太平御览 · 李昉 · Chapter 614 of 1000

学部·卷八

PinyinModern Translation
Size

yòu xué

这句话大意是:○幼学。

lǐ jì xué jì yuē yòu zhě tīng ér bù wèn xué bù liè děng yě

这句话大意是:《礼记·学记》曰:幼者听而不问,学不躐等也。

yòu qǔ lǐ yuē shí nián yuē yòu xué

这句话大意是:又《曲礼》曰:十年曰幼学。

lún yǔ wéi zhèng yuē zǐ yuē wú shí yǒu wǔ ér zhì wū xué sān shí ér lì

现代白话:《论语·为政》曰:孔子说:"我十有五而志于学,三十而立。

hàn shū yuē dōng fāng shuò shí sān xué shū sān dōng wén shǐ zú yòng

这句话大意是:《汉书》曰:东方朔十三学书,三冬,文史足用;。

shí wǔ xué jī jiàn

这句话大意是:十五学击剑;。

shí liù xué shī shū sòng èr shí èr wàn yán

这句话大意是:十六学《诗》《书》,诵二十二万言;。

shí jiǔ xué sūn wú bīng fǎ zhēng gǔ zhī jiào yì sòng èr shí wàn yán

这句话大意是:十九学《孙吴兵法》,钲鼓之教,亦诵二十万言。

shí mò zhī bǐ

这句话大意是:时莫之比。

sī mǎ biāo xù hàn shū yuē xún yuè shí èr néng dú chūn qiū pín wú shū měi zhì shì jiān yuè piān dú yī jiàn duō néng sòng jì

这句话大意是:司马彪《续汉书》曰:荀悦十二能读《春秋》,贫无书,每至市间阅篇牍,一见多能诵记。

hòu hàn shū yuē zhāng kān zǎo gū ràng xiān fù yú cái shù bǎi wàn yǔ xiōng zi

这句话大意是:《后汉书》曰:张堪早孤,让先父馀财数百万与兄子。

nián shí liù shòu yè cháng ān zhì měi xíng lì zhū rú hào yuē shèng tóng

这句话大意是:年十六,受业长安,志美行厉,诸儒号曰"圣童"。

wèi zhì yuē zhōng huì mǔ xìng qín yán qín jiàn guī huì

这句话大意是:《魏志》曰:锺会母性矜严,勤见规诲。

sì suì shòu xiào jīng

这句话大意是:四岁授《孝经》,。

qī suì sòng lún yǔ

这句话大意是:七岁诵《论语》,。

bā suì sòng shī

这句话大意是:八岁诵《诗》,。

shí suì sòng shàng shū

这句话大意是:十岁诵《尚书》,。

shí yī sòng yì

这句话大意是:十一诵《易》,。

shí èr sòng chūn qiū zuǒ shì guó yǔ

这句话大意是:十二诵《春秋左氏》、《国语》,。

shí sān sòng zhōu lǐ

这句话大意是:十三诵《周礼》,。

shí sì sòng chéng hóu yì jì

这句话大意是:十四诵成侯《易记》,。

shí wǔ biàn rù tài xué

这句话大意是:十五便入太学,。

wèn sì fāng qí wén yì xun

这句话大意是:问四方奇文异训。

wèi huì yuē xué wěi zé juàn juàn zé yì dài gù yǐ jiàn xun rǔ

现代白话:谓会曰:"学猥则倦,倦则意怠,故以渐训你。

jīn kě yǐ dú xué yǐ

现代白话:今能够独学了。

xī jìn zhào zhì zì jǐng zhēn

这句话大意是:西晋赵至字景真。

nián shí sì suí rén rù tài xué guān shū

这句话大意是:年十四,随人入太学观书。

shí jī kāng wū xué xiě shí jīng gǔ wén yì shì qì qù suì zhú chē wèn

这句话大意是:时嵇康于学写石经古文异事讫,去,遂逐车问。

kāng yì ér yǔ zhī wèi zhū shēng

这句话大意是:康异而语之,为诸生。

sòng shū yuē wáng jiǎn yòu dǔ xué shǒu bù shì juàn bīn kè huò xiāng chèn měi

这句话大意是:《宋书》曰:王俭幼笃学,手不释卷,宾客或相称美。

sēng qián yuē wǒ bù huàn cǐ r wú míng zhèng kǒng míng tài shèng ěr

这句话大意是:僧虔曰:"我不患此儿无名,正恐名太盛耳!

nǎi shǒu shū cuī zi yù zuò yòu míng yǐ yí zhī

这句话大意是:"乃手书崔子玉座右铭以贻之。

dān yáng yǐn yuán càn wén qí míng jí jiàn zhī yuē zǎi xiàng zhī mén tiǎn bǎi yù zhāng suī xiǎo yǐ yǒu dòng liáng qì yǐ

现代白话:丹阳尹袁粲闻其名,及见之,曰:"宰相之门,栝柏豫章虽小,已有栋梁气了。

nán shǐ yuē yú lì zì shān pī kuài jī yú yáo rén yě

这句话大意是:《南史》曰:虞荔字山披,会稽馀姚人也。

yòu cōng mǐn yǒu zhì cāo

这句话大意是:幼聪敏,有志操。

nián jiǔ suì suí cóng bó chǎn hóu tài cháng lù chuí wèn wǔ jīng shí shì lì duì wú yí shī chuí shén yì zhī

这句话大意是:年九岁,随从伯阐侯太常陆倕,问五经十事,荔对无遗失,倕甚异之。

tài shǒu héng yáng wáng pì wéi zhǔ bù lì yòu cí yǐ nián xiǎo bù jiù

这句话大意是:太守衡阳王辟为主簿,荔又辞以年小,不就。

hòu wèi shū yuē zǔ yíng zì yuán zhēn fàn yáng rén

这句话大意是:《后魏书》曰:祖莹字元珍,范阳人。

nián bā suì néng sòng shī shū shí èr wèi zhōng shū

这句话大意是:年八岁能诵《诗》、《书》,十二为中书。

bó xué dān shū yǐ zhòu jì yè

这句话大意是:博学耽书,以昼继夜。

fù mǔ kǒng qí chéng jí jìn zhī bù néng zhǐ

这句话大意是:父母恐其成疾,禁之,不能止。

cháng mì wū huī zhōng cáng huǒ qū zhú tóng pú fù mǔ qǐn shuì hòu rán huǒ dú shū yǐ yì pī bì chuāng hù kǒng lòu guāng míng wéi rén suǒ jué

这句话大意是:常密于灰中藏火,驱逐僮仆,父母寝睡后燃火读书,以衣被蔽窗户,恐漏光明,为人所觉。

nèi wài qīn shǔ hū wèi shèng xiǎo ér

这句话大意是:内外亲属呼为"圣小儿"。

yòu yuē rèn chéng wáng chéng zi shùn zì zi hé

这句话大意是:又曰:任城王澄子顺字子和。

nián jiǔ suì shī shì lè ān chén fēng chū shū wáng xī zhī xiǎo xué piān shù qiān yán zhòu shū yè sòng xún yǒu wǔ rì yī jiē tōng lì

这句话大意是:年九岁,师事乐安陈丰,初书王羲之《小学篇》数千言,昼书夜诵,旬有五日,一皆通利。

fēng qí zhī bái chéng yuē fēng shí wǔ cóng shī qì wū bái shǒu ěr mù suǒ jīng wèi jiàn cǐ bǐ

这句话大意是:丰奇之,白澄曰:"丰十五从师,迄于白首,耳目所经,未见此比。

jiāng xià huáng tóng bù dé wú shuāng yě

这句话大意是:江夏黄童,不得无双也。

chéng xiào yuē lán tián shēng yù hé róng bù ěr

现代白话:"澄笑曰:"蓝田生玉,何容不你?

shí liù tōng dù shì chūn qiū héng jí mén shēng tǎo lùn tóng yì

这句话大意是:"十六通《杜氏春秋》,恒集门生,讨论同异。

sān guó diǎn lüè yuē qí wáng hóng zì shī luō tài ān dí nà rén běi yù zhōu cì shǐ jī zhī zǐ yě

这句话大意是:《三国典略》曰:齐王纮字师罗,太安狄那人,北豫州刺史基之子也。

nián shí sān yáng zhōu cì shǐ guō yuán zhēn fǔ qí bèi yuē rǔ dú hé shū

现代白话:年十三,扬州刺史郭元贞抚其背曰:"你读何书?

duì yuē sòng xiào jīng

这句话大意是:"对曰:"诵《孝经》。

yuán zhēn yuē xiào jīng yún hé

这句话大意是:"元贞曰:"《孝经》云何?

yuē zài shàng bù jiāo wéi xià bù luàn

这句话大意是:"曰:"在上不骄,为下不乱。

yuán zhēn yuē wú zuò cì shǐ qǐ qí jiāo hu

现代白话:"元贞曰:"我作刺史,岂其骄吗?

hóng yuē suī bù jiāo jūn zǐ fáng wèi méng yì yuàn liú yì

现代白话:"纮曰:"虽不骄,有德行的人防未萌,亦愿留意。

liáng shū yuē xī yáng wáng dà jūn xìng hòu zhòng bù wàng xì nòng

这句话大意是:《梁书》曰:西阳王大钧性厚重,不妄戏弄。

nián qī suì wǔ dì wèn dú hé shū duì yuē xué shī

这句话大意是:年七岁,武帝问读何书,对曰:"学《诗》。

yīn lìng fěng sòng jí sòng zhōu nán yīn yùn qīng yǎ

这句话大意是:"因令讽诵,即诵《周南》,音韵清雅。

dì zhòng zhī yīn cì wáng xī zhī shū yī juàn

这句话大意是:帝重之,因赐王羲之书一卷。

sān guó diǎn lüè yuē liáng xiào yuán zì shì chéng

这句话大意是:《三国典略》曰:梁孝元字世诚。

chū nián wǔ suì liáng wǔ wèn yuē dú hé shū

这句话大意是:初,年五岁,梁武问曰:"读何书?

duì yuē néng dú qǔ lǐ

这句话大意是:"对曰:"能读《曲礼》。

liáng wǔ yuē rǔ shì yán zhī

现代白话:"梁武曰:"你试言之。

xiào yuán jí sòng shàng piān zuǒ yòu mò bù jīng tàn

这句话大意是:"孝元即诵上篇,左右莫不惊叹。

jí zhǎng jīng shén shuǎng jùn

这句话大意是:及长,精神爽俊。

yīn xìng tōng yǔ yuē yīn lǐ zì wǎng sì yòu ér xiāng lǐ yì zhī

这句话大意是:殷兴《通语》曰:殷礼字往嗣,幼而乡里异之。

qī suì jiù guān xué shū zài shī wèi cháng xì nòng

这句话大意是:七岁就官学书,在师未尝戏弄。

fěng sòng héng bù wéi shēng qián shi ér yǐ

这句话大意是:讽诵恒不为声,潜识而已。

shī shā jī yì lǐ fù yǐng yuē hè cǐ zi néng xìng jūn mén

这句话大意是:师杀鸡诣礼父颖曰:"贺此子能兴君门。

xíng zài zhōu chē shǒu bù shì juàn

这句话大意是:"行在舟车,手不释卷。

cóng qǔ ā wǎng fǎn suì bù zhī dī dú guǎng xiá jí xíng lǚ xuān nào wèi cháng shì zhī

这句话大意是:从曲阿往返,遂不知堤渎广狭,及行旅喧闹,未尝视之。

shí rén yǔ yuē qí cái qiáng jì

这句话大意是:时人语曰"奇才强记"。

yīn wǎng sì hòu yǔ zhāng wēn shǐ shǔ zhì jīng zhōu hǔ yá zāo shuǐ zhòng rén shī sè wǎng sì jiàn zhī wú yì

这句话大意是:殷往嗣后与张温使蜀,至荆州虎牙遭水,众人失色,往嗣见之无异。

zhū gě liàng jiàn zhī tàn yuē dōng wú gū lú zhōng nǎi yǒu cǐ qí wěi

这句话大意是:诸葛亮见之,叹曰:"东吴菰芦中乃有此奇伟。

wǎn xué

这句话大意是:○晚学。

guó yǔ yuē jìn wén gōng wèn yuán shuài wū zhào shuāi yuán shuài shàng qīng

这句话大意是:《国语》曰:晋文公问元帅于赵衰,(元帅,上卿。

duì yuē xī hú kě

这句话大意是:)对曰:"郗縠可。

xíng nián wǔ shí yǐ

现代白话:行年五十了。

hú jìn dài fū

这句话大意是:(縠,晋大夫。

shǒu xué mí dūn

这句话大意是:)守学弥惇。

fu xiān wáng zhī fǎ dé yì zhī fǔ yě

这句话大意是:夫先王之法,德义之府也。

dé yì shēng mín zhī běn yě

这句话大意是:德义,生民之本也。

néng dūn dǔ zhě bù wàng bǎi xìng yě

这句话大意是:能惇笃者,不忘百姓也。

qǐng shǐ xī hú

这句话大意是:请使郗縠。

gōng cóng zhī

这句话大意是:"公从之。

shuō yuàn yuē jìn píng gōng wèn shī kuàng yuē wú nián qī shí yù xué kǒng wǎn rú hé

现代白话:《说苑》曰:晋平公问师旷曰:"我年七十,欲学,恐晚,如何?

duì yuē shào nián xué rú rì chū zhī guāng èr shí ér xué rú rì zhōng zhī guāng lǎo xué rú bǐng zhú zhī míng

这句话大意是:"对曰:"少年学如日出之光,二十而学如日中之光,老学如炳烛之明。

shú yǔ yè xíng hu

这句话大意是:孰与夜行吗?

gōng yuē shàn zāi

现代白话:"公曰:"善啊!

hòu hàn shū yuē xiàn dì zhào yuē kǒng zǐ tàn xué zhī bù jiǎng jiǎng zhě xí yě

这句话大意是:《后汉书》曰:献帝诏曰:"孔子叹学之不讲,(讲者,习也。

bù jiǎng zé suǒ shí rì wàng

这句话大意是:)不讲则所识日忘。

jīn qí rú nián yú liù shí qù lí běn tǔ yíng qiú liáng zī bù dé zhuān yè

这句话大意是:今耆儒年逾六十,去离本土,营求粮资,不得专业。

jié tóng rù xué bái shǒu kōng guī zhǎng wěi nóng yě yǒng jué róng wàng zhèn shén mǐn yān

现代白话:结童入学,白首空归,长委农野,永绝荣望,朕甚愍呢。

qí yī kē ba zhě tīng wèi tài zǐ shè rén

这句话大意是:其依科罢者,听为太子舍人。

liú ài xiàn dì jì yuē shí cháng ān zhōng yáo yuē tóu bái hào rán shí bù chōng liáng guǒ yī qiān cháng dāng fǎn gù xiāng

这句话大意是:"(刘艾《献帝纪》曰:时长安中谣曰:"头白皓然,食不充粮,裹衣褰裳,当返故乡。

shèng wáng mǐn niàn xī yòng bǔ láng

这句话大意是:圣王悯念,悉用补郎。

shě shì bù yī bèi fú xuán huáng

这句话大意是:舍是布衣,被服玄黄。

qí shū yuē zhāng chōng zì yán fú

这句话大意是:《齐书》曰:张充字延符。

shǎo hǎo yì yóu

这句话大意是:少好逸游。

fù xù cháng gào guī zhì wú shǐ rù xī guō féng chōng liè yòu bì yīng zuǒ qiān gǒu

这句话大意是:父绪尝告归至吴,始入西郭,逢充猎,右臂鹰,左牵狗。

yù chuán zhì biàn fàng xiè tuō gōu bài wū shuǐ cì

这句话大意是:遇船至,便放绁脱鞲,拜于水次。

fù xù yuē yī shēn liǎng yì wú nǎi láo hu

这句话大意是:父绪曰:"一身两役,无乃劳吗?

chōng yuē chōng wén sān shí ér lì jīn chōng èr shí jiǔ yǐ qǐng zhì lái nián

现代白话:"充曰:"充闻三十而立,今充二十九了,请至来年。

xù yuē guò ér néng gǎi yán shì zi yān

现代白话:"绪曰:"过而能改,颜氏子呢。

yán míng nián biàn gǎi duō suǒ gāi tōng

这句话大意是:"延明年便改,多所该通。

táng shū yáo yuán chóng chuán yuē xuán zōng liè wū wèi bīn shàng yuē qīng pō zhī liè hu

这句话大意是:《唐书姚元崇传》曰:玄宗猎于渭滨,上曰:"卿颇知猎吗?

yuán chóng yuē chén shǎo jū guǎng chéng dà zé bù zhī shū wéi yǐ shè liè wéi shì

这句话大意是:"元崇曰:"臣少居广城大泽,不知书,惟以射猎为事。

nián sì shí fāng yù zhāng jǐng cáng wèi chén dāng yǐ wén xué bèi wèi jiàng xiàng wú wéi zì qì

这句话大意是:年四十,方遇张憬藏,谓臣当以文学备位将相,无为自弃。

ěr lái zhé jié dú shū jīn suī guān wèi guò tiǎn zhì wū chí shè lǎo ér yóu néng

现代白话:你来折节读书,今虽官位过忝,至于驰射,老而犹能。

wū shì hu qū wū quǎn chí sù chēng zhǐ

这句话大意是:"于是乎驱于犬,迟速称旨。

shàng dà yuè yuē jiǔ bú jiàn qīng sī yǒu gù wèn

这句话大意是:上大悦,曰:"久不见卿,思有顾问。

qīng kě wū zǎi xiàng xíng zhōng

这句话大意是:卿可于宰相行中。

xíng cháng hòu shàng zòng pèi jiǔ gù zhī yuē qīng xíng hé hòu

这句话大意是:"行常后,上纵辔久顾之,曰:"卿行何后?

gōng yuē chén guān shū jiàn bù hé cān zǎi xiàng xíng

这句话大意是:"公曰:"臣官疏贱,不合参宰相行。

shàng yuē kě bīng bù shàng shū píng zhāng shì

这句话大意是:"上曰:"可兵部尚书平章事。

huán zi xīn lùn yuē gāo jūn mèng pō zhī lǜ lìng cháng zì fú xiě shū

这句话大意是:桓子《新论》曰:高君孟颇知律令,常自伏写书。

shǔ láng āi qí lǎo yù dài zhī bù kěn yún wǒ gōng zì xiě nǎi dāng shí biàn dú

这句话大意是:署郎哀其老,欲代之,不肯,云:"我躬自写,乃当十遍读。

wèi yīng qú dá hán wén xiàn shū yuē xī gōng sūn hóng hào shǒu rù xué yán zhuō jù wǔ shí shǐ shè shī mén zhāo wén dào xī yǔn shèng rén suǒ guì

这句话大意是:魏应璩《答韩文宪书》曰:昔公孙弘皓首入学,颜涿聚五十始涉师门,"朝闻道,夕殒",圣人所贵。

zú xià zhī nián fu zài bù huò jiā yǐ xué yì hé wǎn zhī yǒu

这句话大意是:足下之年,甫在不惑,加以学艺,何晚之有?

ruò néng shàng dài nán róng wàng shí zhī lè xià zhǒng níng zǐ hēi yè zhī qín qióng wén jǐn yì wú wēi bù zōng guī fù guì zhī róng qǔ jīn zǐ zhī jué shì xià hóu shèng shí jiè zhī wèi yě

这句话大意是:若能上迨南荣忘食之乐,下踵宁子黑夜之勤,穷文尽义,无微不综,规富贵之荣,取金紫之爵,是夏侯胜拾芥之谓也。

hào xué

这句话大意是:○好学。

lún yǔ yuē zǐ yuē shí shì zhī yì bì yǒu zhōng xìn rú qiū zhě yān bù rú qiū zhī hào xué yě yǐ yǐ

现代白话:《论语》曰:孔子说:"十室之邑,必有忠信如丘者呢,不如丘之好学也已了。

yòu yuē yǒu yán yuān zhě hào xué bù qiān nù bù èr guò bù xìng duǎn mìng sǐ yǐ

现代白话:又曰:有颜渊者,好学,不迁怒,不贰过,不幸短命死了。

jīn yě zé wáng wèi wén hào xué zhě yě

这句话大意是:今也则亡,未闻好学者也。

yòu yuē kǒng wén zi hé yǐ wèi zhī wén yě

现代白话:又曰:孔文子凭什么谓之文也?

zǐ yuē mǐn ér hào xué bù chǐ xià wèn shì yǐ wèi zhī wén

现代白话:孔子说:"敏而好学,不耻下问,是以谓之文。

yòu yuē wǒ fēi shēng ér zhī zhī zhě hào gǔ mǐn yǐ qiú zhī yě

这句话大意是:又曰:我非生而知之者,好古,敏以求之也。

yòu yuē zi xià yuē rì zhī qí suǒ wáng yuè wú wáng qí suǒ néng kě wèi hào xué yě yǐ

这句话大意是:又曰:子夏曰:"日知其所亡,月无亡其所能,可谓好学也已。

lǐ jì tán gōng shàng yuē kǒng zǐ yǔ mén rén lì gǒng ér shàng yòu èr sān zǐ yì jiē shàng yòu

这句话大意是:《礼记·檀弓上》曰:孔子与门人立,拱而尚右,二三子亦皆尚右。

kǒng zǐ yuē èr sān zǐ zhī shì xué wǒ zé yǒu zǐ zhī sàng gù yě

现代白话:孔孔子说:"二三子之嗜学,我则有姊之丧故也。

èr sān zǐ jiē shàng zuǒ

这句话大意是:"二三子皆尚左。

xīn xù yuē yè gōng yì liáng wèn lè wáng fù yuē jìn dài fū zhào wén zi wéi rén ruò hé

这句话大意是:《新序》曰:叶公诣梁问乐王鲋曰:"晋大夫赵文子为人若何?

duì yuē hào xué ér shòu guī jiàn rén yě

现代白话:"对曰:"好学习并且受规谏,仁也。

jiāng chū mín shān qí yuán ruò wèng kǒu zhì chǔ guó qí guǎng shí lǐ wú tā gù qí xià liú duō yě

这句话大意是:江出岷山,其源若瓮口,至楚国,其广十里,无它故,其下流多也。

hào xué shòu guī jiàn yi hu lì zāi

现代白话:好学受规谏,宜乎立啊。

hàn shū yuē chén píng shǎo shí jiā pín hào dú shū zhì huáng dì lǎo zi zhī shù xiōng bó cháng gēng tián zòng píng yóu xué

这句话大意是:《汉书》曰:陈平少时家贫,好读书,治黄帝老子之术,兄伯常耕田纵平游学。

dōng guān hàn jì yuē féng bào zì zhòng wén

这句话大意是:《东观汉记》曰:冯豹字仲文。

hǎo rú xué yǐ shī chuán jiào shòu

这句话大意是:好儒学,以诗传教授。

xiāng lǐ wèi zhī yǔ yuē dào dé bīn bīn féng zhòng wén

这句话大意是:乡里为之语曰:"道德斌斌冯仲文。

yòu yuē hé xī shān hòu qī suì dú lún yǔ zhì zài shū chuán mǔ cháng fēi zhī yuē dāng xí nǚ gōng jīn bú shì wu níng dāng xué bó shì yé

这句话大意是:又曰:和熹邓后七岁读《论语》,志在书传,母常非之,曰:"当习女工,今不是务,宁当学博士耶?

hòu zhòng wéi mǔ yì zhòu zé féng rèn yè sī mǎi zhī zhú dú jīng chuán

这句话大意是:"后重违母意,昼则缝纫,夜私买脂烛读经传。

zōng zú wài nèi jiē hào yuē zhū shēng

这句话大意是:宗族外内皆号曰:"诸生"。

fàn yè hòu hàn shū yuē xún shuǎng yòu hào xué tài wèi dù qiáo jiàn ér chēng zhī yuē kě wéi rén shī

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:荀爽幼好学,太尉杜乔见而称之曰:"可为人师。

shuǎng suì dān sī jīng shū qìng diào bù xíng zhēng mìng bù yīng

这句话大意是:"爽遂耽思经书,庆吊不行,征命不应。

zhāng fán hàn jì yuē zhū mù zì gōng shū

这句话大意是:张璠《汉记》曰:朱穆字公叔。

hào xué zhuān jīng

这句话大意是:好学,专精。

měi yī sī zhì zhōng shí shī cān xíng zhuì kēng kǎn wáng shī guān lǚ

这句话大意是:每一思至,中食失餐,行坠坑坎,亡失冠履。

qí fù cháng yán mù dà zhuān jǐ bù zhī mǎ zhī jǐ zú

这句话大意是:其父常言:"穆大专,几不知马之几足。

hòu hàn shū yuē zhāng bà jiù fán shū shòu yán shì gōng yáng chūn qiū suì bó lǎn wǔ jīng

这句话大意是:《后汉书》曰:张霸就樊儵受严氏《公羊春秋》,遂博览五经。

zhū shēng sūn chēn liú gù děng mù zhī gè shì zhái qí bàng yǐ jiù xué yé

这句话大意是:诸生孙𬘭、刘固等慕之,各市宅其傍以就学耶。

wèi shū yuē jí mào zì shū chàng

这句话大意是:《魏书》曰:吉茂字叔畅。

hǎo shū bù chǐ è yī è shí ér chǐ yī wù zhī bù zhī

这句话大意是:好书,不耻恶衣恶食,而耻一物之不知。

jiàn ān chū yǔ fú fēng sū zé gòng rù wǔ gōng nán shān jīng sī shù suì

这句话大意是:建安初,与扶风苏则共入武功南山,精思数岁。

běi qí shū yuē liú tì zì zǐ cháng

这句话大意是:《北齐书》曰:刘逖字子长。

shǎo ér cōng mǐn zài yóu yàn zhī zhōng juǎn bù lí shǒu

这句话大意是:少而聪敏,在游宴之中,卷不离手。

zhí yǒu wén jí suǒ wèi jiàn zhě zé zhōng rì fěng sòng huò tōng yè bù guī

这句话大意是:值有文籍所未见者,则终日讽诵,或通夜不归。

qí hào xué rú cǐ yě

这句话大意是:其好学如此也。

wén shì chuán yuē li yōng zì xiāo yuǎn

这句话大意是:《文士传》曰:李庸字萧远。

dǔ zhì hǎo xué shàn zhǔ wén cí zǎo qīng měi cháng rán chái cǎo huǒ yǐ dú zhī

这句话大意是:笃志好学,善属文,词藻清美,常燃柴草,火以读之。

nán shǐ yuē liáng liú jùn zì xiào biāo píng yuán rén yě

这句话大意是:《南史》曰:梁刘峻字孝标,平原人也。

yǒng míng zhōng cóng sāng qián hái zì wèi suǒ jiàn bù bó gèng qiú yì shū

这句话大意是:永明中,从桑干还,自谓所见不博,更求异书。

wén yǒu yì shū bì wǎng qí jiè

这句话大意是:闻有异书,必往祈借。

qīng hé cuī wèi zǔ wèi zhī shū yín

这句话大意是:清河崔慰祖谓之"书淫"。

běi shǐ yuē duò liú zhēn wèi yí tóng

这句话大意是:《北史》曰:隋刘臻为仪同。

xìng huǎng hū dān jīng shǐ

这句话大意是:性恍忽,耽经史。

jīng rì tán sī zhì wū shì shì duō suǒ yí jì

这句话大意是:经日覃思,至于世事多所遗记。

yǒu liú nè zhě yì rèn yí tóng jù wèi tài zǐ xué shì qíng hǎo shén mì

这句话大意是:有刘讷者,亦任仪同,俱为太子学士,情好甚密。

zhēn zhù chéng nán nè zhù chéng dōng zhēn cháng yù xún nè wèi cóng zhě yuē rǔ zhī liú yí tóng jiā hu

现代白话:臻住城南,讷住城东,臻尝欲寻讷,谓从者曰:"你知刘仪同家吗?

cóng zhě bù zhī xún nè wèi huán jiā yīn dá yuē zhī

这句话大意是:"从者不知寻讷,谓还家,因答曰:"知。

wū shì yǐn zhī ér qù

这句话大意是:"于是引之而去。

jì kòu mén zhēn shàng wèi wù wèi zhì nè jiā nǎi jù ān dà hū yuē liú yí tóng kě chū yǐ

现代白话:既叩门,臻尚未悟,谓至讷家,乃据鞍大呼曰:"刘仪同可出了。

qí zi yíng mén zhēn jīng yuē rǔ yì lái yé

现代白话:"其子迎门,臻惊曰:"你亦来耶?

qí zi dá yuē shì dà rén jiā

这句话大意是:"其子答曰:"是大人家。

wū shì gù pàn jiǔ zhī nǎi wù

这句话大意是:"于是顾盼久之,乃悟。

huà cóng zhě yuē rǔ dà wú yì wú yù zào liú nè ěr

现代白话:叱从者曰:"你大无意,我欲造刘讷耳。

dù yù zì xù yuē shǎo ér hào xué zài guān zé qín wū lì zhì zài jiā zé zī wèi diǎn jí

这句话大意是:杜预《自叙》曰:少而好学,在官则勤于吏治,在家则滋味典籍。

xuán yàn chūn qiū yuē yú jiā sù pín jiǒng zhòu zé wu zuò yú láo yè zé gān pí mèi

这句话大意是:《玄晏春秋》曰:余家素贫窘,昼则务作于劳,夜则甘疲寐。

jí èr shí zhī wu shū juàn shēng chén qiè bù jiě jiān

这句话大意是:及二时之务,书卷生尘,箧不解缄。

wéi jì dōng cái dé yī xún xué huò jiān yè mèi huò xì dú fǒu huò duì shí wàng cān huò bù jué rì xī shì yǐ yóu chū zhī shì jí xiōng lüè jué

这句话大意是:惟季冬裁得一旬学,或兼夜寐,或戏独否,或对食忘餐,或不觉日夕,是以游出之事,吉凶略绝。

fù yáng nán shù yǐ quán shēng zhī dào huì yǔ fāng zhī hào sè hào yǔ wèi shū zhì

这句话大意是:富阳男数以全生之道诲予,方之好色,号予为"书帙"。

fèi xué

这句话大意是:○废学。

máo shī zī yī yuē zǐ jīn cì xué xiào fèi yě

这句话大意是:《毛诗·缁衣》曰:《子衿》,刺学校废也。

shì luàn zé xué xiào bù xiū yān

现代白话:世乱则学校不修呢。

qīng qīng zǐ jīn yōu yōu wǒ xīn zòng wǒ bù wǎng zi níng bù sì yīn

这句话大意是:青青子衿,悠悠我心,纵我不往,子宁不嗣音。

shàng shū yuē bù xué qiáng miàn lì shì wéi fán

这句话大意是:《尚书》曰:不学墙面,莅事惟烦。

lún yǔ yuē dé zhī bù xiū xué zhī bù jiǎng shì wú yōu yě

现代白话:《论语》曰:德之不修,学之不讲,是我忧也。

zuǒ zhuàn yuē xué zhě zhí yě bù xué jiāng luò yě

这句话大意是:《左传》曰:学者植也,不学将落也。

shǐ jì yuē zhōu dào jì fèi fén shāo shī shū gù míng táng shí shì jīn guì yù bǎn tú jí sǎn luàn yě

这句话大意是:《史记》曰:周道既废,焚烧《诗》、《书》,故明堂石室金匮玉板图籍散乱也。

yòu yuē shǐ huáng zhū shēng dào zhě bài wèi láng qī bǎi rén

这句话大意是:又曰:始皇,诸生到者拜为郎,七百人。

mì zhòng guā wū lí shān

这句话大意是:密种瓜于骊山。

shān wēn chéng shí lìng zhū shēng jiù shì shuō zhī rén rén bù tóng

这句话大意是:山温成实,令诸生就视说之,人人不同。

nǎi wèi fú jī fāng nán wèi dìng jī fā cóng shàng tǔ tián zhī

这句话大意是:乃为伏机,方难未定,机发,从上土填之。

qí kēng zài xián yáng xī nán sān wàng lǐ jīn wèi mǐn rú qīng yě

这句话大意是:其坑在咸阳西南三望里,今为闵儒卿也。

yòu yuē qín shǐ huáng lìng tiān xià yǒu cáng shī shū bǎi jiā yǔ zhě xī yì shǒu wèi zá shāo zhī gǎn ǒu yǔ shī shū zhě qì shì yǐ gǔ fēi jīn zhě zú

这句话大意是:又曰:秦始皇令天下有藏《诗》、《书》百家语者,悉诣守尉杂烧之,敢偶语《诗》、《书》者弃市,以古非今者族。

hàn shū yuē fū zǐ méi ér wēi yán jué qī shí zǐ zhōng ér dà yì guāi

现代白话:《汉书》曰:孔子没而微言绝,七十子终而大义乖。

qián hàn shū yuē jiàng hòu bù hǎo wén xué měi zhào zhū shēng dōng xiàng zuò ér zé zhī bù yǐ bīn zhǔ zhī lǐ xiāng jiē

这句话大意是:《前汉书》曰:绛侯不好文学,每召诸生,东向坐而责之,不以宾主之礼相接。

dōng guān hàn jì yuē bān chāo zì zhòng shēng

这句话大意是:《东观汉记》曰:班超字仲升。

jiā pín wèi guān yōng xiě shū

这句话大意是:家贫,为官佣写书。

chuò shū tàn yuē zhàng fū dāng xiào fu jiè zǐ zhāng qiān lì gōng yì yù yǐ qǔ fēng hóu ān néng jiǔ shì bǐ yàn hu

这句话大意是:辍书叹曰:"丈夫当效傅介子、张骞,立功异域,以取封侯,安能久事笔砚吗?

sān guó diǎn lüè yuē qí xǔ dūn wú xué shù yǔ xíng shào wèi shōu děng tóng liè

这句话大意是:《三国典略》曰:齐许惇无学术,与邢劭、魏收等同列。

zhū rén tán shuō jīng shǐ dūn yìn jī ér shuì shēn wéi shèng liú suǒ qīng

这句话大意是:诸人谈说经史,惇隐几而睡,深为胜流所轻。

liáng shū yuē liǔ jīn zì yuán jǔ

这句话大意是:《梁书》曰:柳津字元举。

xìng qiáng zhí fá fēng huá

这句话大意是:性强直,乏风华。

huò quàn zhī jù shū jīn yuē wú cháng lìng dào shì shàng zhāng qū guǐ ān yòng cǐ guǐ míng yé

现代白话:或劝之聚书,津曰:"我尝令道士上章驱鬼,安用此鬼名耶?

suí shū yuē yǔ wén qìng chén shēn yǒu qì jú shǎo yǐ cōng mǐn jiàn zhī

这句话大意是:《隋书》曰:宇文庆沉深有器局,少以聪敏见知。

zhōu chū shòu yè dōng guān pō shè jīng shǐ

这句话大意是:周初,受业东观,颇涉经史。

jì ér wèi rén yuē shū zú jì xìng míng ér yǐ ān néng jiǔ shì bǐ yàn wèi fǔ rú zhī yè

这句话大意是:既而谓人曰:"书,足记姓名而已,安能久事笔砚,为腐儒之业?

wū shí wén zhōu mín yí xiāng jù wéi luàn qìng yìng mù cóng zhēng

这句话大意是:"于时文州民夷相聚为乱,庆应募从征。

zéi bǎo jù yán gǔ jìng lù xuán jué

这句话大意是:贼保据岩谷,径路悬绝。

qìng shù mǎ ér jìn xí pò zhī yǐ gōng shòu dū du

这句话大意是:庆束马而进,袭破之,以功授都督。

táng shū yuē mǎ suì shǎo cháng yǔ zhū xiōng dú shū nǎi chuò juàn tàn yuē tiān xià jiāng yǒu shì yǐ zhàng fū dāng lì gōng zhēng fá yǐ jì sì hǎi ān néng kū kū wèi yī rú yě

现代白话:《唐书》曰:马燧少尝与诸兄读书,乃辍卷叹曰:"天下将有事了,丈夫当立功征伐,以济四海,安能矻矻为一儒也?

xī jīng zá jì yuē fu jiè zǐ nián shí sì hào xué shū cháng qì gū ér tàn yuē dà zhàng fū dāng lì gōng jué yù hé néng zuò wèi sàn rú

这句话大意是:《西京杂记》曰:傅介子年十四,好学书,尝弃觚而叹曰:"大丈夫当立功绝域,何能坐为散儒?

zú zhǎn xiōng nú shǐ zhě hái bài zhōng láng jiàng

这句话大意是:"卒斩匈奴使者,还拜中郎将。

hòu fù zhǎn lóu lán wáng shǒu fēng yí yáng hòu

这句话大意是:后复斩楼兰王首,封仪阳侯。

jīn lóu zǐ yuē cáo zi wén shǎo shàn shè yù lì gé měng shòu bù bì xiǎn zǔ

这句话大意是:《金楼子》曰:曹子文少善射御,力格猛兽,不避险阻。

shù cóng zhēng fá zhì yì kāng kǎi wèi wǔ cháng yì zhī yuē rǔ bù niàn dú shū ér hǎo chéng mǎ jī jiàn cǐ yī fū zhī yòng hé zú guì yě

现代白话:数从征伐,志意慷慨,魏武常抑之,曰:"你不念读书而好乘马击剑,此一夫之用,何足贵也?

✦ You read 学部·卷八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.