太平御览 · 李昉 · Chapter 752 of 1000

工艺部·卷九

PinyinModern Translation
Size

qiǎo

这句话大意是:○巧。

shì míng yuē qiǎo zhě hé yì lèi gòng chéng yī tǐ yě

这句话大意是:《释名》曰:巧者,合异类共成一体也。

lǐ yuē wú zuò yín qiǎo yǐ dàng shàng xīn

这句话大意是:《礼》曰:无作淫巧以荡上心。

yòu yuē jì kāng zi zhī mǔ sǐ gōng shū ruò fāng xiǎo gōng shū ruò jiàng shī

这句话大意是:又曰:季康子之母死,公输若方小,(公输若,匠师。

fāng xiǎo yán nián shàng yòu wèi zhī lǐ yě

这句话大意是:方小,言年尚幼,未知礼也。

liǎn bān qǐng yǐ jī fēng

这句话大意是:)敛,般请以机封。

bān ruò zhī zú duō jì qiǎo zhě jiàn ruò zhǎng liǎn shì ér nián shàng yòu qǐng dài zhī ér yù cháng qí jì qiǎo

这句话大意是:(般,若之族多技巧者,见若掌敛事而年尚幼,请代之,而欲尝其技巧。

jiāng cóng zhī shí rén fú bān zhī qiǎo

这句话大意是:)将从之,(时人服般之巧。

gōng jiān jiǎ yuē bù kě

这句话大意是:)公肩假曰:"不可。

bān ěr yǐ rén zhī mǔ cháng qiǎo zé qǐ bù dé yǐ

现代白话:般,你以人之母尝巧,则岂不得以?

yǐ yǐ zì

这句话大意是:"(以,已字。

yán níng yǒu qiáng shǐ nǚ zhě yǔ

这句话大意是:言宁有强使女者与?

jiè yú lǐ zuò jī qiǎo fēi yě

这句话大意是:借于礼作机巧,非也。

yǐ yǔ yǐ zì běn tóng

这句话大意是:"以"与"已",字本同。

yòu yuē mù qiǎo zhī shì zé yǒu ào zuò

这句话大意是:又曰:目巧之室,则有奥阼。

zhōu lǐ yuē guó yǒu liù zhí bǎi gōng yǔ jū yī yān

现代白话:《周礼》曰:国有六职,百工与居一呢。

bǎi gōng sī kōng shì guān zhī shǔ yú tiān dì sì shí zhī zhí yì chù qí yī yě

这句话大意是:(百工,司空事官之属,于天地四时之职亦处其一也。

zhī zhě chuàng wù wèi shǐ kāi duān zào qì wù ruò shì běn zuò zhě shì yě

这句话大意是:)知者创物,(谓始开端造器物,若《世本》作者是也。

qiǎo zhě shù zhī shǒu zhī shì wèi zhī gōng

这句话大意是:)巧者述之守之世谓之工。

fù zǐ shì yǐ xiāng jiào

这句话大意是:(父子世以相教。

bǎi gōng zhī shì jiē shèng rén zhī zuò yě

这句话大意是:)百工之事,皆圣人之作也。

shì wú fēi shèng rén suǒ wéi yě

这句话大意是:(事无非圣人所为也。

shuò jīn yǐ wéi rèn níng tǔ yǐ wéi qì zuò chē yǐ xíng lù zuò zhōu yǐ xíng shuǐ cǐ jiē shèng rén suǒ zuò yě

这句话大意是:)烁金以为刃,凝土以为器,作车以行陆,作舟以行水,此皆圣人所作也。

níng jiān yě

这句话大意是:(凝,坚也。

tiān yǒu shí de yǒu qì cái yǒu měi gōng yǒu qiǎo

这句话大意是:)天有时,地有气,材有美,工有巧。

hé cǐ sì zhě rán hòu kě yǐ wèi liáng

现代白话:合此四者,然后能够为良。

shí hán wēn yě

这句话大意是:(时,寒温也。

qì gāng róu yě

这句话大意是:气,刚柔也。

liáng shàn yě

这句话大意是:良,善也。

xù hàn shū yuē zhāng héng xìng jīng wēi yǒu qiǎo yì

这句话大意是:《续汉书》曰:张衡性精微,有巧艺。

zuò dì dòng yí yǐ jīng tóng zhù qí qì yuán jìng bā chǐ xíng sì qīng zūn

这句话大意是:作地动仪,以精铜铸其器,圆径八尺,形似倾樽;。

qí gài qióng lóng shì yǐ zhuàn wén

这句话大意是:其盖穹隆,饰以篆文;。

wài yǒu bā lóng shǒu xián tóng wán xià yǒu chán chú chéng zhī

这句话大意是:外有八龙,首衔铜丸,下有蟾蜍承之。

qí yá fā jī jiē yǐn zài zūn zhōng zhōu mì wú jì rú yī tǐ yān

现代白话:其牙发机,皆隐在樽中,周密无际,如一体呢。

dì dòng jī fā lóng jí tǔ wán chán chú zhāng kǒu shòu wán shēng nǎi zhèn yáng

这句话大意是:地动机发,龙即吐丸,蟾蜍张口受丸,声乃振扬。

sī zhě jué zhī jí shěng lóng jī qí yú qī shǒu bù fā zé zhī dì zhèn suǒ cóng qǐ lái yě

这句话大意是:司者觉知,即省龙机,其馀七首不发,则知地震所从起来也。

hé qì ruò shén guān zhī mò bù fú qí qí lì

这句话大意是:合契若神,观之莫不服其奇丽。

zì gǔ suǒ lái wèi cháng yǒu yě

这句话大意是:自古所来,未尝有也。

shǔ zhì yuē zhū gě liàng xìng qiǎo sǔn yì lián nǔ mù niú liú mǎ jiē chū yì yān

现代白话:《蜀志》曰:诸葛亮性巧,损益连弩,木牛流马,皆出意呢。

liàng jí yǒu qí fǎ yě

这句话大意是:(亮集有其法也。

jìn shū yuē jī kāng xìng jué qiǎo ér hǎo duàn

这句话大意是:《晋书》曰:嵇康性绝巧而好锻。

zhái zhōng yǒu yī liǔ shù shén mào nǎi jī shuǐ huán zhī měi xià yuè jū qí xià yǐ duàn

这句话大意是:宅中有一柳树甚茂,乃激水环之,每夏月居其下以锻。

jìn jì yuē sòng wáng wéi mù róng chāo

这句话大意是:《晋纪》曰:宋王围慕容超。

zhāng gāng qiǎo jué wū rén nǎi shǐ gāng dà zhì gōng jù wū shì chéng shàng huǒ shí gōng nǔ wú suǒ yòng zhī

这句话大意是:张纲巧绝于人,乃使纲大治攻具,于是城上火石弓弩无所用之。

jìn yáng qiū yuē wú gé héng zì sī zhí míng dá tiān guān néng wéi jī qiǎo gù zuò hún tiān yí

这句话大意是:《晋阳秋》曰:吴葛衡,字思直,明达天官,能为机巧,故作浑天仪。

yòu yuē héng yáng qū zhǐ zhě shén yǒu qiǎo sī

这句话大意是:又曰:衡阳区纸者,甚有巧思。

zào zuò mù shì zuò yī fù rén jū qí zhōng

这句话大意是:造作木室,作一妇人居其中。

rén kòu qí hù fù rén kāi hù ér chū dàng hù zài bài hái rù hù nèi bì hù

这句话大意是:人扣其户,妇人开户而出,当户再拜,还入户内,闭户。

yòu zuò shǔ shì wū zhōng ér sì fāng zhàng yú sì mén mén zhōng yǒu yī mù rén

这句话大意是:又作鼠市于中,而四方丈馀,四门,门中有一木人。

zòng sì wǔ shǔ yù chū mén mù rén zhé tuī mù yǎn zhī

这句话大意是:纵四五鼠欲出门,木人辄推木掩之。

mén mén rú cǐ shǔ bù dé chū

这句话大意是:门门如此,鼠不得出。

yòu zuò zhǐ nán chē jí mù nú lìng chōng gǔ zuò mǐ

这句话大意是:又作指南车,及木奴令舂谷作米。

zhōng zōng wén qí qiǎo zhào bǔ shàng fāng zuǒ xiào

这句话大意是:中宗闻其巧,诏补尚方左校。

shěn yuē sòng shū yuē shí hǔ shǐ jiě fēi yáo xìng líng hú shēng zào zhǐ nán chē

这句话大意是:沈约《宋书》曰:石虎使解飞、姚兴令狐生造指南车。

sòng wǔ dì píng cháng ān shǐ de cǐ chē

这句话大意是:宋武帝平长安,始得此车。

róng dí suǒ zhì bù shèn zhì jīng

这句话大意是:戎狄所制,不甚至精。

suī zhǐ nán duō bù shěn zhèng huí qǔ pín jù yóu xū rén lì zhèng zhī

这句话大意是:虽指南,多不审正,回曲频聚,犹须人力正之。

fàn yáng rén zǔ chōng zhī shén yǒu qiǎo sī cháng wèi yi gèng gòu zào

这句话大意是:范阳人祖冲之,甚有巧思,常谓宜更构造。

shùn dì shēng míng mò qí wáng wèi xiāng mìng chōng zhī zào yān

现代白话:顺帝升明末,齐王为相,命冲之造呢。

qí zhì shén jīng bǎi qū qiān huí wèi cháng yí biàn

这句话大意是:其制甚精,百屈千回,未尝移变。

běi qí shū yuē gāo lóng zhī xìng xiǎo qiǎo

这句话大意是:《北齐书》曰:高隆之性小巧。

zhì wū gōng jiā yǔ yí bǎi xì fú zhì shí yǒu gǎi yì bù xún jiù diǎn

这句话大意是:至于公家羽仪、百戏服制,时有改易,不循旧典。

shí lùn fēi zhī

这句话大意是:时论非之。

wén shì chuán yuē zhāng héng cháng zuò nào sǔn jiǎ yǐ yǔ hé fù zhōng shī jī néng fēi shù lǐ

这句话大意是:《文士传》曰:张衡尝作闹笋,假以羽翮,腹中施机,能飞数里。

hòu zhào lù yuē bǐng fǔ lè líng rén yě

这句话大意是:《后赵录》曰:邴辅,乐陵人也。

hào xué duō cái yì qiǎo sī jī zhì miào wū dāng shí

这句话大意是:好学,多才艺,巧思机智,妙于当时。

xiāng guó gōng diàn tái xiè jiē fǔ suǒ yíng yě

这句话大意是:襄国宫殿台榭,皆辅所营也。

mǎ jūn bié zhuàn yuē jūn zì dé héng fú fēng rén

这句话大意是:《马钧别传》曰:钧,字德衡,扶风人。

qiǎo sī jué shì bù zì zhī qí wèi qiǎo yě

这句话大意是:巧思绝世,不自知其为巧也。

jū pín

这句话大意是:居贫。

jiù líng jī wǔ shí zōng zhě wǔ shí niè liù shí zōng zhě liù shí niè jūn nǎi yì yǐ shí èr niè

这句话大意是:旧绫机,五十综者五十蹑,六十综者六十蹑,钧乃易以十二蹑。

qí qí wén yì biàn yīn gǎn ér zuò yóu zì rán ér chéng xíng yīn yáng zhī wú qióng

这句话大意是:其奇文异变,因感而作,犹自然而成形,阴阳之无穷。

gě hóng shén xiān chuán yuē gé yóu zhě shǔ rén yě

这句话大意是:葛洪《神仙传》曰:葛由者,蜀人也。

kè mù zuò yáng néng xíng

这句话大意是:刻木作羊,能行。

yī dàn qí yáng rù shān suì yún de xiān wèi zhī zhǐ shí yě

这句话大意是:一旦,骑羊入山,遂云得仙,未知指实也。

yè zhōng jì yuē shí hǔ yǒu zhǐ nán chē jí sī lǐ chē yòu yǒu chōng chē mù rén jí zuò xíng duì wū chē shàng dòng zé mù rén tà duì xíng shí lǐ chéng mǐ yī hú

这句话大意是:《邺中记》曰:石虎有指南车及司里车,又有舂车木人,及作行碓于车上,动则木人蹋碓,行十里,成米一斛。

yòu yǒu mó chē zhì shí mó wū chē shàng xíng shí lǐ zhé mó yī hú

这句话大意是:又有磨车,置石磨于车上,行十里,辄磨一斛。

fán cǐ chē jiē yǐ zhū cǎi wèi shì wéi yòng jiāng jūn yī rén

这句话大意是:凡此车,皆以朱彩为饰,惟用将军一人。

chē xíng zé zhòng qiǎo bìng fā

这句话大意是:车行,则众巧并发;。

chē zhǐ zé zhǐ

这句话大意是:车止则止。

zhōng yù shǐ jiě fēi shàng fāng rén wèi měng biàn suǒ zào

这句话大意是:中御史解飞、尚方人魏猛变所造。

hǔ zhì xìng hǎo fú zhòng qiǎo shē mí bù kě jì yě

这句话大意是:虎至性好佛,众巧奢靡,不可纪也。

cháng zuò tán chē guǎng zhàng yú zhǎng èr zhàng ān sì lún zuò jīn fó xiàng zuò wū chē shàng jiǔ lóng tǔ shuǐ guàn zhī

这句话大意是:尝作檀车,广丈馀,长二丈,安四轮,作金佛像坐于车上,九龙吐水灌之;。

yòu zuò yī mù dào rén héng yǐ shǒu mó fó xīn fù zhī jiān

这句话大意是:又作一木道人,恒以手摩佛心腹之间;。

yòu shí yú mù dào rén zhǎng èr chǐ yú jiē pī jiā shā rào fú xíng dāng fú qián zhé yī lǐ fó yòu yǐ shǒu cuō xiāng tóu lú zhōng yú rén wú yì

这句话大意是:又十馀木道人,长二尺馀,皆披袈裟,绕佛行,当佛前辄揖礼佛,又以手撮香投炉中,与人无异。

chē xíng zé mù rén xíng lóng tǔ shuǐ

这句话大意是:车行则木人行,龙吐水;。

chē zhǐ zé zhǐ

这句话大意是:车止则止。

yì jiě fēi suǒ zào yě

这句话大意是:亦解飞所造也。

xuán zhōng jì yuē jī gōng shì shàn qí qiǎo néng wéi fēi chē cóng fēng yuǎn xíng

这句话大意是:《玄中记》曰:奇肱氏善奇巧,能为飞车,从风远行。

shù yì jì yuē lǔ bān shí wèi yǔ jiǔ zhōu tú jīn zài gé chéng shí shì shān dōng běi yán zhōng

这句话大意是:《述异记》曰:鲁班石为禹九州图,今在格城石室山东北岩中。

xī jīng zá jì yuē cháng ān qiǎo gōng rén dīng kè shòu zhě wèi héng mǎn dēng qī lóng wǔ fèng zá yǐ fú huá lián ǒu zhī qí

这句话大意是:《西京杂记》曰:长安巧工人丁刻绶者,为恒满灯,七龙五凤,杂以芙华莲藕之奇。

yòu zuò wò rù xiāng lú yī míng bèi zhōng xiāng lú qí fǎ dù běn chū fáng fēng zhì shòu gēng shǐ wèi zhī

这句话大意是:又作卧褥香炉,一名被中香炉,其法度,本出房风,至绶更始为之。

huán zhuǎn sì gù ér lú tǐ cháng píng kě zhì zhī bèi rù gù qǔ bèi rù wèi míng

这句话大意是:环转四固,而炉体常平,可致之被褥,故取被褥为名。

yòu zuò jiǔ céng shān lú lòu wèi qí qín guài shòu zhū líng jiē zì rán yùn dòng

这句话大意是:又作九层山炉,镂为奇禽怪兽,诸灵皆自然运动。

yòu zuò qī lún shàn lián yǐ qī lún dà jiē jìng chǐ bìng xiāng lián xù yī rén yùn zhī mǎn táng jiē shēng fēng hán yān

现代白话:又作七轮扇,连以七轮,大皆径尺,并相连续,一人运之,满堂皆生风寒呢。

yòu yuē zhāo yáng diàn chuán jué jiē kè zuò lóng shé yíng rào zhī zhuàng jiàng rén dīng hù li jú suǒ zuò yě

这句话大意是:又曰:昭阳殿椽桷皆刻作龙蛇萦绕之状,匠人丁护、李菊所作也。

qí qiǎo wèi tiān xià dì yī

这句话大意是:其巧为天下第一。

liáng zhōu jì yuē lǚ guāng shí yǒu rèn shè zhě zì nì wèi wáng xīn jiā nú

这句话大意是:《凉州记》曰:吕光时,有任射者,自匿为王欣家奴。

fā jué yīng sǐ

这句话大意是:发觉,应死。

gōng yǒu jī qiǎo wáng ěr lǔ bān zhī chóu yě gù shè zhī

现代白话:躬有奇巧,王你、鲁般之俦也,故赦之。

liáng fēng mén jí dà diàn suì jiǔ qīng bài gōng yùn qiǎo zhì sī tǔ mù jù zhèng

这句话大意是:凉风门及大殿岁久倾败,躬运巧致思,土木俱正。

wáng zǐ nián shí yí jì yuē ru yīn xū zhī guó qù ní lí bā wàn lǐ qí guó fù rén shàn zhī yǐ wǔ sè sī shāo nèi kǒu zhōng liǎng shǒu yǐn zhī zé chéng wén jǐn shì liè dēng zhú yě

这句话大意是:《王子年拾遗记》曰:嶿(音须)支国去泥离八万里,其国妇人善织,以五色丝稍内口中,两手引之,则成文锦,似列灯烛也。

yòu yuē shǐ huáng qǐ yóu yún tái qióng jí sì fāng zhī zhēn cái sōu tiān xià zhī qiǎo gōng rén jiē néng téng xū yuán mù huī jīn fǔ wū kōng zhōng

这句话大意是:又曰:始皇起游云台,穷极四方之珍材,搜天下之巧工人,皆能腾虚缘木,挥斤斧于空中。

yòu yuē shǐ huáng èr nián jiǎn xiāo guó xiàn shàn huà zhī gōng míng liè yì

这句话大意是:又曰:始皇二年,蹇消国献善画之工,名裂裔。

kè bái yù wèi liǎng hǔ xuē yù wèi máo yǒu rú zhēn yǐ

现代白话:刻白玉为两虎,削玉为毛,有如真了。

bù diǎn liǎng mù jīng

这句话大意是:不点两目睛。

shǐ huáng diǎn zhī jí fēi qù

这句话大意是:始皇点之,即飞去。

míng nián nán jùn yǒu xiàn bái hǔ èr tóu shǐ huáng shǐ shì zhī nǎi shì xiān kè yù zhě

这句话大意是:明年,南郡有献白虎二头,始皇使视之,乃是先刻玉者。

shǐ mìng qù mù jīng èr hǔ bù fù néng qù

这句话大意是:始命去目睛,二虎不复能去。

lì dài míng huà jì yuē wú wáng zhào fū rén chéng xiàng zhào dá zhī mèi shàn shū huà qiǎo miào wú shuāng

这句话大意是:《历代名画记》曰:吴王赵夫人,丞相赵达之妹,善书画,巧妙无双。

néng wū zhǐ jiān yǐ cǎi zhī wèi lóng fèng zhī jǐn gōng zhōng hào wèi jī jué

这句话大意是:能于指间,以彩织为龙凤之锦,宫中号为机绝。

sūn quán cháng tàn bā shǔ wèi píng sī de shàn huà zhě tú shān chuān dì xíng

这句话大意是:孙权常叹:"巴蜀未平,思得善画者图山川地形。

fū rén nǎi jìn suǒ xiě jiāng hú jiǔ zhōu shān yuè zhī shì

这句话大意是:"夫人乃进所写江湖九州山岳之势。

fū rén yòu wū fāng bó zhī shàng xiù zuò wǔ yuè liè guó dì xíng gōng zhōng hào wèi zhēn jué

这句话大意是:夫人又于方帛之上,绣作五岳列国地形,宫中号为针绝。

yòu yǐ jiāo xù sī fà zuò wéi qīng màn gōng zhōng hào wèi sī jué

这句话大意是:又以胶续丝发,作为轻幔,宫中号为丝绝。

yòu yuē sòng xiè zhuāng zì xī yì xìng duō qiǎo sī

这句话大意是:又曰:宋谢庄,字希逸,性多巧思。

zhì mù fāng zhàng tú tiān xià shān chuān tǔ dì gè yǒu fèn lǐ lí zhī zé zhōu bié jùn shū hé zhī zé yù nèi wèi yī

这句话大意是:制木方丈,图天下山川土地,各有分理,离之则州别郡殊,合之则寓内为一。

lǎo zi yuē dà qiǎo ruò zhuō

这句话大意是:《老子》曰:大巧若拙。

yòu yuē jué qiǎo qì lì dào zéi wú yǒu

这句话大意是:又曰:绝巧弃利,盗贼无有。

zhuāng zi yuē táo zhě yún wǒ shàn zhì zhí yuán zhě zhōng guī fāng zhě zhōng jǔ

这句话大意是:《庄子》曰:陶者云:"我善治埴,圆者中规,方者中矩。

fàn tǔ yuē táo

这句话大意是:"(范土曰陶。

táo huà yě

这句话大意是:陶,化也。

zhí nián tǔ yě

这句话大意是:埴,黏土也。

jiàng rén yuē wǒ shàn zhì mù qū zhě zhōng gōu zhí zhě yìng shéng

这句话大意是:)匠人曰:"我善治木,曲者中钩,直者应绳。

qū gōu yě

这句话大意是:"(曲,钩也。

shéng zhí yě

这句话大意是:绳,直也。

wèi jiàng rén jī qiǎo shàn néng zhì mù qū zhí bì zhōng gōu shéng yě

这句话大意是:谓匠人机巧,善能治木,曲直必中钩绳也。

fu zhí mù zhī xìng qǐ yù zhōng guī ju gōu shéng zāi

现代白话:)夫埴、木之性,岂欲中规矩钩绳啊?

tǔ mù zhī xìng bǐng zhī zào wù bù qiú qū zhí qǐ mù fāng yuán

这句话大意是:(土木之性,禀之造物,不求曲直,岂慕方圆?

táo zhě jiàng rén làng wèi zāng pǐ

这句话大意是:陶者匠人,浪为臧否。

yòu yuē bǎi gōng yǒu qì xiè zhī qiǎo zé zhuàng

这句话大意是:又曰:百工有器械之巧则壮。

yòu yuē qiǎo zhě láo ér zhì zhě yōu wú néng zhě wú suǒ qiú

这句话大意是:又曰:巧者劳而智者忧,无能者无所求。

yòu yuē wú wéi yě ér xiào qiǎo

这句话大意是:又曰:无为也而笑巧。

qiǎo zhě yǒu wéi yǐ shāng shén

这句话大意是:(巧者有为以伤神。

yòu yuē fù zǎi tiān dì kè diāo zhòng xíng ér bù wéi qiǎo cǐ zhī wèi tiān lè

这句话大意是:又曰:覆载天地,刻雕众形而不为巧,此之谓天乐。

wàng lè ér lè zú yǐ

现代白话:(忘乐而乐足了。

yòu yuē yǐ wǎ zhù zhě qiǎo yǐ gōu zhù zhě dàn yǐ huáng jīn zhù zhě hūn

这句话大意是:又曰:以瓦注者巧,以钩注者惮,以黄金注者昏。

suǒ yào yù zhòng zé qí xīn yù fén yě

这句话大意是:(所要愈重,则其心愈棼也。

yòu yuē yǐng rén shèng shèng bái tǔ

这句话大意是:又曰:郢人垩,(垩,白土。

màn qí bí duān ruò ying yì shǐ jiàng shí zhuó zhī

这句话大意是:)漫其鼻端,若蝇翼,使匠石斫之。

jiàng shí yùn jīn chéng fēng ér zhuó zhī jǐn shèng ér bí bù shāng yǐng rén lì ér bù shī róng

这句话大意是:匠石运斤成风而斫之,尽垩而鼻不伤,郢人立而不失容。

sòng yuán jūn wén zhī zhào jiàng shí yuē cháng shì wèi guǎ rén wèi zhī

这句话大意是:宋元君闻之,召匠石曰:"尝试为寡人为之。

jiàng shí yuē chén zé cháng néng zhuó zhī suī rán chén zhī zhì sǐ jiǔ yǐ

现代白话:"匠石曰:"臣则尝能斫之,虽然,臣之质死久了。

liè zǐ yuē zhōu mù wáng xi xún yǒu xiàn gōng rén míng yǎn shī yuē chén wéi mìng suǒ shì rán chén yǐ yǒu suǒ zào yuàn wáng xiān guān zhī

这句话大意是:《列子》曰:周穆王西巡,有献工人名偃师,曰:"臣惟命所试,然臣已有所造,愿王先观之。

mù wáng yuē yǐ ruò jù lái wú yǔ ruò jù guān zhī

现代白话:"穆王曰:"以若俱来,我与若俱观之。

yuè rì yǎn shī yè jiàn wáng wáng yuē ruò yǔ xié lái zhě hé rén yé

这句话大意是:"越日,偃师谒见王,王曰:"若与偕来者,何人耶?

duì yuē chén zhī suǒ zào néng chàng zhě

这句话大意是:"对曰:"臣之所造能倡者。

mù wáng jīng shì zhī qū bù fǔ yǎng yán yǔ jiē rén yě

这句话大意是:"穆王惊视之,趋步俯仰言语皆人也。

qiǎo fu hàn qí yí zé gē hé lǜ pěng qí shǒu zé wǔ yīng jié

这句话大意是:巧夫颔其颐则歌合律,捧其手则舞应节。

qiān biàn bǎi huà wéi yì suǒ zào

这句话大意是:千变百化,惟意所造。

wáng yǐ wéi shí rén yě yǔ shèng jī nèi yù bìng guān zhī

这句话大意是:王以为实人也,与盛姬内御并观之。

jì jiāng zhōng chàng zhě shùn qí mù ér zhāo wáng zhī zuǒ yòu shì qiè

这句话大意是:伎将终,倡者瞬其目,而招王之左右侍妾。

wáng nù lì biàn yù zhū yǎn shī

这句话大意是:王怒,立便欲诛偃师。

yǎn shī dà shè lì pōu sàn chàng zhě yǐ shì wáng jiē cǎo mù jiāo qī bái hēi dān qīng zhī suǒ wéi yě

这句话大意是:偃师大慑,立剖散倡者以示王,皆草木胶漆、白黑丹青之所为也。

zì nèi zé gān dǎn xīn fèi pí shèn cháng wèi wài zé jīn gǔ zhī jié pí máo chǐ fà jiē jiǎ wù yě wú bù bì jù zhě

这句话大意是:自内则肝胆心肺脾肾肠胃,外则筋骨支节皮毛齿发,皆假物也,无不毕具者。

hé huì fù rú chū

这句话大意是:合会复如初。

wáng chéng fèi qí xīn zé kǒu bù néng yán

这句话大意是:王诚废其心,则口不能言;。

fèi qí gān zé mù bù néng shì

这句话大意是:废其肝,则目不能视;。

fèi qí shèn zé zú bù néng bù

这句话大意是:废其肾,则足不能步。

mù wáng yuē rén zhī qiǎo nǎi yǔ zào huà tóng gōng hu

这句话大意是:穆王曰:"人之巧,乃与造化同功吗?

zhào èr chē zài zhī yǐ guī

这句话大意是:"诏贰车载之以归。

fu bān shū zhī yún tī mò dí zhī fēi yuān zì wèi néng zhī jí yě

这句话大意是:夫班输之云梯,墨翟之飞鸢,自谓能之极也。

dì zǐ dōng mén gǔ qín huá lí jiān yǐ yǎn shī zhī qiǎo gào wū èr zi èr zi zhōng shēn bù gǎn yǔ yì ér shí zhí guī ju yān

现代白话:弟子东门贾、禽滑厘,间以偃师之巧告于二子,二子终身不敢语艺,而时执规矩呢。

yòu yuē sòng rén yǒu wéi qí jūn yǐ yù wèi chǔ yè zhě sān nián ér hòu chéng

这句话大意是:又曰:宋人有为其君以玉为楮叶者,三年而后成。

luàn zhī chǔ yè zhōng ér bù kě bié yě

这句话大意是:乱之楮叶中,而不可别也。

cǐ rén suì yǐ qiǎo shí sòng guó

这句话大意是:此人遂以巧食宋国。

liè zǐ wén zhī yuē shǐ tiān dì shēng wù sān nián ér chéng yī yè zé wù zhī yǒu yè zhě guǎ yǐ

现代白话:列子闻之,曰:"使天地生物,三年而成一叶,则物之有叶者寡了。

gù shèng rén shì dào huà ér bù shì zhì qiǎo

这句话大意是:故圣人恃道化,而不恃智巧。

hán zǐ yún xiàng wéi chǔ yè

这句话大意是:"(《韩子》云:象为楮叶。

yòu yuē kǎo chéng zǐ xué huàn wū yǐn wén xiān shēng sān nián bù gào kǎo chéng zi qǐng qí guò ér qiú tuì

这句话大意是:又曰:考成子学幻于尹文先生,三年不告,考成子请其过而求退。

yǐn wén xiān shēng yuē xī lǎo dān zhī zǔ xi yě gù ér gào yú yuē yǒu shēng zhī qì yǒu xíng zhī zhuàng jǐn huàn yě

这句话大意是:尹文先生曰:"昔老聃之祖西也,顾而告余曰:有生之气,有形之状,尽幻也。

zào huà zhī suǒ shǐ yīn yáng zhī suǒ biàn zhě wèi zhī shēng wèi zhī sǐ

这句话大意是:造化之所始,阴阳之所变者,谓之生,谓之死;。

qióng shù dá biàn yīn xíng yí yì zhě wèi zhī huà wèi zhī huàn

这句话大意是:穷数达变,因形移易者,谓之化,谓之幻。

zào wù zhě qí qiǎo miào qí gōng shēn gù nán zhōng nán qióng

这句话大意是:造物者,其巧妙,其功深,故难终难穷;。

yīn xíng zhě qí qiǎo xiǎn qí gōng qiǎn gù suí qǐ suí miè

这句话大意是:因形者,其巧显,其功浅,故随起随灭。

zhī huàn huà zhī bù yì shēng sǐ yě shǐ kě xué fu huàn yǐ

现代白话:知幻化之不异生死也,始可学夫幻了。

wú yǔ rǔ yì huàn yě xī xū xué zāi

现代白话:我与你亦幻也,奚须学啊?

mò zǐ yuē gōng shū zi xuē zhú mù wèi que chéng ér fēi zhī sān rì bù xià

这句话大意是:《墨子》曰:公输子削竹木为鹊,成而飞之,三日不下。

zì yǐ wéi zhì qiǎo mò zǐ wèi yuē zi zhī wèi que yě bù rú jiang wèi chē xiá yě

这句话大意是:自以为至巧,墨子谓曰:"子之为鹊也,不如匠为车辖也。

xū yú shù sān cùn zhī mù ér rèn wǔ shí shí zhī zhòng

这句话大意是:"须臾,竖三寸之木,而任五十石之重。

gù lì wū rén wèi zhī qiǎo bù lì wū rén wèi zhī zhuō

这句话大意是:故利于人谓之巧,不利于人谓之拙。

mèng zǐ yuē gōng shū zi zhī qiǎo bù yǐ guī jǔ bù néng chéng fāng yuán yě

这句话大意是:《孟子》曰:公输子之巧,不以规矩不能成方圆也。

huái nán zǐ yuē xī zhě chu yù gōng sòng mò zǐ wén ér dào zhī mò zǐ míng dí sòng dài fū

这句话大意是:《淮南子》曰:昔者楚欲攻宋,墨子闻而悼之,(墨子名翟,宋大夫。

dào shāng yě

这句话大意是:悼,伤也。

zì lǔ qū ér wǎng shí rì shí yè ér bù xiū xi liè yī shang guǒ zú zhì wū yǐng jiàn chǔ wáng zì cóng

这句话大意是:)自鲁趋而往,十日十夜而不休息,裂衣裳裹足,至于郢,见楚王,(自,从。

qū zǒu yě

这句话大意是:趋,走也。

yǐng chu dōu yě jīn nán jùn jiāng líng běi lǐ yǐng shì yě

这句话大意是:郢,楚都也,今南郡江陵北里郢是也。

yuē chén wén dài wáng jǔ bīng jiāng gōng sòng jì bì děi sòng ér hòu ba zhī hu

这句话大意是:)曰:"臣闻大王举兵将攻宋,计必得宋,而后罢之吗?

wàng qí kǔ zhòng láo mín dùn bīng cuò ruì fù tiān xià yǐ bù yì zhī míng ér bù dé zhǐ chǐ zhī de yóu qiě gōng zhī hu

这句话大意是:忘其苦众劳民,顿兵锉锐,负天下以不义之名,而不得咫尺之地,犹且攻之吗?

dùn ba

这句话大意是:"(顿,罢。

cuò rǔ

这句话大意是:锉,辱。

ruì jīng

这句话大意是:锐,精。

gōng wú zuì zhī sòng gù fù tiān xià yǐ bù yì zhī míng

这句话大意是:攻无罪之宋,故负天下以不义之名。

yóu qiě bì yě

这句话大意是:犹且,必也。

wáng yuē bì bù dé sòng yòu qiě wèi bú yì hé wéi gōng zhī

这句话大意是:)王曰:"必不得宋,又且为不义,曷为攻之?

mò zǐ yuē chén jiàn dài wáng zhī bì shāng yì ér bù dé sòng

现代白话:"墨孔子说:"臣见大王之必伤义而不得宋!

wáng yuē gōng shū zi tiān xià zhī qiǎo shì zuò wéi yún tī shè yǐ gōng sòng hé wéi fú qǔ

这句话大意是:"王曰:"公输子,天下之巧士,作为云梯,设以攻宋,曷为弗取?

gōng shū lǔ bān hào shí zài chu

这句话大意是:"(公输,鲁班号,时在楚。

yún tī gōng chéng jù gāo zhǎng shàng yǔ yún qí gù yuē yún tī

这句话大意是:云梯,攻城具,高长,上与云齐,故曰云梯。

shè shī yě

这句话大意是:设,施也。

mò zǐ yuē gōng shū shè gōng chén qǐng shǒu zhī

现代白话:)墨孔子说:"公输设攻,臣请守之。

wū shì lìng gōng shū bān shè gōng sòng zhī xiè mò zǐ shè shǒu zhī bèi gōng shū jiǔ gōng ér mò zǐ jiǔ jù zhī zhōng fú néng rù

这句话大意是:"于是令公输般设攻宋之械,墨子设守之备,公输九攻,而墨子九拒之,终弗能入。

rù yóu xià yě

这句话大意是:(入犹下也。

wū shì nǎi yǎn bīng chuò bù gōng sòng

这句话大意是:)于是乃偃兵,辍不攻宋。

chuò zhǐ yě

这句话大意是:(辍,止也。

yòu yuē shén jī yīn bì jī jué wú jì rén qiǎo zhī miào yě ér zhì shì bù yǐ wèi mín yè

这句话大意是:又曰:神机阴闭,剞劂无迹,人巧之妙也,而治世不以为民业。

yòu yuē gōng rén xià qī ér shàng dān zé kě xià dān ér shàng qī zé bù kě wàn shì yóu cǐ yě

这句话大意是:又曰:工人下漆而上丹则可,下丹而上漆则不可,万事由此也。

yòu yuē guī jǔ gōu shéng zhě nǎi qiǎo zhī jù yě ér fēi suǒ yǐ wéi qiǎo

这句话大意是:又曰:规矩钩绳者,乃巧之具也,而非所以为巧。

qiǎo cún yú xīn yě

这句话大意是:(巧存于心也。

yòu yuē shén míng zhī shì bù kě yǐ zhì qiǎo wèi yě bù kě yǐ jīn lì zhì yě

现代白话:又曰:神明之事,不能够智巧为也,不能够筋力致也。

tiān dì suǒ bāo yīn yáng suǒ ǒu yǔ lù suǒ rú yǐ shēng wàn shū fěi cuì dài mào bì yù zhū wén cǎi míng lǎng zé

这句话大意是:天地所包,阴阳所呕,雨露所濡,以生万殊,翡翠玳瑁,碧玉珠文,采明朗泽;。

ruò rú mó ér bù wán jiǔ ér bù yú xī zhòng bù néng lǚ lǔ bān fú néng zào cǐ zhī wèi dà qiǎo

这句话大意是:若濡摩而不玩,久而不渝,奚仲不能旅,鲁般弗能造,此之谓大巧。

yòu yuē fu zhì qiǎo bù yòng jiàn

这句话大意是:又曰:夫至巧不用剑。

qiǎo zài hu xīn gù bù yòng jiàn

这句话大意是:(巧在乎心,故不用剑。

yòu yuē dà jiàng bù yòng zhuó

这句话大意是:又曰:大匠不用斫。

yòu yuē fu wù yǒu yǐ zì rán ér hòu rén shì yǒu zhì yě

这句话大意是:又曰:夫物有以自然,而后人事有治也。

gù liáng jiàng bù néng zhuó jīn qiǎo yě bù néng shuò mù

这句话大意是:故良匠不能斫金,巧冶不能铄木。

jīn zhī shì bù kě zhuó ér mù zhī xìng bù kě shuò yě

这句话大意是:金之势不可斫,而木之性不可铄也。

shān zhí ér wèi qì kū mù ér wèi zhōu shuò tiě ér wèi rèn zhù jīn ér wèi zhōng yīn qí kě yě

这句话大意是:埏埴而为器,刳木而为舟,烁铁而为刃,铸金而为锺,因其可也。

shī zi yuē gǔ zhě chuí wèi guī jǔ zhǔn shéng shǐ tiān xià fǎng yān

现代白话:《尸子》曰:古者倕为规矩准绳,使天下仿呢。

shèn zi yuē bǎi gōng zhī zǐ bù xué ér néng zhě fēi shēng ér qiǎo yě yán yǒu cháng shì

现代白话:《慎子》曰:百工之子,不学习并且能者,非生而巧也,言有常事。

fu zi yuē mǎ xiān shēng jūn tiān xià zhī qiǎo yě

这句话大意是:《傅子》曰:马先生钧,天下之巧也。

yǒu èr zi wèi gǔ wú zhǐ nán chē jì yán zhī xū yě xiān shēng yuē gǔ yǒu zhī

这句话大意是:有二子,谓古无指南车,记言之虚也,先生曰:"古有之。

èr zi yǐ bái míng dì zhào xiān shēng zuò zhī ér zhǐ nán chē chéng

这句话大意是:"二子以白明帝,诏先生作之,而指南车成。

cǐ yī yì yě cóng shì tiān xià fú qí qiǎo yǐ

现代白话:此一异也,从是天下服其巧了。

jū jīng dū chéng nèi yǒu de kě wèi yuán huàn wú shuǐ yǐ gài zhī

这句话大意是:居京都,城内有地可为园,患无水以溉之。

xiān shēng nǎi zuò fān chē lìng tóng ér zhuǎn zhī ér guàn shuǐ zì fù qí qiǎo bǎi bèi wū cháng cǐ èr yì yě

这句话大意是:先生乃作翻车,令童儿转之,而灌水自覆,其巧百倍于常,此二异也。

hòu rén yǒu shàng bǎi xì zhě néng shè ér bù néng dòng

这句话大意是:后人有上百戏者,能设而不能动。

dì yǐ wèn xiān shēng kě dòng fǒu

这句话大意是:帝以问先生:"可动否?

jūn yuē kě dòng

这句话大意是:"钧曰:"可动。

dì yuē qí qiǎo kě yì fǒu

这句话大意是:"帝曰:"其巧可益否?

duì yuē kě yì

这句话大意是:"对曰:"可益。

shòu zhào zuò zhī yǐ dà mù diāo gòu shǐ xíng ruò shū píng qián yǐ shuǐ fā yān

现代白话:"受诏作之,以大木雕构,使形若输平,潜以水发呢;。

shè wèi nǚ lè wǔ xiàng shǐ mù rén jī gǔ chuī xiāo mù tiào wán zhì zì chū zì rù bǎi guān xíng shǔ biàn qiǎo bǎi duān cǐ sān yì yě

这句话大意是:设为女乐舞象,使木人击鼓吹箫,木跳丸掷,自出自入,百官行署,变巧百端,此三异也。

xiān shēng jiàn zhū gé liàng lián nǔ yuē qiǎo zé qiǎo yǐ wèi jìn shàn yě

现代白话:先生见诸葛亮连弩,曰:"巧则巧了,未尽善也。

yán zuò zhī kě lìng jiā wǔ bèi cháng shì yǐ chē lún xuán líng pì shù shí fēi zhī shù bǎi bù yǐ

现代白话:"言作之可令加五倍,尝试以车轮悬瓴甓数十,飞之数百步了。

mǎ xiān shēng zhī qiǎo suī gǔ bān shū mò dí wáng ěr hàn shì zhāng píng zi bù néng guò yě

现代白话:马先生之巧,虽古般输、墨翟、王你,汉世张平子,不能过也。

yòu yuē mǎ xiān shēng wèi jī qì wèi chéng péi shì zǐ yí ér nán zhī xiān shēng kǒu qū bù néng duì

这句话大意是:又曰:马先生为机器未成,裴世子疑而难之,先生口屈不能对。

fu zi wèi péi zi shàn hu yán ér bù qiǎo mǎ shì zhǎng wū qiǎo ér duǎn wū yán

这句话大意是:傅子谓:"裴子善乎言而不巧,马氏长于巧而短于言。

qiǎo zhě tiān xià zhī wēi shì

这句话大意是:巧者,天下之微事。

bào pǔ zǐ yuē shàn wéi qí zhě shì wèi zhī qí shèng

这句话大意是:《抱朴子》曰:善围棋者,世谓之棋圣。

gù yán zǐ qīng mǎ suí míng yǒu qí shèng zhī míng

这句话大意是:故严子卿、马绥明有棋圣之名。

shū shèng huáng xiàng hú zhāo shì yě

这句话大意是:书圣,皇象、胡昭是也;。

huà shèng wèi xié zhāng mò shì yě

这句话大意是:画圣,卫协、张墨是也;。

mù shèng zhāng héng mǎ jūn shì yě

这句话大意是:木圣,张衡、马钧是也。

kǒng cóng zǐ yuē kǒng fù wèi chén wáng yuē liáng rén yǒu yáng tián zhě jì qiǎo guò rén gǔ téng ròu fēi

这句话大意是:《孔丛子》曰:孔鲋谓陈王曰:"梁人有杨田者,伎巧过人,骨腾肉飞。

bó wù zhì yuē jìn shì yǒu tián fū zhì qiǎo ér bù zì jué yě

这句话大意是:《博物志》曰:近世有田夫,至巧而不自觉也。

qí fù chēng zhī yóu bù zì zhī

这句话大意是:其妇称之,犹不自知。

nǎi xuē mù wèi xiǎo mài shì tiào zhī dí zhě wú yí guī mó nǎi jué fēi mài

这句话大意是:乃削木为小麦,试粜之,籴者无疑,归磨乃觉非麦。

lùn héng yuē chuán chēng lǔ bān mò zǐ zhī qiǎo kè mù wèi yuān fēi zhī sān rì ér bù jí

这句话大意是:《论衡》曰:传称鲁般、墨子之巧,刻木为鸢,飞之三日而不集。

xià yě

这句话大意是:(下也。

fu yán qí yǐ mù wèi yuān fēi zhī kě yě

这句话大意是:)夫言其以木为鸢飞之,可也;。

yán qí sān rì bù jí zēng zhī yě

这句话大意是:言其三日不集,增之也。

yóu shì chuán yán lǔ bān qiǎo wáng qí mǔ yǐ yán qí qiǎo gōng wèi mǔ zuò mù chē mǎ mù rén yù zhě jī guān bèi jù zài mǔ shàng tái qù ér bù hái shī qí mǔ yān

现代白话:犹世传言鲁般巧亡其母了,言其巧工为母作木车马,木人御者,机关备具,载母上台,去而不还,失其母呢。

yáng quán wù lǐ lùn yuē fu zhī zhū zhī luó wǎng fēng zhī zuò cháo qí qiǎo miào yǐ ér kuàng wū rén hu

现代白话:杨泉《物理论》曰:夫蜘蛛之罗网,蜂之作巢,其巧妙了,而况于人吗?

gù gōng jiàng zhī fāng guī yuán ju chū hū xīn qiǎo chéng wū shǒu jì fēi ruì mǐn jīng mì shú néng zhe xūn xíng chéng yǐ zhōu qì yòng zāi

现代白话:故工匠之方规圆矩,出乎心巧,成于手迹,非睿敏精密,孰能著勋形成,以周器用啊?

jìn zàn yuē chén xié yǐ gōng qiǎo jiàn zhī

这句话大意是:《晋赞》曰:陈勰以工巧见知。

✦ You read 工艺部·卷九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.