chǐ cùn
这句话大意是:○尺寸。
lǐ jì wáng zhì yuē gǔ zhě yǐ zhōu chǐ bā chǐ wèi bù jīn yǐ zhōu chǐ liù chǐ sì cùn wèi bù
这句话大意是:《礼记·王制》曰:古者以周尺八尺为步,今以周尺六尺四寸为步。
gǔ zhě bǎi mǔ dāng jīn dōng tián bǎi sì shí liù mǔ sān shí bù
这句话大意是:古者百亩当今东田百四十六亩三十步。
gǔ zhě bǎi lǐ dāng jīn bǎi èr shí yī lǐ liù shí bù sì chǐ èr cùn èr fēn
这句话大意是:古者百里当今百二十一里六十步四尺二寸二分。
zhōu chǐ zhī shù wèi xiáng wén yě
这句话大意是:(周尺之数未详闻也。
àn lǐ zhì zhōu yóu yǐ shí cùn wèi chǐ
这句话大意是:案《礼》制,周犹以十寸为尺。
gài liù guó shí duō biàn luàn fǎ dù huò yán zhōu chǐ bā cùn zé bù gèng wéi bā bā liù shí sì cùn
这句话大意是:盖六国时多变乱法度,或言周尺八寸,则步更为八八六十四寸。
yǐ cǐ jì zhī gǔ zhě bǎi mǔ dāng jīn bǎi wǔ shí liù mǔ èr shí wǔ bù
这句话大意是:以此计之,古者百亩,当今百五十六亩二十五步;。
gǔ zhě bǎi lǐ dāng jīn bǎi èr shí wǔ lǐ
这句话大意是:古者百里,当今百二十五里。
hàn shū yuē dù zhě fēn cùn chǐ zhàng yǐn yě suǒ yǐ dù cháng duǎn yě
这句话大意是:《汉书》曰:度者,分、寸、尺、丈、引也,所以度长短也。
dù yīn dà gè fǎn
这句话大意是:(度,音大各反。
běn qǐ huáng zhōng zhī zhǎng yǐ zǐ gǔ jù shǔ zhōng zhě shī gǔ yuē jù jí hēi shǔ
这句话大意是:)本起黄锺之长,以子谷秬黍中者,(师古曰:秬即黑黍。
zhōng zhě bù dà bù xiǎo yě
这句话大意是:中者,不大不小也。
yán qǔ hēi shǔ gǔ zi dà xiǎo zhōng zhě lǜ wèi fēn cùn yě
这句话大意是:言取黑黍谷子大小中者,率为分寸也。
yī shǔ zhī guǎng dù zhī jiǔ shí fēn
这句话大意是:)一黍之广,度之九十分。
huáng zhōng zhī zhǎng yī wèi yī fēn shí fēn wèi cùn shí cùn wèi chǐ shí chǐ wèi zhàng shí zhàng wèi yǐn ér wǔ dù shěn yǐ
现代白话:黄锺之长,一为一分,十分为寸,十寸为尺,十尺为丈,十丈为引,而五度审了。
qí fǎ yòng tóng gāo yī cùn guǎng èr cùn zhǎng yī zhàng ér fēn cùn zhàng chǐ cún yān
现代白话:其法用铜,高一寸,广二寸,长一丈,而分、寸、丈、尺存呢。
yòng zhú wèi yǐn gāo yī fēn guǎng liù fēn zhǎng shí zhàng qí fāng fǎ ju gāo guǎng zhī shù yīn yáng zhī xiàng yě
这句话大意是:用竹为引,高一分,广六分,长十丈,其方法矩,高广之数,阴阳之象也。
fēn zhě zì sān wēi ér chéng zhe kě fēn bié yě
这句话大意是:分者,自三微而成著,可分别也。
cùn zhě cǔn yě
这句话大意是:寸者,忖也。
chǐ zhě yuè yě
这句话大意是:尺者,篗也。
shī gǔ yuē yuè yīn yuē
这句话大意是:(师古曰:篗音约。
zhàng zhě zhāng yě
这句话大意是:)丈者,张也。
yǐn zhě xìn yě
这句话大意是:引者,信也。
shī gǔ yuē xìn dú yuē shēn yán qí zhǎng
这句话大意是:(师古曰:信读曰伸,言其长。
fu dù zhě bié wū fēn cǔn wū cùn yuè wū chǐ zhāng wū zhàng xìn wū yǐn
这句话大意是:)夫度者,别于分忖于寸,篗于尺,张于丈,信于引。
yǐn zhě xìn tiān xià yě
这句话大意是:引者,信天下也。
zhí zài nèi guān nèi guān shǔ míng
这句话大意是:职在内官,(内官,署名。
tíng wèi zhǎng zhī
这句话大意是:)廷尉掌之。
shī gǔ yuē fǎ dù suǒ qǐ gù shǔ tíng wèi yě
这句话大意是:(师古曰:法度所起,故属廷尉也。
wèi lüè yuē xī cháng ān shì kuài yǒu liú zhòng shǐ zhě yī wéi shì lì suǒ rǔ nǎi gǎn jī tà qí chǐ zhé zhī
这句话大意是:《魏略》曰:昔长安市侩有刘仲始者,一为市吏所辱,乃感激,踏其尺折之。
suì xíng xué wèn jīng míng xíng xiū liú míng hǎi nèi
这句话大意是:遂行学问,经明行修,流名海内。
hòu yǐ yǒu dào zhēng bù kěn jiù
这句话大意是:后以有道征,不肯就。
zhòng rén guī qí gāo
这句话大意是:众人归其高。
jìn shū xún xù bié zhuàn yuē wèi dù kuí zhì lǜ guāi cuò
这句话大意是:《晋书·荀勖别传》曰:魏杜夔制律乖错。
xù zhī hàn wèi chǐ jiàn zhǎng wū gǔ sì fēn kuí yī wèi lǜ gù bù xié nǎi lìng zuǒ zhù zuò liú gōng yī zhōu lǐ zhì gǔ chǐ xīn lǜ lǚ yǐ xié yīn yùn
这句话大意是:勖知汉魏尺渐长于古四分,夔依为律,故不谐,乃令佐著作刘恭依《周礼》制古尺、新律吕以谐音韵。
hòu de gǔ yù lǜ zhōng qìng yǔ xīn lǜ xiāng hé zhào cì gǔ chǐ yī jù
这句话大意是:后得古玉律锺磬,与新律相合,诏赐古尺一具。
suí shū yuē shì chēng yǒu tián fǔ wū yě dì zhōng de zhōu shí yù chǐ biàn shì tiān xià zhèng chǐ
这句话大意是:《隋书》曰:世称有田父于野地中得周时玉尺,便是天下正尺。
xún xù shì yǐ xiào chǐ suǒ zào jīn shí sī zhú jiē duǎn xiào yī mǐ
这句话大意是:荀勖试以校尺所造金石丝竹,皆短校一米。
guǎn zǐ yuē chǐ cùn xún zhàng zhě suǒ yǐ de duǎn cháng zhī qíng yě
这句话大意是:《管子》曰:尺、寸、寻、丈者,所以得短长之情也。
gù yǐ chǐ cùn liàng duǎn cháng zé wàn jǔ ér wàn bù shī yǐ
现代白话:故以尺寸量短长,则万举而万不失了。
shì gù chǐ cùn zhī dù suī fù guì zhòng qiáng bù wéi yì zhǎng
这句话大意是:是故尺寸之度,虽富贵众强,不为益长;。
suī bēi rǔ pín jiàn bù wéi sǔn dù
这句话大意是:虽卑辱贫贱,不为损度。
gōng píng ér wú suǒ piān gù jiān zhà zhī rén fú néng wù yě
这句话大意是:公平而无所偏,故奸诈之人弗能误也。
gù míng fǎ zhě bù kě qiǎo yǐ zhà wěi
这句话大意是:故明法者,不可巧以诈伪;。
yǒu xún zhàng zhī shù zhě bù kě qī yǐ cháng duǎn
这句话大意是:有寻丈之数者,不可欺以长短。
yòu yuē yǐ guī ju wèi fāng yuán zé chéng yǐ chǐ cùn liàng duǎn cháng zé de yǐ fǎ shù zhì mín zé ān
这句话大意是:又曰:以规矩为方圆则成,以尺寸量短长则得,以法数治民则安。
gù shì guǎng wū lǐ zhě qí chéng ruò shén
这句话大意是:故事广于理者,其成若神。
mèng zǐ yuē chén dài wèi mèng zǐ yún wǎng chǐ zhí xún ruò yi kě wèi
这句话大意是:《孟子》曰:陈代谓孟子云:"枉尺直寻,若宜可为。
wǎng chǐ zhí xún yù shǐ mèng zǐ qū jǐ zōng dào yě
这句话大意是:"枉尺直寻,欲使孟子屈己宗道也。
shī zi yún kǒng zǐ yuē qū cùn ér xìn chǐ xiǎo wang ér dà zhí wú wèi zhī zhě yě
现代白话:《尸子》云:孔孔子说:"诎寸而信尺,小枉而大直,我为之者也。
hán zǐ yuē shì fǎ shù ér rèn xīn zhì yáo bù néng zhèng yī guó
这句话大意是:《韩子》曰:释法术而任心治,尧不能正一国;。
qù guī ju ér wàng yì dù xī zhòng bù néng chéng lún
这句话大意是:去规矩而妄意度,奚仲不能成轮;。
fèi chǐ cùn ér chà duǎn cháng wáng ěr bù néng bàn zhōng
现代白话:废尺寸而差短长,王你不能半中。
shǐ zhōng zhǔ shǒu fǎ shù zhuō jiang zhí guī ju chǐ cùn zé wàn bù shī
这句话大意是:使中主守法术,拙匠执规矩尺寸,则万不失。
kǒng cóng zǐ yuē kuǐ yī jǔ zú yě bèi kuǐ wèi zhī bù
这句话大意是:《孔丛子》曰:跬,一举足也,倍跬谓之步。
sì chǐ wèi zhī rèn bèi rèn wèi zhī xún xún shū liǎng gōng yě bèi xún wèi zhī cháng
这句话大意是:四尺谓之仞,倍仞谓之寻,寻,舒两肱也,倍寻谓之常。
wǔ chǐ wèi zhī mò bèi mò wèi zhī zhàng bèi zhàng wèi zhī duān bèi duān wèi zhī liǎng bèi liǎng wèi zhī pǐ liǎng yǒu wǔ wèi zhī shù
这句话大意是:五尺谓之墨,倍墨谓之丈,倍丈谓之端,倍端谓之两,倍两谓之匹,两有五谓之束。
jiā yǔ yuē kǒng zǐ yuē fū bù zhǐ zhī cùn bù cùn zhī chǐ shū gōng zhī xún shū shēn zhī cháng sī bù yuǎn zhī zé yě
现代白话:《家语》曰:孔孔子说:"夫布指知寸,布寸知尺,舒肱知寻,舒身知常,斯不远之则也。
bái hǔ tōng tóng
这句话大意是:"(《白虎通》同。
shuō yuàn yuē dù liàng héng yǐ sù shēng zhī
这句话大意是:《说苑》曰:度、量、衡,以粟生之。
shí sù wèi yī fēn shí fēn wèi yī cùn shí cùn wèi yī chǐ shí chǐ wèi yī zhàng
这句话大意是:十粟为一分,十分为一寸,十寸为一尺,十尺为一丈。
mèng shū yuē zhàng chǐ wéi rén zhèng cháng duǎn
这句话大意是:《梦书曰:丈尺为人正长短。
mèng de zhàng chǐ yù zhèng rén yě
这句话大意是:梦得丈尺,欲正人也。
wèi wǔ shàng zá wù shū yuē zhōng gōng yòng wù zá huà xiàng liè chǐ yī méi guì rén gōng zhǔ yǒu xiàng yá chǐ sān shí méi gōng rén yǒu xiàng yá chǐ bǎi wǔ shí méi gǔ chǐ wǔ shí méi
这句话大意是:《魏武上杂物疏》曰:中宫用物,杂画象列尺一枚,贵人、公主有象牙尺三十枚,宫人有象牙尺百五十枚,骨尺五十枚。
liàng
这句话大意是:○量。
zhōu lǐ dōng guān kǎo gōng jì yuē lì shì wèi liàng
这句话大意是:《周礼·冬官·考工记》曰:栗氏为量。
gǎi jiān jīn xī zé bù hào xiāo liàn zhī jīng bù fù jiǎn yě
这句话大意是:改煎金锡则不耗,(消湅之精不复减也。
lì gǔ wén huò zuò lì
这句话大意是:栗,古文或作历。
xuán wèi liàng dāng yǔ zhōng dǐng tóng qí gōng yì zhě dà qì
这句话大意是:玄谓:量当与锺鼎同齐,工异者大器。
bù hào rán hòu quán zhī quán wèi chēng fēn zhī yě
这句话大意是:)不耗然后权之,(权谓称分之也。
suī yì fǎ yòng jīn bì qí
这句话大意是:虽异法,用金必齐。
quán zhī rán hòu zhǔn zhī zhǔn gù shū huò zuò shuǐ
这句话大意是:)权之然后准之,(准,故书或作水。
dù zi chūn yún dāng wèi shuǐ jīn qì yǒu kǒng zhě shuǐ rù kǒng zhōng zé dāng zhòng yě
这句话大意是:杜子春云:当为水,金器有孔者,水入孔中,则当重也。
xuán wèi zhǔn jī píng zhèng zhī yòu dāng qí dà xiǎo
这句话大意是:玄谓:准,击平正之,又当齐大小。
zhǔn zhī rán hòu liàng zhī
这句话大意是:)准之然后量之。
zhù zhī wū fǎ zhōng yě
这句话大意是:(铸之于法中也。
liàng dú rú liàng rén zhī liàng
这句话大意是:量,读如量人之量。
liàng zhī yǐ wéi fǔ shēn chǐ nèi fāng chǐ ér yuán qí wài qí shí yī fǔ
这句话大意是:)量之以为釜,深尺,内方尺而圜其外,其实一釜。
yǐ qí róng wèi zhī míng yě
这句话大意是:(以其容为之名也。
sì shēng yuē dòu sì dòu yuē qū sì qū yuē fǔ fǔ liù dòu sì shēng yě fǔ shí zé zhōng
这句话大意是:四升曰豆,四豆曰区,四区曰釜,釜六斗四升也,釜十则锺。
fāng chǐ jī wū cùn
这句话大意是:方尺积于寸。
wū jīn sù mǐ fǎ shǎo èr shēng bā shí yī fēn shēng zhī èr shí èr qí shù bì róng fǔ cǐ yán dà fāng ěr
这句话大意是:于今粟米法少二升八十一分升之二十二,其数必容釜,此言大方耳。
yuán qí wài zhě wèi zhī chún
这句话大意是:圜其外者,为之唇。
qí tún yī cùn qí shí yī dòu
这句话大意是:)其臀一寸,其实一豆;。
gù shū tún huò zuò chún
这句话大意是:(故书臀或作唇。
dù zi chūn yún dāng wèi tún wèi fù zhī qí dǐ shēn yī cùn yě
这句话大意是:杜子春云:当为臀,谓覆之其底深一寸也。
qí ěr sān cùn qí shí yī shēng
这句话大意是:)其耳三寸,其实一升;。
ěr zài páng kě jǔ yě
这句话大意是:(耳在旁,可举也。
zhòng yī jūn
这句话大意是:)重一钧。
zhòng sān shí jīn
这句话大意是:(重三十斤。
qí shēng zhōng huáng zhōng zhī gōng
这句话大意是:)其声中黄锺之宫。
yìng lǜ zhī shǒu
这句话大意是:(应律之首。
gài ér bù shuì
这句话大意是:)概而不税。
zhèng sī nóng yún lìng bǎi xìng dé yǐ liàng ér bù zū shuì
这句话大意是:(郑司农云:令百姓得以量,而不租税。
qí míng yuē shí wén sī suǒ yǔn zhēn qí jí
这句话大意是:)其铭曰:"时文思索,允臻其极。
míng kè zhī yě
这句话大意是:(铭,刻之也。
shí shì yě
这句话大意是:时,是也。
yǔn xìn yě
这句话大意是:允,信也。
zhēn zhì yě
这句话大意是:臻,至也。
jí zhōng yě
这句话大意是:极,中也。
yán shì wén dé zhī jūn sī qiú kě yǐ wèi mín lì fǎ zhě ér zuò cǐ liàng xìn zhì wū dào zhī zhōng yǐ
现代白话:言是文德之君,思求能够为民立法者,而作此量,信至于道之中了。
jiā liàng jì chéng yǐ guān sì guó
这句话大意是:)嘉量既成,以观四国。
yǐ guān shì sì fāng shǐ fàng xiàng zhī
这句话大意是:(以观示四方,使放象之。
yǒng qǐ jué hòu cí qì wéi zé
这句话大意是:)永启厥后,兹器维则。
zuǒ zhuàn zhāo gōng sān nián yún yàn zǐ yuē qí jiù sì liàng dòu qū fǔ zhōng
现代白话:《左传·昭公三年》云:晏孔子说:"齐旧四量,豆区釜锺。
sì shēng wèi dòu gè zì qí sì yǐ dēng wū fǔ sì dòu wèi qū qū dǒu liù shēng
这句话大意是:四升为豆,各自其四,以登于釜,(四豆为区,区斗六升。
sì qū wèi fǔ fǔ liù dòu sì shēng
这句话大意是:四区为釜,釜六斗四升。
dēng chéng yě
这句话大意是:登,成也。
fǔ shí zé zhōng
这句话大意是:)釜十则锺。
liù hú sì dòu
这句话大意是:(六斛四斗。
chén shì sān liàng jiē dēng yī yān zhōng nǎi dà yǐ
现代白话:)陈氏三量,皆登一呢,锺乃大了。
dēng jiā yě
这句话大意是:(登,加也。
yī wèi jiā jiù liàng zhī yī yě
这句话大意是:一,谓加旧量之一也。
yǐ wǔ shēng wèi dòu wǔ dòu wèi qū wǔ qū wèi fǔ
这句话大意是:以五升为豆,五豆为区,五区为釜。
zé qū èr dòu fǔ bā dǒu zhōng bā hú
这句话大意是:则区二斗,釜八斗,锺八斛。
yǐ jiā liàng dài ér yǐ gōng liàng shōu zhī
这句话大意是:)以家量贷,而以公量收之。
huò hòu ér shōu báo
这句话大意是:(货厚而收薄。
hàn shū yuē liàng zhě yuè hé shēng dòu hú yě suǒ yǐ liàng duō shǎo yě
这句话大意是:《汉书》曰:量者,龠、合、升、斗、斛也,所以量多少也。
běn qǐ wū huáng zhōng zhī yuè yòng dù shù shěn qí róng shī gǔ yuē yīn dù yǐ shēng liàng yě
这句话大意是:本起于黄锺之龠,用度数审其容,(师古曰:因度以生量也。
qí róng wèi qí zhōng suǒ róng shòu zhī duō shǎo yě
这句话大意是:其容,谓其中所容受之多少也。
yǐ zǐ gǔ jù shǔ zhōng zhě qiān yǒu èr bǎi shí qí yuè yǐ jǐng shuǐ zhǔn qí gài
这句话大意是:)以子谷秬黍中者千有二百实其龠,以井水准其概。
gài yù qí zhí gù yǐ shuǐ píng zhī
这句话大意是:(概欲其直,故以水平之。
jǐng shuǐ qīng qīng zé píng yě
这句话大意是:井水清,清则平也。
shī gǔ yuē gài suǒ yǐ gài píng dòu hú zhī shàng zhě yě
这句话大意是:师古曰:概,所以概平斗斛之上者也。
shí yuè wèi hé shí hé wéi shēng shí shēng wèi dòu shí dòu wèi hú ér wǔ liàng jiā yǐ
现代白话:)十龠为合,十合为升,十升为斗,十斗为斛,而五量嘉了。
qí fǎ yòng tóng fāng chǐ ér yuán qí wài páng yǒu nè zhào yān
现代白话:其法用铜,方尺而圆其外,旁有〈疒兆〉呢。
shī gǔ yuē nè zhào bù mǎn zhī chù yě yīn tǔ diāo fǎn
这句话大意是:(师古曰:〈疒兆〉,不满之处也,音吐雕反。
qí shàng wèi hú qí xià wèi dòu
这句话大意是:)其上为斛,其下为斗。
qí shàng wèi yǎng hú yě qí xià wèi fù hú zhī dǐ shòu yī dòu yě
这句话大意是:(其上谓仰斛也,其下谓覆斛之底,受一斗也。
zuǒ ěr wèi shēng yòu ěr wèi hé yuè
这句话大意是:)左耳为升,右耳为合、龠。
qí zhuàng shì jué yǐ mí jué lù
这句话大意是:其状似爵,以縻爵禄。
mǐ sàn yě
这句话大意是:(靡,散也。
shàng sān xià èr sān tiān liǎng dì yuán ér hán fāng zuǒ yī yòu èr yīn yáng zhī xiàng yě
这句话大意是:)上三下二,叁天两地,圜而函方,左一右二,阴阳之象也。
qí yuán xiàng guī qí zhòng èr jūn bèi qì wù zhī shù hé wàn yǒu yī qiān wǔ bǎi èr shí
这句话大意是:其圜象规,其重二钧,备气物之数,合万有一千五百二十。
sān shí jīn wèi jūn wàn yī qiān wǔ bǎi èr shí zhū
这句话大意是:(三十斤为钧,万一千五百二十铢。
shēng zhōng huáng zhōng shǐ wū huáng zhōng ér fǎn fù yān mèng kāng yuē fǎn hú shēng zhōng huáng zhōng fù hú yì zhōng huáng zhōng gōng gōng wèi jūn yě
现代白话:)声中黄锺,始于黄锺而反复呢,(孟康曰:反斛声中黄锺,覆斛亦中黄锺宫,宫为君也。
chén zàn yuē yǎng hú shòu yī hú fù dǐ shòu yī dòu gù yuē ér fǎn fù yān
现代白话:臣瓒曰:仰斛受一斛,覆底受一斗,故曰而反复呢。
jūn zhì qì zhī xiàng yě
这句话大意是:)君制器之象也。
yuè zhě huáng zhōng lǜ zhī shí yě yuè wēi dòng qì ér shēng wù yě hé zhě hé yuè zhī liàng yě
这句话大意是:龠者,黄锺律之实也,跃微动气而生物也,合者,合龠之量也;。
shēng zhě dēng hé zhī liàng yě
这句话大意是:升者,登合之量也;。
dòu yě jù shēng zhī liàng yě
这句话大意是:斗也,聚升之量也;。
hú zhě jué dòu píng duō píng shǎo zhī liàng yě
这句话大意是:斛者,角斗平多平少之量也。
fu liàng zhě yuè wū yuè hé wū hé dēng wū shēng jù wū dòu jiǎo wū hú yě
这句话大意是:夫量者,跃于龠,合于合,登于升,聚于斗,角于斛也。
zhí zài tài cāng dà sī nóng zhǎng zhī yě
这句话大意是:职在太仓,大司农掌之也。
kǒng cóng zǐ yuē yī shǒu zhī shèng wèi zhī yì liǎng shǒu wèi zhī jū
这句话大意是:《孔丛子》曰:一手之盛谓之溢,两手谓之匊。
jū sì shēng yě
这句话大意是:匊,四升也。
sì jū wèi zhī dòu dòu sì wèi zhī qū qū sì wèi zhī fǔ fǔ èr yǒu bàn wèi zhī sǒu
这句话大意是:四匊谓之豆,豆四谓之区,区四谓之釜,釜二有半谓之薮;。
sǒu wèi zhī fǒu fǒu wèi zhī zhōng zhōng èr yǒu bàn wèi zhī bǐng
这句话大意是:薮谓之缶,缶谓之锺,锺二有半谓之秉。
bǐng shí liù hú yě
这句话大意是:秉,十六斛也。
cáo mán chuán yuē tài zǔ cháng fù lǐn gǔ bù zú sī wèi zhǔ zhě yuē rú hé
这句话大意是:《曹瞒传》曰:太祖常赋廪谷不足,私谓主者曰:"如何?
zhǔ zhě yuē yǐ xiǎo hú liàng zhī
这句话大意是:"主者曰:"以小斛量之。
tài zǔ yuē shàn
这句话大意是:"太祖曰:"善。
hòu jūn zhōng yán tài zǔ qī zhòng tài zǔ wèi zhǔ zhě yuē dāng tè jiè rǔ sǐ yǐ yàn zhòng bù rán shì bù jiě
现代白话:"后军中言太祖欺众,太祖谓主者曰:"当特借你死以厌众,不然,事不解。
nǎi qǔ xùn yuē xíng xiǎo hú dào guān gǔ
这句话大意是:"乃取徇曰:"行小斛,盗官谷。
zhǎn zhī jūn mén
这句话大意是:"斩之军门。
fēng sú tōng yuē hú zhě jiǎo yě
这句话大意是:《风俗通》曰:斛者,角也。
yǔ sān hú sì dòu
这句话大意是:庾,三斛四斗;。
bǐng èr shí sì hú
这句话大意是:秉,二十四斛。
chèng
这句话大意是:○秤。
guǎng yǎ yuē chèng wèi zhī héng chuí wèi zhī quán
这句话大意是:《广雅》曰:秤谓之衡,锤谓之权。
shuō wén yuē chèng quán yě
这句话大意是:《说文》曰:秤,铨也。
lǐ jì yuè lìng zhòng chūn yuē shì yuè yě rì yè fēn zé tóng dù liàng píng quán héng
这句话大意是:《礼记·月令·仲春》曰:是月也,日夜分,则同度量,平权衡。
yīn chūn fēn zhòu yè píng zé zhèng zhī
这句话大意是:(因春分昼夜平则正之。
tóng yì píng yě
这句话大意是:同亦平也。
zhàng chǐ yuē dù dòu hú yuē liàng chèng chuí yuē quán chēng shàng yuē héng
这句话大意是:丈尺曰度,斗斛曰量,称锤曰权,称上曰衡。
yòu jīng jiě yuē lǐ zhī wū zhèng guó yě yóu héng zhī wū qīng zhòng yě shéng mò zhī wū qū zhí yě guī ju zhī wū fāng huán yě
这句话大意是:又《经解》曰:礼之于正国也,犹衡之于轻重也,绳墨之于曲直也,规矩之于方圜也。
gù héng chéng xiàn bù kě qī yǐ qīng zhòng
这句话大意是:故衡诚县,不可欺以轻重;。
shéng mò chéng chén bù kě qī yǐ qū zhí
这句话大意是:绳墨诚陈,不可欺以曲直;。
guī ju chéng shè bù kě qī yǐ fāng huán
这句话大意是:规矩诚设,不可欺以方圜。
hàn shū yuē héng quán zhě héng píng yě
这句话大意是:《汉书》曰:衡权者,衡,平也;。
quán zhòng yě
这句话大意是:权,重也。
héng suǒ yǐ rèn quán ér jūn wù píng qīng zhòng yě qí dào rú dǐ dǐ píng yě
这句话大意是:衡所以任权而钧物平轻重也,其道如厎(厎,平也。
wèi yǐ dǐ shí lì wù lìng píng qí yě
这句话大意是:谓以厎石厉物令平齐也。
dǐ yīn zhǐ
这句话大意是:厎音指。
yǐ jiàn zhǔn zhī zhèng shéng zhī zhí zuǒ xuán jiàn guī yòu zhé jiàn ju
这句话大意是:)以见准之正,绳之直,左旋见规,右折见矩。
qí zài tiān yě zuǒ zhù xuán jī zhēn zhuó jiàn zhǐ yǐ qí qī zhèng gù yuē yù héng
这句话大意是:其在天也,佐助璇机,斟酌建指,以齐七政,故曰玉衡。
lún yǔ yún lì zé jiàn qí cān wū qián yě mèng kāng yuē quán héng liàng sān děng wéi cān
这句话大意是:《论语》云:"立则见其参于前也,(孟康曰:权、衡、量三等为参。
zài chē zé jiàn qí yǐ wū héng yě
这句话大意是:)在车则见其倚于衡也。
yòu yuē qí zhī yǐ lǐ
这句话大意是:"又曰:"齐之以礼。
cǐ héng zài qián jū nán fāng zhī yì yě
这句话大意是:"此衡在前居南方之义也。
quán zhě zhū liǎng jīn jūn shí yě suǒ yǐ chēng wù píng shī zhī qīng zhòng yě
这句话大意是:权者,铢、两、斤、钧、石也,所以称物平施,知轻重也。
běn qǐ wū huáng zhōng zhī zhòng
这句话大意是:本起于黄锺之重。
yī yuè róng qiān èr bǎi shǔ zhòng shí èr zhū
这句话大意是:一龠,容千二百黍,重十二铢。
liǎng zhī wèi liǎng èr shí sì zhū wèi liǎng
这句话大意是:两之为两,二十四铢为两。
shí liù liǎng wèi jīn sān shí jīn wèi jūn sì jūn wèi shí
这句话大意是:十六两为斤,三十斤为钧,四钧为石。
cǔn wèi shí bā yì shí yǒu bā biàn zhī xiàng
这句话大意是:忖为十八,《易》十有八变之象。
mèng kāng yuē cǔn dù yě dù qí yì yǒu shí bā yě
这句话大意是:(孟康曰:忖,度也,度其义有十八也。
huáng zhōng yuè zhū liǎng jūn jīn shí fán qī yǔ xià shí yī xiàng wéi shí bā yě
这句话大意是:黄锺、龠、铢、两、钧、斤、石,凡七,与下十一象为十八也。
wǔ quán zhī zhì yǐ yì lì zhī yǐ wù jūn zhī
这句话大意是:)五权之制,以义立之,以物钧之。
qí yú dà xiǎo zhī chà yǐ qīng zhòng wèi yi
这句话大意是:其馀大小之差,以轻重为宜。
yuán ér huán zhī lìng zhī ròu bèi hǎo zhě mèng kāng yuē wèi wéi zhōng zhī xíng rú huán yě
这句话大意是:圜而环之,令之肉倍好者,(孟康曰:谓为锺之形如环也。
rú chún yuē tǐ wèi ròu kǒng wèi hǎo
这句话大意是:如淳曰:体为肉,孔为好。
zhōu xuán wú duān zhōng ér fù shǐ wú qióng yǐ yě
这句话大意是:)周旋无端,终而复始,无穷已也。
zhū zhě wù yáo hū wēi zhì wū chéng zhe kě shū yì yě
这句话大意是:铢者,物繇忽微,至于成著,可殊异也。
liǎng zhě liǎng huáng zhōng lǜ zhī zhòng
这句话大意是:两者,两黄锺律之重。
li qí yuē huáng zhōng zhī zhòng zhòng shí èr zhū liǎng shí èr dé èr shí sì zhū
这句话大意是:(李奇曰:黄锺之重,重十二铢,两十二得二十四铢。
èr shí sì zhū ér chéng liǎng zhě èr shí sì qì zhī xiàng yě
这句话大意是:)二十四铢而成两者,二十四气之象也。
jīn zhě míng yě sān bǎi bā shí sì zhū yì èr piān zhī yáo yīn yáng biàn dòng zhī xiàng yě
这句话大意是:斤者,明也,三百八十四铢,《易》二篇之爻,阴阳变动之象也。
shí liù liǎng chéng jīn zhě sì shí chéng sì fāng zhī xiàng yě
这句话大意是:十六两成斤者,四时乘四方之象也。
jūn zhě jūn yě yáng shī qí qì yīn huà qí wù jiē chù qí chéng jiù píng jūn yě
这句话大意是:钧者,均也,阳施其气,阴化其物,皆处其成就平均也。
quán yǔ wù jūn zhòng wàn yī qiān wǔ bǎi èr shí zhū dāng wàn wù zhī xiàng yě
这句话大意是:权与物均,重万一千五百二十铢,当万物之象也。
sì bǎi bā shí liǎng zhě liù xún xíng bā jié zhī xiàng yě
这句话大意是:四百八十两者,六旬行八节之象也。
mèng kāng yuē liù jiǎ wèi liù xún yī suì yǒu bā jié liù jiǎ zhōu xíng chéng suì yǐ liù chéng bā jié de zhī yě
这句话大意是:(孟康曰:六甲为六旬,一岁有八节,六甲周行成岁,以六乘八节得之也。
sān shí jīn chéng jūn zhě yī yuè zhī xiàng yě
这句话大意是:)三十斤成钧者,一月之象也。
shí zhě dà yě quán zhī dà zhě yě
这句话大意是:石者,大也,权之大者也。
shǐ wū zhū liǎng yú liǎng míng wū jīn jūn wū jūn zhōng wū shí wù zhōng shí dà yě
这句话大意是:始于铢,两于两,明于斤,均于钧,终于石,物终石大也。
sì jūn wèi shí zhě sì shí zhī xiàng yě
这句话大意是:四钧为石者,四时之象也。
zhòng bǎi èr shí jīn zhě shí èr yuè zhī xiàng yě
这句话大意是:重百二十斤者,十二月之象也。
zhōng wū shí èr chén ér fù wū zi huáng zhōng zhī xiàng yě
这句话大意是:终于十二辰而复于子,黄锺之象也。
mèng kāng yuē dào zhī shù shǐ wū zhū zhōng wū shí
这句话大意是:(孟康曰:稻之数始于铢终于石。
shí zhòng bǎi èr shí jīn xiàng shí èr yuè
这句话大意是:石重百二十斤,象十二月。
zhū zhī zhòng běn qǔ wū zi lǜ huáng zhōng yī yuè róng qiān èr bǎi shǔ wèi shí èr zhū
这句话大意是:铢之重本取于子律黄锺,一龠容千二百黍为十二铢。
gù yuē fù wū zi huáng zhōng zhī xiàng yě
这句话大意是:故曰复于子,黄锺之象也。
qiān jiǔ bǎi èr shí liǎng zhě yīn yáng zhī shù yě
这句话大意是:)千九百二十两者,阴阳之数也。
sān bǎi bā shí sì yáo wǔ xíng zhī xiàng yě
这句话大意是:三百八十四爻,五行之象也。
sì wàn liù qiān bā shí zhū zhě wàn yī qiān wǔ bǎi èr shí wù lì sì shí zhī xiàng yě
这句话大意是:四万六千八十铢者,万一千五百二十物,历四时之象也。
ér suì gōng chéng jiù wǔ quán jǐn yǐ
现代白话:而岁功成就,五权谨了。
wèi zhì yuē shān āi wáng chōng zì cāng shū shǎo cōng chá qí nì
这句话大意是:《魏志》曰:邓哀王冲,字仓舒,少聪察岐嶷。
shēng wǔ liù suì zhì yì suǒ jí yǒu ruò chéng rén
这句话大意是:生五六岁,智意所及,有若成人。
sūn quán céng zhì jù xiàng tài zǔ yù zhī qí jīn zhòng fǎng zhī qún xià xián mò néng chū qí lǐ
这句话大意是:孙权曾致巨象,太祖欲知其斤重,访之群下,咸莫能出其理。
chōng yuē zhì xiàng dà chuán zhī shàng ér kè qí shuǐ suǒ zhì chēng wù yǐ zài zhī zé lì kě zhī yǐ
现代白话:冲曰:"置象大船之上,而克其水所至,称物以载之,则立可知了。
tài zǔ dà yuè jí shī xíng yān
现代白话:"太祖大悦,即施行呢。
wú zhì yuē xuē zōng shàng shū yún jiǔ zhēn kuài jī zhū fú duō yǐ xiāng rén yú bāo liú yàn zhī tú zuò zhǎng lì qīn nüè bǎi xìng qiáng fù wū mín huáng yú yī méi shōu dào yī chēng
这句话大意是:《吴志》曰:薛宗上疏云:九真会稽朱符,多以乡人虞褒、刘彦之徒作长吏,侵虐百姓,强赋于民,黄鱼一枚,收稻一称。
táng shū yuē ān lù shān wǎn nián yì féi chuí dù guò xī
这句话大意是:《唐书》曰:安禄山晚年益肥,垂肚过膝。
zì chèng de sān bǎi wǔ shí jīn
这句话大意是:自秤得三百五十斤。
měi cháo jiàn xuán zōng xì zhī yuē zhèn shì jiàn qīng dù jǐ chuí zhì de
这句话大意是:每朝见,玄宗戏之曰:"朕适见卿肚几垂至地。
guǎn zǐ yuē quán héng zhě suǒ yǐ qǐ qīng zhòng zhī shù yě
这句话大意是:《管子》曰:权衡者,所以起轻重之数也。
rán ér rén bù shì zhě fēi xīn è lì yě quán bù néng wèi zhī duō shǎo qí shù ér héng bù néng wèi zhī qīng zhòng qí liàng yě
这句话大意是:然而人不事者,非心恶利也,权不能为之多少其数,而衡不能为之轻重其量也。
zhī shì quán héng zhī wú yì gù bù shì yě
这句话大意是:知事权衡之无益,故不事也。
yòu yuē yǒu quán héng zhī chēng zhě bù kě qī yǐ qīng zhòng
这句话大意是:又曰:有权衡之称者,不可欺以轻重;。
yǒu xún zhàng zhī shù zhě bù kě chà yǐ cháng duǎn
这句话大意是:有寻丈之数者,不可差以长短。
yòu yuē sì huì zhū hóu lìng yuē xiū dào lù xié dù liàng yī chēng shù
这句话大意是:又曰:四会诸侯,令曰:"修道路,偕度量,一称数。
xié tóng yě
这句话大意是:"(偕,同也。
chēng jīn liǎng yě
这句话大意是:称,斤两也。
shù duō shǎo yě
这句话大意是:数,多少也。
zhuāng zi yuē shèng rén bù sǐ dà dào bù zhǐ
这句话大意是:《庄子》曰:圣人不死,大盗不止。
wèi quán héng yǐ chēng zhī zé bìng yǔ quán héng ér qiè zhī
这句话大意是:为权衡以称之,则并与权衡而窃之。
suī yǒu xuān miǎn zhī shǎng fú néng quàn fǔ yuè zhī wēi bù néng jìn
这句话大意是:虽有轩冕之赏,弗能劝,斧钺之威不能禁。
pǒu dǒu zhé héng ér mín bù zhēng yě
这句话大意是:掊斗折衡,而民不争也。
shèn zi yuē cuò jūn shí shǐ yǔ chá zī zhū zhī zhòng zé bù shi yě xiàn wū quán héng zé máo fā zhī wēi shi yǐ
现代白话:《慎子》曰:厝钧石,使禹察锱铢之重,则不识也,县于权衡,则牦发之微识了。
jí qí shi zhī wū quán héng zé bù dài yǔ zhī zhì zhōng rén zhī zhī mò bù zú yǐ shi zhī yǐ
现代白话:及其识之于权衡,则不待禹之智,中人之知,莫不足以识之了。
shèn zi yuē jūn chén zhī jiān yóu quán héng yě
这句话大意是:《慎子》曰:君臣之间犹权衡也。
quán zuǒ jué zé yòu zhòng yòu zhòng zé zuǒ jué qīng zhòng dié xiāng zhé tiān dì zhī lǐ yě
这句话大意是:权左橛则右重,右重则左橛,轻重迭相折,天地之理也。
kǒng cóng zǐ yuē èr shí sì zhū yuē liǎng liǎng yǒu bàn yuē jiàn bèi jiàn yuē jǔ bèi jǔ yuē lüè
这句话大意是:《孔丛子》曰:二十四铢曰两,两有半曰楗,倍楗曰举,倍举曰锊。
lüè wèi zhī huán èr huán sì liǎng wèi zhī jīn jīn shí èr wèi zhī héng héng yǒu bàn wèi zhī bèi bèi chèn wèi zhī jūn jūn sì wèi zhī shí shí sì wèi zhī gǔ
这句话大意是:锊谓之锾,二锾四两谓之斤,斤十二谓之衡,衡有半谓之倍,倍称谓之钧,钧四谓之石,石四谓之鼓。
rán zé gǔ sì bǎi bā shí jīn yě
这句话大意是:然则鼓四百八十斤也。
hán zǐ yuē rén zhī bù shì héng shí zhě fēi zhēn lián ér yuǎn lì yě shí bù néng wéi rén duō shǎo héng bù néng wéi rén qīng zhòng qiú suǒ bù dé gù rén bù shì yě
这句话大意是:《韩子》曰:人之不事衡石者,非贞廉而远利也,石不能为人多少,衡不能为人轻重,求索不得,故人不事也。
míng zhǔ zhī guó guān bù gǎn wǎng fǎ lì bù gǎn wèi sī lì huò lù bù xíng shì jìng nèi zhī shì jǐn rú héng shí yě
这句话大意是:明主之国,官不敢枉法,吏不敢为私利,货赂不行,是境内之事,尽如衡石也。
shuō yuàn yuē dù liàng héng yǐ shí sù shēng zhī
这句话大意是:《说苑》曰:度量衡以十粟生之。
shí sù zhòng yī dòu liù dòu zhòng yī zhū èr shí sì zhū zhòng yī liǎng shí liù liǎng chóng yī jīn sān shí jīn zhòng yī jūn sì jūn zhòng yī shí
这句话大意是:十粟重一豆,六豆重一铢,二十四铢重一两,十六两重一斤,三十斤重一钧,四钧重一石。
yǔ lín yuē mèng yè wèi yōu zhōu qí rén shén féi huò yǐ wéi qiān jīn
这句话大意是:《语林》曰:孟业为幽州,其人甚肥,或以为千斤。
wǔ dì yù chèng zhī nán qí dà chén nǎi zuò dà chèng guà bì yè rù jiàn dì yuē zhèn yù shì zì chèng yǒu jǐ jīn
这句话大意是:武帝欲秤之,难,其大臣乃作大秤挂壁,业入见,帝曰:"朕欲试自秤有几斤。
yè dá yuē bì xià zhèng shì yù chēng chén ěr wú fán fù láo shèng gōng
这句话大意是:"业答曰:"陛下正是欲称臣耳,无烦复劳圣躬。
wū shì suì chēng yè guǒ de qiān jīn
这句话大意是:"于是遂称业,果得千斤。
mèng shū yuē quán héng wéi rén zhèng yě
这句话大意是:《梦书》曰:铨衡,为人正也。
mèng de héng wèi píng duān yě
这句话大意是:梦得衡,为平端也;。
yǐ quán chēng liáng píng cái qián yě
这句话大意是:以铨称量,平财钱也。
zhòng zhě jià guì qīng zhě jiàn yě quán héng zhé bài wú píng rén yě
这句话大意是:重者价贵,轻者贱也,铨衡折败,无平人也。
li yóu quán héng míng yuē fu shěn qīng zhòng mò ruò quán héng
这句话大意是:李尤《权衡铭》曰:夫审轻重,莫若权衡;。
zhèng shì fēi qí wéi xián míng
这句话大意是:正是非,其惟贤明。
jiǎn dāo
这句话大意是:○剪刀。
ěr yǎ shì yán yuē jì jiǎn qí yě
现代白话:《你雅·释言》曰:剂,剪齐也。
guō pú zhù yuē nán fāng rén hū jiǎn dāo wèi jì dāo
这句话大意是:(郭璞注曰:南方人呼剪刀为剂刀。
shì míng yuē jiǎn dāo jiǎn jìn yě suǒ jiǎn shāo jìn
这句话大意是:《释名》曰:剪刀,剪,进也,(所剪稍进。
qián yě
这句话大意是:)前也。
qí shū yuē fàn yún xìng wū jìng líng wáng zǐ liáng jiāng yòu qiú yún nǚ hūn yīn yīn hān yǐ jīn xiāng zhōng jiǎn dāo yǔ yún yuē qiě yǐ wéi pìn
这句话大意是:《齐书》曰:范云幸于竟陵王子良,江祐求云女婚姻,因酣以巾箱中剪刀与云曰:"且以为聘。
yún xiào shòu zhī
这句话大意是:"云笑受之。
zhì shì yòu guì yún yòu yīn hān yuē xī yǔ jiāng jūn jù wèi huáng què jīn jiāng jūn huà wèi fèng huáng jīng bù zhī shì lǐ gé huá shèng
这句话大意是:至是祐贵,云又因酣曰:"昔与将军俱为黄雀,今将军化为凤皇,荆布之室,理隔华盛。
yīn chū jiǎn dāo hái zhī
这句话大意是:"因出剪刀还之。
nán shǐ yuē shā mén bǎo zhì bù zhī hé xǔ rén
这句话大意是:《南史》曰:沙门宝志,不知何许人。
qí sòng zhī jiāo shāo xiǎn líng jī bèi fā tú xiǎn yǔ mò bù lún
这句话大意是:齐宋之交,稍显灵迹,被发徒跣,语默不伦。
héng yǐ tóng jìng jiǎn dāo niè shǔ guà zhàng fù zhī ér qū yù yán wèi zhào shi zhī duō yàn
这句话大意是:恒以铜镜、剪刀、镊属挂杖负之而趋,预言未兆,识之多验。
xiū fù shān líng gù shì yuē hòu zǐ gōng yòng jiǎn dāo liù méi
这句话大意是:《修复山陵故事》曰:后梓宫用剪刀六枚。
dōng gōng jiù shì yuē tài zǐ nà fēi yǒu lóng tóu jīn lǚ jiāo dāo sì yín yá jīn cháo cǎi dài fù
这句话大意是:《东宫旧事》曰:太子纳妃,有龙头金缕交刀四、银牙钅巢彩带副。
shì shuō yuē yuán zōng wèi xīn ān tài shǒu
这句话大意是:《世说》曰:爰综为新安太守。
jùn nán jiè yǒu kè shí yuán zhì qí xià yàn yǐn
这句话大意是:郡南界有刻石,爰至其下燕饮。
hū yǒu rén de jiǎn dāo wū shí xià zhě zhòng xián yì zhī
这句话大意是:忽有人得剪刀于石下者,众咸异之。
zōng wèn zhǔ bù zhǔ bù duì yuē xī wú cháng shā huán wáng cháng yǐn jiàn sūn zhōu fù lǎo yún cǐ zhōu xiá ér zhǎng jūn dāng wèi cháng shā hu
这句话大意是:综问主簿,主簿对曰:"昔吴长沙桓王尝饮饯孙洲,父老云:'此洲狭而长,君当为长沙吗?
shì guǒ yīng
这句话大意是:'事果应。
fu sān dāo wèi zhōu de jiāo dāo jūn yì dāng jiāo zhōu
这句话大意是:夫三刀为州,得交刀,君亦当交州。
hòu guǒ jiāo zhōu
这句话大意是:"后果交州。
yōu míng lù tóng
这句话大意是:(《幽明录》同。
yī zhóu
这句话大意是:○衣轴。
shì shuō yuē zhāng huá jiāng bài yǒu piāo fēng chuī yī zhóu liù qī yǐ bì
这句话大意是:《世说》曰:张华将败,有飘风吹衣轴六七倚壁。
guǎn
这句话大意是:○管。
lǐ jì nèi zé yuē zhēn guǎn xiàn kuàng
这句话大意是:《礼记·内则》曰:针管线纩。
xún qīng zhēn lǚ fù yuē guǎn yǐ wéi mǔ
这句话大意是:荀卿《针缕赋》曰:管以为母。
wèi wǔ shàng zá wù shū yuē zhōng gōng zá wù zá huà xiàng yá zhēn guǎn yī méi
这句话大意是:《魏武上杂物疏》曰:中宫杂物,杂画象牙针管一枚。
zhēn
这句话大意是:○针。
shuō wén yuē zhēn zhuì yī yě
这句话大意是:《说文》曰:针,缀衣也。
lǐ jì nèi zé yuē jiù gū yī shang zhàn liè rèn zhēn qǐng bǔ zhuì
这句话大意是:《礼记·内则》曰:舅姑衣裳绽裂,纫针请补缀。
zuǒ zhuàn chéng gōng shàng yuē chu fá lǔ lù yǐ zhí zhēn bǎi rén
这句话大意是:《左传·成公上》曰:楚伐鲁,赂以执针百人。
nǚ gōng
这句话大意是:(女工。
wú shū yuē yú fān nián shí èr kè yì fān xiōng bù yù zhī nǎi yǔ kè shū yuē hǔ pò bù shòu fǔ jiè cí shí bù shòu qū zhēn
这句话大意是:《吴书》曰:虞翻年十二,客诣翻兄,不遇之,乃与客书曰:"虎魄不受腐芥,慈石不受曲针。
wáng yǐn jìn shū yuē dōng gōng jiù zhì yuè qǐng wǔ shí wàn yǐ gōng zhòng yòng mǐn huái tài zǐ huán cǎi qǔ sān yuè yǐ gōng jiàn qiè shè rén dù xī shù jiàn
这句话大意是:王隐《晋书》曰:东宫旧制,月请五十万以供众用,愍怀太子桓采取三月以供贱妾,舍人杜锡数谏。
tài zǐ hòu qǔ zhēn zhe xī cháng zuò chù zhān zhōng xī shàng chuáng là zú xuè liú
这句话大意是:太子后取针着锡常坐处毡中,锡上床剌足,血流。
jìn shū yuē jiū mó luó shí cháng jiǎng jīng yú cǎo táng sì yáo xìng jí cháo chén dà dé shā mén qiān yú rén sù rán guān tīng
这句话大意是:《晋书》曰:鸠摩罗什尝讲经于草堂寺,姚兴及朝臣、大德沙门千馀人肃然观听。
shén hū xià gāo zuò wèi xìng yuē yǒu èr xiǎo r dēng wú jiān yù zhàng xū fù rén
现代白话:什忽下高坐,谓兴曰:"有二小儿登我肩,欲障,须妇人。
xìng nǎi zhào gōng nǚ jìn zhī yī jiāo ér shēng èr zi yān
现代白话:"兴乃召宫女进之,一交而生二子呢。
xìng cháng wèi shén yuē tiān shī cōng míng chāo wù tiān xià mò èr hé shǐ fǎ zhǒng wú sì
这句话大意是:兴尝谓什曰:"天师聪明超悟,天下莫二,何使法种无嗣?
suì yǐ jì nǚ shí rén bī lìng shòu zhī
这句话大意是:"遂以妓女十人,逼令受之。
ěr hòu bú zhù sēng fāng bié lì xiè shè
现代白话:你后不住僧坊,别立廨舍。
zhū sēng duō xiào zhī shén nǎi jù zhēn yíng bō yǐn zhū sēng wèi zhī yuē ruò néng jiàn xiào shí cǐ zhě nǎi kě chù shì ěr
现代白话:诸僧多效之,什乃聚针盈钵,引诸僧谓之曰:"若能见效食此者,乃可畜室你。
yīn jǔ bǐ jìn zhēn yǔ cháng shí bù bié zhū sēng kuì fú nǎi zhǐ
这句话大意是:"因举匕进针,与常食不别,诸僧愧服乃止。
yòu yuē gù kǎi zhī cháng yuè yī lín nǚ tiāo zhī fú cóng
这句话大意是:又曰:顾恺之常悦一邻女,挑之,弗从。
nǎi tú qí xíng wū bì yǐ jí zhēn dīng qí xīn nǚ suì huàn xīn tòng
这句话大意是:乃图其形于壁,以棘针钉其心,女遂患心痛。
kǎi zhī yīn zhì qí qíng nǚ cóng zhī suì mì qù zhēn ér yù
这句话大意是:恺之因致其情,女从之,遂密去针而愈。
sòng shū yuē fu yǎn wéi shān yīn lìng
这句话大意是:《宋书》曰:傅琰为山阴令。
mài zhēn mài táng lǎo mǔ zhēng tuán sī lái yì yǎn
这句话大意是:卖针、卖糖老姥争团丝,来诣琰。
yǎn shù tuán sī wū zhù biān zhī mì shì yǒu tiě xiè nǎi fá mài táng zhě
这句话大意是:琰树团丝于柱,鞭之,密视有铁屑,乃罚卖糖者。
nán shǐ yuē qí wáng huàn wèi yōng zhōu cì shǐ jiā dū du yǔ níng mán zhǎng shǐ liú xìng zǔ bù mù
这句话大意是:《南史》曰:齐王奂为雍州刺史加都督,与宁蛮长史刘兴祖不睦。
shí yī nián huàn qiǎn jūn zhǔ zhū gōng xi zhēng mán shī lì xìng zǔ yù yǐ qǐ wén huàn dà nù shōu fù yù
这句话大意是:十一年,奂遣军主朱公息征蛮失利,兴祖欲以启闻,奂大怒,收付狱。
xìng zǔ wū yù yǐ zhēn huà qī hé pán wéi shū bào jiā chēng wang lìng qǐ wén
这句话大意是:兴祖于狱以针画漆合盘为书,报家称枉,令启闻。
ér huàn yì chí xìn qǐ shàng wū xìng zǔ shān dòng huāng mán shàng zhī qí wang chì sòng xìng zǔ hái dōu
这句话大意是:而奂亦驰信启上,诬兴祖扇动荒蛮,上知其枉,敕送兴祖还都。
hòu wèi shū yuē hú tài hòu lín cháo cháng xìng xī lín yuán mìng shì chén shè
这句话大意是:《后魏书》曰:胡太后临朝,常幸西林园,命侍臣射。
bù néng zhě fá zhī
这句话大意是:不能者,罚之。
yòu zì shè zhēn zhōng zhī dà yuè
这句话大意是:又自射针,中之,大悦。
wú chǔ chūn qiū yuē gōu jiàn yǔ qī rù chén wú qī fèng zhēn lǚ běi miàn wèi qiè
这句话大意是:《吴楚春秋》曰:勾践与妻入臣吴,妻奉针缕,北面为妾。
guǎn zǐ yuē nǚ bì yǒu yī dāo yī zhēn rán hòu chéng wéi nǚ
这句话大意是:《管子》曰:女必有一刀、一针,然后成为女。
huái nán zǐ yuē xiān zhēn ér hòu lǚ kě yǐ chéng wéi
现代白话:《淮南子》曰:先针而后缕,能够成帷;。
xiān lǚ ér hòu zhēn bù kě yǐ chéng yī
现代白话:先缕而后针,不能够成衣。
zhēn chéng mù kuì chéng chéng
这句话大意是:针成幕,蒉成城。
mù wéi yě
这句话大意是:(幕,帷也。
lǚ fēi zhēn wú yǐ tōng gù yi xiān
这句话大意是:缕非针无以通,故宜先。
kuì tǔ lóng yě
这句话大意是:蒉,土笼也。
shǐ wū yī kuì yǐ chéng qí chéng yě
这句话大意是:始于一蒉,以成其城也。
huái nán wàn bì shù yuē shǒu zé fú zhēn
这句话大意是:《淮南万毕术》曰:首泽浮针。
qǔ tóu zhōng gòu tu zhēn sāi qí kǒng shuǐ zhōng zé fú zhēn
这句话大意是:(取头中垢涂针,塞其孔,水中则浮针。
bào pǔ zǐ yuē dàn niǎo zé qiān jīn bù jí wán ní
这句话大意是:《抱朴子》曰:弹鸟,则千金不及丸泥;。
fèng jī zé cháng jiàn bù jí shù fēn zhī zhēn
这句话大意是:缝缉,则长剑不及数分之针。
yòu yuē jié jīn tóu dì ér tù zǒu zhēn zhuì dān dài ér shé xíng
这句话大意是:又曰:结巾投地而菟走,针缀丹带而蛇行。
xī jīng zá jì yuē hàn cǎi nǚ cháng yǐ qī yuè qī rì yè chuān qī zhēn wū kāi jīn lóu jù yǐ xí zhī
这句话大意是:《西京杂记》曰:汉彩女常以七月七日夜穿七针于开襟楼,俱以习之。
shuō yuàn yuē kè yīn mèng cháng jūn jì wū qí wáng ér bù yòng kè fǎn jiàn mèng cháng jūn yuē bù zhī jūn zhī guò chén zhī zuì
这句话大意是:《说苑》曰:客因孟尝君寄于齐王而不用,客反见孟尝君曰:"不知君之过,臣之罪?
mèng cháng jūn yuē fu lǚ yīn zhēn ér rù bù yīn zhēn ér jí
这句话大意是:"孟尝君曰:"夫缕因针而入,不因针而急。
diǎn lùn yuē liú biǎo zǐ dì hǎo jiǔ shè dà zhēn wū zuò duān yǒu zuì fú zhě zhé cì yàn qí zuì xǐng
这句话大意是:《典论》曰:刘表子弟好酒,设大针于坐端,有醉伏者辄刺,验其醉醒。
wáng zǐ nián shí yí jì yuē wèi wén dì měi rén xuē yè lái miào wū zhēn qiǎo suī chù wū shēn wéi zhòng mù zhī nèi bù yòng dēng zhú cái yī zhì zuò lì chéng
这句话大意是:《王子年拾遗记》曰:魏文帝美人薛夜来妙于针巧,虽处于深帷重幕之内,不用灯烛,裁衣制作立成。
fēi yè lái suǒ féng zhì dì bù fú yě
这句话大意是:非夜来所缝制,帝不服也。
gōng nèi hào yuē zhēn shén
这句话大意是:宫内号曰"针神"。
zhū gě yuán xùn chuán yuē xī yuán xùn duì nán yáng hán wén huang wù hū qí fù zì huang nán zhī yuē hé rén zi qián hū rén fù zì shì lǐ hu
这句话大意是:《诸葛元逊传》曰:昔元逊对南阳韩文晃误呼其父字,晃难之曰:"何人子前呼人父字,是礼吗?
zhū gě xiào dá yuē xiàng tiān chuān zhēn ér bú jiàn tiān hé zhě
这句话大意是:"诸葛笑答曰:"向天穿针而不见天,何者?
bù qīng tiān yì yǒu suǒ zài ěr
这句话大意是:不轻天意有所在耳。
jí fá wén huang jiǔ yī bēi
这句话大意是:"即罚文晃酒一杯。
wáng láng xīn zòu yì yuē zhì wū yí zhēn yù yī jù shāng zhì zūn zhī tǐ gù jiā zhī yǐ kūn xíng jiāng yù chéng jiè xiān shāng yǐ fáng jué hòu shāng
这句话大意是:王郎《新奏议》曰:至于遗针御衣,惧伤至尊之体,故加之以髡刑,将欲惩戒先伤,以防绝后伤。
yú dì zhì yuē qí wǔ qǐ zēng chéng guān qī yuè qī xī gōng rén dēng zhī chuān zhēn shì wèi zhī chuān zhēn lóu
这句话大意是:《舆地志》曰:齐武起曾城观,七月七夕,宫人登之穿针,世谓之"穿针楼"。
liú yì gōng qǐ shì yuē shèng ēn cì jīn yín zhēn qī sè lǚ bìng gé yī xī dòng shuā xiá fù mián bù zhào zhēn fú bǎo wán yǐ xié jiā chén
这句话大意是:刘义恭《启事》曰:圣恩赐金银针、七色缕并格一,犀栋刷匣,副绵布兆,珍服宝玩,以协嘉辰。
sūn qīng zhēn fù yuē yǒu wù wū cǐ shēng wū shān fù chù wū táng shì
这句话大意是:孙卿《针赋》曰:有物于此,生于山阜,处于堂室。
bù dào bù qiè chuān yú ér xíng rì yè hé lí yǐ chéng wén zhāng
这句话大意是:不盗不窃,穿窬而行,日夜合离,以成文章。
yǐ néng hé zòng yòu shàn lián héng xià fù bǎi xìng shàng shì dì wáng
这句话大意是:以能合从,又善连横,下覆百姓,上饰帝王。
shí yòng zé cún bù yòng zé wáng
这句话大意是:时用则存,不用则亡。
chén yú fú shi gǎn qǐng zhī wáng
这句话大意是:臣愚弗识,敢请之王。
cáo dà gū zhēn fù yuē róng qiū jīn zhī gāng jīng xíng wēi miào ér zhí duān xìng tōng dá ér jiàn jìn bó shù wù ér yī guàn
这句话大意是:曹大家《针赋》曰:镕秋金之刚精,形微妙而直端,性通达而渐进,博庶物而一贯。
yī zhēn fù
这句话大意是:○医针(附)。
wèi zhì yuē fán hé cóng huá tā xué
这句话大意是:《魏志》曰:樊何从华他学。
hé shàn zhēn fán yī xián yán bèi jí xiōng cáng zhī jiān bù kě wàng zhēn hé zhēn bèi rù yī èr cùn jù quē rù wǔ liù cùn jí zhé chōu
这句话大意是:何善针,凡医咸言背及胸藏之间不可妄针,何针背入一二寸,巨阙入五六寸,疾辄瘳。
sān fǔ jiù shì yuē jiāng chōng wèi tóng rén zhǎng chǐ yǐ zhēn cì qí fù mái tài zǐ gōng zhōng
这句话大意是:《三辅旧事》曰:江充为桐人长尺,以针刺其腹,埋太子宫中。
chōng xiǎo yī shù yīn yán qí shì
这句话大意是:充晓医术,因言其事。
dūn huáng shí lù yuē zhāng cún shàn zhēn
这句话大意是:《敦煌实录》曰:张存善针。
cún yǒu nú hǎo táo wáng cún sù xíng zhēn suō nú jiǎo yù shǐ zé zhēn jiě zhī
这句话大意是:存有奴,好逃亡,存宿行针缩奴脚,欲使则针解之。
wáng hún biǎo yuē chén yǒu qì bìng shàn yè fèi fú bàn xià tāng huò fú tāng bù jiě shàng qǔ zhēn
这句话大意是:《王浑表》曰:臣有气病,善夜发,服半夏汤,或服汤不解,尚取针。
qián diàn zhōng yī zhào gōng sī zuǎn jiàn jǐ shì yī zài yī shǔ
这句话大意是:前殿中医赵恭思纂见给事医,在医署。
zuǎn néng zhēn yǒu fāng jì qǐ yǐ zuǎn míng kè chēng kǎo kè yī gěi chén zì liáo zhì
这句话大意是:纂能针,有方技,乞以纂名课,称考课医,给臣自疗治。
liáng shū yuē wáng sēng rú duō shí gǔ shì
这句话大意是:《梁书》曰:王僧孺多识古事。
shì láng jīn yuán qǐ yù zhù sù wèn fǎng yǐ biān shí
这句话大意是:侍郎金元起欲注《素问》,访以砭石。
sēng rú dá yuē gǔ rén dāng yǐ shí wèi zhēn bì bù yòng tiě
这句话大意是:僧孺答曰:"古人当以石为针,必不用铁。
shuō wén yǒu cǐ biān zì xǔ shèn yún yǐ shí cì bìng yě
这句话大意是:《说文》有此'砭'字,许慎云:'以石刺病也。
dōng shān jīng gāo shì zhī shān duō zhēn shí
这句话大意是:'《东山经》'高氏之山多针石。
guō pú yún kě yǐ wèi biān zhēn
现代白话:'郭璞云:'能够为砭针。
chūn qiū měi zhěn bù rú è shí fú zi shèn zhù yún shí biān shí yě
这句话大意是:'《春秋》'美疹不如恶石',服子慎注云:石,砭石也。
jì shì wú fù jiā shí gù yǐ tiě dài zhī yé
这句话大意是:季世无复佳石,故以铁代之耶?
táng shū yuē zhēn guàn zhōng tài zōng xìng zhēn quán zhái
这句话大意是:《唐书》曰:贞观中,太宗幸甄权宅。
quán yǐng chuān rén yī shù wèi tiān xià zuì
这句话大意是:权,颍川人,医术为天下最。
sūn sī miǎo shī zhī yǐ shòu zhēn fǎ
这句话大意是:孙思邈师之,以授针法。
shí nián yī bǎi sān suì
这句话大意是:时年一百三岁。
táng shū yuē tài zōng zhēng gāo lí jiāng xià wáng dào zōng zài zhèn sǔn zú shàng qīn wéi zhī zhēn
这句话大意是:《唐书》曰:太宗征高丽,江夏王道宗在阵损足,上亲为之针。
zān
这句话大意是:○鐕。
shuō wén yuē zān kě yǐ zhui zhe wù zhě yě
现代白话:《说文》曰:鐕,能够缀著物者也。
yùn jí zān zhuì yī xì zhú yě
这句话大意是:《韵集》:鐕,缀衣细竹也。
jìn dōng gōng jiù shì yuē tài zǐ nà fēi jīn zān èr méi
这句话大意是:《晋东宫旧事》曰:太子纳妃,金鐕二枚。
fèng
这句话大意是:○缝。
shuō wén yuē fèng zhui yě
这句话大意是:《说文》曰:缝,缀也。
lǚ xiàn yě
这句话大意是:缕,线也。
zhōu lǐ chūn guān xià yuē fèng rén zhǎng wáng gōng fèng xiàn zhī shì yǐ yì nǚ yù fèng wáng jí hòu zhī yī fú
这句话大意是:《周礼·春官下》曰:缝人,掌王宫缝线之事,以役女御缝王及后之衣服。
huái nán zǐ yuē qín dài tiān xià fù bù dé yǎn má kǎo lǚ
这句话大意是:《淮南子》曰:秦代天下,妇不得剡麻、考缕。
bào pǔ zǐ yuē gāo yán jiāng yǔn fēi xì lǚ suǒ zhui
这句话大意是:《抱朴子》曰:高岩将𫕥,非细缕所缀;。
lóng mén fèi téng fēi jū rǎng suǒ è
这句话大意是:龙门沸腾,非掬壤所遏。
xī jīng zá jì yuē gǔ pèi lán yún zài gōng shí qī yuè qī rì lín bǎi zǐ chí zuò yú tián lè
这句话大意是:《西京杂记》曰:贾佩兰云:"在宫时,七月七日临百子池作于阗乐。
lè bì yǐ wǔ sè lǚ xiāng jī wèi wéi lián ài
这句话大意是:乐毕,以五色缕相羁,谓为连爱。
yè zhōng jì yuē běi fāng wǔ yuè wǔ rì zì zuò yǐn shí cí shén nǎi zuò wǔ sè lǚ huā xiāng yí wèi wéi jiè zǐ tuī
这句话大意是:《邺中记》曰:北方五月五日自作饮食祠神,乃作五色缕花相遗,谓为介子推。
lí sāo dà zhāo yuē qín sī gòu qí lǚ zhèng xiàn luò
这句话大意是:《离骚·大招》曰:秦纟冓、齐缕、郑线络。
cuī yīn fèng míng yuē wéi suì zhī shǐ chéng tiān jiā dé huáng líng gù guó sī suí chōng zhì yǐ cháo dí
这句话大意是:崔骃《缝铭》曰:惟岁之始,承天嘉德,皇灵顾国,丝绥充贽,□以朝迪。
wèi wǔ shàng zá wù shū yǎn zhōu cì shǐ shàng wù fèng zhàng èr sī lǚ shí jīn
这句话大意是:《魏武上杂物疏》:兖州刺史上物,缝帐二,丝缕十斤。
zhèng shì hūn lǐ kě wén zàn yuē cháng mìng zhī lǚ nǚ gōng suǒ zhì fèng jūn zǐ shang gāo sōng wéi lì
现代白话:《郑氏婚礼渴文赞》曰:长命之缕,女工所制,缝有德行的人裳,高松为例。