gōng jì yùn rén wèi gāo yáo

这句话大意是:又《冬官·考工记》:韗人为皋陶。

zhèng sī nóng yuē gāo yáo gǔ mù yě

这句话大意是:(郑司农曰:皋陶,鼓木也。

xuán wèi zhě yǐ gāo yáo míng guān yě

这句话大意是:玄谓者,以皋陶名官也。

gé táo zé táo zì cóng gé

这句话大意是:〈革匋〉则陶字从革。

yùn yīn kuàng wàn qiè yòu yīn yùn

这句话大意是:韗音况万切,又音运。

gé táo yīn táo tú dāo qiē

这句话大意是:〈革匋〉音陶,徒刀切。

zhǎng liù chǐ yǒu liù cùn zuǒ yòu duān guǎng liù cùn zhōng chǐ hòu sān cùn bǎn zhōng guǎng tóu xiá wèi qióng lóng yě

这句话大意是:)长六尺有六寸,左右端广六寸,中尺厚三寸,(板中广头狭为穹隆也。

zhèng zhòng yún gǔ mù yī pàn zhě qí liǎng duān guǎng liù cùn ér zhōng yāng guǎng chǐ rú cǐ nǎi de yǒu fù yǐ

现代白话:郑众云:鼓木一判者,其两端广六寸而中央广尺,如此乃得有腹了。

qióng zhě sān zhī yī zhèng zhòng yún qióng dú wéi zhì wú kōng yá zhī kōng

这句话大意是:)穹者三之一,(郑众云:穹读为志无空邪之空。

wèi gǔ mù fù qióng lóng zhě jū gǔ miàn sān zhī yī

这句话大意是:谓鼓木腹穹隆者,居鼓面三之一。

xuán dú rú qióng cāng zhī qióng

这句话大意是:玄读如穹苍之穹。

qióng lóng zhě jū gǔ miàn sān zhī yī zé qí gǔ sì chǐ zhě bǎn qióng yī chǐ sān cùn sān fēn cùn zhī yī yě

这句话大意是:穹隆者,居鼓面三之一,则其鼓四尺者板穹一尺三寸三分,寸之一也。

bèi zhī wèi èr chǐ liù cùn sān fēn cùn zhī èr jiā gǔ sì chǐ qióng zhī jìng liù chǐ liù cùn sān fēn cùn zhī èr yě

这句话大意是:倍之为二尺六寸三分寸之二,加鼓四尺,穹之径六尺六寸三分寸之二也。

cǐ gǔ hé èr shí bǎn

这句话大意是:此鼓合二十板。

shàng sān zhèng

这句话大意是:)上三正。

zhèng zhòng yún wèi liǎng tóu yī píng zhōng yāng yī píng

这句话大意是:(郑众云:谓两头一平,中央一平。

zhèng xuán dú sān dāng wèi cān

这句话大意是:郑玄读三当为参。

zhèng yán zhí yě

这句话大意是:正言直也。

cān zhí zhě

这句话大意是:参直者。

qióng shàng yī zhí liǎng duān yòu zhí gè jū èr chǐ èr cùn bù hú qū yě

这句话大意是:穹上一直,两端又直,各居二尺二寸,不弧曲也。

cǐ gǔ liǎng miàn yǐ liù gǔ chà zhī gǔ shì zhōng yún jìn gǔ dà ér duǎn jìn jìn gǔ yě

这句话大意是:此鼓两面,以六鼓差之,贾侍中云:晋鼓大而短,近晋鼓也。

yǐ jìn gǔ gǔ jīn zòu yě

这句话大意是:以晋鼓鼓金奏也。

gǔ zhǎng bā chǐ gǔ sì chǐ

这句话大意是:)鼓长八尺,鼓四尺。

zhōng wéi jiā sān zhī yī wèi zhī fén gǔ

这句话大意是:中围加三之一,谓之鼖鼓。

zhōng wéi jiā sān zhī yī zhě jiā wū miàn zhī wéi yǐ sān fēn zhī yī yě

这句话大意是:(中围加三之一者,加于面之围以三分之一也。

miàn sì chǐ qí wéi shí èr chǐ jiā yǐ sān fèng jiǎn sì chǐ zé zhōng wéi shí liù chǐ jìng wǔ chǐ sān cùn sān fēn cùn zhī yī yě

这句话大意是:面四尺,其围十二尺,加以三凤裥四尺,则中围十六尺,径五尺三寸三分寸之一也。

jīn gǔ yì hé èr shí bǎn zé bǎn qióng liù cùn sān fēn cùn zhī èr

这句话大意是:今鼓亦合二十板,则板穹六寸三分寸之二。

ěr yǎ yún dà gǔ wèi zhī fén

现代白话:《你雅》云:大鼓谓之鼖。

yǐ fén gǔ gǔ jūn shì

这句话大意是:以鼖鼓鼓军事。

zhèng zhòng yún gǔ sì chǐ wèi gé suǒ méng zhě guǎng sì chǐ yě

这句话大意是:郑众云:鼓四尺谓革所蒙者广四尺也。

wèi gāo gǔ zhǎng xún yǒu sì chǐ gǔ sì chǐ jù gōu qìng shé

这句话大意是:)为皋鼓,长寻有四尺,鼓四尺,倨勾磬折。

yǐ gāo gǔ gǔ yì shì

这句话大意是:(以皋鼓鼓役事。

qìng shé zhōng qǔ zhī bù cān zhèng yě

这句话大意是:磬折,中曲之,不参正也。

zhōng wéi yǔ fén gǔ tóng yǐ qìng shé wèi yì yě

这句话大意是:中围与鼖鼓同,以磬折为异也。

fán mào gǔ bì yǐ qǐ zhé zhī rì

这句话大意是:)凡冒鼓,必以启蛰之日。

qǐ zhé mèng chūn zhī zhōng yě

这句话大意是:(启蛰,孟春之中也。

zhé yuē shǐ wén léi shēng ér dòng gǔ suǒ yǐ qǔ xiàng yě

这句话大意是:蛰曰始闻雷声而动,鼓所以取象也。

mào méng gǔ yǐ gé

这句话大意是:冒蒙鼓以革。

liáng gǔ xiá rú jī huán

这句话大意是:)良鼓瑕如积环。

gé wèi jí yě

这句话大意是:(革谓急也。

gǔ dà ér duǎn zé qí shēng jí ér duǎn wén

这句话大意是:)鼓大而短,则其声疾而短闻;。

yīn wèn

这句话大意是:(音问。

xià tóng

这句话大意是:下同。

gǔ xiǎo ér zhǎng zé qí shēng shū ér yuǎn wén

这句话大意是:)鼓小而长,则其声舒而远闻。

lǐ jì míng táng wèi yuē tǔ gǔ kuì fú wěi yuè yī qí shì zhī lè yě

这句话大意是:《礼记·明堂位》曰:土鼓、篑桴、苇龠,伊耆氏之乐也。

kuì dāng wèi shì

这句话大意是:(篑当为士。

yī qí shì gǔ tiān zǐ yǒu tiān xià zhī hào yě

这句话大意是:伊耆氏,古天子有天下之号也。

lìng yǒu yī qí shì zhě

这句话大意是:令有伊耆氏者。

zuǒ zhuàn chéng shàng yuē shī zhī ěr mù zài wú qí gǔ

现代白话:《左传·成上》曰:师之耳目,在我旗鼓。

yòu xī zhōng yuē sān jūn yǐ lì yòng yě jīn gǔ yǐ shēng qì yě

这句话大意是:又《僖中》曰:三军以利用也,金鼓以声气也。

yòu zhāo sān yuē fēn táng shū yǐ mì xū zhī gǔ

这句话大意是:又《昭三》曰:分唐叔以密须之鼓。

zhù mì xū guó míng yě

这句话大意是:注:密须,国名也。

máo shī bèi fēng yuē jī gǔ qí tāng yǒng yuè yòng bīng

这句话大意是:《毛诗邶风》曰:击鼓其镗,踊跃用兵。

yòu cǎi qǐ yuē fāng shū lǜ zhǐ zhēng rén fá gǔ chén shī jū lǚ

这句话大意是:又《采芑》曰:方叔率止,钲人伐鼓,陈师鞠旅。

xiǎn yǔn fāng shū fá gǔ yuān yuān zhèn lǚ tián tián

这句话大意是:显允方叔,伐鼓渊渊,振旅阗阗。

yòu líng tái yuē tuó gǔ péng péng méng sǒu zòu gōng

这句话大意是:又《灵台》曰:鼍鼓蓬蓬,蒙瞍奏公。

yòu zhí jìng yuē zhōng gǔ huáng qìng guǎn qiāng qiāng

这句话大意是:又《执竞》曰:锺鼓喤々,磬管将将。

yòu shān yǒu shū yuē zi yǒu zhōng gǔ bù jī bù kǎo

这句话大意是:又《山有枢》曰:子有锺鼓,不击不考。

wǎn qí sǐ yǐ tā rén shì bǎo

现代白话:宛其死了,他人是保。

yòu yǒu gǔ yuē yǒu gǔ yǒu gǔ zài zhōu zhī tíng shè yè shè jù chóng yá shù yǔ yīng tián xuán gǔ

这句话大意是:又《有瞽》曰:有瞽有瞽,在周之廷,设业设虡,崇牙树羽,应田悬鼓。

yòu nà yuē yī yú nà yú zhì wǒ táo gǔ

这句话大意是:又《那》曰:猗欤那欤,置我鞉鼓。

zòu gǔ jiǎn jiǎn kàn wǒ liè zǔ

这句话大意是:奏鼓简简,衎我烈祖。

yòu fǔ tián yuē qín sè jī gǔ yǐ yù tián zǔ

这句话大意是:又《甫田》曰:琴瑟击鼓,以御田祖。

yòu yǒu bì yuē zhèn zhèn lù lù yú fēi

这句话大意是:又《有駜》曰:振振鹭,鹭于飞。

gǔ yè yè zuì yán guī

这句话大意是:鼓咽咽,醉言归。

yòu wǎn qiū yuē kǎn qí jī gǔ wǎn qiū zhī xià

这句话大意是:又《宛丘》曰:坎其击鼓,宛丘之下。

lún yǔ yuē jì shì fù wū zhōu gōng ér qiú yě wèi zhī jù liǎn ér fù yì zhī

这句话大意是:《论语》曰:季氏富于周公,而求也为之聚敛而附益之。

zǐ yuē fēi wú tú yě xiǎo zi míng gǔ ér gōng zhī kě yě

现代白话:孔子说:"非我徒也,小子鸣鼓而攻之可也。

hàn shū yuē lǐ líng jī xiōng nú yè jī gǔ qǐ shì gǔ bù míng

这句话大意是:《汉书》曰:李陵击匈奴,夜击鼓起,士鼓不鸣。

líng yuē wú shì qì shǎo shuāi ér gǔ bù qǐ hé yé

现代白话:陵曰:"我士气少衰,而鼓不起,何耶?

jūn zhōng qǐ yǒu nǚ zǐ hu

这句话大意是:军中岂有女子吗?

sōu jūn zhōng de zú qī jiē zhǎn zhī

这句话大意是:"搜军中,得卒妻,皆斩之。

yòu yuē yuán dì jí bù qīn zhèng shì liú hǎo yīn yuè

这句话大意是:又曰:元帝疾,不亲政事,留好音乐。

huò zhì pí diàn xià tiān zǐ zì xuān kǎn shàng tuí tóng wán yǐ zhuā gǔ shēng zhōng yán gǔ zhī jié

这句话大意是:或置鼙殿下,天子自轩槛上𬯎铜丸以挝鼓,声中严鼓之节。

hòu gōng jí zuǒ yòu xí zhī yīn zhě mò néng wéi zhī

这句话大意是:后宫及左右习知音者,莫能为之。

hòu hàn shū yuē wáng qiáo wèi yè lìng měi dāng cháo qiū mén xià gǔ bù jī zì míng wén wū jīng

这句话大意是:《后汉书》曰:王乔为叶令,每当朝,邺门下鼓不击自鸣,闻于京。

zhāo dì qǔ zhì qí dū tíng wú fù yǒu shēng

这句话大意是:昭帝取置其都亭,无复有声。

yòu yuē mí héng zì zhèng píng

这句话大意是:又曰:祢衡字正平。

kǒng róng yǎ ài qí cái shù chēng shǎng wū cáo cāo

这句话大意是:孔融雅爱其才,数称赏于曹操。

cāo yù jiàn zhī héng bù kěn wǎng

这句话大意是:操欲见之,衡不肯往。

cāo huái fèn ér yǐ qí cái bù yù shā zhī

这句话大意是:操怀忿,而以其才,不欲杀之。

wén héng shàn gǔ zhào wèi gǔ lì

这句话大意是:闻衡善鼓,召为鼓吏。

yīn huì bīn kè yuè shì yīn jié zhū lì guò zhě jiē lìng tuō qí gù yī gèng zhe cén mù dān jiǎo zhī fú

这句话大意是:因会宾客,阅试音节,诸吏过者,皆令脱其故衣,更着岑牟单绞之服。

cì zhì héng fāng cāo wō yǒng yuè ér qián lì ā zhī yuē gǔ lì hé bù gǎi fú ér qīng jìn

这句话大意是:次至衡,方操挝,踊跃而前,吏呵之曰:"鼓吏何不改服而轻进?

héng wū shì xiān jiě bāo yī cì shì yú fú luǒ shēn ér lì xú qǔ cén mù dān jiǎo ér zhe zhī fù cāo wō yán sè bù zuò

这句话大意是:"衡于是先解褒衣,次释馀服,裸身而立,徐取岑牟单绞而着之,复操挝,颜色不怍。

cāo xiào yuē běn yù rǔ héng héng fǎn rǔ gū

这句话大意是:操笑曰:"本欲辱衡,衡反辱孤。

héng duì yuē bù gǎn yǐ xiān wáng zhī fǎ fú wèi líng lún zhī yī

这句话大意是:"衡对曰:"不敢以先王之法服为伶伦之衣。

shěn yuē sòng shū yuē xiāo sī huà nián shí xǔ suì hǎo qí wū dòng dǎ xì yāo gǔ yě

这句话大意是:沈约《宋书》曰:萧思话年十许岁,好骑屋栋打细腰鼓也。

nán shǐ yuē sūn mù yì wèi yán líng xiàn lìng

这句话大意是:《南史》曰:孙〈木邑〉为延陵县令。

guó zǐ zhù jiào gāo shuǎng yì zhī mù yì liǎo wú gù rén huái

这句话大意是:国子助教高爽诣之,〈木邑〉了无故人怀。

shuǎng chū cóng gē xià guò qǔ bǐ shū gǔ miàn yún tú yǒu cǐ dà fù le zì wú gān cháng

这句话大意是:爽出,从合下过,取笔书鼓面云:"徒有此大腹,了自无肝肠。

miàn pí rú xǔ hòu bèi dǎ wèi jù yāng

这句话大意是:面皮如许厚,被打未遽央。

táng shū zhāng xuán sù chuán yuē tài zǐ chéng qián yòu cháng wū gōng zhōng jī gǔ shēng wén wū wài

这句话大意是:《唐书张玄素传》曰:太子承干又尝于宫中击鼓,声闻于外。

xuán sù kòu gē qǐng jiàn jí yán qiē jiàn

这句话大意是:玄素叩合请见,极言切谏。

chéng qián nǎi chū gōng nèi gǔ duì xuán sù huǐ zhī

这句话大意是:承干乃出宫内鼓,对玄素毁之。

táng shū yuē zhèng yú qìng jiān pàn tài cháng qīng shì

这句话大意是:《唐书》曰:郑馀庆兼判太常卿事。

chū dé zōng zì shān nán hái gōng guān fǔ yǒu huái guāng tǔ bō zhī yú dū xià jīng yōu

这句话大意是:初,德宗自山南还宫,关辅有怀光、吐蕃之虞,都下惊忧。

suì zhào tài cháng xí lè qù dà gǔ

这句话大意是:遂诏太常习乐,去大鼓。

zhì shì yú qìng shǐ zòu fù yòng dà gǔ

这句话大意是:至是,馀庆始奏复用大鼓。

shì shuō yuē wáng dà jiàng jūn nián shào shí jiù yǒu tián shè zhī míng yǔ yīn yì chu

这句话大意是:《世说》曰:王大将军年少时,旧有田舍之名,语音亦楚。

wǔ dì huàn shí xián gòng yán jì yì zhī shì rén rén jiē yǒu suǒ néng wéi wáng dōu wú suǒ guān yì sè shū è zì yán jiě dǎ gǔ

这句话大意是:武帝唤时贤共言伎艺之事,人人皆有所能,惟王都无所关,意色殊恶,自言解打鼓。

dì jí lìng qǔ gǔ lìng jī zhī

这句话大意是:帝即令取鼓,令击之。

wū zuò zhèn xiù ér qǐ yáng zhuì fèn jī yīn jié xié jié páng ruò wú rén jǔ zuò tàn qí xióng shuǎng

这句话大意是:于坐振袖而起,扬槌奋击,音节谐捷,傍若无人,举坐叹其雄爽。

chūn qiū kǒng yǎn tú yuē yǒu rén jīn fēng jī yù gǔ jià liù lóng

这句话大意是:《春秋孔演图》曰:有人金丰,击玉鼓,驾六龙。

gǔ yù suǒ xíng qīng yán rén fú qí wēi shì yě

这句话大意是:(鼓喻所行清严,人服其威势也。

gǔ jīn zhù yuē hàn yǒu huáng mén gǔ chuī yī míng lóu chē

这句话大意是:《古今注》曰:汉有黄门鼓吹,一名楼车。

dì wáng shì jì yuē huáng dì shā kuí yǐ qí pí wèi gǔ shēng wén wǔ bǎi

这句话大意是:《帝王世纪》曰:黄帝杀夔,以其皮为鼓,声闻五百。

hòu qín jì yuē yáo hóng yǒng hé yuán nián tiān shuǐ jì shí gǔ míng wén shù bǎi lǐ yě zhì jiē gòu

这句话大意是:《后秦记》曰:姚泓,永和元年,天水冀石鼓鸣,闻数百里,野雉皆雊。

shén yì jīng yuē bā fāng zhī huāng yǒu shí gǔ yān méng zhī yǐ pí qí yīn rú léi

现代白话:《神异经》曰:八方之荒有石鼓呢,蒙之以皮,其音如雷。

hán zǐ yuē chu lì wáng yǒu jīng gǔ yǔ bǎi xìng wèi jiè

这句话大意是:《韩子》曰:楚厉王有惊鼓,与百姓为戒。

yǐn jiǔ guò zhī ér jī mín dà jīng shǐ rén zhǐ zhī yuē jūn zuì xì ér jī zhī

这句话大意是:饮酒过之而击,民大惊,使人止之,曰:"君醉戏而击之。

mín jiē ba

这句话大意是:"民皆罢。

jū shù yuè jǐng ér jī gǔ mín bù qǐ yě

这句话大意是:居数月,警而击鼓,民不起也。

mù tiān zǐ chuán yuē tiān zǐ dú shū yú lí qiū zòu guǎng yuè yí qí líng gǔ

这句话大意是:《穆天子传》曰:天子读书于梨丘,奏广乐,遗其灵鼓。

yú xǐ zhì lín yuē jiàn wǔ èr shí sì nián nán jùn nán zǐ xiàn tóng gǔ yǒu míng

这句话大意是:虞喜《志林》曰:建武二十四年,南郡男子献铜鼓,有铭。

wǔ jīng yào yì yuē gǔ suǒ yǐ jiǎn lè wèi qún yīn zhī zhǎng yě

这句话大意是:《五经要义》曰:鼓所以检乐,为群音之长也。

yì yuàn yuē jìn wǔ dì shí wú jùn lín píng àn bēng chū yī shí gǔ dǎ zhī wú shēng

这句话大意是:《异苑》曰:晋武帝时,吴郡临平岸崩,出一石鼓,打之无声。

wèn zhāng huá huá yuē kě qǔ shǔ rén tóng cái kè zuò yú xíng kòu zhī zé míng yǐ

现代白话:问张华,华曰:"可取蜀人桐材,刻作鱼形,扣之则鸣了。

wū shì rú qí yán shēng wén shù shí lǐ

这句话大意是:"于是如其言,声闻数十里。

liú dào mín shī yún yì yǒu yuǎn ér hé shǔ tóng míng wú shí

这句话大意是:刘道民诗云:亦有远而合,蜀桐鸣吴石。

guō yuán shù zhēng jì yuē féng shān zài guǎng gù nán sān shí lǐ yǒu cí bìng shí rén shí gǔ

这句话大意是:郭缘《述征记》曰:逢山在广固南三十里,有祠并石人、石鼓。

qí shì jiāng luàn shí rén zhé dǎ gǔ wén shù shí lǐ

这句话大意是:齐世将乱,石人辄打鼓,闻数十里。

luó fú shān jì yuē fú shān dōng shí lóu xià yǒu liǎng shí gǔ kòu zhī qīng yuè suǒ wèi shén zhēng yě

这句话大意是:《罗浮山记》曰:浮山东石楼下,有两石鼓,扣之清越,所谓神钲也。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē shǐ xīng jùn yáng shān xiàn yǒu yù zhāng mù běn jìng kě èr zhàng míng wéi shèng mù

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:始兴郡阳山县有豫章木,本径可二丈,名为圣木。

qín shí fá cǐ mù wèi gǔ sǎng sǎng chéng hū zì bēn yì běi zhì guì yáng

这句话大意是:秦时,伐此木为鼓颡,颡成,忽自奔逸,北至桂阳。

yòu wáng sháo zhī shǐ xīng jì yún xi wū lín wǔ suì zhī luò yáng yīn míng shèng gǔ chéng

这句话大意是:又王韶之《始兴记》云:息于临武,遂之洛阳,因名圣鼓城。

jīn zài lín wǔ

这句话大意是:今在临武。

lín hǎi jì yuē jùn xi yǒu bái hú shān shān shàng yǒu shí gǔ

这句话大意是:《临海记》曰:郡西有白鹄山,山上有石鼓。

yuán jiā zhōng jū rén wàng jì sì shān shén nǎi tuī cǐ gǔ shù shí lǐ wén rú jīn shí zhī xiǎng

这句话大意是:元嘉中,居人忘祭祀山神,乃推此鼓,数十里闻,如金石之响。

xiāng chuán yún cǐ shān yǒu gǔ fēi rù huì jī jùn léi mén gǔ zhōng

这句话大意是:相传云此山有鹄,飞入会稽郡雷门鼓中。

dǎ gǔ shēng luò yáng wén zhī

这句话大意是:打鼓声,洛阳闻之。

hòu nì zéi sūn ēn zhuó pò cǐ gǔ jiàn yī bái hú fēi chū qù

这句话大意是:后逆贼孙恩斫破此鼓,见一白鹄飞出去。

tōng lǐ yì zuǎn yuē jiàn gǔ dà gǔ yě

这句话大意是:《通礼义纂》曰:建鼓,大鼓也。

shǎo hào shì zuò yān wèi zhòng lè zhī jié

现代白话:少昊氏作呢,为众乐之节。

xià jiā sì zú wèi zhī jié gǔ

这句话大意是:夏加四足,谓之节鼓;。

shāng rén guà ér guàn zhī wèi zhī yíng gǔ

这句话大意是:商人挂而贯之,谓之盈鼓;。

zhōu rén xuán ér jī zhī wèi zhī xuán gǔ

这句话大意是:周人悬而击之,谓之悬鼓。

jìn dài xiāng chéng zhí ér jiàn zhī wèi zhī jiàn gǔ

这句话大意是:近代相承,植而建之,谓之建鼓。

běn chū yú shāng zhì yě táng lǐ shè wū sì yú

这句话大意是:本出于商制也,唐礼设于四隅。

liú huán dìng jūn lǐ yuē gǔ chuī wèi zhī qí shǐ yě

这句话大意是:刘𤩽定《军礼》曰:鼓吹,未知其始也。

hàn yǐ xióng shuò yě ér yǒu zhī yǐ

现代白话:汉以雄朔野而有之了。

míng jiā yǐ hé xiāo shēng fēi bā yīn yě

这句话大意是:鸣笳以和箫声,非八音也。

sāo rén yuē míng chí jiā yú gǔ chuī lóu chē yě

这句话大意是:骚人曰:鸣篪笳竽鼓吹,楼车也。

xī xiāo shǐ chuī xiāo wū qín qín rén wèi zhī zhù fèng tái

这句话大意是:昔箫史吹箫于秦,秦人为之筑凤台。

gù gǔ chuī lù zé lóu chē shuǐ zé lóu chuán

这句话大意是:故鼓吹,陆则楼车,水则楼船。

qí zài tíng yě zé yǐ jù wèi lóu

这句话大意是:其在庭也,则以虡为楼。

huò yuē lù gǔ jīng yě

这句话大意是:或曰:鹭,鼓精也。

xī wú fū chāi qǐ shé mén yǐ yàn yuè yuè rén léi wèi mén yǐ ráng zhī jī dà gǔ wū léi mén zhī xià ér shé mén wén yān

现代白话:昔吴夫差启蛇门以厌越,越人雷为门以禳之,击大鼓于雷门之下,而蛇门闻呢。

qí hòu yí gǔ jiàn kāng gōng zhī duān mén yǒu shuāng lù zhòu gǔ ér fēi hu yún mò

这句话大意是:其后移鼓建康宫之端门,有双鹭咒鼓而飞乎云末。

huò yuē jiē fēi yě

这句话大意是:或曰皆非也。

shī yuē zhèn zhèn lù lù yú fēi

这句话大意是:诗曰:"振振鹭,鹭于飞。

gǔ yè yè zuì yán guī

这句话大意是:鼓咽咽,醉言归。

gǔ zhī jūn zǐ shì wū líng guān bēi zhōu dào zhī wèi zhēn shāng sòng zhī zhuō yīn gù shì gǔ yǐ lù yù qí liú fēng hǎo yān

现代白话:"古之有德行的人仕于伶官,悲周道之为榛,伤颂之棳音,故饰鼓以鹭,欲其流风好呢。

jīn yǒu lóng tóu dà kàng zhōng gǔ dú jiē xiǎo gǔ suí pǐn zhì yān

现代白话:今有龙头大抗,中鼓独揭,小鼓随品秩呢。

duǎn xiāo náo gē jūn yuè yě

这句话大意是:短箫铙歌,军乐也。

dì qí bó suǒ zuò yǐ jiàn wǔ yáng dé fēng sháo quàn tǔ dì

这句话大意是:帝歧伯所作,以建武扬德风,韶劝土地。

gǔ jīn lè lù yuē bó shī zhǎng jīn zòu zhī gǔ

这句话大意是:《古今乐录》曰:镈师掌金奏之鼓。

wèi zhǔ jī jìn gǔ yǐ zòu chūn zhōng bó

这句话大意是:(谓主击晋鼓以奏春锺镈。

yòu zú cháng zhí náo nú jiāo qiè

这句话大意是:)又卒长执铙,(奴交切。

liǎng sī mǎ zhí duó gōng sī mǎ zhí zhuó

这句话大意是:)两司马执铎,公司马执镯。

yīn shǔ yòu jīn náo zhǐ gǔ yǐ jīn duó tōng gǔ yǐ jīn zhuó jié gǔ

这句话大意是:(音蜀)又金铙止鼓,以金铎通鼓,以金镯节鼓。

yǐ zhōng gǔ zhě qián jī zhōng cì jī gǔ yě

这句话大意是:以锺鼓者,前击锺次击鼓也。

dà zhōu zhēng lè yuē liú kuàng yuē gǔ dòng yě

这句话大意是:《大周正乐》曰:刘贶曰:鼓,动也。

dōng zhì zhī yīn wàn wù hé yáng qì ér dòng

这句话大意是:冬至之音,万物合阳气而动。

léi gǔ bā miàn yǐ sì tiān

这句话大意是:雷鼓八面,以祀天。

líng gǔ liù miàn yǐ sì de

这句话大意是:灵鼓六面,以祀地。

lù gǔ sì miàn yǐ sì guǐ shén

这句话大意是:路鼓四面,以祀鬼神。

xià hòu jiā zhī yǐ zú wèi zhī zú gǔ

这句话大意是:夏后加之以足,谓之足鼓;。

yīn rén guàn zhī yǐ zhù wèi zhī zhù gǔ

这句话大意是:殷人贯之以柱,谓之柱鼓;。

zhōu zhī xuán zhī wèi zhī xuán gǔ

这句话大意是:周之悬之,谓之悬鼓。

hòu shì fù yīn zhì jiàn zhī wèi zhī jiàn gǔ

这句话大意是:后世复殷制建之,谓之建鼓;。

gāo liù chǐ liù cùn jīn zòu zé gǔ zhī

这句话大意是:高六尺六寸,金奏则鼓之。

bàng yǒu xiǎo gǔ wèi zhī yīng gǔ yǐ hé dà gǔ

这句话大意是:傍有小鼓,谓之应鼓,以和大鼓。

xiǎo gǔ yǒu bǐng yuē táo yáo yǐ hé gǔ dà yuē pí yě

这句话大意是:小鼓有柄曰鞉,摇以和鼓,大曰鼙也。

yāo gǔ dà zhě wǎ

这句话大意是:腰鼓大者瓦;。

xiǎo zhě mù

这句话大意是:小者,木。

jiē guǎng shǒu ér xiān fù

这句话大意是:皆广首而纤腹。

qí gǔ rú qī tǒng dà yī tóu shè qí yú gǔ miàn rú shè qí gù yuē qí gǔ

这句话大意是:齐鼓如漆桶,大一头,设齐于鼓面,如麝齐,故曰齐鼓。

yòu yuē mǎ shàng zhī gǔ yuē tí gǔ yǒu mù kě tí zhí

这句话大意是:又曰:马上之鼓曰提鼓,有木可提执。

shī wū cháo zé dēng wén zhī gǔ gǎn jiàn zhī gǔ shì yě

这句话大意是:施于朝,则登闻之鼓、敢谏之鼓是也。

shī wū fǔ sì yuē cháo gǔ zài cūn shù yuē bāo gǔ

这句话大意是:施于府寺曰朝鼓,在村墅曰枹鼓。

fú yī zuò fú diào jī gǔ wù yě

这句话大意是:枹,一作桴,调击鼓物也。

zài biān jiǎo yuē jǐng gǔ

这句话大意是:在边徼曰警鼓。

yòu yuē tóng gǔ zhù tóng wèi zhī xū qí yī miàn fù ér jī qí shàng

这句话大意是:又曰:铜鼓,铸铜为之,虚其一面,覆而击其上。

nán mán fú nán tiān zhú lèi jiē rú cǐ

这句话大意是:南蛮扶南、天竺类皆如此。

lǐng nán háo jiā zé yǒu zhī dà zhě guǎng chǐ yú

这句话大意是:岭南豪家则有之,大者广尺馀。

yòu yuē jié gǔ rú bó jú zhōng kāi yuán kǒng shì róng qí gǔ jī zhī yǐ jié lè yě

这句话大意是:又曰:节鼓如博局,中开圆孔,适容其鼓,击之以节乐也。

yòu yuē máo yuán gǔ shì dōu yù ér shāo dà

这句话大意是:又曰:毛员鼓似都昙而稍大。

yòu yuē yǒu tuó gǔ jié gǔ bù zhī shuí suǒ zào

这句话大意是:又曰:有鼍鼓、节鼓,不知谁所造。

yòu yuē yán gǔ rú xiǎo wèng xiān mào yǐ gé ér qī zhī

这句话大意是:又曰:檐鼓如小瓮,先冒以革而漆之。

yòu yuē jié gǔ zhèng rú qī tǒng liǎng shǒu jù jī

这句话大意是:又曰:羯鼓正如漆桶,两手俱击。

yǐ qí chū jié zhōng gù hào jié gǔ

这句话大意是:以其出羯中,故号羯鼓。

yì wèi liǎng zhàng gǔ bǎn

这句话大意是:亦谓两杖鼓板。

yòu yuē zhèng gǔ hé gǔ yī yǐ zhèng ér yī yǐ hé jiē yāo gǔ yě

这句话大意是:又曰:正鼓、和鼓,一以正而一以和,皆腰鼓也。

yòu yuē dōu tán gǔ shì yāo gǔ ér xiǎo yǐ xiǎo chuí jī zhī

这句话大意是:又曰:都昙鼓,似腰鼓而小,以小槌击之。

yòu yuē dá là gǔ zhì guǎng wū jié gǔ ér gǔ yǐ zhǐ kāi zhī qí shēng shén zhèn sú wèi zhī kāi gǔ

这句话大意是:又曰:答腊鼓,制广于羯鼓,而鼓以指揩之,其声甚震,俗谓之揩鼓。

yòu yuē jī lóu gǔ zhèng ér yuán shǒu wěi kě jī zhī chù píng kě shǔ cùn

这句话大意是:又曰:鸡娄鼓,正而员,首尾可击之处平可数寸。

yòu yuē fāng gǔ dà lì yuán nián sī mǎ tāo jìn guǎng píng lè jiān cǐ gǔ yǐ yīng huáng zhōng yī jūn shēng

这句话大意是:又曰:方鼓,大历元年司马滔进广平乐,兼此鼓,以应黄锺一均声。

lè shū yuē léi táo zhě zhōu lǐ gǔ méng zhǎng bō táo

这句话大意是:《乐书》曰:雷鞉者,《周礼》"瞽蒙掌播鞉"。

táo rú gǔ ér xiǎo yǐ mù guàn zhī zuò bǐng bǐng gè sì méi wèi bā miàn yě

这句话大意是:鞉如鼓而小,以木贯之作柄,柄各四枚,为八面也。

páng yǐ jié pí wèi ěr yáo zhī hái zì jī

这句话大意是:旁以结皮为耳,摇之还自击。

lǐ shū yún zhǎng zhī rén zuǒ shǒu bō táo yòu shǒu jī gǔ zhī shì yě

这句话大意是:礼书云:"掌之人左手播鞉,右手击鼓"之是也。

zhù yǔ

这句话大意是:○柷敔。

shì míng yuē zhù rú wù shǐ jiàn zhù zhù rán yě

这句话大意是:《释名》曰:柷,如物始见祝柷然也。

yù zhǐ yě suǒ yǐ zhǐ lè

这句话大意是:敔,止也,所以止乐。

shàng shū kuí yuē jiá jī míng qiú xià guǎn táo gǔ hé zhǐ zhù yǔ

这句话大意是:《尚书》夔曰:戛击鸣球,下管鼗鼓,合止柷敔。

kǒng ān guó yuē jiá jī zhù yǔ yě

这句话大意是:(孔安国曰:戛击,柷敔也。

xià guǎn táng xià lè yě

这句话大意是:下管,堂下乐也。

shàng xià hé xīn lè míng yǒu zhù yǔ yě

这句话大意是:上下合心,乐名有柷敔也。

lǐ jì dé yīn zhī yīn kòng jiē

这句话大意是:《礼记》:德音之音控揭。

tiān zǐ cì zhū hóu lè zé yǐ zhù jiāng zhī

这句话大意是:天子赐诸侯乐,则以柷将之。

lè jì yuē shèng rén zuò kòng jiē xūn chí zé suǒ qǐ yǐ

现代白话:《乐记》曰:圣人作控揭,埙篪则所起了。

zhù zhòng yě

这句话大意是:柷,众也。

lì xià zhī yīn wàn wù zhòng xíng jiē chéng yě

这句话大意是:立夏之音,万物众形皆成也。

fāng miàn gè èr chǐ bàng kāi yuán kǒng nèi shǒu wū kǒng jī zhī yǐ jǔ zhòng lè yě

这句话大意是:方面各二尺,傍开员孔,内手于孔击之,以举众乐也。

ěr yǎ yuē suǒ yǐ gǔ zhù wèi zhī zhǐ suǒ yǐ gǔ yù wèi zhī zhēn

现代白话:《你雅》曰:所以鼓柷谓之止,所以鼓敔谓之甄。

guō pú zhù yuē zhù rú qī tǒng fāng èr chǐ sì cùn shēn chǐ bā cùn zhōng yǒu chuí bǐng lián dǐ tóng zhī lìng zuǒ yòu jī

这句话大意是:(郭璞注曰:柷如漆筩,方二尺四寸,深尺八寸,中有椎柄连底桐之,令左右击。

zhǐ zhě qí chuí míng

这句话大意是:止者,其椎名。

yù rú fú hǔ bèi shàng yǒu èr shí qī chú yǔ kè yǐ mù zhǎng chǐ

这句话大意是:敔如伏虎,背上有二十七鉏铻刻,以木长尺。

zhēn zhě qí míng yě

这句话大意是:甄者,其名也。

lè zhī tú yuē qián zhǔ lì dōng yīn yáng zhōng shǐ gù shèng rén xiàng tiān yǐ zhì zhù xíng fǎ shǐ sǐ zhě bù hèn shēng zhě bù yuàn

这句话大意是:《乐汁图》曰:干主立冬,阴阳终始,故圣人象天以制柷、刑法,使死者不恨,生者不怨。

sòng jūn yuē zhù yǔ cóng zhōng fā shēng rén qíng sǐ hèn yì cóng zhōng qǐ

这句话大意是:(宋均曰:柷圉从中发声,人情死恨亦从中起。

ěr yǎ yuē yù wèi zhī zhēn

现代白话:《你雅》曰:敔谓之甄。

zhù yún yù rú fú hǔ bèi shàng yǒu èr shí qī chú yǔ kè yǐ mù zhǎng chǐ lì zhī

这句话大意是:注云:敔如伏虎,背上有二十七鉏铻刻,以木长尺栎之。

zhēn zhě qí míng yě

这句话大意是:甄者,其名也。

sǔn jù

这句话大意是:○笋虡。

ěr yǎ yuē mù wèi zhī jù

现代白话:《你雅》曰:木谓之虡。

guō pú zhù yuē xuán qìng zhī mù yuē jù

这句话大意是:(郭璞注曰:悬磬之木曰虡。

fāng yán jǐ qí gāo zhě wèi zhī jù

这句话大意是:《方言》:几其高者,谓之虡。

guō pú zhù yuē sǔn jù yě

这句话大意是:(郭璞注曰:笋虡也。

shì míng yuē suǒ yǐ xuán zhōng gǔ zhě héng yuē sǔn

这句话大意是:《释名》曰:所以悬锺鼓者,横曰簨。

sǔn jùn yě zài shàng gāo jùn yě

这句话大意是:簨,峻也,在上高峻也。

zòng yuē jù

这句话大意是:纵曰虡。

jù jǔ yě zài páng jǔ sǔn zhě yě

这句话大意是:虡,举也,在旁举簨者也。

máo shī yuē shè yè shè jù chóng yá shù yǔ

这句话大意是:《毛诗》曰:设业设虡,崇牙树羽。

zhōu lǐ dōng guān zǐ rén wèi sǔn jù luǒ zhě yǔ zhě lín zhě yǐ wéi sǔn jù

这句话大意是:《周礼·冬官》:梓人为笋虡,臝者、羽者、鳞者以为笋虡。

wài gǔ nèi gǔ què xíng zè xíng yū xíng lián xíng yǐ dòu míng yǐ yì míng yǐ wéi diāo zhuó

这句话大意是:外骨、内骨、却行、仄行、纡行、连行,以脰鸣、以翼鸣,以为雕琢。

hòu chún yān kǒu chū mù duǎn ěr dà xiōng yào hòu zhě yǐ wéi zhōng jù ruì huì jué wěn xiǎo tǐ qiān fù zhě yǐ wéi qìng jù

这句话大意是:厚唇、弇口、出目、短耳、大胸、耀后者,以为锺虡锐喙、决吻、小体、骞腹者,以为磬虡。

xiǎo shǒu ér zhǎng tuán shēn ér hóng zhě yǐ wéi sǔn

这句话大意是:小首而长、抟身而鸿者,以为笋。

zhù yuē wèi zhōng jù zhě yǒu lì ér bù zǒu yi wū rèn zhòng yě

这句话大意是:注曰:为锺虡者,有力而不走,宜于任重也。

wèi qìng jù zhě qí shēng qīng yáng yi yuǎn wén yě

这句话大意是:为磬虡者,其声清扬,宜远闻也。

wài gǔ guī nèi gǔ biē què xíng yǐn zè xíng xiè yū xíng shé lián xíng yú dòu míng wā miǎn yì míng fā huáng yě

这句话大意是:外骨龟,内骨鳖,却行蚓,仄行蟹,纡行蛇,连行鱼,脰鸣蛙黾,翼鸣发皇也。

yǐn yóu yán jiē yǐ kè huà yí qì tuán shù wù guì yě shēng

这句话大意是:蚓蚰蜒皆以刻画彝器,抟庶物,贵野声。

lǐ míng táng wèi yuē xià hòu shì zhī lóng sǔn jù yīn zhī chóng yá zhōu zhī bì shà

这句话大意是:《礼·明堂位》曰:夏后氏之龙簨虡,殷之崇牙,周之壁翣。

zhù yún lóng shàng kè huà wéi zhòng yá zhōu yòu huà zēng wèi shà zài zhī yǐ bì chuí wǔ yǔ wū qí xià yě

这句话大意是:注云:龙上刻画为重牙,周又画缯为翣,载之以壁,垂五羽于其下也。

jiǎ yì zhēn jù fù yuē yīng luán quán yǐ liào qiú fù dà zhōng ér yù fēi

这句话大意是:贾谊《真虡赋》曰:樱挛拳以蟉虬,负大锺而欲飞。

chu cí yuē xiāo gǔ xī yáo jù

这句话大意是:楚词曰:萧鼓兮瑶虡。

shuō yuàn yuē qín shǐ huáng jiàn qiān dàn zhī zhōng lì wàn dàn zhī jù

这句话大意是:《说苑》曰:秦始皇建千石之锺,立万石之虡。

sān fǔ jiù shì yuē qín shǐ huáng liǎn tiān xià tóng tiě jiē zhe xián yáng zhù zuò tóng jù gāo miào jù èr méi

这句话大意是:《三辅旧事》曰:秦始皇敛天下铜铁,皆著咸阳,铸作铜虡、高庙虡二枚。

wèi míng dì xǐ yì luò yáng shàng zài

这句话大意是:魏明帝徙诣洛阳,尚在。

✦ You read 乐部·卷二十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.