太平御览 · 李昉 · Chapter 90 of 1000

皇王部·卷十五

PinyinModern Translation
Size

hòu hàn shì zǔ guāng wǔ huáng dì

这句话大意是:○后汉世祖光武皇帝。

dōng guān hàn jì yuē guāng wǔ huáng dì hàn gāo dì jiǔ shì sūn yě

这句话大意是:《东观汉记》曰:光武皇帝,汉高帝九世孙也。

chū cháng shā dìng wáng fā zhī hòu

这句话大意是:出长沙定王发之后。

yuán hóng hàn jì yuē xiào jǐng dì shēng zhǎng shā dìng wáng fā

这句话大意是:袁宏《汉纪》曰:孝景帝生长沙定王发。

fā zhōng zi mǎi wèi chōng líng jié hóu mǎi shēng yù lín tài shǒu wài wài shēng jù lù dū wèi huí huí shēng nán dùn lìng qīn qīn shēng guāng wǔ huáng dì huì xiù zì wén shū

这句话大意是:发中子买为舂陵节侯,买生郁林太守外,外生钜鹿都尉回,回生南顿令钦,钦生光武皇帝,讳秀,字文叔。

dōng guān hàn jì yuē huáng kǎo chū wèi jì yáng yǒu wǔ dì xíng guò gōng cháng fēng bì

这句话大意是:《东观汉记》曰:皇考初为济阳,有武帝行过宫,常封闭。

shàng jiàng shēng huáng kǎo yǐ lìng shè xià shī kāi gōng hòu diàn jū zhī

这句话大意是:上将生,皇考以令舍下湿,开宫后殿居之。

jiàn píng yuán nián shí èr yuè jiǎ zǐ yè shàng shēng shí yǒu chì guāng shì zhōng jǐn míng

这句话大意是:建平元年十二月甲子夜上生时,有赤光,室中尽明。

huáng kǎo yì zhī shǐ bǔ zhě wáng cháng bo zhī zhǎng yuē cǐ shàn shì bù kě yán shì suì jiā hé shēng yī jīng jiǔ suì zhǎng dà yú fán hé xiàn jiè dà fēng shú yīn míng shàng yuē xiù

这句话大意是:皇考异之,使卜者王长卜之,长曰:"此善事,不可言,"是岁嘉禾生,一茎九穗,长大于凡禾,县界大丰熟,因名上曰"秀"。

shì suì fèng huáng lái jí jì yáng gù gōng jiē huà fèng huáng

这句话大意是:是岁凤凰来集济阳,故宫皆画凤皇。

shèng ruì méng zhào shǐ xíng yú cǐ

这句话大意是:圣瑞萌兆,始形于此。

shàng wéi rén lóng zhǔn rì jiǎo dà kǒu měi xū méi zhǎng qī chǐ sān cùn

这句话大意是:上为人隆准,日角,大口,美须眉,长七尺三寸。

rén zhì míng yuǎn duō quán lüè lè shī ài rén

这句话大意是:仁智明远,多权略,乐施爱人。

zài jiā zhòng shèn wèi shì qín wū jià sè

这句话大意是:在家重慎畏事,勤于稼穑。

xiōng bó shēng hǎo xiá fēi xiào shàng shì tián zuò bǐ zhī gāo zǔ xiōng zhòng

这句话大意是:兄伯升好侠,非笑上事田作,比之高祖兄仲。

nián jiǔ suì ér nán dùn jūn zú suí qí shū gōng zài xiāo rù xiǎo xué hòu zhī cháng ān shòu shàng shū jīng shī shì lú jiāng xǔ zi wēi

这句话大意是:年九岁而南顿君卒,随其叔公在萧,入小学,后之长安,受《尚书》经,师事卢江许子威。

dà yì lüè jǔ yīn xué shì shì

这句话大意是:大义略举,因学世事。

cháo zhèng měi xià bì xiān wén zhī jù wèi tóng shè jiě shuō

这句话大意是:朝政每下,必先闻知,具为同舍解说。

nán yáng dà rén wǎng lái cháng ān wèi zhī dǐ àn jī yí yì

这句话大意是:南阳大人往来长安,为之邸,暗稽疑议。

cháng sòng bū zū yú dà sī mǎ yán yóu yóu jiàn ér qí zhī

这句话大意是:尝讼逋租于大司马严尤,尤见而奇之。

wǎn dà xìng li bó yù cóng dì yì shù qiǎn kè qiú shàng shàng yù bì zhī

这句话大意是:宛大姓李伯玉从弟轶数遣客求上,上欲避之。

xiān shì shí bó yù tóng mǔ xiōng gōng sūn chén wèi yī bó shēng qǐng hū nán bó shēng shā zhī

这句话大意是:先是时伯玉同母兄公孙臣为医,伯升请呼难,伯升杀之。

shàng kǒng qí yuàn gù bì zhī

这句话大意是:上恐其怨,故避之。

shǐ lái zhě yán lǐ shì yù xiāng jiàn kuǎn chéng wú tā yì shàng nǎi jiàn zhī huái dāo zì bèi rù jiàn

这句话大意是:使来者言李氏欲相见款诚无他意,上乃见之,怀刀自备,入见。

gù shǐ hóu xiōng dì wéi shàng yán tiān xià rǎo luàn jī è xià jiāng bīng shèng nán yáng háo yòu yún rǎo

这句话大意是:固始侯兄弟为上言:"天下扰乱饥饿,下江兵盛,南阳豪右云扰。

yīn jù yán yán xiān wén shì shàng shū bù yì dú nèi niàn lǐ shì fù hòu fù wèi zōng qīng shī yǔ yán jué guǐ shū fēi cì dì cháng jí dú zhū jiā zi shù fàn fǎ lìng lǐ shì jiā fù hòu hé wéi rú shì bù rán nuò qí yán

这句话大意是:"因具言讠韱文事,上殊不意,独内念李氏富厚,父为宗卿师,语言谲诡,殊非次第,尝疾毒诸家子数犯法令,李氏家富厚,何为如是,不然诺其言。

zhū li suì yǔ nán yáng fǔ yuàn shǐ zhāng shùn děng lián móu

这句话大意是:诸李遂与南阳府掾史张顺等连谋。

shàng shēn niàn liáng jiǔ tiān biàn yǐ chéng suì shì bīng nǔ jiàng yī chì zé

这句话大意是:上深念良久,天变已成,遂市兵弩,绛衣赤帻。

shí bó shēng zài chōng líng yì yǐ jù huì kè yǐ

现代白话:时伯升在舂陵亦已聚会客了。

shàng guī jiù lú wàng jiàn lú nán ruò huǒ guāng yǐ wéi rén chí huǒ hū zhī guāng suì shèng hè rán shǔ tiān yǒu qǐng bú jiàn yì zhī

这句话大意是:上归旧庐,望见庐南若火光,以为人持火,呼之,光遂盛,赫然属天,有顷不见,异之。

suì cóng nán guō guī zhái nǎi yǔ bó shēng xiāng jiàn

这句话大意是:遂从南郭归宅,乃与伯升相见。

chū bó shēng zhī qǐ yě zhū jiā zǐ dì jiē táo zì nì yuē bó shēng shā wǒ

这句话大意是:初,伯升之起也,诸家子弟皆逃自匿,曰:"伯升杀我。

jí wén shàng zhì jiàng yī dà guān jiāng jūn fú nǎi jīng yuē yǐ wéi dú bó shēng rú cǐ yě zhōng jǐn hòu yì rú zhī

这句话大意是:"及闻上至,绛衣大冠,将军服,乃惊曰:"以为独伯升如此也,中谨厚亦如之。

jiē hé huì gòng láo xiǎng xīn shì píng lín bīng wáng fèng wáng kuāng děng yīn lǜ chōng líng zǐ dì suí zhī bīng hé qī bā qiān rén

这句话大意是:"皆合会,共劳飨新市、平林兵王凤、王匡等,因率舂陵子弟随之,兵合七八千人。

shàng qí niú yǔ jù shā xīn yě wèi hòu nǎi de mǎ

这句话大意是:上骑牛与俱,杀新野尉后乃得马。

jìn wéi wǎn chéng

这句话大意是:进围宛城。

wáng mǎng qiǎn dà sī tú wáng xún dà sī kōng wáng yì jiàng bīng lái zhēng

这句话大意是:王莽遣大司徒王寻、大司空王邑将兵来征。

gēng shǐ lì yǐ shàng wèi tài cháng piān jiàng jūn

这句话大意是:更始立,以上为太常偏将军。

shí wú yìn de dìng wǔ hòu jiā chéng yìn pèi zhī

这句话大意是:时无印,得定武侯家丞印佩之。

èr gōng bīng dào yǐng chuān yán yóu chén mào yǔ hé

这句话大意是:二公兵到颍川,严尤、陈茂与合。

yóu wèn chéng zhōng chū zhě yán shàng bù gǎn qǔ cái wù dàn hé huì zhū bīng wèi zhī jì cè

这句话大意是:尤问城中出者,言上不敢取财物,但合会诸兵为之计策。

yóu xiào yán yuē shì měi xū méi mù zhě yé

这句话大意是:尤笑言曰:"是美须眉目者耶?

yù hé wéi nǎi rú cǐ

这句话大意是:欲何为乃如此?

chū mǎng qiǎn èr gōng yù shèng wēi wǔ yǐ zhèn shān dōng

这句话大意是:"初,莽遣二公,欲盛威武,以振山东。

zhì qū hǔ bào xī xiàng qí wěi měng shòu yǐ cháng rén jù wú bà wèi lěi wèi zì qín hàn yǐ lái shī chū wèi cháng yǒu yě

这句话大意是:至驱虎豹犀象,奇伟猛兽,以长人巨无霸为垒尉,自秦汉以来师出未尝有也。

shàng yāo zhī wū yáng guān

这句话大意是:上邀之于阳关。

èr gōng bīng shèng hàn bīng fǎn zǒu shàng chí rù kūn yáng zhū jiāng huáng kǒng gè yù sàn guī

这句话大意是:二公兵盛,汉兵反走,上驰入昆阳,诸将惶恐,各欲散归。

yǔ zhū jiāng yì chéng zhōng bīng gǔ shǎo wǎn chéng wèi bá lì bù néng xiāng jiù

这句话大意是:与诸将议:"城中兵谷少,宛城未拔,力不能相救。

jīn kūn yáng jí pò yī rì zhī jiān zhū jiāng yì miè

这句话大意是:今昆阳即破,一日之间,诸将亦灭。

bù tóng lì jiù zhī fǎn yù guī shǒu qí qī zǐ cái wù yé

这句话大意是:不同力救之,反欲归守其妻子财物耶?

zhū jiāng nù yuē liú jiāng jūn hé yǐ gǎn rú cǐ

现代白话:"诸将怒曰:"刘将军凭什么敢如此!

shàng nǎi xiào qiě qù wéi wáng cháng shì shàng jì

这句话大意是:"上乃笑,且去,惟王常是上计。

huì hóu qí hái yán dà bīng yǐ lái zhǎng shù bǎi lǐ wàng bú jiàn qí hòu wěi qián yǐ zhì chéng běi yǐ

现代白话:会侯骑还,言大兵已来,长数百里,望不见其后尾,前已至城北了。

zhū jiāng jù qǐng shàng shàng dào wèi chén xiāng jiù zhī shì

这句话大意是:诸将遽请上,上到,为陈相救之势。

zhū jiāng sù qīng shàng jí pò jí shàng wèi huà chéng bài jiē cóng suǒ yán

这句话大意是:诸将素轻上,及迫急,上为画成败,皆从所言。

èr gōng bīng yǐ wǔ liù wàn dào

这句话大意是:二公兵已五六万到,。

suì huán kūn yáng chéng zuò yíng

这句话大意是:遂环昆阳城作营,。

wéi zhī shù zhòng

这句话大意是:围之数重,。

yún chē shí yú zhàng

这句话大意是:云车十馀丈,。

kàn lín chéng zhōng

这句话大意是:瞰临城中,。

qí zhì bì yě

这句话大意是:旗帜蔽野,。

chén biāo lián yún

这句话大意是:尘熛连云,。

jīn gǔ zhī shēng shù shí lǐ

这句话大意是:金鼓之声数十里,。

huò wéi dì tū

这句话大意是:或为地突,。

huò wèi chōng chē zhuàng chéng

这句话大意是:或为冲车撞城,。

jī nǔ shè chéng zhōng

这句话大意是:积弩射城中,。

shǐ xià rú yǔ

这句话大意是:矢下如雨,。

chéng zhōng fù hù ér qì

这句话大意是:城中负户而泣。

èr gōng zì yǐ wéi gōng chéng lòu kè

这句话大意是:二公自以为功成漏刻。

yǒu liú xīng zhuì yíng zhōng zhèng zhòu yǒu yún qì rú huài shān dāng yíng ér yǔn bù jí de chǐ ér sàn lì shì jiē yàn fú

这句话大意是:有流星坠营中,正昼有云气如坏山,当营而陨,不及地尺而散,吏士皆厌伏。

shí hàn bīng zài dìng líng yǎn zhě wén èr gōng bīng shèng jiē bù

这句话大意是:时汉兵在定陵郾者,闻二公兵盛,皆怖。

shàng lì shuō qí yì wèi chén tiān mìng qǐng wèi qián xíng zhū bù jiān chén

这句话大意是:上历说其意,为陈天命,请为前行诸部坚陈。

shàng jiàng bù qí qiān yú qián qù dà jūn sì wǔ lǐ

这句话大意是:上将步骑千馀,前去大军四五里。

èr gōng qiǎn bù qí shù qiān shèng hé zhàn shàng bēn zhī zhǎn shǒu shù shí jí

这句话大意是:二公遣步骑数千乘合战,上奔之,斩首数十级。

zhū bù jiàng xǐ yuē liú jiāng jūn píng shēng jiàn xiǎo dí qiè jīn jiàn dà dí yǒng shén qí guài yě

这句话大意是:诸部将喜曰:"刘将军平生见小敌怯,今见大敌勇,甚奇怪也!

shàng fù jìn èr gōng bīng què zhū bù chéng zhī zhǎn shǒu shù bǎi qiān jí lián shèng

这句话大意是:"上复进,二公兵却,诸部乘之,斩首数百千级,连胜。

suì lìng qīng zú jiāng shū yǔ chéng zhōng zhū jiāng yán wǎn xià bīng fù dào ér yáng zhuì qí shū

这句话大意是:遂令轻足将书与城中诸将,言宛下兵复到,而阳坠其书。

èr gōng de shū dú zhī kǒng

这句话大意是:二公得书读之,恐。

shàng suì xuǎn jīng bīng sān qiān rén cóng chéng xi shuǐ shàng bēn zhèn

这句话大意是:上遂选精兵三千人,从城西水上奔阵。

èr gōng bīng wū shì dà bēn běi shā sī tú wáng xún ér kūn yáng chéng zhōng bīng yì chū zhōng wài bìng jī

这句话大意是:二公兵于是大奔北,杀司徒王寻,而昆阳城中兵亦出,中外并击。

huì tiān dà léi fēng bào yǔ xià rú zhù shuǐ lǎo chéng chuān zhì shuǐ shèng yì

这句话大意是:会天大雷风,暴雨下如注,水潦成川,滍水盛溢。

èr gōng dà zhòng suì kuì luàn bēn fù shuǐ nì sǐ zhě yǐ shù wàn zhì shuǐ wèi zhī bù liú

这句话大意是:二公大众遂溃乱,奔赴水溺死者以数万,滍水为之不流。

wáng yì yán yóu chén mào qīng jì chéng sǐ rén dù zhì shuǐ táo qù

这句话大意是:王邑、严尤、陈茂轻骑乘死人渡滍水逃去。

hàn jūn jǐn huò qí bǎo zī zhòng chē jiǎ lián yuè bù jìn

这句话大意是:汉军尽获其宝辎重车甲,连月不尽。

wǔ yuè qí wǔ gōng bá wǎn chéng

这句话大意是:五月,齐武公拔宛城。

liù yuè shàng pò èr gōng wū kūn yáng

这句话大意是:六月,上破二公于昆阳。

pò wǎn hòu shù rì shōu bó shēng bù jiàng liú jì ér bó shēng qiáng zhēng zhī

这句话大意是:破宛后数日,收伯升部将刘稷,而伯升强争之。

gēng shǐ suì yòng zèn shuò fù shōu bó shēng jí rì jiē wù gù

这句话大意是:更始遂用谮愬,复收伯升,即日皆物故。

shàng zài fù chéng zhēng yì wǎn bài shàng wèi pò lǔ dà jiàng jūn fēng wǔ xìn hóu

这句话大意是:上在父城,征诣宛,拜上为破虏大将军,封武信侯。

gēng shǐ yù běi zhī luò yáng yǐ shàng wèi sī lì xiào wèi xiān dào luò yáng zhěng dùn gōng fǔ sān fǔ guān fǔ lì dōng yíng luò yáng zhě jiàn shǐ zhū jiāng guò zhě yǐ shù shí bèi jiē guān zé yī fù rén yī zhū yú xiù yōng yī qū zhū yú dà yè yī yě rú fù rén zhī jīng yī

这句话大意是:更始欲北之雒阳,以上为司隶校尉,先到雒阳整顿宫府,三辅官府吏东迎雒阳者见始诸将过者已数十辈,皆冠帻,衣妇人衣,诸于绣拥衤屈(诸于,大掖衣也,如妇人之旌衣。

yī qū yīn qū

这句话大意是:衤屈音屈。

yáng xióng fāng yán yuē chān yú qí duǎn zhě zì guān zhī xi wèi zhī yī qū

这句话大意是:扬雄《方言》曰:襜褕其短者,自关之西谓之衤屈。

jù cǐ shì zhū yú shàng jiā xiù yī qū rú jīn bàn bì yě

这句话大意是:据此是诸于上加绣衤屈,如今半臂也。

dà wéi cháng ān suǒ xiào

这句话大意是:)大为长安所笑。

zhī zhě huò wèi qí yī bēn wáng rù biān jùn

这句话大意是:知者或畏其衣,奔亡入边郡。

jiàn sī lì guān shǔ jiē xiāng zhǐ shì zhī jí wàng lǎo lì huò chuí tì yuē càn rán fù jiàn hàn guān wēi yí

这句话大意是:见司隶官属,皆相指视之,极望老吏或垂涕曰:"粲然复见汉官威仪。

xián zhě yǐ fù

这句话大意是:"贤者蚁附。

gēng shǐ yǐ shàng wèi dà sī mǎ qiǎn zhī hé běi

这句话大意是:更始以上为大司马,遣之河北。

shí yuè shàng chí jié dù mèng jīn zhèn fǔ hé běi ān jí bǎi xìng

这句话大意是:十月,上持节度孟津,镇抚河北,安集百姓。

zhào wáng shù xiōng hú zǐ lì hán dān bǔ zhě wáng láng wèi tiān zǐ yí xí gòu qiú gōng shí wàn hù

这句话大意是:赵王庶兄胡子立邯郸卜者王郎为天子,移檄购求公十万户。

shì zǔ yǐn bīng gōng hán dān lián zhàn láng bīng cuò zhé

这句话大意是:世祖引兵攻邯郸,连战,郎兵挫折。

láng qiǎn jiàn yì dài fū dù zhǎng wēi chí jié yì jūn mén jiàn gōng jù dì yuē shí chéng dì yí tǐ zǐ yú yě

这句话大意是:郎遣谏议大夫杜长威持节诣军门见公,据地曰:"实成帝遗体子舆也。

gōng yuē zhèng shǐ chéng dì fù shēng tiān xià bù kě fù de yě

这句话大意是:"公曰:"正使成帝复生,天下不可复得也。

kuàng zhà zi yú hu

这句话大意是:况诈子舆乎!

zhǎng wēi qǐng xiáng de wàn hù hòu

这句话大意是:"长威请降得万户侯。

gōng yuē yī hù bù kě de

这句话大意是:公曰:"一户不可得。

zhǎng wēi yuē hán dān suī bǐ jūn chén bìng lì chéng shǒu shàng kě zhī yī suì zhōng bù jūn chén xiāng shuài ér jiàng dàn de quán shēn yě

这句话大意是:"长威曰:"邯郸虽鄙,君臣并力城守,尚可支一岁,终不君臣相率而降,但得全身也。

cí qù

这句话大意是:"辞去。

ér láng shǎo fù li lì fǎn láng kāi chéng mén

这句话大意是:而郎少傅李立反郎,开城门。

hàn bīng pò hán dān zhū láng

这句话大意是:汉兵破邯郸,诛郎。

rù wáng gōng shōu wén shū de lì mín bàng huǐ gōng yán kě jī zhě shù qiān zhāng gōng huì zhū jiāng shāo zhī yuē lìng fǎn cè zhě zì ān yě

这句话大意是:入王宫收文书,得吏民谤毁公言可击者数千章,公会诸将烧之,曰:"令反侧者自安也。

gēng shǐ qiǎn shǐ zhě jí lì gōng wèi xiāo wáng

这句话大意是:更始遣使者即立公为萧王。

zhū jiāng yì shàng zūn hào shàng bù xǔ

这句话大意是:诸将议上尊号,上不许。

shàng fā jì zhì zhōng shān zhū jiāng fù qǐng shàng zūn hào

这句话大意是:上发蓟,至中山,诸将复请上尊号。

chū wáng mǎng shí shàng yǔ bó shēng jí zǐ xù shān chen ráng rén cài shǎo gōng yàn yǔ shǎo gōng dào chèn yán liú xiù dāng wèi tiān zǐ huò yuē shì guó shī liú zi jùn yě

这句话大意是:初,王莽时,上与伯升及姊婿邓晨、穰人蔡少公燕语,少公道谶言刘秀当为天子,或曰是国师刘子骏也。

shàng xì yán yuē hé zhī fēi pū yé

这句话大意是:上戏言曰:"何知非仆耶?

zuò zhě jiē dà xiào

这句话大意是:"坐者皆大笑。

shí chuán wén bú jiàn chì fú fú wén jūn zhōng suǒ shàng wèi xìn dào hào shàng suǒ yǔ zài cháng ān tóng shè zhū shēng qiáng huá zì cháng ān fèng chì fú fú yì hào yǔ shàng huì qún chén fù gù qǐng nǎi mìng yǒu sī shè tán yú hào nán qiān qiū tíng

这句话大意是:时传闻不见《赤伏符》文军中所,上未信,到鄗,上所与在长安同舍诸生强华自长安奉《赤伏符》诣鄗与上会,群臣复固请,乃命有司设坛于鄗南千秋亭。

liù yuè jǐ wèi jí huáng dì wèi

这句话大意是:六月己未,即皇帝位。

gǎi yuán wèi jiàn wǔ

这句话大意是:改元为建武。

shí yuè dì rù luò yáng huá nán gōng èr nián zhēng yuè yì wú hàn dèng yǔ děng fēng

这句话大意是:十月,帝入雒阳,华南宫,二年正月,益吴汉、邓禹等封。

zì hàn cǎo chuàng dé yùn zhēng shuò fú sè wèi yǒu suǒ dìng gāo zǔ yīn qín yǐ shí yuè wèi zhèng yǐ hàn shuǐ dé lì běi zhì ér cí hēi dì

这句话大意是:自汉草创德运,正朔服色未有所定,高祖因秦,以十月为正,以汉水德,立北畤而祠黑帝。

zhì xiào wén jiǎ yì gōng sūn chén yǐ wéi qín shuǐ dé hàn dāng wèi tǔ dé

这句话大意是:至孝文,贾谊、公孙臣以为秦水德,汉当为土德。

zhì xiào wǔ ní kuān sī mǎ qiān yóu cóng tǔ dé

这句话大意是:至孝武,倪宽、司马迁犹从土德。

zì shàng jí wèi àn tú yán xiān tuī wǔ yùn hàn wèi huǒ dé

这句话大意是:自上即位,案图讠韱,推五运,汉为火德。

zhōu cāng hàn chì shuǐ shèng huǒ chì dài cāng gù shàng dōu luò yáng zhì jiāo sì wū chéng nán

这句话大意是:周苍汉赤,水胜火,赤代苍,故上都雒阳,制郊祀于城南。

xíng xià zhī shí xī shēng shàng hēi míng huǒ dé zhī yùn huī chì shàng chì sì shí suí sè

这句话大意是:行夏之时,牺牲尚黑,明火德之运,徽炽尚赤,四时随色。

jiāo sì dì yáo yǐ pèi tiān zōng sì gāo zǔ yǐ pèi shàng dì

这句话大意是:郊祀帝尧以配天,宗祀高祖以配上帝。

shàng qiǎn yóu jī jiāng shān lóng yǔ yōu zhōu mù zhū fú jī péng chǒng lóng jūn lù fú jūn yōng nú xiāng qù bǎi yú lǐ

这句话大意是:上遣游击将邓隆与幽州牧朱浮击彭宠,隆军潞,浮军雍奴,相去百馀里。

qiǎn lì shàng zòu yán chǒng pò zài dàn mù

这句话大意是:遣吏上奏言:"宠破在旦暮。

shàng dú xí wèi jìng nù yuē bīng bì bài bǐ rǔ guī kě zhī

现代白话:"上读檄未竟,怒曰:"兵必败,比你归可知。

lì hái wèi zhì lóng jūn guǒ wèi chǒng bīng yǎn jī pò

这句话大意是:"吏还,未至隆军,果为宠兵掩击破。

fú jūn yuǎn zhì bù néng jiù yǐ bīng zǒu yōu zhōu

这句话大意是:浮军远,至不能救,以兵走幽州。

xián yuē shàng shén

这句话大意是:咸曰上神。

sān nián shí yuè shàng xìng chōng líng cí yuán miào dà zhì jiǔ yǔ chōng líng fù lǎo gù rén wéi lè

这句话大意是:三年十月,上幸舂陵,祠园庙,大置酒,与舂陵父老故人为乐。

sì nián wǔ yuè shàng xìng lú nú wèi zhēng péng chǒng gù yě

这句话大意是:四年五月,上幸卢奴,为征彭宠故也。

zì wáng mǎng mò tiān xià zǎo shuāng lián nián bǎi gǔ bù chéng

这句话大意是:自王莽末,天下早霜连年,百谷不成。

yuán nián zhī chū gēng zuò zhě shǎo mín jī jǐn huáng jīn yī jīn yì sù yī shí

这句话大意是:元年之初,耕作者少,民饥馑,黄金一斤易粟一石。

zhì èr nián qiū tiān xià yě gǔ lǚ shēng má shū yóu shèng huò shēng cài guǒ shí yě cán chéng jiǎn bèi shān mín shōu qí xù cǎi huò gǔ guǒ yǐ wéi xù jī

这句话大意是:至二年秋,天下野谷旅生,麻菽尤盛,或生菜果实,野蚕成茧被山,民收其絮,采获谷果,以为蓄积。

zhì shì suì yě gǔ shēng zhě xī shǎo ér nán mǔ yì yì pì yǐ

现代白话:至是岁野谷生者稀少,而南亩亦益辟了。

liù nián èr yuè wú hàn xià qú chéng tiān xià xī dìng wéi dú gōng sūn shù wěi áo wèi píng

这句话大意是:六年二月,吴汉下朐城,天下悉定,惟独公孙述、隗嚣未平。

shàng yuē qǔ cǐ liǎng zi zhì dù wài

这句话大意是:上曰:"取此两子置度外。

nǎi xiū zhū jiāng zhì jiǔ shǎng cì zhī

这句话大意是:"乃休诸将,置酒赏赐之。

měi xìng jùn guó xià yú jiàn lì zhé wèn yǐ shù shí bǎi suì néng lì cì dì xià zhì yuàn shǐ

这句话大意是:每幸郡国,下舆见吏辄问以数十百岁能吏次第,下至掾史。

jiǎn liàn chén xià zhī xíng xià wú suǒ yǐn qí qíng dào shù shí suì shì ruò àn wén shū lì mín jīng huáng bù zhī suǒ yǐ rén zì yǐ jiàn shí jiā zì yǐ méng ēn

这句话大意是:简练臣下之行,下无所隐其情,道数十岁事若案文书,吏民惊惶,不知所以,人自以见识,家自以蒙恩。

yuǎn chén shòu yán sè zhī huì zuò xí zhī jiān yǐ yào qí sǐ lì

这句话大意是:远臣受颜色之惠,坐席之间,以要其死力。

dāng cǐ zhī shí zéi xí rì yǐ rì shù yōu bù kě shèng shàng yóu yǐ yú jiān jiǎng jīng yì fā tú yán xiān

这句话大意是:当此之时,贼檄日以日数,忧不可胜,上犹以馀间讲经艺,发图讠韱。

zhì gào gōng sūn shù shǔ yuē gōng sūn huáng dì

这句话大意是:制告公孙述,署曰:"公孙皇帝"。

áo suī qiǎn zi rù shì shàng chí liǎng xīn

这句话大意是:嚣虽遣子入侍,尚持两心。

áo gù lì mǎ yuán wèi áo yuē dào cháo tíng fán shù shí jiàn zì shì zhǔ wèi cháng jiàn míng zhǔ rú cǐ yě

这句话大意是:嚣故吏马援谓嚣曰:"到朝廷凡数十见,自事主未常见明主如此也。

cái zhí jīng rén qí yǒng fēi rén zhī dí

这句话大意是:材直惊人,其勇非人之敌。

kāi xīn jiàn chéng yú rén yǔ hǎo chǒu wú suǒ yǐn huì

这句话大意是:开心见诚,与人语,好丑无所隐讳。

tú jiǎng tiān xià shì jí jìn xià ēn

这句话大意是:图讲天下事,极尽下恩。

bīng shì fāng lüè liàng dí xiào shèng

这句话大意是:兵事方略,量敌校胜。

kuò dá duō dà jié yǔ gāo dì děng

这句话大意是:阔达多大节,与高帝等。

jīng xué bó lǎn zhèng shì wén biàn qián shì wú bǐ áo yuē rú qīng yán shèng gāo dì yé

这句话大意是:经学博览,政事文辩,前世无比,"嚣曰:"如卿言,胜高帝耶?

yuē bù rú yě

这句话大意是:"曰:"不如也。

gāo dì dà dù wú kě wú bù kě

这句话大意是:高帝大度,无可无不可。

jīn shàng hǎo lì shì dòng rú jié dù bù yǐn jiǔ

这句话大意是:今上好吏事,动如节度,不饮酒。

áo dà xiào yuē rú qīng yán fǎn fù shèng yé

这句话大意是:"嚣大笑曰:"如卿言,反复胜耶。

qī nián zhēng yuè zhào qún chén zòu shì wú de yán shèng rén

这句话大意是:"七年正月,诏群臣奏事无得言"圣人"。

yòu jiù zhì shàng shū yǐ qīng bù náng sù guǒ fēng shū bù zhōng shì bù dé shàng

这句话大意是:又旧制上书以青布囊素裹封书,不中式不得上。

jì shàng yì běi jūn dài bào qián hòu xiāng chén lián suì yuè nǎi jué

这句话大意是:既上,诣北军待报,前后相尘,连岁月乃决。

shàng gōng qīn wàn jī jí wū xià qíng nǎi lìng shàng shū qǐ fēng zé yòng bù dé yǐn xǐ shū qǔ jù wén zì ér yǐ

这句话大意是:上躬亲万机,急于下情,乃令上书启封则用,不得引玺书,取具文字而已。

zòu yì què píng dàn shàng qí yǒu dāng jiàn jí yuān jié zhě cháng yǐ rì rì chū shí zōu qí chí chū zhào rù qí yú yǐ sì zhōng shǐ zhě chū bào jí bà qù suǒ jiàn rú shén yuǎn jìn bù piān yōu yǐn shàng dá mín mò gǎn bù yòng qíng

这句话大意是:奏诣阙,平旦上,其有当见及冤结者,常以日日出时,驺骑驰出召入,其馀以俟中使者出报,即罢去,所见如神,远近不偏,幽隐上达,民莫敢不用情。

zhuī niàn qián shì yuán líng zhì shèng wáng hóu wài qī zàng mái tiě chǐ lì mín xiāng xiào jìn yǐ wú xiàn zhào yǒu gào tiān xià lìng báo zàng

这句话大意是:追念前世,园陵至盛,王侯外戚,葬埋僣侈,吏民相效,浸以无限,诏有诰天下令薄葬。

bā nián rùn yuè chē jià xī zhēng hé xī dà jiàng jūn dòu róng yǔ wǔ jùn tài shǒu bù qí èr wàn yíng shàng

这句话大意是:八年闰月车驾西征,河西大将军窦融与五郡太守步骑二万迎上。

wěi áo shì zhòng zhèn huài jiē jiàng áo zǒu rù chéng

这句话大意是:隗嚣士众震坏,皆降,嚣走入城。

wú hàn cén péng zhuī shǒu zhī

这句话大意是:吴汉、岑彭追守之。

jiǔ nián zhēng yuè wěi áo è chū chéng cān liáng qiǔ bèi fù zhàng sǐ

这句话大意是:九年正月,隗嚣饿,出城餐粮糗糒,腹胀死。

shí èr nián wú hàn yǐn bīng jī gōng sūn shù rù qián wéi jiè xiǎo xiàn duō chéng shǒu wèi xià

这句话大意是:十二年,吴汉引兵击公孙述,入犍为界,小县多城守未下。

zhào shū gào hàn zhí yōng bīng dào chéng dū jù qí xīn fù hòu chéng yíng zì jiě sàn

这句话大意是:诏书告汉直拥兵到成都,据其心腹,后城营自解散。

hàn yì nán qián dú yán cháo tíng yǐ wéi wǒ fù zéi shǒu zú yǐ

现代白话:汉意难前,独言朝廷以为我缚贼手足了。

qiǎn qīng jì zhì chéng dū shāo shì qiáo wǔ yáng yǐ dōng xiǎo chéng yíng jiē bēn zǒu jiàng jìng rú zhào shū

这句话大意是:遣轻骑至成都,烧市桥,武阳以东小城营皆奔走降,竟如诏书。

hàn bīng chéng shèng zhuī bēn shù jù shǒu

这句话大意是:汉兵乘胜追奔,述拒守。

zhào shū yòu jiè hàn yuē chéng dū shí wàn yú zhòng bù kě qīng yě

这句话大意是:诏书又戒汉曰:"成都十万馀众,不可轻也。

qiě jiān jù guǎng dū chéng qù zhī wǔ shí lǐ dài qí jí yíng gōng chéng bà juàn yǐn qù nǎi shǒu wěi jī zhī wù yǔ zhēng fēng

这句话大意是:且坚据广都城,去之五十里,待其即营攻城罢倦引去,乃首尾击之,勿与争锋。

shù bīng bù gǎn lái zhuǎn yíng jí zhī yí xǐ zhé zì jiān

这句话大意是:述兵不敢来,转营即之,移徙辄自坚。

shí yī yuè zhòng jūn zhì chéng mén shù zì jiāng bèi chéng ér zhàn

这句话大意是:"十一月,众军至城门,述自将,背城而战。

wú hàn gōng zhī shù jūn dà pò cì shāng shù fú yú rù bì qí yè sǐ

这句话大意是:吴汉攻之,述军大破,刺伤述,扶舆入壁,其夜死。

yí shù qī zǐ chuán shǒu wū luò yáng

这句话大意是:夷述妻子,传首于洛阳。

zòng bīng dà lüè jǔ huǒ fán shāo

这句话大意是:纵兵大掠,举火燔烧。

shàng wén zhī xià zhào ràng wú hàn fù jiāng liú yǔ yuē chéng jiàng yīng ér lǎo mǔ kǒu yǐ wàn shù yī dàn fàng bīng zòng huǒ wén zhī kě wèi suān bí

这句话大意是:上闻之,下诏让吴汉副将刘禹曰:"城降,婴儿老母,口以万数,一旦放兵纵火,闻之可为酸鼻。

yǔ zōng shì zǐ sūn gù cháng gèng zhí hé rěn xíng cǐ

这句话大意是:禹宗室子孙,故尝更职,何忍行此?

yǎng shì tiān fǔ shì de guān wū fàng ní chuò gēng zhī shì èr zhě shú rén yǐ

现代白话:仰视天,俯视地,观于放麑啜羹之事,二者孰仁了。

shī zhǎn jiāng diào mín zhī yì

这句话大意是:失斩将吊民之义。

yòu yì hàn shā shù qīn shǔ tài duō

这句话大意是:"又议汉杀述亲属太多。

shì shí míng dōu wáng guó yǒu xiàn míng mǎ bǎo jiàn zhí bǎi jīn

这句话大意是:是时名都王国有献名马宝剑,直百金。

mǎ yǐ jià gǔ chē jiàn yǐ cì qí shì

这句话大意是:马以驾鼓车,剑以赐骑士。

yuàn yòu chí yù zhī guān fèi yì liè zhī shì bù yù

这句话大意是:苑囿池御之官废,弋猎之事不御。

yǎ xìng bù xǐ tīng yīn yuè shǒu bù chí zhū yù yī fú dà juàn ér bù zhòng cǎi

这句话大意是:雅性不喜听音乐,手不持珠玉,衣服大绢而不重彩。

zhēng fá cháng chéng gé yú léi mǎ

这句话大意是:征伐尝乘革舆羸马。

gōng sūn gù āi dì shí jí yǐ shù jùn bèi tiān zǐ yòng

这句话大意是:公孙故哀帝时,即以数郡备天子用。

shù pò yì zhōu nǎi chuán sòng gǔ shī jiāo miào lè bǎo chē shèng yú wù shì hòu nǎi shāo bèi jù yān

现代白话:述破,益州乃传送瞽师、郊庙乐、葆车、乘舆物,是后乃稍备具呢。

shù fú zhū zhī hòu ér shì shǎo xián guān cáo wén shū jiǎn jiù guò bàn xià xiàn lì wú bǎi lǐ zhī yáo mín wú chū mén zhī yì

这句话大意是:述伏诛之后,而事少闲,官曹文书减旧过半,下县吏无百里之繇,民无出门之役。

shí jiǔ nián shàng xìng nán yáng rǔ nán zhì nán dùn zhǐ lìng shè dà zhì jiǔ cì lì mín fù nán dùn tián zū yī suì lì mín kòu tóu yán huáng kǎo jū cǐ rì jiǔ bì xià shí zhī sì shè měi lái zhé jiā hòu ēn dàn fù yī suì shǎo báo yuàn fù shí suì

现代白话:十九年,上幸南阳、你南,至南顿止令舍,大置酒赐吏民,复南顿田租一岁,吏民叩头言:"皇考居此日久,陛下识知寺舍,每来,辄加厚恩,但复一岁少薄,愿复十岁。

shàng yuē tiān xià zhòng bǎo dà qì cháng kǒng bù rèn rì shèn yī rì ān gǎn zì yuǎn qī shí suì

这句话大意是:"上曰:"天下重宝大器,常恐不任,日慎一日,安敢自远期十岁。

fù zēng yī suì

这句话大意是:"复增一岁。

èr shí nián liù yuè shàng fēng xuàn huáng dān bìng fā shén yǐ wèi wèi guān nèi hóu yīn xīng wéi shì zhōng xìng shòu zhào yún tái guǎng shì

这句话大意是:二十年六月,上风眴黄瘅病发甚,以卫尉关内侯阴兴为侍中,兴受诏云台广室。

èr shí liù nián zhēng yuè zhào yuē qián yǐ yòng dù bù zú lì lù báo shǎo nǎi zì yì qí fèng

这句话大意是:二十六年正月,诏曰:"前以用度不足,吏禄薄少,乃自益其俸。

zì sān gōng xià zhì zuǒ lì gè yǒu chà

这句话大意是:"自三公下至佐吏各有差。

sì yuè shǐ yíng líng de wū lín píng tíng nán

这句话大意是:四月,始营陵地于临平亭南。

zhào yuē wú wéi shān líng bēi chí cái lìng liú shuǐ ér yǐ

这句话大意是:诏曰:"无为山陵,陂池裁令流水而已。

dié xīng zhī hòu yì wú qiū lǒng shǐ hé gǔ fǎ

这句话大意是:迭兴之后,亦无丘垄,使合古法。

jīn rì yuè yǐ shì dāng yù zì zuò

这句话大意是:今日月已逝,当预自作。

chén zǐ fèng cheng bù dé yǒu jiā

这句话大意是:臣子奉承,不得有加。

nǎi lìng táo rén zuò wǎ qì

这句话大意是:"乃令陶人作瓦器。

yòu yuē lín píng wàng píng yīn hé shuǐ yáng yáng zhōu chuán fàn fàn shàn yǐ fu

现代白话:又曰:临平望平阴,河水洋洋,舟船泛泛,善了夫!

zhōu gōng kǒng zǐ yǒu bù dé cún ān dé sōng qiáo yǔ zhī ér gòng yóu hu

这句话大意是:周公、孔子有不得存,安得松乔与之而共游乎!

wén dì xiǎo zhōng shǐ zhī yì jǐng dì suǒ wèi xiào zǐ yě

这句话大意是:文帝晓终始之义,景帝所谓孝子也。

gù zāo fǎn fù bà líng dú wán fēi chéng fǎ yé

这句话大意是:故遭反复,霸陵独完,非成法耶!

shàng cháng zì xì shū yī lǐ shí háng bào jùn xiàn

这句话大意是:"上常自细书,一礼十行,报郡县。

dàn tīng cháo zhì rì yàn yè jiǎng jīng tīng sòng

这句话大意是:旦听朝,至日晏,夜讲经听诵。

zuò zé gōng chén tè jìn zài cè lùn shí zhèng bì dào gǔ xíng shì cì shuō zài jiā suǒ shí xiāng lǐ néng lì cì dì bǐ lèi

这句话大意是:坐则功臣特进在侧,论时政毕,道古行事,次说在家所识乡里能吏,次第比类。

yòu dào zhōng chén xiào zǐ yì fū jié shì zuò zhě mò bù jī yáng qī chuàng xīn rán hé yuè

这句话大意是:又道忠臣孝子,义夫节士,坐者莫不激扬凄怆,欣然和悦。

qún chén zhēng lùn shàng qián cháng lián rì

这句话大意是:群臣争论上前,尝连日。

huáng tài zǐ cháng chéng jiān yán bì xià yǒu yǔ tāng zhī míng ér shī huáng lǎo yǎng xìng zhī dào

这句话大意是:皇太子尝承间言:"陛下有禹、汤之明,而失黄、老养性之道。

jīn tiān xià dà ān shǎo shěng sī lǜ yǎng jīng shén

这句话大意是:今天下大安,少省思虑,养精神。

shàng dá yuē wǒ zì lè cǐ

这句话大意是:"上答曰:"我自乐此。

sān shí nián yǒu sī zòu fēng shàn

这句话大意是:"三十年,有司奏封禅。

zhào yuē zāi yì lián réng rì yuè báo shí bǎi xìng yuàn tàn ér yù yǒu shì wū tài shān wū qī shí èr dài biān lù yǐ yáng pí zá diāo qiú hé qiǎng yán yé

这句话大意是:诏曰:"灾异连仍,日月薄食,百姓怨叹,而欲有事于太山,污七十二代编录,以羊皮杂貂裘,何强颜耶!

sān shí èr nián qún chén fù zòu yi fēng shàn suì dēng tài shān lè shí jì hào

这句话大意是:"三十二年,群臣复奏宜封禅,遂登太山,勒石纪号。

gǎi yuán wèi zhōng píng

这句话大意是:改元为中平。

èr nián èr yuè wù xū dì bēng yú nán gōng qián diàn zài wèi sān shí sān nián shí nián liù shí èr

这句话大意是:二年二月戊戌,帝崩于南宫前殿,在位三十三年,时年六十二。

yí zhào yuē zhèn wú yì bǎi xìng rú xiào wén huáng jiù zhì zàng wu cóng yuē shěng

这句话大意是:遗诏曰:"朕无益百姓,如孝文皇旧制,葬务从约省。

cì shǐ èr qiān dàn zhǎng lì jiē wú lí chéng guō wú qiǎn lì jí yīn yóu zòu

这句话大意是:刺史二千石长吏皆无离城郭,无遣吏及因邮奏。

tài zǐ xí zūn hào wèi huáng dì

这句话大意是:"太子袭尊号为皇帝。

qún chén zòu shì yuē guāng wǔ huáng dì miào yuē shì zǔ

这句话大意是:群臣奏谥曰光武皇帝,庙曰世祖。

sān yuè zàng yuán líng

这句话大意是:三月,葬原陵。

dōng guān hàn jì yuē shàng pò wáng láng hái guò dèng yǔ yíng

这句话大意是:《东观汉记》曰:上破王郎还,过邓禹营。

yǔ jìn shí zhì yú shàng dà cān dàn

这句话大意是:禹进食炙鱼,上大餐啗。

shí bǎi xìng yǐ shàng xīn pò dà dí xīn xǐ jù guān jiàn shàng cān dàn láo miǎn lì shì wēi yán shén lì wū shì jiē qiè yán yuē liú gōng zhēn tiān rén yě

这句话大意是:时百姓以上新破大敌,欣喜聚观,见上餐啗,劳勉吏士,威严甚厉,于是皆窃言曰:"刘公真天人也。

yòu yuē dì jì yǒu rén shèng zhī míng qì shì xíng tǐ tiān rán zhī zī gù fēi rén zhī dí

这句话大意是:又曰:帝既有仁圣之明,气势形体天然之姿,固非人之敌。

xī rán lóng jǔ yún xīng sān liǎng ér jì tiān xià dàng dàng rén wú néng míng yān

现代白话:翕然龙举云兴,三两而济天下,荡荡人无能名呢!

dì wáng shì jì yuē xuán yàn xiān shēng yuē zuǒ shì chūn qiū chēng xià shào kāng zhī qǐ yǒu tián yī chéng yǒu zhòng yī lǚ ruò hàn zhī zài mìng shì zǔ bù jiē chéng lǚ zhī zī píng bào fǎn zhèng suì jiàn zhōng xìng yǔ xià kāng tóng měi yǐ

现代白话:《帝王世纪》曰:玄晏先生曰:《左氏春秋》称夏少康之起,有田一成,有众一旅,若汉之再命,世祖不阶成旅之资,平暴反正,遂建中兴,与夏康同美了。

yuán shān sōng hòu hàn shū yuē qián hàn zì chéng āi yǐ xià ér tiān dì zòng héng jù huá qiè mìng liú shì jiù zé suī zài ér zhān wū zhī wàng dài jué

这句话大意是:袁山松《后汉书》曰:前汉自成、哀已下,而天地纵横,巨猾窃命,刘氏旧泽虽在,而瞻乌之望殆绝。

shì zǔ yǐ miǎo miǎo zhī yìn qǐ wū bái shuǐ zhī bīn shēn qū wú wàng zhī lì wèi yǔ qún shù bìng liè

这句话大意是:世祖以眇眇之胤,起于白水之滨,身屈无妄之力,位与群竖并列。

yú shí huái xǐ zhě shí yú jiàn qí zhě shù bǎi gāo cái zhě jū zhī nán miàn jí zú zhě wèi zhī wáng gōng

这句话大意是:于时怀玺者十馀,建旗者数百,高才者居之南面,疾足者为之王公。

máng máng jiǔ zhōu guā fēn jī qiè mǐn mǐn cāng shēng chén xiāo dǐng fèi

这句话大意是:茫茫九州,瓜分脔切,泯泯苍生,尘消鼎沸。

wǒ shàn zhī yǐ rén fēng qū zhī yǐ dà wēi shuāng xuě bèi ér hóng jí kū gāng wéi zhèn ér nì lín sǎo

这句话大意是:我扇之以仁风,驱之以大威,霜雪被而洪棘枯,纲维振而逆鳞扫。

qún cái bì zòu rén sī yǔ néng shù nián zhī jiān kuò qīng sì hǎi suī yuē zhōng xīng yǔ fu shǐ chuàng yè zhě yōng yǒu yì hu

这句话大意是:群才毕奏,人思与能,数年之间,廓清四海,虽曰中兴,与夫始创业者,庸有异吗?

chéng mǎ shēng zhī yán gù yǐ liáo kuò dà dù tóng fú gāo zǔ yòu zī tài zōng zhī rén jiān xiào xuān zhī míng yī rén zhī tǐ qí dài hu tóng

这句话大意是:诚马生之言,固以寥廓大度,同符高祖,又资太宗之仁,兼孝宣之明,一人之体其殆乎同。

gù néng xiǎng yǒu shén qì jù hu wàn wù zhī shàng yǐ

现代白话:故能享有神器,据乎万物之上了。

kuài jī diǎn lù yuē shàng zài cháng ān zhōng yǔ yú yáo yán zūn jù gòng shòu xué jié hǎo

这句话大意是:《会稽典录》曰:上在长安中,与馀姚严遵俱共受学结好。

jiàn yuán yuán nián zhēng zūn bài wèi jiàn yì dài fū

这句话大意是:建元元年,征遵,拜为谏议大夫。

gòng shàng sù zūn yǐ zú jiā dì shàng qí yè kè xīng fàn dì zuò tài shǐ yǐ wén shàng yuē zuó yǔ yán zǐ líng wò yě

这句话大意是:共上宿,遵以足加帝上,其夜客星犯帝座,太史以闻,上曰:"昨与严子陵卧也。

xù hàn shū yuē xī yì zhuó cuàn xià shù shí nián shào kāng shēng wèi réng mù zhèng néng xiū dé fù xià jué xūn dà yǐ

现代白话:《续汉书》曰:昔羿浞篡夏数十年,少康生为仍牧正,能修德复夏,厥勋大了。

rán shàng yǒu yú sī jí mǐ yǒu gé nèi wài zhī zhù

这句话大意是:然尚有虞思及靡有鬲内外之助。

zhì wū guāng wǔ chéng wáng mǎng qǐ zì pǐ shù yī mín chǐ tǔ mǐ yǒu píng yān

现代白话:至于光武,承王莽起自匹庶一民,尺土靡有凭呢。

fā jì wū kūn yáng yǐ shù qiān tú bǎi wàn fēi shàn zhì zhī zhǔ shú néng kān zhī

这句话大意是:发迹于昆阳,以数千屠百万,非赡智之主,孰能堪之?

tǎo zéi píng luàn kè fù yán hàn hào chēng zhōng xīng zhě wú yǐ jiā zhī yǐ

现代白话:讨贼平乱,克复炎汉,号称中兴者,无以加之了。

zhōng guó jì dìng róu yuǎn yǐ dé ài shèn rén mìng xià jí yáo fù wǔ gōng jì bèi kàng wén dé xiū jīng shù xūn jì hóng yǐ

现代白话:中国既定,柔远以德,爱慎人命,下及徭赋,武功既备,抗文德,修经术,勋绩弘了。

xuē yíng hàn jì yuē wáng mǎng zhī jì tiān xià yún luàn yīng xióng bìng fā qí kuà zhōu jù jùn tiě zhì zhě duō yǐ

现代白话:薛莹《汉纪》曰:王莽之际,天下云乱,英雄并发,其跨州据郡僣制者多了。

dà jiē jì yú fēi wàng rán kǎo qí cōng míng rén yǒng zì wú guāng wǔ chóu yě

这句话大意是:大皆冀于非望,然考其聪明仁勇,自无光武俦也。

hóng kuān bó nà jì lǜ rú shén

这句话大意是:弘宽博纳,计虑如神。

shì yǐ rèn guāng dòu róng wàng fēng jǐng fù mǎ yuán yī jiàn dǔ yán shi qí

这句话大意是:是以任光、窦融望风景附,马援一见,睹颜识奇。

gù néng yǐ shí shù nián jiān sǎo chú qún xiōng qīng fù hǎi nèi qǐ fēi tiān zhī suǒ fǔ zàn zāi

现代白话:故能以十数年间扫除群凶,清复海内,岂非天之所辅赞啊!

gǔ zhě shī bù nèi yù ér guāng wǔ mìng jiāng jiē shòu yǐ fāng lüè shǐ fèng tú ér jìn qí wéi shī wú bù zhé shāng yì qǐ wén shǐ zhī guò hu

这句话大意是:古者师不内御,而光武命将皆授以方略,使奉图而进,其违失无不折伤,意岂文史之过吗?

bù rán suī shèng rén qí yóu bìng zhū

这句话大意是:不然,虽圣人其犹病诸!

gēng shǐ

这句话大意是:○更始。

dōng guān hàn jì yuē liú xuán zì shèng gōng guāng wǔ zú xiōng yě

这句话大意是:《东观汉记》曰:刘玄,字圣公,光武族兄也。

dì wéi rén suǒ shā shèng gōng jié kè yù bào zhī

这句话大意是:弟为人所杀,圣公结客欲报之。

kè fàn fǎ shèng gōng bì lì wū píng lín

这句话大意是:客犯法,圣公避吏于平林。

lì xì shèng gōng fù zi zhāng

这句话大意是:吏系圣公父子张。

shèng gōng zhà sǐ shǐ rén chí sàng guī chōng líng lì nǎi chū zǐ zhāng shèng gōng yīn zì táo nì

这句话大意是:圣公诈死,使人持丧归舂陵,吏乃出子张,圣公因自逃匿。

wáng mǎng mò nán fāng jī jǐn rén shù qún rù yě zé jué fú zǐ ér shí gēng xiāng qīn duó

这句话大意是:王莽末,南方饥馑,人庶群入野泽,掘凫茈而食,更相侵夺。

xīn shì rén wáng kuāng wáng fèng wèi píng lǐ zhèng sòng suì tuī wèi qú shuài zhòng shù bǎi rén

这句话大意是:新市人王匡、王凤为平理诤讼,遂推为渠帅,众数百人。

zhū wáng mìng wǎng cóng zhī shù yuè jiān zhì qī bā qiān rén hào xīn shì bīng

这句话大意是:诸亡命往从之,数月间至七八千人,号新市兵。

píng lín rén chén mù liáo chén fù jù qiān yú rén hào píng lín bīng

这句话大意是:平林人陈牧、廖湛复聚千馀人,号平林兵。

shèng gōng rù píng lín zhōng yǔ bó shēng huì suì gòng wéi wǎn

这句话大意是:圣公入平林中与伯升会,遂共围宛。

shèng gōng hào gēng shǐ jiāng jūn

这句话大意是:圣公号更始将军。

zì pò zhēn fù děng zhòng shù lái jiàng shí yú wàn

这句话大意是:自破甄阜等,众庶来降十馀万。

zhū jiāng lì liú shì nán yáng yīng xióng jiē guī wàng wū bó shēng

这句话大意是:诸将立刘氏,南阳英雄皆归望于伯升。

rán hàn bīng yǐ xīn shì píng lín wèi běn qí jiàng shuài sù xí shèng gōng yīn yù lì zhī

这句话大意是:然汉兵以新市,平林为本,其将帅素习圣公,因欲立之。

ér zhū wěi lì tán chéng nán yù shuǐ shàng yì bó shēng

这句话大意是:而朱鲔立坛城南淯水上,诣伯升。

lǚ zhí tōng lǐ jīng wèi yè zhě jiāng lì shèng gōng wèi tiān zǐ yì yǐ shì zhū jiāng

这句话大意是:吕植通《礼经》,为谒者,将立圣公,为天子议以示诸将。

mǎ wǔ wáng kuāng yǐ wéi wáng mǎng wèi miè bù rú qiě chēng wáng

这句话大意是:马武、王匡以为王莽未灭,不如且称王。

zhāng yǎng bá jiàn jī de yuē chēng tiān gōng shàng kě chēng tiān zǐ hé wèi bù kě

这句话大意是:张卬拔剑击地曰:"称天公尚可,称天子何谓不可!

wū shì zhū jiāng jūn qǐ wū shèng gōng zhì wū tán suǒ fèng tōng tiān guān jìn shèng gōng

这句话大意是:"于是诸将军起,于圣公至于坛所,奉通天冠进圣公。

wū shì shèng gōng nǎi bài guān nán miàn ér lì gǎi yuán wèi gēng shǐ yuán nián

这句话大意是:于是圣公乃拜,冠,南面而立,改元为更始元年。

shàng wèi tài cháng piān jiàng jūn

这句话大意是:上为太常偏将军。

shàng pò èr gōng wū kūn yáng chéng ér gēng shǐ shōu liú jì jí bó shēng jí rì jiē wù gù

这句话大意是:上破二公于昆阳城,而更始收刘稷及伯升,即日皆物故。

shàng chí yì wǎn xiè zuì gēng shǐ dà cán

这句话大意是:上驰诣宛谢罪,更始大惭。

cháng ān zhōng bīng gōng wáng mǎng zhǎn shǒu shōu xǐ shòu yì wǎn

这句话大意是:长安中兵攻王莽,斩首,收玺绶诣宛。

gēng shǐ rù biàn zuò huáng táng shàng shì zhī yuē mǎng bù rú cǐ dāng yǔ huò guāng děng

这句话大意是:更始入便坐黄堂上视之,曰:"莽不如此,当与霍光等。

gēng shǐ hán fū rén yuē mǎng bù rú cǐ dì nà wèi de zhī

这句话大意是:"更始韩夫人曰:"莽不如此,帝那为得之?

gēng shǐ běi dōu luò yáng li sōng děng zì cháng ān chuán yú fú yù wù jí zhōng huáng mén cóng guān zhì luò yáng

这句话大意是:"更始北都洛阳,李松等自长安传舆服御物,及中黄门从官至洛阳。

guān zhōng xián xiāng wàng tiān zǐ gēng shǐ suì xi jū dōng gōng gǔ zhōng wéi zhàng gōng rén shù qiān gōng fǔ lǘ lǐ ān dǔ rú jiù

这句话大意是:关中咸相望天子,更始遂西,居东宫,鼓钟帷帐,宫人数千,宫府闾里安堵如旧。

gēng shǐ shàng qián diàn láng lì yǐ cì shì

这句话大意是:更始上前殿,郎吏以次侍。

gēng shǐ gù guā xí yǔ xiǎo cháng shì yǔ láng lì guài zhī

这句话大意是:更始顾,刮席与小常侍语,郎吏怪之。

gēng shǐ wěi zhèng wū zhào méng rì zài hòu tíng yǔ fù rén dān yǐn zhū jiāng jūn yán shì gēng shǐ zuì bù néng jiàn

这句话大意是:更始委政于赵萌,日在后庭与妇人耽饮,诸将军言事,更始醉不能见。

hán fū rén yóu shì jiǔ měi shì yǐn jiàn cháng shì zòu shì zhé nù yuē dì fāng duì wǒ yǐn zhèng yòng cǐ shí chí shì lái hu

这句话大意是:韩夫人尤嗜酒,每侍饮,见常侍奏事辄怒曰:"帝方对我饮,正用此时持事来吗?

qǐ yī pǒu yīn pěng shū àn pò zhī

这句话大意是:"起,衤咅(音捧)书案,破之。

suǒ zhì mù shǒu jiāo cuò zhōu jùn bù zhī suǒ cóng

这句话大意是:所置牧守交错,州郡不知所从。

zhào méng yǐ sī shì zuó cái gǔ fǎn

这句话大意是:赵萌以私事捽(才骨反。

shì zhōng

这句话大意是:)侍中。

shì zhōng yuē bì xià jiù wǒ

这句话大意是:侍中曰:"陛下救我。

gēng shǐ yán dà sī mǎ zòng zhī

这句话大意是:"更始言:"大司马纵之。

méng yuē chén bù shòu zhào

这句话大意是:"萌曰:"臣不受诏。

suì zhǎn zhī

这句话大意是:"遂斩之。

yòu suǒ zhì guān jué jiē qún xiǎo bèi fú bù shì huò xiù miàn yī jǐn kù zhū yú chān yú wèi bǎi xìng zhī suǒ jiàn

这句话大意是:又所置官爵皆群小,被服不似,或绣面衣、锦袴、诸于、襜褕为百姓之所贱。

cháng ān zhōng wèi zhī gē yuē zào xià yǎng zhōng láng jiàng

这句话大意是:长安中为之歌曰:"灶下养,中郎将。

làn yáng wèi qí dū wèi

这句话大意是:烂羊胃,骑都尉。

làn yáng tóu guān nèi hóu

这句话大意是:烂羊头,关内侯。

qí dōng chì méi shí yú wàn rén rù guān yǐn bīng rù shàng lín

这句话大意是:"其冬,赤眉十馀万人入关,引兵入上林。

gēng shǐ qí chū chú chéng mén zhū fù nǚ jiē cóng hòu chē hū gēng shǐ dāng xià bài chéng

这句话大意是:更始骑出厨城门,诸妇女皆从后车呼更始,当下拜城。

gēng shǐ xià mǎ bài xiè chéng nǎi qù zhì gāo líng

这句话大意是:更始下马拜谢城,乃去,至高陵。

shàng wén gēng shǐ shī chéng nǎi xià zhào fēng gēng shǐ wèi huái yáng wáng ér chì méi liú pén zi yì xià zhào yǐ shèng gōng wèi cháng shā wáng

这句话大意是:上闻更始失城,乃下诏封更始为淮阳王,而赤眉刘盆子亦下诏以圣公为长沙王。

gēng shǐ réng xǔ chì méi qiú xiáng shàng xǐ shòu nǎi fēng wèi wèi wēi hóu

这句话大意是:更始仍许赤眉,求降,上玺绶,乃封为畏威侯。

chì méi xiè lù yuē sān fǔ bīng duō yù de gēng shǐ yī dàn shī zhī hé bīng gōng gōng zì miè zhī dào yě

这句话大意是:赤眉谢禄曰:"三辅兵多欲得更始,一旦失之,合兵攻公,自灭之道也。

suì hài gēng shǐ

这句话大意是:"遂害更始。

zhào dèng yǔ shōu zàng yú bà líng

这句话大意是:诏邓禹收葬于霸陵。

dì wáng shì jì yuē gēng shǐ míng xuán zì shèng gōng

这句话大意是:《帝王世纪》曰:更始名玄,字圣公。

jí wèi fán sān nián

这句话大意是:即位凡三年。

✦ You read 皇王部·卷十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.