太平御览 · 李昉 · Chapter 775 of 1000

车部·卷四

PinyinModern Translation
Size

zhǐ nán chē

这句话大意是:○指南车。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē zhǐ nán chē qǐ wū huáng dì

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:指南车,起于黄帝。

dì yǔ chī yóu zhàn zhuō lù zhī yě chī yóu zuò dà wù shì jiē mí lù gù zuò zhǐ nán chē

这句话大意是:帝与蚩尤战涿漉之野,蚩尤作大雾,士皆迷路,故作指南车。

lǔ bù lìng yuē zhǐ nán chē jià sì mǎ zhèng dào jiang yī rén jià shì shí sì rén

这句话大意是:《卤簿令》曰:指南车,驾四马,正道匠一人,驾士十四人。

jiē píng jīn zé fēi shān dà kǒu kù

这句话大意是:皆平巾帻,绯衫,大口裤。

hóng fàn wǔ xíng chuán yuē ruò jìn xiàn gōng suī yǔ zhǐ nán chē zhōng bù jué yǐ

现代白话:《洪范五行传》曰:若晋献公,虽与指南车,终不觉了。

qí huán gōng zhōng cái yǐ zhǐ nán de wù shī zhī zé huò

现代白话:齐桓公中才了,指南得悟,失之则惑。

guǎn zhòng huán gōng zhǐ nán chē yě

这句话大意是:管仲,桓公指南车也。

wèi shū yuē mǎ xiān shēng yǔ gāo táng lóng qín láng zhēng yán jí zhǐ nán chē

这句话大意是:《魏书》曰:马先生与高堂隆、秦郎争,言及指南车。

èr zi wèi gǔ diǎn wú jì yán zhī xū yě

这句话大意是:二子谓古典无记,言之虚也。

xiān shēng yuē gǔ yǒu zhī

这句话大意是:先生曰:"古有之。

míng dì nǎi zhào xiān shēng zuò zhī zhǐ nán chē chéng yě

这句话大意是:"明帝乃召先生作之,指南车成也。

cuī hóng hòu zhào lù yuē shàng fāng lìng jiě fēi jī qiǎo yán ruò shén miào sī qí fā zào zhǐ nán chē jiù cì jué guān nèi hóu

这句话大意是:崔鸿《后赵录》曰:尚方令解飞机巧言若神,妙思奇发,造指南车就,赐爵关内侯。

guǐ gǔ zi yuē sù shèn shì xiàn bái zhì wū wén wáng hái kǒng mí lù wèn zhōu gōng zuò zhǐ nán chē yǐ sòng zhī

这句话大意是:《鬼谷子》曰:肃慎氏献白雉于文王,还,恐迷路,问周公,作指南车以送之。

yòu yuē zhèng rén zhī qǔ yù yě bì zài sū sòng zhī chē wèi qí bù huò yě

这句话大意是:又曰:郑人之取玉也,必载酥讼之车,为其不惑也。

shù zhēng jì yuē qù duān mén bǎi yú bù dào nán de fāng shàng běi mén zhōng yǒu zhǐ nán chē

这句话大意是:《述征记》曰:去端门百馀步,道南得方尚,北门中有指南车。

chē shàng yǒu mù xiān rén chí xìn fān chē dōng xī rén héng zhǐ nán

这句话大意是:车上有木仙人持信幡,车东西,人恒指南。

zuǒ sī wú dōu fù yuē yú qí chěng lù zhǐ nán sī fāng

这句话大意是:左思《吴都赋》曰:俞骑骋路,指南司方。

chū chē kǎn kǎn bèi liàn qiāng qiāng

这句话大意是:出车槛槛,被练锵锵。

yáo chē

这句话大意是:○轺车。

shì míng yuē yáo yáo yuǎn yě sì xiàng yuǎn wàng zhī chē yě

这句话大意是:《释名》曰:轺,遥远也,四向远望之车也。

shuō wén yuē yáo chē xiǎo chē yě

这句话大意是:《说文》曰:轺车,小车也。

xiè chéng hòu hàn shū yuē xǔ qìng zì zi bó

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:许庆,字子伯。

jiā pín wèi dū yóu chéng niú chē xiāng lǐ liàn yuē yáo chē dū yóu

这句话大意是:家贫,为督邮,乘牛车,乡里练曰轺车督邮。

jìn shū yuē li ju jiǎ wèi xíng yáng tài shǒu

这句话大意是:《晋书》曰:李矩假为荥阳太守。

ju zhāo huái lí sàn yuǎn jìn duō fù zhī

这句话大意是:矩招怀离散,远近多附之。

shí lè qīn lǜ dà zhòng xí ju ju qiǎn lǎo ruò rù shān lìng suǒ zài sàn niú mǎ yīn shè fú yǐ dài zhī

这句话大意是:石勒亲率大众袭矩,矩遣老弱入山,令所在散牛马,因设伏以待之。

zéi zhēng qǔ niú mǎ fú fā qí hū shēng dòng shān gǔ

这句话大意是:贼争取牛马,伏发齐呼,声动山谷。

suì dà pò zhī zhuó huò shén zhòng

这句话大意是:遂大破之,斫获甚众。

lēi nǎi tuì

这句话大意是:勒乃退。

jiā ju guàn jūn jiāng jūn yáo chē zhuàng gài

这句话大意是:加矩冠军将军,轺车幢盖。

fu zi yuē hàn shì jiàn rén chéng yáo zé guì rén chéng zī píng

这句话大意是:《傅子》曰:汉世贱人乘轺,则贵人乘辎𫐌。

li yóu yáo chē míng yuē lún yǐ fá bù píng yǐ bì róng

这句话大意是:李尤《轺车铭》曰:轮以伐步,屏以蔽容。

huà lún chē

这句话大意是:○画轮车。

jìn qǐ jū zhù yuē mù dì yǒng hé liù nián huáng tài hòu cháng yǔ dì jù chū bài líng

这句话大意是:《晋起居注》曰:穆帝永和六年,皇太后尝与帝俱出拜陵。

kè rì shàng shū qǐ tài hòu chéng huà lún chē yǐ niǎn wèi fù

这句话大意是:克日,尚书启太后乘画轮车,以辇为副。

zhào yuē gù dāng chéng niǎn chē zhì jiàn píng líng mén wài yì zài

这句话大意是:诏曰:"故当乘辇车,至建平陵门外易载。

dōng gōng jiù shì yuē huáng tài zǐ chū bài yǒu huà lún sì wàng chē

这句话大意是:《东宫旧事》曰:皇太子初拜,有画轮、四望车。

sì wàng chē

这句话大意是:○四望车。

wèi hàn yǔ yáng biāo shū yuē jīn zèng zú xià sì wàng chē tōng xiǎn qī xiāng chē èr chéng qīng zì niú èr tóu

这句话大意是:魏汉《与杨彪书》曰:今赠足下四望车、通幰七香车二乘,青牸牛二头。

jìn yáng qiū yuē wèi shū zi wáng zhào yuē wéi yǒu yī xī zú kān fù hè sī suǒ yǐ sàn qí āi huái gěi yáng suì chē sì wàng

这句话大意是:《晋阳秋》曰:魏舒子亡,诏曰:"惟有一息,足堪负荷,思所以散其哀怀,给阳遂车四望。

jìn zhū gōng zàn yuē wén shū pò lǔ zhī hòu míng wén tiān xià

这句话大意是:《晋诸公赞》曰:文淑破虏之后,名闻天下。

dāng wèi dōng yí xiào wèi rù cí shì zǔ jiàn ér è zhī kǒng jū biān bù xìn mì fěng jiān sī zòu shū zuò yáng suì sì wàng chē tiě shì guò zhì miǎn guān

这句话大意是:当为东夷校尉,入辞,世祖见而恶之,恐居边不信,密讽监司奏淑作阳遂四望车,僣饰过制,免官。

huà yún chē

这句话大意是:○画云车。

hàn shū yuē wǔ dì zuò huà yún chē

这句话大意是:《汉书》曰:武帝作画云车。

cáo zi jiàn luò shén fù yuē liù lóng yǎn qí qí shǒu zài yún chē zhī róng yì

这句话大意是:曹子建《洛神赋》曰:六龙俨其齐首,载云车之容裔。

yún mǔ chē

这句话大意是:○云母车。

wú bǎi guān míng yuē liú shǔ zhǔ de cì yún mǔ chē yī chéng

这句话大意是:《吴百官名》曰:刘蜀主得赐云母车一乘。

jìn shū yuē huì dì zì qiū hái luò diàn zhōng guān shǔ bèi yún mǔ niǎn jí yún mǔ chē fèng yíng

这句话大意是:《晋书》曰:惠帝自邺还洛,殿中官属备云母辇及云母车奉迎。

jìn tài kāng qǐ jū zhù yuē qí wáng chū zhèn zhào zèng qīng yóu yún mǔ dú chē

这句话大意是:《晋太康起居注》曰:齐王出镇,诏赠清油云母犊车。

fu zi yuē yǐ yún mǔ shì chē wèi zhī yún mǔ chē

这句话大意是:《傅子》曰:以云母饰车,谓之云母车。

chén xià bù dé chéng shí cì wáng gōng guì chén

这句话大意是:臣下不得乘,时赐王公贵臣。

tōng xiǎn chē

这句话大意是:○通幰车。

fu zi yuē yǒu zhuī fēng chē shī tōng xiǎn xiǎn xǔ yǎn qiè

这句话大意是:《傅子》曰:有追锋车,施通幰,(幰,许偃切。

jù zé chéng zhī

这句话大意是:)遽则乘之。

xiàng chē

这句话大意是:○象车。

jìn zhū gōng zàn yuē píng wú hòu nán yuè xiàn xùn xiàng zuò dà chē jià zhī zài huáng mén gǔ chuī shù shí rén

这句话大意是:《晋诸公赞》曰:平吴后,南越献驯象,作大车驾之,载黄门鼓吹数十人。

jìn zhōng cháo sàn dà jià lǔ bù yuē xiàng chē gǔ chuī yī bù shí sān rén

这句话大意是:《晋中朝散大驾卤簿》曰:象车,鼓吹一部十三人。

luó chē

这句话大意是:○骡车。

shǔ zhì yuē hòu zhǔ liú shàn chéng luó chē jiàng shān ài

这句话大意是:《蜀志》曰:后主刘禅乘骡车,降邓艾。

jìn lìng yuē chéng chuán chū shǐ cáo qī sàng yǐ shàng jí zì biǎo wén tīng dé bái fú luó chē fù shǐ shè shì

这句话大意是:《晋令》曰:乘传出使,曹期丧以上,即自表闻,听德白服骡车,副使摄事。

dú chē

这句话大意是:○犊车。

shì míng yuē xiáng chē xiáng shàn yě shàn shì zhī chē yě

这句话大意是:《释名》曰:祥车,祥,善也,善饰之车也。

dú chē shì yě

这句话大意是:犊车是也。

xiè chéng hòu hàn shū yuē yǐng yáng liú xǔ hǎo zhèn pín fá

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:颍阳刘诩,好赈贫乏。

chén guó zhāng jì zā diào shī sàng zhí bīng hán chē huǐ niú bìng bù néng jìn

这句话大意是:陈国张季紥吊师丧,值冰寒,车毁牛病,不能进。

xǔ féng zhī tuī suǒ chéng chē qiáng niú yǔ zhī

这句话大意是:诩逢之,推所乘车、强牛与之。

jì zā hòu zhī shì xǔ hái qí chē bì mén bù shòu

这句话大意是:季紥后知是诩,还其车,闭门不受。

huán tán bié zhuàn yuē tán shí wéi tài cháng lù shàng shū shì hòu xǐ jiāo zhǐ

这句话大意是:《桓谭别传》曰:谭时为太常录尚书事,后徙交阯。

chū wú yǐ zuì xǐ zhě jiē shōu jiā cái rù guān

这句话大意是:初,吴以罪徙者,皆收家财入官。

jí jūn xià yù bù qí zī wéi yǒu dú chē yī chéng niú shù tóu nú bì bù mǎn shí rén wú chǐ bó zhū jīn zhī bǎo

这句话大意是:及君下狱,簿其资,惟有犊车一乘,牛数头,奴婢不满十人,无尺帛珠金之宝。

shàng wén ér jiā zhī jiē yǐ jūn cái fù shū fù mù

这句话大意是:上闻而嘉之,皆以君财付叔父穆。

jìn shū yuē wǔ dì cì rǔ nán wáng liàng zhuī fēng zào chē dú chē

现代白话:《晋书》曰:武帝赐你南王亮追锋皂车、犊车。

yòu yuē tài chuán wáng dǎo qī cáo shì dǎo shén dàn zhī

这句话大意是:又曰:太传王导妻曹氏,导甚惮之。

nǎi mì yíng bié guǎn yǐ chù zhòng qiè

这句话大意是:乃密营别馆,以处众妾。

cáo shì zhī jiāng wǎng yān

现代白话:曹氏知,将往呢。

dǎo kǒng qiè bèi rǔ jù lìng mìng jià yóu chí zhī yǐ suǒ zhí chén wěi bǐng qū niú yǐ jìn

这句话大意是:导恐妾被辱,遽令命驾,犹迟之,以所执尘尾柄驱牛以进。

sī tú cài mó wén zhī xì dǎo yuē cháo tíng yù jiā gōng jiǔ cì

这句话大意是:司徒蔡谟闻之,戏导曰:"朝廷欲加公九锡!

dǎo fú zhī jué dàn qiān tuì ér sì

这句话大意是:"导弗之觉,但谦退而巳。

mó yuē bù wén yú wù wéi yǒu duǎn yuán dú chē cháng bǐng zhǔ wěi

这句话大意是:谟曰:"不闻馀物,惟有短辕犊车,长柄麈尾。

dǎo dà nù

这句话大意是:"导大怒。

jìn lìng yuē bǎi gōng bù dé fú dà jiàng zǐ zhuàn yīn xùn jiǎ jì zhēn zhū dāng ěr wén xī dài mào yuè dié yǐ shì lù zhāng chéng dú chē

这句话大意是:《晋令》曰:百工不得服大绛、紫襈、(音巽)假髻、真珠、珰珥、文犀、玳瑁、越叠以饰路张、乘犊车。

yáng chē

这句话大意是:○羊车。

shì míng yuē yáng chē yǐ yáng suǒ jià míng chē yě

这句话大意是:《释名》曰:羊车,以羊所驾名车也。

jìn shū yuē wǔ dì píng wú zhī hòu fù nà sūn hào gōng rén shù qiān

这句话大意是:《晋书》曰:武帝平吴之后,复纳孙皓宫人数千。

zì cǐ yè tíng dài jiāng wàn rén ér bìng chǒng zhě shén zhòng

这句话大意是:自此,掖庭殆将万人,而并宠者甚众。

dì mò zhī suǒ shì cháng chéng yáng chē zì qí suǒ zhī

这句话大意是:帝莫知所适,常乘羊车,恣其所之。

zhì biàn yàn qǐn

这句话大意是:至,便宴寝。

gōng rén nǎi qǔ zhú yè chā hù yǐ yán zhī sǎ de yǐ yǐn dì chē

这句话大意是:宫人乃取竹叶插户,以盐汁洒地,以引帝车。

yòu yuē wèi jiè zì shū bǎo

这句话大意是:又曰:卫玠,字叔宝。

wǔ suì fēng shén xiù yì

这句话大意是:五岁,风神秀异。

zǒng jiǎo chéng yáng chē rù shì jiàn zhě yǐ wéi yù rén guān zhě qīng dōu

这句话大意是:总角,乘羊车入市,见者以为玉人,观者倾都。

jìn tài yuán qǐ jū zhù yuē sī lì xiào wèi liú yì zòu hù jūn yáng xiù sī jiǎo nǔ sì zhāng yòu chéng yáng chē qǐng miǎn guān zuì

这句话大意是:《晋太元起居注》曰:司隶校尉刘毅奏护军羊琇,私角弩四张,又乘羊车,请免官,罪。

zhào yuē yáng chē suī wú zhì fēi sù suǒ chéng zhě kě rú suǒ zòu

这句话大意是:诏曰:"羊车虽无制,非素所乘者,可如所奏。

lù chē

这句话大意是:○鹿车。

hòu hàn shū yuē gēng shǐ bài zhào xǐ wèi wǔ wēi piān jiàng jūn shǐ zhù zhū jiāng wū kūn yáng

这句话大意是:《后汉书》曰:更始拜赵憙为五威偏将军,使助诸将于昆阳。

xǐ bèi chuāng yǒu zhàn láo hái bài zhōng láng jiàng

这句话大意是:憙被疮,有战劳,还拜中郎将。

gēng shǐ bài xǐ wèi chì méi suǒ wéi pò jí nǎi yú wū wáng zǒu yǔ suǒ yǒu shàn hán zhòng bó děng shù shí rén xié xiǎo ruò yuè shān zǔ jìng chū wǔ guān

这句话大意是:更始败,憙为赤眉所围,迫急,乃逾屋亡走,与所友善韩仲伯等数十人,携小弱,越山阻,径出武关。

zhòng bó yǐ fù sè měi lǜ wèi qiáng bào zhě yù qì zhī wū dào

这句话大意是:仲伯以妇色美,虑为强暴者,欲弃之于道。

xǐ zé nù bù tīng yīn yǐ ní tú zhòng bó fù miàn zài yǐ lù chē shēn tuī zhī

这句话大意是:憙责怒不听,因以泥涂仲伯妇面,载以鹿车,身推之。

huò qián féng zéi xǐ zhé yán qí bìng zhuàng yǐ de miǎn

这句话大意是:或前逢贼,憙辄言其病状,以得免。

dōng guān hàn jì yuē dù lín jì wěi áo zhōng bù jiàng zhì rǔ shēn

这句话大意是:《东观汉记》曰:杜林寄隗嚣,终不降志辱身。

nǎi chū lìng yuē dù bó shān tiān zǐ suǒ bù néng chén zhì zān hāo xí cǎo bù shí qí sù zhū hóu suǒ bù néng you

这句话大意是:乃出令曰:"杜伯山,天子所不能臣,至簪蒿席草,不食其粟,诸侯所不能友。

gài bó yí shū qí chǐ shí zhōu sù

这句话大意是:盖伯夷、叔齐,耻食周粟。

jīn qiě cóng shī you zhī wèi xū dào kāi tōng shǐ shùn qí zhì

这句话大意是:今且从师友之位,须道开通,使顺其志。

lín suī jū wū áo ér zhōng bù qū jié

这句话大意是:"林虽拘于嚣,而终不屈节。

jiàn wǔ liù nián dì chéng wù gù áo nǎi tīng lín chí sàng dōng guī

这句话大意是:建武六年,弟成物故,嚣乃听林持丧东归。

jì qiǎn ér huǐ zhuī lìng là kè yáng xián wū lǒng dǐ zhē shā zhī

这句话大意是:既遣而悔,追令剌客杨贤于陇坻遮杀之。

xián jiàn lín shēn tuī lù chē zài zhì dì sàng nǎi tàn yuē dāng jīn zhī shì shuí néng xíng yì

这句话大意是:贤见林身推鹿车,载致弟丧,乃叹曰:"当今之世,谁能行义?

wǒ suī xiǎo rén hé rěn shā yì shì

现代白话:我虽品行较差的人,何忍杀义士!

yīn wáng qù

这句话大意是:"因亡去。

liè nǚ zhuàn yuē bó hǎi bào xuān qī zhě huán shì zhī nǚ yě zì shǎo jūn

这句话大意是:《列女传》曰:渤海鲍宣妻者,桓氏之女也,字少君。

xuān cháng jiù shǎo jūn fù xué fù qí qí qīng kǔ gù yǐ nǚ qī zhī

这句话大意是:宣尝就少君父学,父奇其清苦,故以女妻之。

zhuāng sòng zī huì shén shèng xuān bù shuō wèi qī yuē shǎo jūn shēng zūn chǒng xí měi shì

这句话大意是:装送资贿甚盛,宣不说,谓妻曰:"少君生尊宠,习美饰;。

ér wú pín jiàn bù gǎn dāng lǐ

现代白话:而我贫贱,不敢当礼。

qī yuē dà rén yǐ xiān shēng xiū dé shǒu yuē gù shǐ qiè shì zhí jīn zhì wéi mìng shì cóng

这句话大意是:"妻曰:"大人以先生修德守约,故使妾侍执巾栉,惟命是从。

xuān xiào yuē rán rú shì wú zhì yě

现代白话:"宣笑曰:"然,如是我志也。

qī nǎi xī guī chē mǎ shì yù fú shì gèng zhe duǎn yī shang wǎn lù chē guī xiāng lǐ

这句话大意是:"妻乃悉归车马、侍御、服饰,更着短衣裳,挽鹿车归乡里。

bài gū lǐ bì tí píng chū jí

这句话大意是:拜姑礼毕,提瓶出汲。

xún háng fù dào lǐ jié gōng bèi xiāng bāng chēng zhī

这句话大意是:循行妇道,礼节恭备,乡邦称之。

xuān āi dì shí wéi sī lì xiào wèi

这句话大意是:宣哀帝时为司隶校尉。

zi yǒng zhōng xīng chū wèi lǔ jùn tài shǒu

这句话大意是:子永中兴初为鲁郡太守。

yǒng zhī zǐ yù cháng cóng róng wèn tài fū rén níng fù shi wǎn chē shí bù

这句话大意是:永之子昱,尝从容问:"太夫人宁复识挽车时不?

yuē xiān gū yǒu yán cún bù wáng ān ān bù wàng wēi

这句话大意是:"曰:"先姑有言:'存不亡安,安不忘危。

wú yān gǎn wàng hu

现代白话:'我呢敢忘乎!

jìn shū yuē liú ling bù yǐ jiā chǎn yǒu wú jiè yì cháng chéng lù chē xié yī hú jiǔ shǐ rén hé chā ér suí zhī wèi yuē sǐ biàn mái wǒ

这句话大意是:《晋书》曰:刘伶不以家产有无介意,常乘鹿车,携一壶酒,使人荷锸而随之,谓曰:"死便埋我!

qí yí xíng hái rú cǐ

这句话大意是:"其遗形骸如此。

fēng sú tōng yuē lù chē xiá xiǎo cái róng yī lù yě

这句话大意是:《风俗通》曰:鹿车狭小,裁容一鹿也。

huò yún lè chē

这句话大意是:或云乐车。

chéng niú mǎ zhě cuò xuān yǐn sì dá shǔ

这句话大意是:乘牛马者,剉轩饮饲达曙。

jīn chéng cǐ suī wèi láo jí rán rù chuán shè yǎn wò wú yōu gù yuē lè chē

这句话大意是:今乘此,虽为劳极,然入传舍,偃卧无忧,故曰乐车。

wú niú mǎ ér néng xíng zhě dú yī rén suǒ zhì ěr

这句话大意是:无牛马而能行者,独一人所致耳。

lù chē

这句话大意是:○露车。

jìn yáng qiū yuē píng yuán wáng gàn yīn yǔ chū zé dú chē ér nèi lù chē

这句话大意是:《晋阳秋》曰:平原王干阴雨出则犊车,而内露车。

huò wèn qí gù yuē lù zhě yi nèi yě

这句话大意是:或问其故,曰:"露者,宜内也。

jìn zhōng xìng shū yuē wáng ní luò yáng qīng fù bì luàn jiāng xià

这句话大意是:《晋中兴书》曰:王尼,洛阳倾覆,避乱江夏。

wáng chéng shí wéi jīng zhōu cì shǐ jiàn ní xīn rán hòu gōng jǐ zhī

这句话大意是:王澄时为荆州刺史,见尼,欣然厚供给之。

ní cháng tàn cāng hǎi héng liú wú ān chǔ

这句话大意是:尼常叹:"沧海横流无安处!

zǎo sàng fù zhǐ yǒu yī xī

这句话大意是:"早丧妇,止有一息。

bù yòng jū zhái wéi chù lù chē niú yī chéng

这句话大意是:不用居宅,惟畜露车,牛一乘。

měi xíng zhé shǐ r yù yì rén

这句话大意是:每行,辄使儿御诣人。

mù zé sù chē shàng wú yǒu dìng chǔ

这句话大意是:暮则宿车上,无有定处。

shǎo shí chéng zú jīng tǔ jī huāng ní qiú shí bù néng de nǎi shā chē niú zhǔ zhī

这句话大意是:少时,澄卒,荆土饥荒,尼求食不能得,乃杀车牛,煮之。

suì fù zǐ něi sǐ

这句话大意是:遂父子𫗪死。

jìn wáng gōng bǎi guān zhì yuē shǔ liú zhǔ de cì lù chē qī shí chéng sūn zhǔ cì lù chē sān shí chéng

这句话大意是:《晋王公百官志》曰:蜀刘主得赐露车七十乘,孙主赐露车三十乘。

dào yuán yǔ tiān gōng jiān yuē yǒu lù chē yī chéng yuán fù cuī shé yǐ lí yuán xù zhī

这句话大意是:道元《与天公笺》曰:有露车一乘,辕复摧折,以犁辕续之。

zuǒ qí yòu niè wǔ jié qiè

这句话大意是:左崎右啮,(五结切。

qiáng ruò xiāng fù bàng xíng zhuó yuán

这句话大意是:)强弱相负,傍行斫辕。

shèng yú zá chē

这句话大意是:○乘舆杂车。

lǔ bù lìng yuē jì lǐ yuē bái lù luán qí děng sān chē bìng jià sì mǎ zhèng dào jiang gè yī rén jià shì gè shí sì rén jiē píng jīn zé fēi shān dà kǒu kù

这句话大意是:《卤簿令》曰:记里曰白鹭、鸾、旗等三车,并驾四马,正道匠各一人,驾士各十四人,皆平巾帻、绯衫、大口裤。

yòu yuē pì è chē tài bǔ lìng yī rén zài chē zhí nǔ jiàn píng jīn zé fēi liǎng dāng dà kǒu kù

这句话大意是:又曰:辟恶车,太卜令一人,在车执弩箭,平巾帻,绯裲裆,大口裤。

pí xuān chē zuǒ yòu jīn wú duì zhèng yī rén zài chē zhí nǔ fú tóng tài bǔ

现代白话:皮轩车,左右金我,队正一人,在车执弩,服同太卜。

qí lìng xíng zhèng dào jià mǎ shù jià shì fú sè rén shù yí bìng tóng jì lǐ děng chē

这句话大意是:其令行正道,驾马数、驾士服色、人数、仪,并同记里等车。

yòu yuē ān chē sì wàng chē bìng jià sì mǎ jià shì gè èr shí sì rén fú tóng shàng

这句话大意是:又曰:安车、四望车,并驾四马,驾士各二十四人,服同上。

yòu yuē yáng chē jià guǒ xià mǎ yī xiǎo lì shí sì rén bìng qīng sī bù dié zǐ bì yāo jīn qīng ěr juē biàn fā

这句话大意是:又曰:羊车,驾果下马一,小吏十四人,并青丝布褶,紫碧腰襟,青耳𪨗,辨发。

yòu yuē shǔ chē shí èr chéng bìng jià niú jià shì gè bā rén fú tóng jì lǐ děng chē

这句话大意是:又曰:属车十二乘,并驾牛,驾士各八人,服同记里等车。

yòu yuē wáng yuè chē huò yuē jīn yuè chē

这句话大意是:又曰:王钺车,或曰金钺车。

zuǒ wǔ wèi duì zhèng yī rén zài chē

这句话大意是:左武卫队正一人,在车。

cì bào wěi chē yòu wǔ wèi duì zhèng yī rén zài chē jiē zhí wǔ biàn zhū yī gé dài bìng jià sān mǎ jià shì gè shí èr rén

这句话大意是:次豹尾车,右武卫队正一人,在车,皆执武弁,朱衣革带,并驾三马,驾士各十二人。

fú tóng shàng

这句话大意是:服同上。

yuán

这句话大意是:○辕。

zhōu lǐ yuē zhōu yuán rén wéi zhōu

这句话大意是:《周礼》曰:辀,辕人为辀。

zhōu chē yuán yě

这句话大意是:(辀,车辕也。

zhōu yǒu sān dù guó mǎ zhī zhōu shēn sì chǐ yǒu qī cùn

这句话大意是:)辀有三度:国马之辀,深四尺有七寸;。

tián mǎ zhī zhōu shēn sì chǐ

这句话大意是:田马之辀,深四尺;。

nú mǎ zhī zhōu shēn sān chǐ yǒu sān cùn

这句话大意是:驽马之辀,深三尺有三寸。

wéi yuán zhí qiě wú ráo yě

这句话大意是:惟辕直,且无桡也。

zuǒ zhuàn xuān xià yuē jūn xíng yòu yuán zuǒ zhuī rù

这句话大意是:《左传·宣下》曰:军行右辕,左追蓐。

yòu yuē gǎi chéng yuán ér běi zhī

这句话大意是:又曰:改乘辕而北之。

yòu yuē gōng sūn yù yǔ yǐng kǎo shū zhēng chē

这句话大意是:又曰:公孙阏与颍考叔争车。

yǐng kǎo shū jiā zhōu yǐ zǒu zǐ dōu bá jí yǐ zhú zhī fú jí

这句话大意是:颍考叔挟辀以走,子都拔棘以逐之,弗及。

yòu yuē shī jí qí shī zhàn yú cì gāo

这句话大意是:又曰:师及齐师,战于次皋。

qí zi yuān jié cóng xiè shēng zǐ shè zhī zhōng shǔn wǎ yáo qú tài zhōu bǐ rù zhě sān cùn

这句话大意是:齐子渊捷从泄声子,射之,中楯瓦,繇朐汰辀匕入者三寸。

dōng guān hàn jì yuē jiāng gé mǔ nián bā shí gé bù yù yáo dòng zhī cháng zì jū yuán wǎn chē bù yòng niú mǎ

这句话大意是:《东观汉记》曰:江革母年八十,革不欲摇动之,常自居辕挽车,不用牛马。

jìn yí zhù yuē huáng hòu chéng yóu huà yún mǔ ān chē jià cān mǎ

这句话大意是:《晋仪注》曰:皇后乘油画云母安车,驾骖马。

yóu huà yún mǔ ān liǎng yuán

这句话大意是:油画云母安两辕。

zhào shū yuē hòu shí zào liè chē qiān shèng yuán cháng sān zhàng

这句话大意是:《赵书》曰:后石造猎车千乘,辕长三丈。

hán zǐ yuē wú qǐ wèi xī hé shǒu qín yǒu xiǎo tíng lín jìng yù gōng zhī bù zú yǐ zhēng zú

这句话大意是:《韩子》曰:吴起为西河守,秦有小亭临境,欲攻之,不足以征卒。

nǎi qǔ chē yuán yǐ wū běi mén wài lìng yuē yǒu néng xǐ zhì nán mén wài zhě cì shàng zhái

这句话大意是:乃取车辕,倚于北门外,令曰:"有能徙至南门外者,赐上宅。

mín mò zhī xǐ yě

这句话大意是:"民莫之徙也。

yǒu xǐ zhě cì zhī rú lìng

这句话大意是:有徙者,赐之如令。

yòu zhì yī shí yì lìng yuē yǒu néng xǐ zhě cì zhī rú chū

这句话大意是:又置一石,亦令曰:"有能徙者,赐之如初。

mín zhēng xǐ zhī

这句话大意是:"民争徙之。

nǎi lìng yuē míng dàn gōng chéng yǒu xiān dēng zhě cì zhī shàng tián shàng zhái

这句话大意是:乃令曰:"明旦攻城,有先登者,赐之上田、上宅。

mín zhēng shàng yī zhāo ér bá zhī

这句话大意是:"民争上,一朝而拔之。

mèng shū yuē gǔ rén mèng chē yuán zhé bài zhě yōu wáng yí yī wù

这句话大意是:《梦书》曰:贾人梦车辕折败者,忧亡遗衣物。

hé yǐ yán zhī

现代白话:凭什么言之?

yuán zì qù yī gù zhī wáng yī wù

这句话大意是:"辕"字"去衣",故知亡衣物。

fāng yán yuē chu wèi zhī jiān yuán wèi zhī zhōu

这句话大意是:《方言》曰:楚、卫之间,辕谓之辀。

sī mǎ zhǎng qīng jiàn liè shū yuē yú bù jí hái yuán rén bù xiá shī gōng

这句话大意是:司马长卿《谏猎书》曰:舆不及还辕,人不暇施功。

pān zhèng shū yíng dà jià chuán yún hú lí jiā liǎng yuán chái láng dāng lù lì

这句话大意是:潘正叔《迎大驾传》云:狐狸夹两辕,豺狼当路立。

lún

这句话大意是:○轮。

shì míng yuē lún mí lún yě zhōu zā zhī yán yě

这句话大意是:《释名》曰:轮,弥纶也,周匝之言也;。

huò yuē jiào yán zǒng rù fú zhōng yě

这句话大意是:或曰较,言总入辐中也。

yì yuē jì jì chū jiǔ yè qí lún rú qí wěi wú jiù

这句话大意是:《易》曰:既济,初九,曳其轮,濡其尾,无咎。

lǐ yuē gǔ zhě guì jiàn jiē zhàng

这句话大意是:《礼》曰:古者贵贱皆杖。

shū sūn wǔ shū cháo jiàn lún rén yǐ qí zhàng guān gū ér guǒ yīn huò

这句话大意是:叔孙武叔朝,见轮人以其杖关毂而輠(音祸。

lún zhě wū shì yǒu jué ér hòu zhàng yě

这句话大意是:)轮者,于是有爵而后杖也。

jì shù rén shī lǐ suǒ yóu shǐ yě

这句话大意是:(记庶人失礼所由始也。

shū sūn wǔ shū lǔ dài fū shū sūn zhōu chóu yě

这句话大意是:叔孙武叔,鲁大夫叔孙州仇也。

lún rén zuò chē lún zhī guān yě

这句话大意是:轮人,作车轮之官也。

yòu yuē yù fù chē ér xù shòu suí yù lún sān zhōu xiān sì yú mén wài

这句话大意是:又曰:御妇车而婿授绥,御轮三周,先俟于门外。

zhōu lǐ yuē fán chá chē zhī dào bì zì zài wū de zhě shǐ yě shì gù chá chē zì lún shǐ

这句话大意是:《周礼》曰:凡察车之道,必自载于地者始也,是故察车自轮始。

fán chá chē zhī dào yù qí pǔ yīn pū

这句话大意是:凡察车之道,欲其朴(音扑。

shǔ ér wēi zhì

这句话大意是:)属而微至。

bù piáo shǔ wú yǐ wéi wán jiǔ yě

这句话大意是:不朴属,无以为完久也。

yòu yuē lún rén wèi lún zhǎn sān cái bì yǐ qí shí

这句话大意是:又曰:轮人为轮,斩三材必以其时。

sān cái kě yǐ wèi gū fú yá yě

现代白话:(三材,能够为毂、辐、牙也。

zhǎn zhī shí yǐ cái zài yáng zé zhōng dōng zhǎn zhī

这句话大意是:斩之时,以材在阳,则中冬斩之;。

zài yīn zé zhōng xià zhǎn zhī

这句话大意是:在阴,则中夏斩之。

sān cái jì jù qiǎo zhě hé zhī

这句话大意是:)三材既具,巧者和之。

fán wèi lún xíng zé zhě yù zhù xíng shān zhě yù móu

这句话大意是:凡为轮,行泽者欲杼,行山者欲侔。

zhù wèi xuē báo qí jiàn de zhě

这句话大意是:(杼,谓削薄其践地者。

móu shàng xià děng

这句话大意是:侔,上下等。

zhù yǐ xíng zé zé shì dāo yǐ gē tu yě shì gù tu bù fù

这句话大意是:)杼以行泽,则是刀以割涂也,是故涂不附;。

móu yǐ xíng shān zé shì tuán yǐ xíng shí yě shì gù lún suī bì bù lìn wū záo

这句话大意是:侔以行山,则是抟以行石也,是故轮虽敝,不甐于凿。

tuán yuán hòu yě

这句话大意是:(抟,圜厚也。

zhèng sī nóng yún bù lìn wū záo wèi bù dòng wū záo zhōng yě

这句话大意是:郑司农云:不甐于凿,谓不动于凿中也。

xuán wèi lìn yì chang yě

这句话大意是:玄谓:甐亦敞也。

yǐ lún zhī hòu shí suī niè zhī bù néng chang qí záo páng shǐ zhī dòng

这句话大意是:以轮之厚,石虽啮之,不能敞其凿旁使之动。

yòu yuē zhěn zhī fāng yě yǐ xiàng de yě

这句话大意是:又曰:轸之方也,以象地也;。

gài zhī yuán yě yǐ xiàng tiān yě

这句话大意是:盖之圆也,以象天也;。

lún fú sān shí yǐ xiàng rì yuè yě

这句话大意是:轮辐三十,以象日月也。

zuǒ zhuàn yuē yú zhé yǐ yù zuǒ lún zhū yān

这句话大意是:《左传》曰:余折以御,左轮朱殷。

qǐ gǎn yán bìng

这句话大意是:岂敢言病?

wú zǐ rěn zhī

现代白话:我子忍之!

gǔ liáng zhuàn yuē jìn rén yǔ jiāng róng yào ér jī zhī shā pǐ mǎ qí lún wú fǎn zhě

这句话大意是:《谷梁传》曰:晋人与姜戎要而击之,杀,匹马奇轮无反者。

shǐ jì yuē gǔ fēng shàn wèi pú lún è shāng tǔ shí cǎo mù

这句话大意是:《史记》曰:古封禅为蒲轮,恶伤土石草木。

xù hàn shū yuē zhāng gāng zì wén jì yǔ dù qiáo děng bā rén shòu zhào xíng tiān xià hào yuē bā jùn

这句话大意是:《续汉书》曰:张纲,字文纪,与杜乔等八人,受诏行天下,号曰八俊。

qī rén jiē fèng mìng wéi gāng dú mái lún wū luò yáng dū tíng bù qù yě

这句话大意是:七人皆奉命,惟纲独埋轮于洛阳都亭,不去也。

huò wèn zhī yuē chái láng dāng lù ān wèn hú lí

这句话大意是:或问之,曰:"豺狼当路,安问狐狸!

suì zòu liáng jì děng zuì jīng shī zhèn sǒng

这句话大意是:"遂奏梁冀等罪,京师震悚。

zhuāng zi yuē huán gōng dú shū lún biǎn zhuó lún shì zhuì záo wèn yuē gōng suǒ dú zhě hé yán

这句话大意是:《庄子》曰:桓公读书,轮扁斫轮,释槌凿问曰:"公所读者何言?

yuē shèng rén zhī yán

这句话大意是:"曰:"圣人之言。

yuē zài hu

这句话大意是:"曰:"在吗?

yuē yǐ sǐ yǐ

现代白话:"曰:"已死了。

rán dú zhě gǔ rén zhī zāo pò yě

这句话大意是:""然读者,古人之糟粕也!

gōng yuē guǎ rén dú shū lún rén ān dé yì

这句话大意是:"公曰:"寡人读书,轮人安得议!

yǒu shuō zé kě wú shuō zé sǐ

这句话大意是:有说则可,无说则死!

lún biǎn yuē yǐ chén zhī shì guān zhī zhuó lún xú zé gān ér bù gù jí zé kǔ ér bù rù

这句话大意是:"轮扁曰:"以臣之事观之,斫轮徐则甘而不固,疾则苦而不入。

bù xú bù jí de zhī wū shǒu yīng zhī wū xīn

这句话大意是:不徐不疾,得之于手,应之于心。

kǒu bù néng yán yǒu shù zài jiān ér bù néng yù chén zhī zǐ zi yì bù néng shòu zhī wū chén shì yǐ xíng nián qī shí ér lǎo zhuó lún

这句话大意是:口不能言,有数在间,而不能谕臣之子,子亦不能受之于臣,是以行年七十而老斫轮。

gǔ zhī rén yǔ qí bù chuán zhě sǐ yǐ jūn zhī suǒ dú zhě shì gǔ rén zhī zāo pò

现代白话:古之人与其不传者死了,君之所读者,是古人之糟粕。

jīn shì bù tóng biàn huà yì shí gù yi jué xué rèn xìng yě

这句话大意是:"(今士不同,变化异时,故宜绝学任性也。

zhāng héng sī xuán fù yuē hún juàn juàn ér lǚ gù xī mǎ yǐ zhōu ér pái huái

这句话大意是:张衡《思玄赋》曰:魂眷眷而屡顾兮,马倚辀而俳徊。

yún fēi fēi xī rào yú lún fēng miǎo miǎo xī zhèn yú yú

这句话大意是:云霏霏兮绕余轮,风眇眇兮振余旟。

zhāng xié luò xì fù yuē quán qī zhī jiā háo chǐ zhī zú cǎi qǐ tíng lù huá lún zhū gū jí hu zhǎng zhōu zhī pǔ yào hu luò chuān zhī qū

这句话大意是:张协《洛禊赋》曰:权戚之家,豪侈之族,彩绮停鏕,华轮朱毂,集乎长州之浦,曜乎洛川之曲。

cáo zi jiàn qī qǐ yuē fēi xuān diàn yóu shòu suí lún zhuàn

这句话大意是:曹子建《七启》曰:飞轩电游,兽随轮转。

yòu yìng zhì shī yún lún bù chuò yùn luán wú fèi shēng

这句话大意是:又《应制诗》云:轮不辍运,鸾无废声。

yīng jí fǔ huá lín jí yuē bèi yán xī mìng yǔ gài zhū lún

这句话大意是:应吉甫《华林集》曰:备言锡命,羽盖朱轮。

míng yuē shī míng shì

这句话大意是:铭曰:(失名氏。

xī shì běn zào hòu yì shì yōng

这句话大意是:)奚氏本造,后裔饰雍。

lún yǐ dài bù píng yǐ cóng róng

这句话大意是:轮以代步,屏以从容。

lún pēng bìng hé chū rù dào tóng

这句话大意是:轮𫐌并合,出入道同。

zhuī rén fù yì wéi lǐ shì gōng

这句话大意是:追仁赴义,惟礼是恭。

liáng zhāo míng tài zǐ wén xuǎn xù yuē chuí zhí zhuī qiè

这句话大意是:梁昭明太子《文选序》曰:椎(直追切。

lún wèi dà lù zhī shǐ dà lù níng yǒu chuí lún zhī zhì

这句话大意是:)轮为大辂之始,大辂宁有椎轮之质?

guǐ

这句话大意是:○轨。

lǐ yuē guó zhōng yǐ cè huì xù wù qū chén bù chū guǐ

这句话大意是:《礼》曰:国中以策彗恤,勿驱,尘不出轨。

xù sū méi qiè

这句话大意是:(恤,苏没切。

wù zhě méi xù méi sāo mó yě

这句话大意是:勿者没恤没,搔摩也。

yòu yuē jīn tiān xià chē tóng guǐ shū tóng wén xíng tóng lún

这句话大意是:又曰:今天下车同轨,书同文,行同轮。

zhuāng zi yuē guǐ jié yú qiān lǐ zhī wài lún bù jì wū de

这句话大意是:《庄子》曰:轨结于千里之外,轮不迹于地。

zhāng píng zi nán dōu fù yuē mù chūn zhī xì yuán sì zhī chén fāng guǐ qí zhěn fú yú yáng bīn

这句话大意是:张平子《南都赋》曰:暮春之禊,元巳之辰,方轨齐轸,祓于阳滨。

zhāng píng zi dōng jīng fù yuē tóng héng lǜ ér yī guǐ liàng qí jí shū wū hán yù

这句话大意是:张平子《东京赋》曰:同衡律而一轨量,齐急舒于寒燠。

wú li zhòng yǔ tài zǐ jiān yuē qí jiē kè fù jiù zhí zhuī xún qián guǐ jīn dú bù rán

这句话大意是:吴李重《与太子笺》曰:其皆克复旧职,追寻前轨,今独不然。

cáo zi jiàn qī qǐ yuē dāng guǐ jiàn jiè zhí zú yù jiàn

这句话大意是:曹子建《七启》曰:当轨见藉,值足遇践。

fēi xuān diàn shì shòu zhú lún zhuàn

这句话大意是:飞轩电逝,兽逐轮转。

xiè líng yùn zǔ dé shī yuē qín zhào xīn lái sū yàn wèi chí wén guǐ

这句话大意是:谢灵运《祖德》诗曰:秦赵欣来苏,燕魏迟文轨。

lù shì lóng dá xiōng jī shī yuē héng guǐ gè shū jī qiān niú fēi fú xiāng

这句话大意是:陆士龙《答兄机》诗曰:衡轨各殊迹,牵牛非服箱。

wáng sēng dá dá yán yán nián shī yuē jūn zǐ sǒng gāo jià chén guǐ shí wèi lín

现代白话:王僧达《答颜延年》诗曰:有德行的人耸高驾,尘轨实为林。

✦ You read 车部·卷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.