太平御览 · 李昉 · Chapter 618 of 1000

学部·卷十二

PinyinModern Translation
Size

xù tú shū

这句话大意是:○叙图书。

shàng shū xù yuē gǔ zhě fú xī shì zhī wàng tiān xià yě shǐ huà bā guà zào shū qì yǐ dài jié shéng zhī zhèng

这句话大意是:《尚书·序》曰:古者,伏羲氏之王天下也,始画八卦,造书契,以代结绳之政。

yóu shì wén jí shēng yān

现代白话:由是文籍生呢。

fú xī shén nóng huáng dì zhī shū wèi zhī sān fén yán dà dào yě

这句话大意是:伏羲、神农、黄帝之书,谓之《三坟》,言大道也;。

shǎo hào zhuān xū gāo xīn táng yú zhī shū wèi zhī wǔ diǎn yán cháng dào yě

这句话大意是:少昊、颛顼、高辛、唐、虞之书,谓之《五典》,言常道也;。

zhì yú xià shāng zhōu zhī shū suī shè jiào bù lún yǎ yǔ ào yì qí guī yī kuí

这句话大意是:至于夏、商、周之书,虽设教不伦,雅语奥义,其归一揆。

shì gù lì dài bǎo zhī yǐ wéi dà xùn

这句话大意是:是故历代宝之,以为大训。

bā guà zhī shuō wèi zhī bā suǒ qiú qí yì yě

这句话大意是:八卦之说,谓之《八索》,求其义也。

jiǔ zhōu zhī zhì wèi zhī jiǔ qiū

这句话大意是:九州之志,谓之《九丘》;。

qiū jù yě yán jiǔ zhōu suǒ yǒu tǔ dì suǒ shēng fēng qì suǒ yí jiē jù cǐ shū yě

这句话大意是:丘,聚也,言九州所有,土地所生,风气所宜,皆聚此书也。

chūn qiū zuǒ shì zhuàn yuē chu zuǒ shǐ yǐ xiāng néng dú sān fén wǔ diǎn bā suǒ jiǔ qiū

这句话大意是:《春秋左氏传》曰:"楚左史倚相能读《三坟》、《五典》、《八索》、《九丘》。

jí wèi shàng shì dì wáng yí shū yě

这句话大意是:"即谓上世帝王遗书也。

zuǒ shì chuán yuē jìn xún lì rú zhōu jí tán wèi jiè

这句话大意是:《左氏传》曰:晋荀跞如周,籍谈为介。

wáng wèi jí tán yuē xī gāo zǔ sūn bó yǎn sī jìn zhī jí yǐ wéi dà zhèng gù yuē jí shì

这句话大意是:王谓籍谈曰:"昔高祖孙伯黡司晋之籍,以为大政,故曰"籍氏"。

rǔ sī diǎn zhī hòu hé gù wàng zhī

现代白话:你司典之后,为什么忘之?

hàn shū yì wén zhì yuē xī zhòng ní méi ér wēi yán jué qī shí zǐ zhōng ér dà yì guāi gù chūn qiū fēn wéi wǔ wéi zhāo yuē wèi zuǒ shì gōng yáng gǔ liáng zōu shì jiā shì yě

这句话大意是:《汉书·艺文志》曰:昔仲尼没而微言绝,七十子终而大义乖,故《春秋》分为五,(韦昭曰:谓左氏、公羊、谷梁、邹氏、夹氏也。

shī fēn wéi sì wéi zhāo yuē wèi máo shì qí lǔ hán yě

这句话大意是:)《诗》分为四,(韦昭曰:谓毛氏、齐、鲁、韩也。

yì yǒu shù jiā zhī chuán

这句话大意是:)《易》有数家之传。

zhàn guó zòng héng zhēn wěi fēn zhēng zhū zǐ zhī yán fēn rán yáo luàn

这句话大意是:战国纵横,真伪分争,诸子之言,纷然殽乱。

zhì qín huàn zhī nǎi fán miè wén zhāng yǐ yú qián shǒu

这句话大意是:至秦患之,乃燔灭文章,以愚黔首。

hàn xìng gǎi qín zhī bài dà shōu piān jí guǎng kāi xiàn shū zhī lù

这句话大意是:汉兴,改秦之败,大收篇籍,广开献书之路。

qì xiào wǔ shì shū quē jiǎn tuō lǐ huài yuè bēng shàng kuì rán ér chēng yuē zhèn shén mǐn yān

现代白话:迄孝武世,书缺简脱,礼坏乐崩,上喟然而称曰:"朕甚闵呢!

wū shì jiàn cáng shū zhī cè zhì xiě shū zhī guān xià jí zhū zǐ chuán shuō jiē chōng mì fǔ

这句话大意是:"于是建藏书之策,置写书之官,下及诸子传说,皆充秘府。

yòu yuē gǔ wén shàng shū cáng wū bì zhōng

这句话大意是:又曰:《古文尚书》藏于壁中。

shī gǔ zhù yuē jiā yǔ yún kǒng téng zì zi xiāng wèi qín fǎ jùn jí cáng shàng shū lún yǔ xiào jīng wū fū zǐ táng bì zhōng ér hàn jì yuē kǒng fù suǒ cáng

现代白话:师古注曰:"《家语》云:孔腾字子襄,畏秦法峻急,藏《尚书》、《论语》、《孝经》于孔子堂壁中,而《汉记》曰孔鲋所藏。

èr shuō bù tóng wèi zhī shú shì yě

这句话大意是:二说不同,未知孰是也。

yòu hòu hàn wáng mǎng zhēng chén xián xián suì chēng jí dǔ wū shì nǎi liǎn qí jiā lǜ lìng wén shū cáng wū bì zhōng yě

这句话大意是:又后汉王莽征陈咸,咸遂称疾笃,于是乃敛其家律令文书,藏于壁中也。

hòu hàn shū yuē wú yòu zì jì yīng chén liú cháng yuán rén yě

这句话大意是:《后汉书》曰:吴祐字季英,陈留长垣人也。

fù huī wèi nán hǎi tài shǒu

这句话大意是:父恢为南海太守。

yòu nián shí èr suí cóng dào guān

这句话大意是:祐年十二,随从到官。

huǒ tán shā qīng jiǎn yǐ xiě jīng shū yòu jiàn yuē dà rén yú yuè wǔ lǐng yuǎn zài hǎi bīn qí sú chéng lòu rán jiù duō zhēn guài shàng wèi guó jiā suǒ yí

这句话大意是:伙覃杀青简以写经书,祐谏曰:"大人逾越五岭,远在海滨,其俗诚陋,然旧多珍怪,上为国家所疑。

cǐ shū ruò chéng zé zài zhī jiān liǎng

这句话大意是:此书若成,则载之兼两。

xī mǎ yuán yǐ yì yǐ xìng bàng wáng yáng yǐ zhēn yī náng jiǎo míng xián yí zhī jiān chéng xiān xián zhī suǒ shèn

这句话大意是:昔马援以薏苡兴谤,王阳以珍衣囊徼名,嫌疑之间,诚先贤之所慎。

huī nǎi zhǐ fǔ qí shǒu yuē wú shì shì bù fá jì zǐ yǐ

现代白话:"恢乃止,抚其首曰:"吴氏世不乏季子了。

wèi zhì yuē wáng xiū jiā bù mǎn dòu hú yǒu shū shù bǎi juǎn

这句话大意是:《魏志》曰:王修家不满斗斛,有书数百卷。

tài zǔ tàn yuē shì bù wàng yǒu míng yě

这句话大意是:太祖叹曰:"士不妄有名也。

shǔ zhì yuē xiàng lǎng zì jù dá

这句话大意是:《蜀志》曰:向朗字巨达。

qián xīn diǎn jí jī jù piān juàn wū shí zuì duō yě

这句话大意是:潜心典籍,积聚篇卷,于时最多也。

hòu táng shū yuē li xī zhě bó xué duō tōng wén zhāng xiù jué jiā yǒu jī shū shí hào jì shū lóu

这句话大意是:《后唐书》曰:李谿者,博学多通,文章秀绝,家有奇书,时号"季书楼"。

lǚ shì chūn qiū yuē xiān shí lǎn jié jiāng wáng tài shǐ lìng zhōng gǔ zhí qí tú shū ér bēn yú shāng

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:《先识览》桀将亡,太史令终古执其图书而奔于商;。

zhòu jiāng wáng nèi shǐ xiàng zhì zài qí tú fǎ chū bēn zhōu

这句话大意是:纣将亡,内史向挚载其图法出奔周。

mù tiān zǐ chuán yuē guǐ sì zhì wū qún yù zhī shān róng chéng shì zhī suǒ shǒu

这句话大意是:《穆天子传》曰:癸巳,至于群玉之山,容成氏之所守。

shān ē píng wú ài sì zhòng shéng

这句话大意是:山阿平无隘,四中绳。

yán jiē píng zhí

这句话大意是:(言皆平直。

xiān wáng wèi zhī cè fǔ

这句话大意是:)先王谓之策府。

yán wǎng gǔ dì wáng yǐ wéi cáng cè zhī fǔ suǒ wèi cáng zhī míng shān zhě

这句话大意是:(言往古帝王以为藏策之府,所谓藏之名山者。

zhuāng zi yuē kǒng zǐ xī zàng shū wū zhōu shì cáng qí suǒ zhù shū yú zhōu zhě

这句话大意是:《庄子》曰:孔子西藏书于周室,(藏其所著书于周者。

zǐ lù móu yuē yóu wén zhōu jiā zhēng cáng shǐ yǒu lǎo dān zhě zhēng cáng cáng míng yě

这句话大意是:)子路谋曰:"由闻周家征藏史有老聃者,(征藏,藏名也。

miǎn ér guī jū

这句话大意是:)免而归居。

fū zǐ yù cáng shū zé dāng shì yān

现代白话:孔子欲藏书,则当试呢。

kǒng zǐ zhì lǎo dān zhī mén ér lǎo dān bù xǔ yě

这句话大意是:"孔子至老聃之门,而老聃不许也。

bó wù zhì yuē liú dé zhì huái nán wáng yù de zhěn zhōng hóng bǎo mì shū jí qí zi xiàng xián gòng qí zhī

这句话大意是:《博物志》曰:刘德治淮南王狱,得《枕中鸿宝秘书》,及其子向咸共奇之。

dé xìn huáng bái zhī shù kě chéng wèi shén xiān zhī dào kě zhì zú yì wú yàn nǎi yǐ lí zuì

这句话大意是:德信黄白之术可成,谓神仙之道可致,卒亦无验,乃以罹罪。

yòu yuē tài gǔ shū jīn jiàn cún zhě yǒu shén nóng shān hǎi jīng

这句话大意是:又曰:太古书今见存者,有神农《山海经》。

shān hǎi jīng huò yún yǔ suǒ zuò sù wèn huáng dì zuò lián shān guī cáng xià suǒ zuò zhōu shí yuē yì

这句话大意是:《山海经》或云禹所作,《素问》黄帝作,《连山》、《归藏》夏所作,周时曰《易》。

cài yōng yún lǐ jì yuè lìng zhōu gōng suǒ zuò

这句话大意是:蔡邕云《礼记·月令》,周公所作。

zhèng fǎ sī mǎ fǎ yì yún zhōu gōng suǒ zuò

这句话大意是:《证法》、《司马法》亦云周公所作。

lùn héng yuē cāng jié zuò shū tiān yù sù guǐ kū xū yě

这句话大意是:《论衡》曰:仓颉作书,天雨粟,鬼哭虚也。

àn tú shū wén zhāng yǔ shū hé yì

这句话大意是:案图书文章,与书何异?

guǐ shén è shū zé hé chū tú hé yě

这句话大意是:鬼神恶书则河出图,何也?

ruò bù è wéi shū hé hū zhì guài

这句话大意是:若不恶为书,何忽致怪?

huò zuò shū shí huì guǐ kū yǔ sù yě ěr

这句话大意是:或作书时会鬼哭雨粟也耳。

fú tāo běi zhēng jì yuē huáng tiān wù běi gǔ shí táo xué

这句话大意是:伏滔《北征记》曰:皇天坞北,古时陶穴。

jìn shí yǒu rén zhú hú rù xué xíng shí lǐ xǔ de shū èr qiān yú juǎn

这句话大意是:晋时有人逐狐入穴,行十里许,得书二千馀卷。

jīn lóu zǐ yuē yǒu xì shū zhōu yì shàng shū zhōu guān yí lǐ lǐ jì máo shī chūn qiū gè yī bù

这句话大意是:《金楼子》曰:有细书《周易》、《尚书》、《周官》、《仪礼》、《礼记》、《毛诗》、《春秋》各一部,。

yòu xiě qián hàn shǐ jì sān guó zhì jìn yáng qiū zhuāng zi lǎo zi zhǒu hòu fāng lí sāo děng hé liù bǎi sān shí sì juǎn

这句话大意是:又写《前汉》、《史记》、《三国志》、《晋阳秋》、《庄子》、《老子》、《肘后方》、《离骚》等合六百三十四卷,。

xī zài yī jīn xiāng zhōng

这句话大意是:悉在一巾箱中,。

shū jí jīng xì

这句话大意是:书极精细。

yòu yuē wú jīn nián sì shí liù suì jù shū lái sì shí nián de shū bā wàn juàn yě

现代白话:又曰:我今年四十六岁,聚书来四十年,得书八万卷也。

hé jiān zhī bàn hàn shì pō wèi guò zhī yě

这句话大意是:河间之伴汉室,颇谓过之也。

cǐ jīn lóu zǐ zì chēng yě

这句话大意是:(此金楼子自称也。

zhèng miù wù

这句话大意是:○正谬误。

liú xiàng bié zhuàn yuē chóu jiào zhě yī rén chí běn yī rén dú xī ruò yuàn jiā xiāng duì gù yuē chóu yě

这句话大意是:《刘向别传》曰:雠校者,一人持本,一人读析,若怨家相对,故曰雠也。

zuǒ zhuàn yuē jìn shī rùn yuè jì wū yīn bǎn

这句话大意是:《左传》曰:晋师闰月济于阴板。

dù yù zhù yún cháng lì tuī zhī cǐ nián wú rùn yuè yí wéi mén wǔ rì wǔ zì shàng yǔ mén hé yě

这句话大意是:杜预注云:"长历推之,此年无闰月,疑为'门五日',五字上与门合也。

lǚ shì chūn qiū yuē yǒu dú shǐ zhě jìn shī sān shǐ shè hé

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:有读史者:"晋师三豕涉河。

zi xià yuē fēi yě shì jǐ hài yě

这句话大意是:"子夏曰:"非也,是己亥也。

fu jǐ zhī yǔ sān xiāng jìn shǐ zhī yǔ hài xiāng sì

这句话大意是:夫己之与三相近,豕之与亥相似。

zhì jìn ér wèn zhī zé yuē jìn shī jǐ hài shè hé yě

这句话大意是:"至晋而问之,则曰晋师己亥涉河也。

hàn shū yì wén zhì yuē chéng dì zhào guāng lù dài fu liú xiàng xiào jīng zhuàn zhū zǐ shī fù bù bīng xiào wèi rèn hóng xiào bīng shū tài shǐ lìng yǐn xián xiào shù shù shì yī li zhù guó xiào fāng jì

这句话大意是:《汉书·艺文志》曰:成帝诏光禄大夫刘向校经传诸子诗赋,步兵校尉任宏校兵书,太史令尹咸校术数,侍医李柱国校方技。

měi yī shū yǐ xiàng zhé tiáo qí piān mù cuō qí zhǐ yì lù ér zòu zhī

这句话大意是:每一书已,向辄条其篇目,撮其指意,录而奏之。

huì xiàng zú āi dì fù shǐ xiàng zi fèng chē dū wèi xīn zú fù yè

这句话大意是:会向卒,哀帝复使向子奉车都尉歆卒父业。

xīn wū shì zǒng qún shū ér zòu qí qī lüè gù yǒu ji lüè yǒu liù yì lüè yǒu zhū zǐ lüè yǒu shī fù lüè yǒu bīng shū lüè yǒu shù shù lüè yǒu fāng jì lüè

这句话大意是:歆于是总群书而奏其《七略》,故有《辑略》,有《六艺略》,有《诸子略》,有《诗赋略》,有《兵书略》,有《术数略》,有《方技略》。

bào pǔ zǐ yuē shū sān xiě yǐ lǔ wèi zhòu yǐ dì wèi hǔ

这句话大意是:《抱朴子》曰:书三写以"鲁"为"胄",以"帝"为"虎"。

liú xiàng qī lüè yuē gǔ wén huò wù yǐ jiàn wèi diǎn yǐ táo wèi yīn rú cǐ lèi duō

这句话大意是:刘向《七略》曰:古文或误以"见"为"典",以"陶"为"阴",如此类多。

yǐng róng chūn qiū lì yuē hàn xìng bó wù qià wén zhù shù zhī shì qián yǒu sī mǎ qiān yáng xióng liú xīn hòu yǒu zhèng zhòng gǔ kuǐ bān gù jìn jí mǎ róng zhèng xuán

这句话大意是:颍容《春秋例》曰:汉兴,博物洽闻著述之士,前有司马迁、扬雄、刘歆,后有郑众、贾逵、班固,近即马融、郑玄。

qí suǒ zhù zuò wéi yì zhèng zhě qiān yóu duō quē lüè

这句话大意是:其所著作违义正者,迁尤多阙略。

jǔ yī liǎng shì yǐ yán zhī

这句话大意是:举一两事以言之;。

shǐ jì bù shí bì gōng wén wáng zhī zǐ ér yán yǔ zhōu tóng xìng

这句话大意是:《史记》不识毕公文王之子,而言"与周同姓";。

yáng xióng zhe fǎ yán bù shí liù shí sì guà yún suǒ cóng lái shàng yǐ

现代白话:扬雄著《法言》不识六十四卦,云"所从来尚了"。

hòu hàn shū yuē hé xī shān tài hòu cóng cáo dà gū shòu jīng shū jiān tiān wén suàn shù zhòu shěng wáng zhèng yè zé sòng dú

这句话大意是:《后汉书》曰:和熹邓太后从曹大家受经书兼天文算数,昼省王政,夜则诵读。

ér huàn qí miù wù jù guāi diǎn zhāng nǎi bó xuǎn zhū rú liú zhēn děng jí bó shì yì láng sì fǔ yuàn shǐ wǔ shí yú rén yì dōng guān chóu jiào zhuàn jì

这句话大意是:而患其谬误,惧乖典章,乃博选诸儒刘珍等,及博士议郎、四府掾史五十馀人,诣东观雠校传记。

shǔ zhì yuē xiàng lǎng zì chén dá

这句话大意是:《蜀志》曰:向朗字臣达。

nián bā shí shǒu zì jiào shū kān dìng miù wù yě

这句话大意是:年八十,手自校书,刊定谬误也。

jìn shū yuē zhèng mò zì sī yuán

这句话大意是:《晋书》曰:郑默字思元。

qǐ jiā mì shū láng kǎo hé jiù wén shān shěng fú huì

这句话大意是:起家秘书郎,考核旧文,删省浮秽。

zhōng shū lìng yú sōng wèi yuē ér jīn ér hòu zhū zǐ bié yǐ

现代白话:中书令虞松谓曰:"而今而后,朱紫别了。

yòu yuē qí wáng yōu yǐ lǐ zì jū xiǎn yǒu guò shì

这句话大意是:又曰:齐王攸以礼自拘,鲜有过事。

jiù rén jiè shū bì shǒu kān qí miào rán hòu fǎn zhī

这句话大意是:就人借书,必手刊其缪,然后反之。

hòu zhōu shū yuē yuán wěi shì zōng chū bài shī shì zhōng dài fū shòu zhào wū lín zhǐ diàn kān zhèng jīng jí

这句话大意是:《后周书》曰:元伟,世宗初拜师氏中大夫,受诏于麟趾殿刊正经籍。

yòu yuē míng dì yòu ér hào xué bó lǎn qún shū shàn zhǔ wén cí cǎi wēn lì

这句话大意是:又曰:明帝幼而好学,博览群书,善属文,词彩温丽。

jí jí wèi jí gōng qīng yǐ xià yǒu wén xué zhě bā shí yú rén wū lín zhǐ diàn kān xiào jīng shǐ yòu jùn cǎi zhòng shū zì xī nóng yǐ lái qì yú wèi mò xù wèi shì pǔ fán wǔ bǎi juǎn yún suǒ zhù wén zhāng shí juǎn

这句话大意是:及即位,集公卿已下有文学者八十馀人,于麟趾殿刊校经史,又捃采众书,自羲农以来讫于魏末,叙为《世谱》,凡五百卷云,所著文章十卷。

táng shū yuē zhě yuán liàng yǐ nèi kù jiù shū zì gāo zōng dài jí cáng zài gōng zhōng jiàn zhì yí yì zòu qǐng shàn xiě kān xiào yǐ yǐn jīng jí zhī dào

这句话大意是:《唐书》曰:褚元量以内库旧书,自高宗代即藏在宫中,渐致遗逸,奏请缮写刊校,以引经籍之道。

wū shì shàng lìng wū dōng dōu qián yuán diàn qián shī jià pái cì yīn dà jiā sōu xiě guǎng qiú tiān xià yì běn shù nián jiān sì bù wán bèi

这句话大意是:于是上令于东都乾元殿前施架排次,因大加搜写,广求天下异本,数年间,四部完备。

yòu yuē zhēn guàn zhōng bān wǔ jīng wū tiān xià

这句话大意是:又曰:贞观中,颁五经于天下。

chū tài zōng yǐ jīng jí qù shèng jiǔ yuǎn wén zì é miù zhào qián qián zhōng shū shì láng yán shī gǔ kān zhèng zhī

这句话大意是:初,太宗以经籍去圣久远,文字讹谬,诏前前中书侍郎颜师古刊正之。

jí chéng yòu zhào shàng shū zuǒ pú yè fáng xuán líng jí zhū rú tǎo lùn dé shī

这句话大意是:及成,又诏尚书左仆射房玄龄集诸儒讨论得失。

shí zhū rú xí shī shuō chuǎn miù yǐ jiǔ jiē qiè yì fēi zhī

这句话大意是:时诸儒习师说,舛谬已久,皆窃议非之。

wū shì yì duān fēng qǐ shī gǔ yī yī biàn dá qǔ jìn sòng gǔ běn yǐ xiāng fā míng suǒ lì yuán jù xiáng míng huò chū qí yì biǎo zhū rú jiē jīng suǒ wèi wén tàn fú ér qù

这句话大意是:于是异端蜂起,师古一一辩答,取晋宋古本以相发明,所立援据详明,或出其意表,诸儒皆惊所未闻,叹服而去。

tài zōng shàn zhī

这句话大意是:太宗善之。

✦ You read 学部·卷十二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.