太平御览 · 李昉 · Chapter 727 of 1000

方术部·卷八

PinyinModern Translation
Size

shì shàng

这句话大意是:○筮上。

shuō wén yuē shì yì guà yòng zhe yě

这句话大意是:《说文》曰:筮易卦用着也。

cóng zhú wū

这句话大意是:从竹巫。

wū gǔ wén yě

这句话大意是:(巫,古文也。

zhōu lǐ chūn guān shàng yuē shì rén zhǎng sān yì yǐ biàn jiǔ shì zhī míng

这句话大意是:《周礼·春官上》曰:筮人掌三易,以辩九筮之名。

yī yuē lián shān èr yuē guī cáng sān yuē zhōu yì

这句话大意是:一曰《连山》,二曰《归藏》,三曰《周易》。

jiǔ shì zhī míng yī yuē wū gèng èr yuē wū xián sān yuē wū shì sì yuē wū mù wǔ yuē wū yì liù yuē wū bǐ qī yuē wū cí bā yuē wū cān jiǔ yuē wū tǔ qióng yǐ biàn jí xiōng

这句话大意是:九筮之名,一曰巫更,二曰巫咸,三曰巫式,四曰巫目,五曰巫易,六曰巫比,七曰巫祠,八曰巫参,九曰巫〈土睘〉,以辩吉凶。

zhèng xuán yuē cǐ jiǔ wū dú jiē dāng wèi shì zì zhī wù yě

这句话大意是:(郑玄曰:此九巫读皆当为筮字之误也。

gèng wèi shì qiān dū yì yě

这句话大意是:更谓筮迁都邑也。

fán guó zhī shì xiān shì ér hòu bo

这句话大意是:)凡国之事,先筮而后卜。

lǐ jì qǔ lǐ yuē jiǎ ěr tài guī yǒu cháng jiǎ ěr tài shì yǒu cháng

现代白话:《礼记·曲礼》曰:假你太龟有常,假你太筮有常。

bǔ shì bù guò sān qiú jí bù guò sān yě

这句话大意是:卜筮不过三,(求吉不过三也。

bǔ shì bù xiāng xí yě

这句话大意是:)卜筮不相袭也。

bo bù jí zé yòu shì shì bù jí zé yòu bo shì dú guī shì

这句话大意是:卜不吉则又筮,筮不吉则又卜,是渎龟筮。

bǔ shì zhě xiān shèng zhī suǒ yǐ shǐ mín xìn shí rì jìng guǐ shén wèi fǎ lìng jué xián yí dìng yóu yù yě

这句话大意是:卜筮者,先圣之所以使民信时日、敬鬼神、畏法令、决嫌疑、定犹豫也。

yòu biǎo jì yuē tiān zǐ wú shì wèi chū zhēng xún shòu yě

这句话大意是:又《表记》曰:天子无筮,(谓出征巡狩也。

tiān zǐ zhì zūn dà shì jiē yòng bo

这句话大意是:天子至尊,大事皆用卜。

chūn qiū chuán yuē xiān wáng bǔ zhēng wu nián xí qí xiáng yě

这句话大意是:《春秋传》曰:先王卜征伍,年袭其祥也。

zhū hóu yǒu shǒu shì

这句话大意是:)诸侯有守筮。

shǒu shì shǒu guó zhī shì yě

这句话大意是:(守筮,守国之筮也。

yǒu shì zé yòng

这句话大意是:有事则用。

tiān zǐ dào yǐ shì zhū hóu fēi qí guó bù yǐ shì

这句话大意是:)天子道以筮,诸侯非其国不以筮。

zuǒ zhuàn zhuāng gōng yuē chū yì shì bo qī jìng zhòng

这句话大意是:《左传·庄公》曰:初,懿氏卜妻敬仲。

yì shì chén dài fū yě

这句话大意是:(懿氏,陈大夫也。

guī yuē bo

这句话大意是:龟曰卜。

qí qī zhàn zhī yuē jí

这句话大意是:)其妻占之,曰:"吉。

shì wèi fèng huáng yú fēi hé míng qiāng qiāng

这句话大意是:是谓'凤皇于飞,和鸣锵锵。

xióng yuē fèng

这句话大意是:(雄曰凤。

cí xióng xiāng hè ér míng qiāng qiāng rán yóu jìng zhòng fū qī xiàng suí shì qí yǒu shēng yù

这句话大意是:雌雄相和而鸣锵锵然,犹敬仲夫妻相随,适齐有声誉。

yǒu guī zhī hòu jiāng yù yú jiāng

这句话大意是:)有妫之后,将育于姜。

guī chén xìng yě

这句话大意是:(妫,陈姓也。

jiāng qí xìng yě

这句话大意是:姜,齐姓也。

wǔ shì qí chāng bìng wèi zhèng qīng

这句话大意是:)五世其昌,并为正卿。

bā shì zhī hòu mò zhī yǔ jīng

这句话大意是:八世之后,莫之与京。

jīng dà yě

这句话大意是:'"(京,大也。

chén lì gōng cài chū yě

这句话大意是:)陈厉公,蔡出也。

dì mèi zhī zǐ yuē chū yě

现代白话:(娣妹之孔子说出也。

gù cài rén shā wǔ fù ér lì zhī wǔ fù chén tā

这句话大意是:)故蔡人煞五父而立之,(五父,陈它。

shēng jìng zhòng

这句话大意是:)生敬仲。

qí shǎo yě zhōu nà shǐ yǒu yǐ zhōu yì jiàn chén hòu zhě zhōu tài shǐ yě

这句话大意是:其少也,周内史有以《周易》见陈侯者,(周太史也。

chén hóu shǐ shì zhī yù guān zhī fǒu

这句话大意是:)陈侯使筮之,遇观之否。

yuē shì wèi guān guó zhī guāng lì yòng bīn yú wáng

这句话大意是:曰:"是谓'观国之光,利用宾于王。

cǐ qí dài chén yǒu guó hu

这句话大意是:'此其代陈有国吗?

bù zài cǐ qí zài yì guó hu

这句话大意是:不在此,其在异国吗?

fēi zài qí shēn zài qí zǐ sūn

这句话大意是:非在其身,在其子孙。

guāng yuǎn ér zì tā yǒu yào zhě yě

这句话大意是:光,远而自他有耀者也。

kūn tǔ yě

这句话大意是:坤,土也;。

xùn fēng yě

这句话大意是:巽,风也;。

qián tiān yě

这句话大意是:干,天也。

fēng wèi tiān wū tǔ shàng shān yě

这句话大意是:风为天于土上,山也。

xùn biàn wéi qián gù yuē fēng wèi tiān

这句话大意是:(巽变为干,故曰风为天。

zì èr zhì sì yǒu gèn xiàng gèn wéi shān yě

这句话大意是:自二至四有艮象,艮为山也。

yǒu shān zhī cái ér zhào zhī yǐ tiān guāng wū shì hu jū tǔ shàng

这句话大意是:)有山之材,而照之以天光,于是乎居土上。

gù yuē guān guó zhī guāng lì yòng bīn yú wáng

这句话大意是:故曰:'观国之光,利用宾于王'。

tíng shí lǚ bǎi fèng zhī yǐ yù bó tiān dì zhī měi jù yān gù yuē lì yòng bīn yú wáng

现代白话:庭实旅百,奉之以玉帛,天地之美具呢,故曰'利用宾于王'。

gèn wèi mén tíng qián wèi jīn yù kūn wèi bù bó zhū hóu cháo wáng zhèn zhì bì zhī xiàng yě

这句话大意是:(艮为门庭,干为金玉,坤为布帛,诸侯朝王阵贽币之象也。

lǚ chén yě bǎi yán wù bèi yě jǐ yǐ

现代白话:旅,陈也,百言物备也己了。

yóu yǒu guān yān gù yuē qí zài hòu hu

现代白话:)犹有观呢,故曰'其在后乎'。

yīn guān wén yǐ bó zhàn gù yán yóu yǒu guān fēi zài jǐ zhī yán gù zhī zài zǐ sūn yě

这句话大意是:(因观文以博占,故言犹有观非在己之言,故知在子孙也。

fēng xíng ér zhe yú tǔ gù yuē qí zài yì guó hu ruò zài yì guó bì jiāng xìng yě

这句话大意是:)风行而着于土,故曰'其在异国乎',若在异国,必姜姓也。

jiāng tài yuè zhī hòu yě

这句话大意是:姜,太岳之后也。

shān yuè zé pèi tiān wù mò néng liǎng dà

这句话大意是:山岳则配天,物莫能两大。

chén shuāi cǐ qí chāng hu

这句话大意是:陈衰,此其昌吗?

biàn ér xiàng gèn gù zhī dāng jiān wū tài yuè zhī hòu yě

这句话大意是:"(变而象艮,故知当尖于太岳之后也。

de tài yuè zhī quán zé yǒu pèi tiān zhī dà gōng gù zhī chén bì shuāi yě

这句话大意是:得太岳之权,则有配天之大功,故知陈必衰也。

yòu mǐn gōng yuē jìn xiàn gōng yǐ wèi cì bì wàn bo yǎn yuē bì wàn zhī hòu bì dà

这句话大意是:又《闵公》曰:晋献公以魏赐毕万,卜偃曰:"毕万之后必大。

bo yǎn jìn zhǎng bo dài fū yě

这句话大意是:(卜偃,晋掌卜大夫也。

wàn yíng shù yě

这句话大意是:)万,盈数也。

wèi dà míng yě

这句话大意是:魏,大名也。

yǐ shì shǐ shǎng tiān qǐ zhī yǐ

现代白话:以是始赏,天启之了。

tiān zǐ yuē zhào mín zhū hóu yuē wàn mín

现代白话:天孔子说兆民,诸侯曰万民。

jīn míng zhī dà yǐ cóng yíng shù qí bì yǒu zhòng

这句话大意是:今名之大,以从盈数,其必有众。

chū bì wàn shì shì wū jìn yù tún zhī bǐ

这句话大意是:"初,毕万筮仕于晋,遇屯之比。

xīn liáo zhàn zhī yuē jí

这句话大意是:辛廖占之,曰:"吉。

xīn liáo jìn dài fū yě

这句话大意是:(辛廖,晋大夫也。

zhūn gù bǐ rù jí shú dà yān

现代白话:)屯固比入,吉孰大呢?

qí bì fán chāng

这句话大意是:其必蕃昌。

zhèn wèi tǔ chē cóng mǎ zú jū zhī xiōng zhǎng zhī mǔ fù zhī zhòng guī zhī

这句话大意是:震为土,车从马,足居之,兄长之,母覆之,众归之。

liù tǐ bù kě yì hé ér néng gù ān ér néng shā cǐ gōng hóu zhī guà yě

这句话大意是:六体不可易,合而能固,安而能煞,此公侯之卦也。

gōng hóu zhī zǐ sūn bì fù qí shǐ

这句话大意是:公侯之子孙,必复其始。

yòu mǐn gōng yuē chéng jì zhī jiāng shēng yě huán gōng shǐ bo

这句话大意是:又《闵公》曰:成季之将生也,桓公使卜。

chu qiū zhī fù bo zhī yuē nán yě

这句话大意是:楚丘之父卜之,曰:"男也。

qí míng yuē you zài gōng zhī yòu

这句话大意是:其名曰友,在公之右。

zài yǒng hé yòng shì

这句话大意是:(在蛹涸用事。

jiān yú liǎng shè wèi gōng shì fǔ

这句话大意是:)间于两社,为公室辅。

liǎng shè tóng shè háo shè yě

这句话大意是:(两社,同社、毫社也。

liǎng shè zhī jiān cháo tíng zhí zhèng suǒ zài

这句话大意是:两社之间,朝廷执政所在。

jì shì wáng zé lǔ bù chāng

这句话大意是:)季氏亡,则鲁不昌。

yòu shì zhī yù dà yǒu zhī qián yuē tóng fù yú fù jìng rú jūn suǒ

这句话大意是:"又筮之,遇大有之干,曰:"同复于父,敬如君所。

jí shēng yǒu wén zài qí shǒu yuē you suì yǐ mìng zhī

这句话大意是:"及生,有文在其手曰友,遂以命之。

yòu xī shàng yuē qín bó fá jìn bo tú fú rǒng zhī jí

这句话大意是:又《僖上》曰:秦伯伐晋,卜徒弗冗之,吉。

shè hé hóu chē bài

这句话大意是:"涉河,侯车败。

jí zhī

这句话大意是:"诘之。

qín bó shè hé zé jìn hóu běn bài zé qín bó bù jiě wèi bài zài jǐ gù jí zhī

这句话大意是:(秦伯涉河,则晋侯本败,则秦伯不解,谓败在己,故诘之。

duì yuē nǎi dà jí yě

这句话大意是:)对曰:"乃大吉也。

sān bài bì huò jìn jūn

这句话大意是:三败必获晋君。

qí guà yù gǔ yuē qiān shèng sān qù sān qù zhī yú huò qí xióng hú

这句话大意是:其卦遇蛊,曰:'千乘三去,三去之馀,获其雄狐。

fu hú gǔ bì qí jūn yě

这句话大意是:'夫狐《蛊》,必其君也。

wū zhōu yì guà lì shè rén chuān wǎng yǒu shì yě yì qín shèng jìn zhī guà yě

这句话大意是:(于《周易》卦,利涉人川往有事也,亦秦胜晋之卦也。

jīn cǐ suǒ yán gài bǔ shì shū zá cí yǐ hú chóng wèi jūn qí yì yù yǐ yù jìn huì gōng qí xiàng wèi wén

这句话大意是:今此所言,盖卜筮书杂辞以狐虫为君,其义欲以喻晋惠公,其象未闻。

gǔ zhī zhēn fēng yě

这句话大意是:)蛊之贞,风也。

qí huǐ shān yě

这句话大意是:其悔,山也。

nèi guà wèi zhēn wài guà wèi huǐ

这句话大意是:(内卦为贞,外卦为悔。

suì yún qiū yǐ wǒ luò qí shí ér qǔ qí cái suǒ yǐ kè yě

现代白话:)岁云秋了,我落其实,而取其材,所以克也。

jīn suì jǐ qiū fēng chuī luò shān mù zhī shí zé wéi rén suǒ qǔ

这句话大意是:(今岁己秋风吹落山木之实,则为人所取。

shí luò cái wáng bù bài hé dài

这句话大意是:)实落材亡,不败何待?

sān bài jí hán

这句话大意是:"三败及韩。

jìn hóu běn sān huài yě

这句话大意是:(晋侯本三坏也。

yòu yuē chū jìn xiàn gōng shì jià bó zhěn wū qín yù guī mèi zhī kuí

这句话大意是:又曰:初,晋献公筮嫁伯姫于秦,遇归妹之暌。

shǐ sū zhàn zhī yuē bù jí

这句话大意是:史苏占之,曰:"不吉。

qí yáo yuē shì kuī yáng yì wú xuè yě

这句话大意是:其繇曰:'士刲羊,亦无血也;。

nǚ chéng kuāng yì wú kuàng yě

这句话大意是:女承筐,亦无贶也。

zhōu yì guī mèi shàng liù yáo cí yě

这句话大意是:(《周易》归妹上六爻辞也。

mì xuè yě

这句话大意是:谧,血也;。

kuàng cì yě

这句话大意是:贶,赐也。

kuī yáng shì zhī gōng

这句话大意是:刲羊,士之功;。

chéng kuāng nǚ zhī lì yě

这句话大意是:承筐,女之力也。

lí wèi zhōng nǚ zhèn wèi cháng nán gù chēng shàng nǚ yě

这句话大意是:离为中女,震为长男,故称上女也。

xī lín zé yán bù kě cháng yě

这句话大意是:)西邻责言,不可偿也。

jiāng jià nǚ wū xi ér yù bù jí zhī guà gù zhī yǒu zé ràng zhī yán bù kě fǎ cháng yě

这句话大意是:(将嫁女于西而遇不吉之卦,故知有责让之言,不可法偿也。

guī mèi zhī kuí yóu wú xiāng yě

这句话大意是:)归妹之暌,犹无相也。

guī mèi nǚ jià zhī guà yě

这句话大意是:'(归妹,女嫁之卦也。

kuí guāi lí zhī xiàng gù yuē wú xiāng xiāng zhù yě

这句话大意是:暌,乖离之象,故曰无相相助也。

zhèn zhī lí yì lí zhī zhèn wèi léi wèi huǒ wèi yíng bài zhěn

这句话大意是:)震之离,亦离之震,为雷为火,为嬴败姫。

chē shuō qí fù huǒ fén qí qí bù lì xíng shī bài yú zōng qiū

这句话大意是:车说其輹,火焚其旗,不利行师,败于宗丘。

guī mèi kuí gū kòu zhāng zhī hú

这句话大意是:《归妹》《暌》孤,寇张之弧。

zhí qí cóng gū liù nián qí bū táo guī qí guó ér qì qí jiā míng nián qí sǐ wū gāo liáng zhī xū

这句话大意是:侄其从姑,六年其逋,逃归其国,而弃其家,明年其死于高梁之虚。

jí huì gōng zhī zài qín yuē xiān jūn ruò cóng shǐ sū zhī zhàn wú bù jí cǐ fu

现代白话:"及惠公之在秦,曰:"先君若从史苏之占,我不及此夫!

hán jiǎn shì yuē guī xiàng yě

这句话大意是:"韩简侍曰:"龟,象也;。

shì shù yě

这句话大意是:筮,数也。

wù shēng ér hòu yǒu xiàng xiàng ér hòu yǒu zī zī ér hòu yǒu shù

这句话大意是:物生而后有象,象而后有滋,滋而后有数。

xiān jūn zhī bài dé qí kě shǔ hu

这句话大意是:先君之败德,其可数吗?

shǐ sū shì zhàn wù cóng hé yì

这句话大意是:史苏是占,勿从何益?

yòu xī zhōng yuē hú yǎn yán wū jìn hóu yuē qiú zhū hóu mò rú qín wáng

这句话大意是:又《僖中》曰:狐偃言于晋侯曰:"求诸侯莫如勤王。

zhū hóu xìn zhī qiě dà yì yě

这句话大意是:诸侯信之,且大义也。

jì wén zhī yè ér xìn xuān wū zhū hóu jīn wèi kě yǐ

现代白话:继文之业,而信宣于诸侯,今为可了。

shǐ bo yǎn bo zhī

这句话大意是:"使卜偃卜之。

yuē jí

这句话大意是:曰:"吉。

yù huáng dì zhàn wū bǎn quán zhī zhào

这句话大意是:遇黄帝战于阪泉之兆。

gōng yuē wú bù kān yě

现代白话:"公曰:"我不堪也。

duì yuē zhōu lǐ wèi gǎi jīn zhī wáng gǔ zhī dì yě

这句话大意是:"对曰:"周礼未改,今之王,古之帝也。

gōng yuē shì zhī

这句话大意是:"公曰:"筮之。

yù dà yǒu zhī kuí yuē jí yù gōng yòng xiǎng wū tiān zǐ zhī guà

这句话大意是:"遇大有之暌,曰:"吉,遇公用享于天子之卦。

zhàn kè ér wáng xiǎng jí shú dà yān

现代白话:战克而王飨,吉孰大呢?

qiě shì guà yě tiān wèi zé yǐ dāng rì tiān zǐ jiàng xīn yǐ nì gōng bù yì kě hu

现代白话:且是卦也,天为泽以当日,天子降心以逆公,不是也很可吗?

dà yǒu qù kuí ér fù

这句话大意是:大有去暌而复。

yì qí suǒ yě

这句话大意是:亦其所也。

yòu chéng xià yuē jìn chu jiāng zhàn miáo bēn huáng yán wū jìn hóu yuē chu zhī liáng zài qí zhōng jūn wáng zú ér jǐ

这句话大意是:又《成下》曰:晋楚将战,苗贲皇言于晋侯曰:"楚之良,在其中军王族而己。

qǐng fēn liáng yǐ jī qí zuǒ yòu ér sān jūn cuì wū wáng zú bì dà bài zhī

这句话大意是:请分良以击其左右,而三军萃于王卒,必大败之。

gōng yuē shì zhī

这句话大意是:"公曰:"筮之。

shǐ yuē jí

这句话大意是:"史曰:"吉。

qí guà yù fù yuē nán guó cù shè qí yuán wáng zhōng jué mù

这句话大意是:其卦遇《复》,曰:'南国蹙,射其元王,中厥目。

xià yáng zhǎng zhī guà yáng qì qǐ zǐ nán xíng tuī yīn gù yuē nán guó cù yě nán guó cù shì zé lí shòu qí jiù

这句话大意是:'(夏阳长之卦,阳气起子,南行推阴,故曰南国蹙也,南国蹙势则离授其咎。

lí wèi zhū hóu yòu wèi rì yáng qì jī nán fēi shī zhī xiàng gù yuē shè qí yuán

这句话大意是:离为诸侯,又为日,阳气激南,飞失之象,故曰射其元。

guó cù wáng shāng bù bài hé dài

这句话大意是:)国蹙王伤,不败何待?

gōng cóng zhī

这句话大意是:"公从之。

yòu xiāng jiǔ yuē mù jiāng hōng yú dōng gōng

这句话大意是:又《襄九》曰:穆姜薨于东宫。

tài zǐ gōng yě

这句话大意是:(太子宫也。

mù jiāng jiāo yín qiáo rú yù fèi chéng gōng xǐ cóng jū dōng gōng

这句话大意是:穆姜娇淫侨如,欲废成公,徙从居东宫。

shì zài chéng shí liù nián

这句话大意是:事在《成十六年》。

shǐ wǎng ér shì zhī yù gèn zhī bā

这句话大意是:)始往而筮之,遇艮之八。

gèn xià gèn shàng gèn

这句话大意是:(艮下艮上,艮。

zhōu lǐ tài bǔ zhǎng sān yì rán zé zá yòng lián shān guī cáng zhōu yì qí èr yì jiē wáng yǐ bā wèi zhàn gù yán yù gèn zhī bā yě

这句话大意是:《周礼》太卜掌三易,然则杂用连山、归藏、周易,其二易皆亡,以八为占,故言遇艮之八也。

shǐ yuē shì wèi gèn zhī suí xiāng xià duì shàng suí

这句话大意是:)史曰:"是谓艮之随,(襄下兑上,随。

shǐ yí zhàn yì yù bā wèi bù lì gù gèng yǐ zhōu yì zhàn biàn yáo de suí guà ér lùn zhī

这句话大意是:史疑占易,遇八为不利,故更以《周易》占变爻得随卦而论之。

suí qí chū yě shǐ wèi suí fēi xián gù zhī guà

这句话大意是:)随其出也,(史谓随非闲固之卦。

jūn bì sù chū

这句话大意是:)君必速出!

jiāng yuē wáng

这句话大意是:"姜曰:"亡!

wáng wěi yì

这句话大意是:(亡,尾蘙。

shì wū zhōu yì yuē suí yuán hēng lì zhēn wú jiù

这句话大意是:)是于《周易》曰:'《随》,元亨利贞,无咎。

yuán tǐ zhī zhǎng yě

这句话大意是:'元,体之长也。

hēng jiā zhī huì yě

这句话大意是:亨,嘉之会也。

lì yì zhī hé yě

这句话大意是:利,义之和也。

zhēn shì zhī gàn yě

这句话大意是:贞,事之干也。

tǐ rén zú yǐ cháng rén jiā huì zú yǐ hé lǐ lì wù zú yǐ hé yì zhēn gù zú yǐ gàn shì

这句话大意是:体仁足以长人,嘉会足以合礼,利物足以和义,贞固足以干事。

rán gù bù kě wū yě shì yǐ suī suí wú jiù

这句话大意是:然故不可诬也,是以虽随无咎。

jīn wǒ fù rén ér yǔ wū luàn gù zài xià wèi fù rén bēi yú zhàng fū

这句话大意是:今我妇人,而与于乱,固在下位(妇人卑于丈夫。

ér yǒu bù rén bù kě wèi yuán

这句话大意是:)而有不仁,不可谓元。

bù jìng guó jiā bù kě wèi hēng

这句话大意是:不靖国家,不可谓亨。

zuò ér hài shēn bù kě wèi lì

这句话大意是:作而害身,不可谓利。

qì wèi ér jiāo jiāo yín zhī bié míng

这句话大意是:弃位而姣,(姣,淫之别名。

bù kě wèi zhēn

这句话大意是:)不可谓贞。

yǒu sì dé zhě suī suí ér wú jiù

这句话大意是:有四德者,虽随而无咎。

wǒ jiē wú zhī qǐ suí yě zāi

现代白话:我皆无之,岂随也啊?

wǒ zé qǔ è néng wú jiù hu

这句话大意是:我则取恶,能无咎吗?

bì sǐ wū cǐ fú dé chū yǐ

现代白话:必死于此,弗得出了。

yòu xiāng èr shí wǔ yuē qí táng gōng zhī qī dōng guō yǎn zhī dì yě

这句话大意是:又《襄二十五》曰:齐棠公之妻,东郭偃之娣也。

táng gōng qí táng yì dài fū kě yě

这句话大意是:(棠公,齐棠邑大夫可也。

yǎn chén cuī wǔ zi

这句话大意是:)偃臣崔武子。

táng gōng sǐ yǎn yù wǔ zi yǐ diào yān jiàn táng jiāng ér měi zhī shǐ yǎn qǔ zhī

现代白话:棠公死,偃御武子以吊呢,见棠姜而美之,使偃娶之。

wèi jǐ qǔ yě

这句话大意是:(为己娶也。

yǎn yuē nán nǚ biàn xìng

这句话大意是:)偃曰:"男女辩姓。

jīn jūn chū zì dīng chén chū zì huán bù kě

这句话大意是:今君出自丁,臣出自桓,不可。

wǔ zi shì zhī yù kùn zhī dà guò shǐ jiē yuē jí

这句话大意是:"武子筮之,遇困之大过,史皆曰:"吉。

shì chén wén zi yuē fu cóng fēng kǎn wèi zhōng nán gù yuē fu yě

这句话大意是:"示陈文子,曰:"夫从风(坎为中男,故曰夫也。

biàn ér wèi xùn gù yuē cóng fēng yě

这句话大意是:变而为巽,故曰从风也。

fēng yǔn qī bù kě qǔ yě

这句话大意是:)风陨,妻不可娶也。

fēng néng yǔn luò biàn yǔn luò gù bù kě yě

这句话大意是:(风能陨落,变陨落,故不可也。

qiě qí yáo yuē kùn yú shí jù yú jí lí

这句话大意是:)且其繇曰:'困于石,据于蒺藜;。

rù yú qí gōng bú jiàn qí qī xiōng

这句话大意是:入于其宫,不见其妻,凶。

yòng liù rén dǎng cí yě

这句话大意是:'(用六仁党辞也。

kùn yú shí wǎng bù jì yě

这句话大意是:)困于石,往不济也;。

jù yú jí lí suǒ shì shāng yě

这句话大意是:据于蒺藜,所恃伤也;。

rù yú qí gōng bú jiàn qí qī xiōng wú suǒ guī yě

这句话大意是:入于其宫,不见其妻,凶,无所归也。

cuī zǐ yuē lí yě hé hài

现代白话:"崔孔子说:"嫠也,何害?

xiān fū dāng zhī yǐ

现代白话:先夫当之了。

guǎ fù yuē lí

这句话大意是:"(寡妇曰嫠。

yán táng gōng jǐ dāng cǐ xiōng yě

这句话大意是:言棠公己当此凶也。

suì qǔ zhī

这句话大意是:)遂取之。

yòu zhāo wǔ yuē chū mù zi zhī shēng yě zhuāng shū yǐ zhōu yì shì zhī zhuāng shū mù zǐ fù de chén yě

这句话大意是:又《昭五》曰:初,穆子之生也,庄叔以《周易》筮之,(庄叔,穆子父得臣也。

yù míng yí zhī qiān

这句话大意是:)遇明夷之谦。

yǐ shì bo chu qiū chu qiū bǔ rén xìng míng yě

这句话大意是:以示卜楚丘,(楚丘,卜人姓名也。

chu qiū yuē shì jiāng xíng xíng chū bēn yě

这句话大意是:)楚丘曰:"是将行,(行,出奔也。

ér guī wèi zi sì

这句话大意是:)而归为子祀。

qín jì sì yě

这句话大意是:(秦祭祀也。

yǐ chán rén rù qí míng yuē niú zú yǐ něi sǐ

这句话大意是:)以谗人入,其名曰牛,卒以馁死。

míng yí rì yě

这句话大意是:《明夷》日也。

rì yǐ shù shí gù yǒu shí shí yì dāng shí wèi

这句话大意是:日以数十,故有十时,亦当十位。

zì wáng yǐ xià qí èr wèi gōng qí sān wèi qīng

这句话大意是:自王已下,其二为公,其三为卿。

rì shàng qí zhōng shí rì wèi èr dàn rì wèi sān

这句话大意是:日上其中,食日为二,旦日为三。

míng yí zhī qiān míng ér wèi róng qí dāng dàn hu

这句话大意是:明夷之谦,明而未融,其当旦乎!

gù yuē wèi zi sì

这句话大意是:故曰'为子祀'。

rì zhī qiān dāng niǎo gù yuē míng yí yú fēi míng ér wèi róng gù yuē chuí qí yì

这句话大意是:日之《谦》当鸟,故曰'明夷于飞,明而未融,故曰垂其翼。

xiàng rì zhī dòng gù yuē jūn zǐ yú xíng

现代白话:象日之动,故曰'有德行的人于行'。

dāng sān zài dàn gù yuē sān rì bù shí

这句话大意是:当三在旦,故曰'三日不食'。

lí huǒ yě

这句话大意是:离,火也。

gèn shān yě

这句话大意是:艮,山也。

lí wèi huǒ huǒ fén shān shān bài

这句话大意是:离为火,火焚山,山败。

wū rén wéi yán

这句话大意是:于人为言。

bài yán wèi chán gù yuē yǒu yōu wǎng zhǔ rén yǒu yán yán bì chán yě

这句话大意是:败言为谗,故曰'有攸往主人有言'言必谗也。

chún lí wèi niú shì luàn chán shèng shèng jiāng shì lí shān fén zé lí shèng

这句话大意是:纯《离》为牛,世乱谗胜,胜将适《离》,(山焚则离胜。

gù yuē qí míng yuē niú

这句话大意是:)故曰'其名曰牛'。

qiān bù zú fēi bù xiáng chuí bù jùn yì bù guǎng gù yuē qí wèi zi hòu hu

这句话大意是:谦不足,飞不翔,垂不峻,翼不广,故曰'其为子后乎'。

wú zǐ yà qīng yě yì shǎo bù zhōng

现代白话:我子,亚卿也,抑少不终。

yòu yuē wèi xiāng gōng bì rén zhōu è shàng yīn zhōu xià yīn hé

这句话大意是:又曰:卫襄公嬖人婤姶(上音周,下音阖。

shēng zǐ míng zhī yuē yuán

这句话大意是:)生子,名之曰元。

kǒng chéng zi yǐ zhōu yì shì zhī yuē yuán shàng xiǎng wèi guó zhǔ qí shè jì

这句话大意是:孔成子以《周易》筮之,曰:"元尚享卫国,主其社稷。

yù tún yòu yuē yú shàng lì zhí shàng kè jiā zhī

这句话大意是:"遇屯,又曰:"余尚立絷,尚克嘉之。

yù tún zhī bǐ yǐ shì shǐ cháo shǐ cháo yuē yuán hēng yòu hé yí yān

现代白话:"遇屯之《比》,以示史朝,史朝曰:"元亨,又何疑呢!

chéng zǐ yuē fēi zhǎng zhī wèi hu

现代白话:"成孔子说:"非长之谓吗?

duì yuē kāng shū míng zhī kě wèi zhǎng yǐ

现代白话:"对曰:"康叔名之,可谓长了。

mèng fēi rén yě jiāng bù liè wū zōng bù kě wèi zhǎng

这句话大意是:孟非人也,将不列于宗,不可谓长。

qiě qí yáo yuē lì jiàn hóu

这句话大意是:且其繇曰'利建侯'。

cí jí hé jiàn chuò fēi cí yě

这句话大意是:词吉,何建h啜非词也。

èr guà jiē yún zi qí jiàn zhī

这句话大意是:二卦皆云,子其建之!

kāng shū mìng zhī èr guà gào zhī

这句话大意是:康叔命之,二卦告之。

shì xí wū mèng wǔ wáng suǒ yòng yě fú cóng hé wèi

这句话大意是:筮袭于梦,武王所用也,弗从何为?

yòu zhāo shí èr yuē nán kuǎi zhī jiāng pàn yě méi shì zhī yù kūn zhī bǐ yuē huáng cháng yuán jí

这句话大意是:又《昭十二》曰:南蒯之将叛也,枚筮之,遇坤之比,曰:"黄裳元吉。

yǐ wéi dà jí yě

这句话大意是:"以为大吉也。

shì zǐ fú huì bó yuē jí yù yǒu shì hé rú

现代白话:示子服惠伯,曰:"即欲有事,怎么样?

huì bó yuē wú cháng xué cǐ yǐ zhōng xìn zhī shì zé kě bù rán bì bài

现代白话:"惠伯曰:"我尝学此了,忠信之事则可,不然必败。

wài jiāng nèi wēn zhōng yě

这句话大意是:外强内温,忠也;。

hé yǐ lǜ zhēn xìn yě gù yuē huáng cháng yuán jí

这句话大意是:和以率贞,信也:故曰'黄裳元吉'。

huáng zhōng zhī sè yě

这句话大意是:黄,中之色也;。

shang xià zhī shì yě

这句话大意是:裳,下之饰也;。

yuán shàn zhī zhǎng yě

这句话大意是:元,善之长也。

zhōng bù zhōng bù dé qí sè

这句话大意是:中不忠,不得其色。

xià bù gòng bù dé qí shì

这句话大意是:下不共,不得其饰。

shì bù shàn bù dé qí jí

这句话大意是:事不善,不得其极。

wài nèi chàng hé wèi zhōng lǜ shì yǐ xìn wèi gòng gōng yǎng sān dé wéi shàn fēi cǐ sān zhě fú dāng

这句话大意是:外内倡和为忠,率事以信为共,供养三德为善,非此三者弗当。

qiě fú yì bù kě yǐ zhàn xiǎn jiāng hé shì yě

现代白话:且夫《易》,不能够占险,将何事也?

qiě kě shì hu

这句话大意是:且可饰吗?

zhōng měi néng huáng shàng měi wèi yuán xià měi zé shang

这句话大意是:中美能黄,上美为元,下美则裳。

cān chéng kě shì yóu yǒu quē yě

这句话大意是:参成可筮,犹有阙也。

shì suī jí wèi yě

这句话大意是:筮虽吉,未也。

yòu āi xià yuē wèi hóu mèng yú běi gōng jiàn rén dēng kūn wú zhī guān bèi fā běi miàn ér zào yuē dēng cǐ kūn wú zhī xū mián mián shēng zhī guā

现代白话:又哀下曰:卫侯梦于北宫,见人登昆我之观,被发北面而躁曰:"登此昆我之虚,绵绵生之瓜。

yú wèi hún liáng fū jiào tiān wú gū

这句话大意是:余为浑良夫,叫天无辜。

gōng qīn shì zhī xū mí shè zhàn zhī yuē bù hài

这句话大意是:"公亲筮之,(胥弥赦占之曰不害。

yǔ zhī yì tián zhī ér táo bèn sòng

这句话大意是:)与之邑,寘之,而逃奔宋。

wèi hóu zhēn bǔ qí yáo yuē rú yú kuī wěi héng liú ér fāng yáng

这句话大意是:卫侯贞卜,其繇曰:"如鱼窥尾,衡流而方羊。

yì yān dà guó miè zhī jiāng wáng

现代白话:裔呢大国,灭之将亡。

hé mén sāi dòu nǎi zì hòu yú

这句话大意是:阖门塞窦,乃自后逾。

yòu yuē bā rén fá chu wéi yōu

这句话大意是:又曰:巴人伐楚,围鄾。

chū yòu sī mǎ zi guó zhī bo yě guān zhān yuē rú zhì

这句话大意是:初,右司马子国之卜也,观瞻曰:"如志。

gù mìng zhī

这句话大意是:"故命之。

jí ba shī zhì jiāng bo shuài wáng yuē níng rú zhì hé bo yān

现代白话:及巴师至,将卜帅,王曰:"宁如志,何卜呢?

shǐ shuài shī ér xíng bài ba shī yú yōu gù fēng zǐ guó wū xī

这句话大意是:"使帅师而行,败巴师于鄾,故封子国于析。

jūn zǐ yuē huì wáng zhī zhì

现代白话:君孔子说:"惠王知志。

xià shū yuē guān zhàn wéi xiān bì zhì kūn mìng yú yuán guī

这句话大意是:《夏书》曰:'官占,惟先蔽志,昆命于元龟。

qí shì zhī wèi hu

这句话大意是:'其是之谓吗?

zhì yuē shèng wáng bù fán bǔ shì

这句话大意是:《志》曰:'圣王不烦卜筮。

huì wáng qí yǒu yān

现代白话:'惠王其有呢。

yòu yuē jìn xún yáo fá qí

这句话大意是:又曰:晋荀瑶伐齐。

jiāng zhàn cháng wǔ zi qǐng bo

这句话大意是:将战,长武子请卜。

zhī bó yuē jūn gào yú tiān zǐ ér bo zhī yǐ shǒu guī wū zōng tiāo jí yǐ

现代白话:知伯曰:"君告于天子,而卜之以守龟于宗祧,吉了。

wú yòu hé bo yān

现代白话:我又何卜呢?

qiě qí rén qǔ wǒ yīng qiū jūn mìng yáo fēi gǎn yào wǔ yě zhì yīng qiū yě

这句话大意是:且齐人取我英丘,君命瑶,非敢燿武也,治英丘也。

yǐ cí fá zuì zú yǐ hé bì bo

现代白话:以辞伐罪足了,何必卜?

zhōu yì xì cí shàng yuē dà yǎn zhī shù wǔ shí qí yòng sì shí yǒu jiǔ

这句话大意是:《周易系辞上》曰:大衍之数五十,其用四十有九。

wáng bì yuē yǎn tiān dì zhī shù suǒ lài zhě wǔ shí yě

这句话大意是:(王弼曰:演天地之数,所赖者五十也。

qí yòng sì shí yǒu jiǔ zé qí yī bù yòng ér yòng yǐ zhī tōng fēi shù ér shù yǐ zhī chéng

这句话大意是:其用四十有九,则其一不用而用,以之通,非数而数,以之成。

sī yì zhī dà jí yě sì shí yǒu jiǔ shù zhī jí yě

这句话大意是:斯易之大极也,四十有九,数之极也。

guài wú bù kě yǐ wú míng bì yīn yú yǒu gù cháng yú yǒu wù zhī jí ér bì míng qí suǒ yóu zhī zōng yě

现代白话:夬无不能够无明,必因于有,故常于有物之极,而必明其所由之宗也。

fēn ér wèi èr yǐ xiàng liǎng guà yī yǐ xiàng sān shé zhī yǐ sì yǐ xiàng sì shí guī qí wū lè yǐ xiàng rùn wǔ suì zài rùn gù zài lè ér hòu guà

这句话大意是:)分而为二以象两,挂一以象三,揲之以四以象四时,归奇于扐以象闰,五岁再闰,故再扐而后挂。

qí fán sì shé zhī yú bù zú fù shé zhě yě

这句话大意是:(奇凡四,揲之余不足,复揲者也。

fēn ér wèi èr jì shé zhī yú hé guà yú yī gù yuē zài lè ér hòu guà fán rùn shí jiǔ nián qī rùn wèi yī zhāng wǔ suì zài rùn zhě èr gù lüè jǔ qí fán yě

这句话大意是:分而为二,既揲之,余合挂于一,故曰再扐而后挂,凡闰,十九年七闰为一章,五岁再闰者二,故略举其凡也。

tiān shù wǔ wǔ qí yě

这句话大意是:)天数五,(五,奇也。

dì shù wǔ wǔ qí hé wéi èr shí wǔ

这句话大意是:)地数五,(五奇合为二十五。

wǔ wèi xiāng de ér gè yǒu hé

这句话大意是:)五位相得而各有合。

tiān shù èr shí yǒu wǔ dì shù sān shí

这句话大意是:天数二十有五,地数三十。

wǔ ǒu hé wèi sān shí

这句话大意是:(五耦合为三十。

fán tiān dì zhī shù wǔ shí yǒu wǔ cǐ suǒ yǐ chéng fēng huà ér xíng guǐ shén yě

这句话大意是:)凡天地之数五十有五,此所以成蜂化而行鬼神也。

biàn huà yǐ cǐ chéng guǐ shén yǐ cǐ xíng

这句话大意是:(变化以此成,鬼神以此行。

qián zhī cè èr bǎi yī shí yǒu liù yīn yáo liù yī yáo sān shí liù cè liù yáo èr bǎi yī shí liù cè

这句话大意是:)《干》之策二百一十有六,(阴爻六,一爻三十六策,六爻二百一十六策。

kūn zhī cè bǎi sì shí yǒu sì yīn yáo liù yī yáo èr shí sì cè liù yáo bǎi sì shí sì cè

这句话大意是:)《坤》之策百四十有四,(阴爻六,一爻二十四策,六爻百四十四策。

fán sān bǎi yǒu liù shí

这句话大意是:)凡三百有六十。

dāng qī zhī rì èr piān zhī cè wàn yǒu yī qiān wǔ bǎi èr shí dāng wàn wù zhī shù yě

这句话大意是:当期之日,二篇之策,万有一千五百二十,当万物之数也。

èr piān sān bǎi bā shí sì yáo yīn yáng gè bàn hé wàn yī qiān wǔ bǎi èr shí cè

这句话大意是:(二篇三百八十四爻,阴阳各半,合万一千五百二十策。

shì gù sì yíng ér chéng yì fēn ér wèi èr yǐ xiàng liǎng yī yíng yě guà yī yǐ xiàng sān èr yíng yě

这句话大意是:)是故四营而成《易》,(分而为二以象两,一营也,卦一以象三,二营也。

shé zhī yǐ sì sān yíng yě

这句话大意是:揲之以四,三营也。

guī qí yú lè sì yíng yě

这句话大意是:归奇于扐,四营也。

shí yǒu bā biàn ér chéng guà bā guà ér xiǎo chéng

这句话大意是:)十有八变而成卦,八卦而小成。

yǐn ér shēn zhī shēn zhī liù shí sì guà

这句话大意是:引而伸之,(伸之六十四卦。

chù lèi ér cháng zhī tiān xià zhī néng shì bì yǐ

现代白话:)触类而长之,天下之能事毕了。

xiǎn dào xiǎn míng yě

这句话大意是:显道(显,明也。

shén dé xíng yóu shén yǐ chéng qí yòng

这句话大意是:)神德行,(由神以成其用。

shì gù kě yǔ chóu zuò kě yǔ yòu shén yǐ

现代白话:)是故可与酬酢,可与祐神了。

kě yǐ yìng duì wàn wù zhī qiú zhù chéng shén huà zhī gōng yě chóu zuò yìng duì yě

现代白话:(能够应对万物之求,助成神化之功也,酬酢,应对也。

yòu yuē shī zhī dé yuán ér shén guà zhī dé fāng yǐ zhī

这句话大意是:又曰:蓍之德圆而神,卦之德方以知。

shén yǐ zhī lái zhī yǐ cáng wǎng

这句话大意是:神以知来,知以藏往。

tàn zé suǒ yǐn gōu shēn zhì yuǎn yǐ dìng tiān xià zhī jí xiōng chéng tiān xià zhī wěi wěi zhě mò dà hu shī guī

这句话大意是:探赜索隐,钩深致远,以定天下之吉凶,成天下之亹亹者,莫大乎蓍龟。

guī cáng yuē shī mò dà wū běn wéi shàng jí

这句话大意是:《归藏》曰:蓍末大于本,为上吉;。

hāo mò dà wū běn cì jí

这句话大意是:蒿末大于本,次吉;。

jīng mò dà wū běn cì jí

这句话大意是:荆末大于本,次吉;。

jiàn mò dà wū běn cì jí

这句话大意是:箭末大于本,次吉;。

zhú mò dà wū běn cì jí

这句话大意是:竹末大于本,次吉。

shī yī wǔ shén hāo èr sì shén jīng sān sān shén jiàn sì èr shén zhú wǔ yī shén

这句话大意是:蓍一五神,蒿二四神,荆三三神,箭四二神,竹五一神。

shì wǔ fàn jiē cáng wǔ shì zhī shén míng jiē jù yān

现代白话:筮五犯皆藏,五筮之神明皆聚呢。

hóng fàn wǔ xíng chuán yuē ruò fán shù hùn dú huò bù jīng yán shén bù gào yě

这句话大意是:《洪范五行传》曰:若烦数溷渎,或不精严,神不告也。

huò guān guà chá zhào zhàn bù de yě

这句话大意是:或观卦察兆,占不得也。

huò guī bù shén shī bù líng cǐ qí suǒ yǐ guò chà shèng rén bù dé zhuān yòng yě

这句话大意是:或龟不神,蓍不灵,此其所以过差,圣人不得专用也。

guī shì gòng wéi yú rén shén líng bù yòu yě

这句话大意是:龟筮共违于人,神灵不佑也。

hàn shū yuē xuān dì bā yuè yǐn zhòu xíng cí xiào zhāo miào

这句话大意是:《汉书》曰:宣帝八月饮酎行祠孝昭庙。

xiān qū máo tóu jiàn tǐng duò shǒu fú ní zhōng rèn xiàng chéng yǔ chē mǎ jīng

这句话大意是:先驱旄头剑挺堕首拂泥中,刃向乘与车,马惊。

wū shì zhào liáng qiū hè shì zhī yǒu bīng móu bù jí

这句话大意是:于是召梁丘贺筮之,有兵谋,不吉。

shàng hái shǐ yǒu sī xíng cí

这句话大意是:上还,使有司行祠。

shì shí huò shì wài sūn dài jùn tài shǒu rèn xuān zuò móu fǎn zhū xuān zi zhāng wèi gōng chē chéng wáng zài wèi chéng

这句话大意是:是时霍氏外孙代郡太守任宣坐谋反诛,宣子章为公车丞,亡在渭城。

zhōng yè xuán fú rù miào jū láng jiān zhí jǐ lì miào mén dài shàng zhì yù wèi nì shì fā fú zhū

这句话大意是:中夜玄服入庙,居郎间,执戟立庙门,待上至,欲为逆,事发,伏诛。

hòu hàn shū yuē xǔ màn zhě

这句话大意是:《后汉书》曰:许曼者。

rǔ nán píng yú rén yě

现代白话:你南平与人也。

zǔ fù jùn zì jì shān shàn bǔ zhàn zhī shù duō yǒu xiǎn yàn shí rén fāng zhī qián dài jīng fáng

这句话大意是:祖父峻,字季山,善卜占之术,多有显验,时人方之前代京房。

zì yún shǎo cháng dǔ bìng sān nián bù yù nǎi yè tài shān qǐng mìng

这句话大意是:自云少尝笃病,三年不愈,乃谒太山请命。

tài shān zhǔ rén shēng sǐ gù qǐng mìng yě

这句话大意是:(太山主人生死,故请命也。

xíng yù dào shì zhāng jù jūn shòu yǐ fāng shù suǒ zhe yì lín zhì jīn xíng wū dài

这句话大意是:)行遇道士张巨君,授以方术,所着《易林》至今行于代。

màn shǎo chuán jùn xué huán dì shí lǒng xī tài shǒu féng gǔn shǐ bài jùn kāi shòu sì yǒu liǎng chì shé fēn nán běi zǒu

这句话大意是:曼少传峻学,桓帝时,陇西太守冯绲始拜郡,开绶笥,有两赤蛇,分南北走。

gǔn lìng màn shì zhī guà chéng xiàng màn yuē sān suì zhī hòu jūn dāng wèi biān jiāng guān

这句话大意是:绲令曼筮之,卦成象,曼曰:"三岁之后,君当为边将官。

yǒu dōng míng dāng dōng běi xíng sān qiān lǐ

这句话大意是:有东名,当东北行三千里。

fù wǔ nián gèng wéi dà jiàng jūn nán zhēng

这句话大意是:复五年,更为大将军南征。

yán xī yuán nián gǔn chū wèi liáo dōng tài shǒu tǎo xiān bēi

这句话大意是:"延熹元年,绲出为辽东太守,讨鲜卑。

zhì wǔ nián fù bài chē qí jiāng jūn jī wǔ líng mán zéi jiē rú zhàn

这句话大意是:至五年,复拜车骑将军,击武陵蛮贼,皆如占。

qí yú duō cǐ lèi yún

这句话大意是:其馀多此类云。

dōng guān hàn jì yuē pèi xiàn wáng fǔ shàn jīng shì yì

这句话大意是:《东观汉记》曰:沛献王辅善京氏《易》。

yǒng píng wǔ nián jīng shī shǎo yǔ shàng xiǎng yún tái zì zuò guà yǐ zhōu yì lín zhàn zhī qí shū yuē yǐ fēng xué hù dà yǔ jiāng zhì

这句话大意是:永平五年,京师少雨,上飨云台,自作卦,以《周易林》占之,其疏曰:"蚁封穴户,大雨将至。

shàng yǐ wèn fǔ fǔ shàng shū yuē jiǎn gèn xià kǎn shì

这句话大意是:"上以问辅,辅上书曰:"蹇,艮下坎氏。

gèn wéi shān kǎn wèi shuǐ shān chū yún wéi yǔ

这句话大意是:艮为山,坎为水,山出云为雨。

yǐ xuè jū zhī yǔ jiāng zhì gù yǐ yǐ wèi xìng

这句话大意是:蚁穴居,知雨将至,故以蚁为兴。

yòu yuē xiào shùn liáng huáng hòu yǒng jiàn sān nián chūn sān yuè bǐng wǔ xuǎn rù yè tíng xiāng gōng tōng jiàn zhī qú rán jīng hài què zài bài hè yuē cǐ suǒ wèi rì jiǎo yǎn yuè xiāng zhī jí guì chén suǒ wèi cháng jiàn

这句话大意是:又曰:孝顺梁皇后永建三年春三月丙午选入掖庭,相工通见之,瞿然惊骇,却再拜,贺曰:"此所谓日角偃月,相之极贵,臣所未尝见。

tài shǐ bo zhī zhào de shòu fáng

这句话大意是:"太史卜之,兆得"寿房"。

yòu shì zhī de kūn zhī bǐ

这句话大意是:又筮之,得坤之比。

yòu yuē míng dé huáng hòu cháng jiǔ bìng zhì bǔ zhě jiā wèi guà wèn jiù suì suǒ zài

这句话大意是:又曰:明德皇后尝久病,至卜者家为卦,问咎祟所在。

bǔ zhě guà dìng shì shī yǎng tiān tàn xī bǔ zhě nǎi yuē cǐ nǚ míng nián xiǎo jí bì jiāng guì

这句话大意是:卜者卦定释蓍,仰天叹息,卜者乃曰:"此女明年小疾,必将贵。

suì wèi dì fēi bù kě yán yě

这句话大意是:"遂为帝妃,不可言也。

wèi zhì yuē guǎn lù fù wèi lì cáo

这句话大意是:《魏志》曰:管辂父为利漕。

lì cáo mín guō ēn xiōng dì sān rén jiē de bì jí bù zhī hé gù

现代白话:利漕民郭恩兄弟三人皆得躄疾,不知为什么。

shǐ lù shì qí suǒ yóu lù yuē guà zhōng yǒu jūn běn mù zhōng yǒu nǚ guǐ fēi jūn bó mǔ dāng shū mǔ yě

这句话大意是:使辂筮其所由,辂曰:"卦中有君本墓中有女鬼,非君伯母,当叔母也。

xī jī huāng zhī shì dāng yǒu lì qí shù shēng mǐ zhě pái zhe jǐng zhōng zé zé yǒu shēng tuī yī dà shí xià pò qí tóu

这句话大意是:昔饥荒之世,当有利其数升米者,排着井中,啧啧有声,推一大石下,破其头。

gū hún yuān tòng zì sù wū tiān

这句话大意是:孤魂冤痛,自诉于天。

wū shì ēn tì qì fú zuì

这句话大意是:"于是恩涕泣服罪。

yòu yuē guǎn lù wǎng jiàn ān píng tài shǒu wáng jī jī lìng zuò guà

这句话大意是:又曰:管辂往见安平太守王基,基令作卦。

lù yuē dāng yǒu jiàn fù rén shēng yī nán ér duò dì biàn zǒu rù zào zhōng sǐ

这句话大意是:辂曰:"当有贱妇人生一男儿,堕地便走入灶中死。

yòu chuáng shì dāng yǒu yī dà shé xián bǐ xiǎo dà gòng shì xū yú biàn qù

这句话大意是:又床氏当有一大蛇衔笔,小大共视,须臾便去。

yòu wū lái rù shì yǔ yàn gòng dòu yàn sǐ wū qù

这句话大意是:又乌来入室,与燕共斗,燕死乌去。

yǒu cǐ sān guài

这句话大意是:有此三怪。

jī dà jīng wèn qí jí xiōng

这句话大意是:"基大惊,问其吉凶。

lù yuē zhí guān shě jiǔ yuǎn chī mèi wǎng liǎng wèi guài ěr

这句话大意是:辂曰:"直官舍久远,魑魅魍魉为怪耳。

r shēng biàn zǒu fēi néng zì zǒu zhí sòng wú jì zhī yāo jiāng qí rù zào yě

这句话大意是:儿生便走,非能自走,直宋无忌之妖将其入灶也。

dà shé xián bǐ zhí lǎo shū zuǒ ěr

这句话大意是:大蛇衔笔,直老书佐耳。

wū yǔ yàn dòu zhí lǎo líng xià ěr

这句话大意是:乌与燕斗,直老铃下耳。

jīn guà jiàn qí xiàng ér bú jiàn qí xiōng fēi yāo jiù zhī zhēng zì wú suǒ yōu yě

这句话大意是:今卦见其象而不见其凶,非妖咎之征,自无所忧也。

hòu zú wú zuò

这句话大意是:"后卒无座。

yòu yuē guǎn táo lìng zhū gě yuán qiān xīn xīng tài shǒu guǎn lù wǎng zǔ jiàn bīn kè bìng huì

这句话大意是:又曰:馆陶令诸葛原迁新兴太守,管辂往祖饯,宾客并会。

zhī yuán zì qǐ qǔ yàn luǎn fēng cháo zhī zhū zhe wū qì zhōng shǐ shè fù

这句话大意是:之原自起取燕卵、蜂巢、蜘蛛着于器中,使射复。

guà chéng lù yuē dì yī wù hán qì xū biàn yī yú yǔ táng xióng cí yǐ xíng fēn yì chì shū zhāng

这句话大意是:卦成,辂曰:"第一物,含气须变,依于宇堂,雄雌以形分,翼翅舒张。

cǐ yàn luǎn yě

这句话大意是:此燕卵也。

dì èr wù jiā shì dào xuán mén hù zhòng duō cáng jīng yù dú de qiū nǎi huà cǐ fēng kē yě

这句话大意是:弟二物,家室倒悬,门户众多,藏精育毒,得秋乃化,此蜂窠也。

dì sān wù hú sù cháng zú tǔ sī chéng luō xún wǎng qiú shí lì zài hūn yè cǐ zhī zhū yě

这句话大意是:弟三物,觳觫长足,吐丝成罗,寻网求食,利在昏夜,此蜘蛛也。

jǔ zuò jīng tàn

这句话大意是:"举座惊叹。

yòu yuē guǎn lù jǔ xiù cái lì bù shàng shū hé yàn qǐng zhī yuē wén jūn shī yáo shén miào shì wéi zuò yī guà zhī wèi dāng zhì sān gōng bù

这句话大意是:又曰:管辂举秀才,吏部尚书何晏请之,曰:"闻君蓍爻神妙,试为作一卦,知位当至三公不。

yòu wèn yè lián mèng qīng yíng shù shí tóu lái bí shàng qū zhī bù kěn qù yǒu hé yì gù

这句话大意是:"又问:"夜连梦青蝇数十头来鼻上,驱之不肯去,有何意故?

lù yuē fu fēi xiāo tiān xià jiàn niǎo jí qí zài lín shí shèn zé huái wǒ hào yīn kuàng lù xīn fēi cǎo mù bù gǎn bù jìn zhōng

这句话大意是:"辂曰:"夫飞鸮,天下贱鸟,及其在林食椹,则怀我好音,况辂心非草木,不敢不尽忠。

xī yuán kǎi zhī bì zhòng huá xuān cí huì hé zhōu gōng zhī yì chéng wáng zuò ér dài dàn gù néng liú guāng liù hé wàn guó xián níng

这句话大意是:昔元、凯之弼重华,宣慈惠和,周公之翼成,王坐而待旦,故能流光六合,万国咸宁。

cǐ nǎi lǚ dào zhī xiū yìng fēi bǔ shì zhī suǒ míng yě

这句话大意是:此乃履道之休应,非卜筮之所明也。

jīn jūn hòu wèi chóng shān yuè shì ruò léi diàn ér huái dé zhě xiān wèi wēi zhě zhòng dài fēi xiǎo xīn yì yì duō fú zhī rén

这句话大意是:今君侯位重山岳,势若雷电,而怀德者鲜,畏威者众,殆非小心翼翼多福之仁。

yòu bí zhě gèn cǐ tiān zhōng zhī shān chén sōng zhī àn xiāng shū bí wèi tiān zhōng bí yǒu shān xiàng gù yuē tiān zhōng zhī shān

这句话大意是:又鼻者艮,此天中之山,(臣松之案,相书鼻为天中,鼻有山象,故曰天中之山。

gāo ér bù wēi suǒ yǐ zhǎng shǒu guì yě

这句话大意是:)高而不危,所以长守贵也。

jīn qīng yíng chòu è ér jí zhī yān wèi jùn zhě diān qīng háo zhě wáng

现代白话:今青蝇臭恶而集之呢,位峻者颠,轻豪者亡。

bù kě bù sī hài yíng zhī shù shèng shuāi zhī qī

这句话大意是:不可不思害盈之数,盛衰之期。

shì gù shān zài dì zhōng yuē qiān léi zài tiān shàng yuē zhuàng

这句话大意是:是故山在地中曰谦,雷在天上曰壮。

qiān zé póu duō yì guǎ zhuàng zé fēi lǐ bù lǚ

这句话大意是:谦则裒多益寡,壮则非礼不履。

wèi yǒu sǔn jǐ ér bù guāng dà xíng fēi ér bù shāng bài

这句话大意是:未有损己而不光大,行非而不伤败。

yuàn jūn hòu shàng zhuī wén wáng liù yáo zhī zhǐ xià sī ní fù tuàn xiàng zhī yì rán hòu sān gōng kě jué qīng yíng kě qū yě

这句话大意是:愿君侯上追文王六爻之旨,下思尼父彖象之义,然后三公可决,青蝇可驱也。

yòu guǎn lù guò wèi jùn tài shǒu zhōng yù gòng lùn yì yì

这句话大意是:又,管辂过魏郡太守锺毓,共论《易》义。

lù yīn yán bo kě zhī jūn shēng sǐ zhī rì

这句话大意是:辂因言:"卜可知君生死之日。

yù shǐ shì qí shēng rì yuè rú yán wú cuō diē

这句话大意是:"毓使筮其生日月,如言无蹉跌。

yù dà è yuē jūn kě wèi rén yě

这句话大意是:毓大愕曰:"君可畏人也。

mìng yǐ fù tiān bù yǐ fù jūn

这句话大意是:命以付天,不以付君。

suì bù fù wèn

这句话大意是:"遂不复问。

yòu yuē píng yuán tài shǒu liú bīn qǔ yìn náng jí shān jī máo zhe qì zhōng shǐ shì

这句话大意是:又曰:平原太守刘邠取印囊及山鸡毛着器中,使筮。

lù yuē nèi fāng wài yuán wǔ sè chéng wén hán bǎo shǒu xìn chū zé yǒu zhāng cǐ yìn náng yě

这句话大意是:辂曰:"内方外圆,五色成文,含宝守信,出则有章,此印囊也。

gāo yuè yā hé yǒu niǎo zhū shēn yǔ yì xuán huáng míng bù shī chen cǐ shān jī máo yě

这句话大意是:高岳鸭阂,有鸟朱身,羽翼玄黄,鸣不失晨,此山鸡毛也。

yòu yuē qīng hé lìng xú jì lóng shǐ rén xíng liè lìng guǎn lù shì qí suǒ de

这句话大意是:又曰:清河令徐季龙使人行猎,令管辂筮其所得。

lù yuē dāng huò qí xiǎo shòu fù fēi shí qín

这句话大意是:辂曰:"当获其小兽,复非食禽。

suī yǒu zhǎo yá wēi ér bù qiáng

这句话大意是:虽有爪牙,微而不强。

suī yǒu wén zhāng wèi ér bù míng

这句话大意是:虽有文章,蔚而不明。

fēi hǔ fēi zhì qí míng yuē li

这句话大意是:非虎非雉,其名曰狸。

liè rén mù guī guǒ rú lù yán

这句话大意是:"猎人暮归,果如辂言。

yòu yuē shān ài dāng fá shǔ mèng zuò shān shàng ér yǒu liú shuǐ

这句话大意是:又曰:邓艾当伐蜀,梦坐山上而有流水。

wèn tiǎn lǔ hù jūn yuán shào shào yuē yì guà shān shàng yǒu shuǐ yuē jiǎn

这句话大意是:问殄虏护军爰劭,劭曰:"《易》卦,山上有水曰蹇。

jiǎn yáo yuē jiǎn lì xī nán bù lì dōng běi

这句话大意是:蹇繇曰:'蹇利西南,不利东北。

kǒng zǐ yuē jiǎn lì xī nán wǎng yǒu gōng yě

现代白话:'孔孔子说:'蹇利西南,往有功也。

bù lì dōng běi qí dào qióng yě

这句话大意是:不利东北,其道穷也。

wǎng bì kè shǔ dài bù hái hu

这句话大意是:'往必克蜀,殆不还乎!

ài wǔ rán bù lè

这句话大意是:"艾怃然不乐。

wú zhì yuē yú fān zì zhòng xiáng kuài jī rén

这句话大意是:《吴志》曰:虞翻,字仲翔,会稽人。

cháng yǔ kǒng róng shū shì yǐ suǒ zhe yì zhù róng dá shū yuē wén yán líng zhī lǐ lè dǔ wú zǐ zhī lǐ yì

现代白话:尝与孔融书,示以所着《易注》,融答书曰:"闻延陵之理乐,睹我子之理易。

nǎi zhī dōng nán zhī měi zhě fēi tú kuài jī zhī zhú jiàn yě kě wèi tàn zé qióng tōng yǐ

现代白话:乃知东南之美者,非徒会稽之竹箭也,可谓探赜穷通了。

guān yǔ jì bài quán shǐ shì yù jié zhī lín fān yuē bù chū èr rì bì dāng duàn tóu

这句话大意是:"关羽既败,权使筮,遇节之临,翻曰:"不出二日,必当断头。

guǒ rú qí yán

这句话大意是:"果如其言。

quán yuē qīng bù jí fú xī kě yǔ dōng fāng shuò wéi bǐ yǐ

现代白话:权曰:"卿不及伏羲,可与东方朔为比了。

yòu yuē lù jī zhī kè bù chǎn sūn hào yì zhāng nǎi shǐ shàng guǎng shì bìng tiān xià yù tóng rén zhī yí duì yuē jí

这句话大意是:又曰:陆机之克步阐,孙皓意张,乃使尚广筮并天下,遇《同人》之《颐》,对曰:"吉。

gēng zǐ suì qīng gài dāng rù luò yáng

这句话大意是:庚子岁,青盖当入洛阳。

gù hào bù xiū qí zhèng ér cháng yǒu kuī shàng guó zhī zhì

这句话大意是:"故皓不修其政,而常有窥上国之志。

wáng yǐn jìn shū yuē chún yú zhì zì shū píng jì běi rén yě

这句话大意是:王隐《晋书》曰:淳于智,字叔平,济北人也。

xìng chén shēn yǒu sī yì shǎo wèi zhū shēng shàn yì

这句话大意是:性沉深,有思义,少为诸生,善《易》。

gāo píng liú róu yè wò shǔ niè qí zuǒ shǒu zhōng zhǐ

这句话大意是:高平刘柔夜卧,鼠啮其左手中指。

yì shén è zhī yǐ wèn zhì

这句话大意是:意甚恶之,以问智。

zhì wèi shì zhī yuē shǔ běn yù shā jūn ér bù néng dāng xiāng wéi shǐ zhī fǎn sǐ

这句话大意是:智为筮之,曰:"鼠本欲煞君而不能,当相为,使之反死。

nǎi yǐ zhū shū qí shǒu wàn héng wén hòu èr cùn wèi tián zì pì fāng yī cùn èr fēn

这句话大意是:"乃以朱书其手腕横文后二寸为"田"字,辟方一寸二分。

shǐ yè lù shǒu wò

这句话大意是:使夜露手卧。

yǐ qí míng yǒu dà shǔ fú sǐ shǒu qián

这句话大意是:以其明,有大鼠伏死手前。

qiáo guó xià hóu zǎo mǔ bìng yīn wǔ gǔ zhōng chū yì zhì bo

这句话大意是:谯国夏侯藻母病,因五鼓中出,诣智卜。

yǒu yī hú dāng mén xiàng zhī háo huàn zǎo chóu è suì chí yì zhì zhì yuē qí huò shén jí jūn sù guī zài hú háo chù fǔ xīn tí kū lìng jiā rén jīng guài dà xiǎo bì chū

这句话大意是:有一狐当门,向之嗥唤,藻愁愕,遂驰诣智,智曰:"其祸甚急,君速归,在狐嗥处抚心啼哭,令家人惊怪,大小毕出。

yī rén bù chū tí kū wù xiū rán hòu qí huò jǐn kě jiù yě

这句话大意是:一人不出,啼哭勿休,然后其祸仅可救也。

zǎo rú zhī mǔ yì fú bìng ér chū tí

这句话大意是:"藻如之,母亦扶病而出啼。

jiā rén jì jí táng wū wǔ jiān zuó rán bào bēng

这句话大意是:家人既集,堂屋五间捽然暴崩。

hù jūn zhāng shào mǔ bìng dǔ zhì shì zhī shǐ xi chū shì wài hóu xì mǔ bì lìng páng rén chuí pāi héng shǐ zuò shēng sān rì sān yè fàng qù

这句话大意是:护军张劭母病笃,智筮之,使西出市外,猴系母臂,令旁人捶拍,恒使作声,三日三夜放去。

shào cóng zhī

这句话大意是:"劭从之。

qí hóu chū mén jí wéi quǎn suǒ zǎ sǐ mǔ wū cǐ jiàn chà

这句话大意是:其猴出门,即为犬所咋死,母于此渐差。

yòu yuē shàng dǎng bào yuàn jiā duō sàng bìng pín kǔ

这句话大意是:又曰:上党鲍瑗家多丧病,贫苦。

huò wèi zhī yuē chún yú shū píng shén rén yě

这句话大意是:或谓之曰:"淳于叔平,神人也。

jūn hé bù shì jiù bo zhī huò suǒ zài

这句话大意是:君何不试就卜,知祸所在?

yuàn xìng zhì zhí bù xìn bǔ shì yuē rén shēng yǒu mìng qǐ bǔ shì suǒ yí

这句话大意是:"瑗性质直,不信卜筮,曰:"人生有命,岂卜筮所移?

huì zhì shì lái yīng sī yuǎn wèi zhī yuē jūn yǒu tōng líng zhī sī ér dàn wèi guì rén yòng

这句话大意是:"会智适来,应思远谓之曰:"君有通灵之思,而但为贵人用。

cǐ jūn hán shì pín kǔ duō zhūn jiǎn kě wèi yī guà

这句话大意是:此君寒士贫苦,多屯蹇,可为一卦。

zhì nǎi lìng zhān zuò guà guà chéng wèi yuàn yuē wèi jūn ān zhái zhě nǚ zǐ yé

这句话大意是:"智乃令詹作卦,卦成,谓瑗曰:"为君安宅者女子耶?

yuàn yuē shì yě

这句话大意是:"瑗曰:"是也。

cǐ rén ān zhái shī yí jì hài qí shēn yòu lìng jūn bù lì

这句话大意是:""此人安宅失宜,既害其身,又令君不利。

jūn shě dōng běi yǒu dà sāng shù

这句话大意是:君舍东北有大桑树。

jūn jìng zhì shì rù mén shù shí bù dāng yǒu yī rén chí jīng mǎ biān zhě dāng jiù qǐng mǎi hái yǐ xuán cǐ sāng shù sān nián dāng bào de cái yě

这句话大意是:君径至市,入门数十步,当有一人持荆马鞭者,当就请买,还以悬此桑树,三年当暴得财也。

yuàn chéng qí yán yì shì guǒ de mǎ biān

这句话大意是:"瑗承其言,诣市,果得马鞭。

xuán zhī zhèng sān nián jùn jǐng de qián shí wàn tóng tiě zá qì fù kě èr shí yú wàn wū shì jiā yè yòng zhǎn bìng zhě yì yù

这句话大意是:悬之正三年,浚井得钱十万,铜铁杂器复可二十馀万,于是家业用展,病者亦愈。

sōu shén jì tóng

这句话大意是:(《搜神记》同。

yòu yuē hán you zì guāng jǐng lú jiāng shū rén yě

这句话大意是:又曰:韩友,字光景,庐江舒人也。

shàn bǔ zhàn xíng jīng fèi yā shèng zhī shù

这句话大意是:善卜占,行京、费厌胜之术。

lóng shū cháng shān zi lín fù bìng jī nián chuí sǐ yī wū jiē xi

这句话大意是:龙舒长邓子林妇病积年,垂死,医巫皆息。

you wèi shì zhī shǐ huà zuò yě zhū xiàng zhe wò chǔ píng fēng shàng yī xiǔ jué jiā wū shì suì chà

这句话大意是:友为筮之,使画作野猪象,着卧处屏风上,一宿觉佳,于是遂差。

shū xiàn tíng yuàn wáng mù bìng zú jǐ fù pò you wèi bo zhī lìng yǐ dān huà bǎn zuò rì yuè zhì chuáng tóu jí wò hǔ pí mǎ zhāng ní dēng shí dà yù

这句话大意是:舒县廷掾王睦病卒己复魄,友为卜之,令以丹画板作日月,置床头,及卧虎皮马鄣泥,登时大愈。

liú shì zé nǚ bìng mèi jī nián wū wèi qí dǎo fá kōng zhǒng gù chéng jiān de tuó shù shí yóu bù chà

这句话大意是:刘世则女病魅积年,巫为祈祷,伐空冢故城间,得鼍数十,犹不差。

you shì zhī lìng zuò bù náng

这句话大意是:友筮之,令作布囊。

nǚ fā shí zhāng náng zhe chuāng yǒu jiān you bì hù zuò qì ruò yǒu suǒ qū zhú

这句话大意是:女发时,张囊着窗牖间,友闭户作气,若有所驱逐。

sī xū zhī jiān náng dà zhàng rú chuī cōng yè yīn biàn bài nǚ réng dà fā

这句话大意是:斯须之间,囊大胀如吹葱叶,因便败,女仍大发。

you nǎi biàn zuò pí náng èr méi tà zhāng zhī shī rú qián náng fù zhàng mǎn yīn jí fù náng kǒu xuán zhe shù jiān

这句话大意是:友乃便作皮囊二枚,沓张之,施如前囊,复胀满,因急缚囊口,悬着树间。

èr shí xǔ rì jiàn xiāo xià kāi shì yǒu yī èr jīn máo zhuàng rú hú máo nǚ suì dà chà

这句话大意是:二十许日渐消下,开视有一二斤毛,状如狐毛,女遂大差。

✦ You read 方术部·卷八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.