太平御览 · 李昉 · Chapter 95 of 1000

皇王部·卷二十

PinyinModern Translation
Size

xī jìn xuān dì

这句话大意是:○西晋宣帝。

jìn shū yuē xuān dì huì yì zì zhòng dá hé nèi wēn xiàn xiào jìng lǐ rén xìng sī mǎ shì

这句话大意是:《晋书》曰:宣帝讳懿,字仲达,河内温县孝敬里人,姓司马氏。

qí xiān chū zì dì gāo yáng zhī zǐ zhòng lí wèi xià guān zhù róng

这句话大意是:其先出自帝高阳之子重黎,为夏官祝融。

lì táng yú xià shāng shì xù qí zhí jí zhōu yǐ xià guān wèi sī mǎ

这句话大意是:历唐虞夏商,世序其职,及周,以夏官为司马。

qí hòu chéng bó xiū fù zhōu xuān wáng shí yǐ shì guān kè píng xú fāng xī yǐ guān zú yīn ér wèi shì

这句话大意是:其后程伯休父,周宣王时以世官克平徐方,锡以官族,因而为氏。

chu hàn jiān sī mǎ áng wèi zhào jiāng yǔ zhū hóu fá qín

这句话大意是:楚汉间,司马昂为赵将,与诸侯伐秦。

qín wáng lì wèi yīn wáng dōu hé nèi

这句话大意是:秦亡,立为殷王,都河内。

hàn yǐ qí de wèi jùn zǐ sūn suì jiā yān

现代白话:汉以其地为郡,子孙遂家呢。

zì áng bā shì shēng zhēng xi jiāng jūn jūn zì shū píng

这句话大意是:自昂八世,生征西将军钧,字叔平。

jūn shēng yù zhāng tài shǒu liàng zì gōng dù

这句话大意是:钧生豫章太守量,字公度。

liàng shēng yǐng chuān tài shǒu jùn zì yuán yì

这句话大意是:量生颍川太守俊,字元异。

jùn shēng jīng zhào yǐn fáng zì jiàn gōng

这句话大意是:俊生京兆尹防,字建公。

dì jí fáng zhī dì èr zi yě

这句话大意是:帝即防之第二子也。

shǎo yǒu qí jié cōng míng duō dà lüè bó xué qià wén fú yīng rú jiào

这句话大意是:少有奇节,聪明多大略,博学洽闻,伏膺儒教。

hàn mò dà luàn cháng kǎi rán yǒu yōu tiān xià xīn

这句话大意是:汉末大乱,常慨然有忧天下心。

nán jùn tài shǒu tóng jùn yáng jùn yǒu zhī rén zhī jiàn jiàn dì wèi ruò guàn yǐ wéi fēi cháng zhī qì

这句话大意是:南郡太守同郡杨俊有知人之鉴,见帝,未弱冠,以为非常之器。

shàng shū qīng hé cuī yǎn yǔ dì xiōng lǎng shàn yì wèi lǎng yuē jūn dì cōng liàng míng yǔn gāng duàn yīng tè fēi zǐ suǒ jí yě

这句话大意是:尚书清河崔琰与帝兄朗善,亦谓朗曰:"君弟聪亮明允,刚断英特,非子所及也。

hàn jiàn ān liù nián jùn jǔ shàng jì chuán

这句话大意是:"汉建安六年,郡举上计椽。

wèi wǔ dì wèi sī kōng wén ér pì zhī

这句话大意是:魏武帝为司空,闻而辟之。

dì zhī hàn yùn fāng wēi bù yù qū jié cáo shì cí yǐ fēng bì bù néng qǐ jū

这句话大意是:帝知汉运方微,不欲屈节曹氏,辞以风痺,不能起居。

wèi wǔ shǐ rén yè wǎng mì cì zhī dì jiān wò bù dòng

这句话大意是:魏武使人夜往密刺之,帝坚卧不动。

jí wèi wǔ wèi chéng xiàng yòu pì wéi wén xué yuàn chì xíng zhě yuē ruò fù pán huán biàn shōu zhī

这句话大意是:及魏武为丞相,又辟为文学掾,敕行者曰:"若复盘桓,便收之。

dì jù ér jiù zhí

这句话大意是:"帝惧而就职。

wū shì shǐ yǔ tài zǐ yóu chù qiān huáng mén shì láng zhuǎn yì láng chéng xiàng dōng cáo shǔ xún zhuǎn zhǔ bù

这句话大意是:于是使与太子游处,迁黄门侍郎,转议郎、丞相东曹属,寻转主簿。

wèi guó jì jiàn qiān tài zǐ zhōng shù zǐ

这句话大意是:魏国既建,迁太子中庶子。

měi yǔ dà móu zhé yǒu jī cè wèi tài zǐ suǒ xìn zhòng yǔ chén qún wú zhì zhū shuò hào wèi sì yǒu

这句话大意是:每与大谋,辄有奇策,为太子所信重,与陈群、吴质、朱铄号为四友。

qiān xíng jūn sī mǎ yán wū wèi wǔ yuē xī jī zǐ chén móu yǐ shí wéi shǒu

这句话大意是:迁行军司马,言于魏武曰:"昔箕子陈谋,以食为首。

jīn tiān xià bù gēng ér shí zhě gài èr shí yú wàn fēi jīng guó yuǎn chóu yě

这句话大意是:今天下不耕而食者盖二十馀万,非经国远筹也。

suī róng jiǎ wèi juǎn zì yi qiě gēng qiě shǒu

这句话大意是:虽戎甲未卷,自宜且耕且守。

wèi wǔ nà zhī wū shì wù nóng jī gǔ guó yòng fēng shàn

这句话大意是:"魏武纳之,于是务农积谷,国用丰赡。

jí wèi wǔ hōng wū luò yáng cháo yě wēi jù

这句话大意是:及魏武薨于洛阳,朝野危惧。

dì gāng jì sāng shì nèi wài sù rán

这句话大意是:帝纲纪丧事,内外肃然。

nǎi fèng zǐ gōng hái qiū

这句话大意是:乃奉梓宫还邺。

wèi wén dì jí wèi fēng hé jīn tíng hóu zhuǎn chéng xiàng zhǎng shǐ

这句话大意是:魏文帝即位,封河津亭侯,转丞相长史。

wèi wén shòu hàn chán yǐ dì wèi shàng shū

这句话大意是:魏文受汉禅,以帝为尚书。

qǐng zhī zhuǎn dū jūn yù shǐ zhōng chéng fēng ān guó xiāng hòu

这句话大意是:顷之,转督军、御史中丞,封安国乡侯。

huáng chū èr nián dū jūn guān bà qiān shì zhōng shàng shū yòu pú yè wǔ nián tiān zǐ nán xún guān bīng wú jiāng

这句话大意是:黄初二年,督军官罢,迁侍中、尚书右仆射,五年,天子南巡,观兵吴疆。

dì liú zhèn xǔ chāng gǎi fēng xiàng xiàn hòu zhuǎn fǔ jūn dà jiàng jūn jiǎ jié lǐng bīng wǔ qiān jiā jǐ shì zhōng lù shàng shū shì

这句话大意是:帝留镇许昌,改封向县侯,转抚军大将军、假节,领兵五千,加给事中、录尚书事。

dì gù cí

这句话大意是:帝固辞。

tiān zǐ yuē wú wū zhù shì yǐ yè jì zhòu wú xū yú níng xī

现代白话:天孔子说:"我于庶事,以夜继昼,无须臾宁息。

cǐ fēi yǐ wéi róng nǎi wèi fēn yōu ěr

这句话大意是:此非以为荣,乃为分忧耳。

liù nián tiān zǐ fù dà xìng zhōu shī zhēng wú mìng dì jū shǒu lín xíng zhào yuē wú shēn yǐ hòu shì wéi niàn gù yǐ wěi qīng

现代白话:"六年,天子复大兴舟师征吴,命帝居守,临行,诏曰:"我深以后事为念,故以委卿。

cáo cān suī yǒu zhàn gōng ér xiāo hé wéi zhòng

这句话大意是:曹参虽有战功,而萧何为重。

shǐ wú wú xi gù zhī yōu bù yì kě hu

现代白话:使我无西顾之忧,不是也很可吗!

tiān zǐ zì guǎng líng hái luò yáng zhào dì yuē wú dōng fǔ jūn dāng zǒng xi shì

现代白话:"天子自广陵还洛阳,诏帝曰:"我东,抚军当总西事;。

wú xi fǔ jūn dāng zǒng dōng shì

现代白话:我西,抚军当总东事。

wū shì liú dì zhèn xǔ chāng

这句话大意是:"于是留帝镇许昌。

jí tiān zǐ jí dǔ zhào dì yǔ cáo zhēn chén qún děng jiàn wū chóng huá diàn zhī nán táng bìng shòu gù mìng fǔ zhèng

这句话大意是:及天子疾笃,召帝与曹真、陈群等见于崇华殿之南堂,并受顾命辅政。

zhào tài zǐ yuē yǒu jiàn cǐ sān gōng zhě shèn wù yí zhī

现代白话:诏太孔子说:"有间此三公者,慎勿疑之。

míng dì jí wèi gǎi fēng wǔ yáng hóu

这句话大意是:"明帝即位,改封舞阳侯。

jí sūn quán wéi jiāng xià qiǎn qí jiāng gé jǐn zhāng bà bìng gōng xiāng yáng dì dū zhū jūn tǎo quán zǒu zhī

这句话大意是:及孙权围江夏,遣其将葛瑾、张霸并攻襄阳,帝督诸军讨权,走之。

jìn jī bài jǐn zhǎn zhāng bà bìng shǒu jí qiān yú

这句话大意是:进击,败瑾,斩张霸,并首级千馀。

qiān piào qí jiāng jūn

这句话大意是:迁骠骑将军。

tài hé yuán nián liù yuè tiān zǐ zhào dì zhūn wū wǎn jiā dū jīng yù èr zhōu zhū jūn shì

这句话大意是:太和元年六月,天子诏帝屯于宛,加督荆、豫二州诸军事。

chū shǔ jiāng mèng dá zhī jiàng yě wèi cháo yù zhī shén hòu

这句话大意是:初,蜀将孟达之降也,魏朝遇之甚厚。

dì yǐ dá yán xíng qīng qiǎo bù kě rèn zhòu jiàn bú jiàn tīng nǎi yǐ dá lǐng xīn chéng tài shǒu fēng hóu jiǎ jié

这句话大意是:帝以达言行倾巧不可任,骤谏不见听,乃以达领新城太守,封侯,假节。

dá wū shì lián wú gù shǔ qián tú zhōng guó

这句话大意是:达于是连吴固蜀,潜图中国。

dì yǐ shū yù zhī dá de shū dà xǐ yóu yǔ bù jué

这句话大意是:帝以书谕之,达得书大喜,犹与不决。

dì nǎi qián jūn jìn tǎo

这句话大意是:帝乃潜军进讨。

shàng yōng chéng sān miàn zǔ shuǐ dá wū chéng wài wèi mù shān zì gù

这句话大意是:上庸城三面阻水,达于城外为木栅自固。

dì dù shuǐ pò qí zhà zhí zào chéng xià

这句话大意是:帝渡水,破其栅,直造城下。

bā dào gōng zhī xún yǒu liù rì dá shēng shān xián jiāng li fǔ děng kāi mén chū jiàng

这句话大意是:八道攻之,旬有六日,达甥邓贤,将李辅等开门出降。

zhǎn dá shǒu chuán jīng shī

这句话大意是:斩达,首传京师。

fú huò wàn yú rén zhèn lǚ hái yú wǎn

这句话大意是:俘获万馀人,振旅还于宛。

nǎi quàn nóng sāng jìn fú fèi nán tǔ yuè fù yān

现代白话:乃劝农桑,禁浮费,南土悦附呢。

shí biān jùn xīn fù mín wú hù míng wèi cháo yù jiā yǐn shí

这句话大意是:时边郡新附,民无户名,魏朝欲加隐实。

shǔ dì cháo wū jīng shī tiān zǐ fǎng wū dì

这句话大意是:属帝朝于京师,天子访于帝。

dì duì yuē zéi yǐ mì wǎng shù xià gù xià qì zhī

这句话大意是:帝对曰:"贼以密网束下,故下弃之。

yi hóng yǐ dà gāng zé zì rán ān lè

这句话大意是:宜弘以大纲,则自然安乐。

yòu wèn èr lǔ yi tǎo hé zhě wèi xiān

这句话大意是:"又问二虏宜讨,何者为先?

duì yuē wú yǐ zhōng guó bù xí shuǐ zhàn gù gǎn sǎn jū dōng guān

这句话大意是:对曰:"吴以中国不习水战,故敢散居东关。

fán gōng dí bì xiān è qí hóu ér chōng qí xīn

这句话大意是:凡攻敌,必先扼其喉而舂其心。

xià kǒu dōng guān zéi zhī xīn hóu

这句话大意是:夏口、东关,贼之心喉。

ruò wéi lù jūn yǐ xiàng huàn yīn zhōng

这句话大意是:若为陆军以向皖(音忠。

chéng yǐn quán dōng xià wèi shuǐ zhàn

这句话大意是:)城,引权东下,为水战;。

jūn xiàng xià kǒu chéng qí xū ér jī zhī cǐ shén bīng cóng tiān ér duò pò zhī bì yǐ

现代白话:军向夏口,乘其虚而击之,此神兵从天而堕,破之必了。

tiān zǐ bìng rán zhī fù mìng dì zhūn yú wǎn

这句话大意是:"天子并然之,复命帝屯于宛。

sì nián qiān dà jiàng jūn jiā dà dū du jiǎ huáng yuè yǔ cáo zhēn fá shǔ jūn cì dān kǒu yù yǔ bān shī

这句话大意是:四年,迁大将军加大都督、假黄钺,与曹真伐蜀,军次丹口,遇雨,班师。

míng nián zhū gě liàng kòu tiān shuǐ wéi jiāng jūn gǔ sì wèi píng wū qí shān

这句话大意是:明年,诸葛亮寇天水,围将军贾嗣、魏平于祁山。

tiān zǐ yuē xī fāng yǒu shì fēi jūn mò kě fù zhě

现代白话:天孔子说:"西方有事,非君莫可付者。

nǎi shǐ dì xi tún zhǎng ān dū du yōng liáng èr zhōu zhū jūn shì tǒng chē qí jiāng jūn zhāng hé hòu jiāng jūn fèi yào zhēng shǔ hù jūn dài lìng yōng zhōu cì shǐ guō huái děng tǎo liàng

这句话大意是:"乃使帝西屯长安,都督雍、梁二州诸军事,统车骑将军张郃、后将军费曜、征蜀护军戴凌、雍州刺史郭淮等讨亮。

suì jìn jūn shù shì zhū qiè

这句话大意是:遂进军隃(式朱切。

这句话大意是:)麋。

liàng wén dà jūn zhí zhì nǎi zì shuài zhòng jiāng shān shàng guī zhī mài

这句话大意是:亮闻大军直至,乃自帅众将芟上邽之麦。

zhū jiāng jiē jù dì yuē liàng lǜ duō jué shǎo bì ān yíng zì gù rán hòu shān mài wú dé èr rì jiān xíng zú yǐ

现代白话:诸将皆惧,帝曰:"亮虑多决少,必安营自固,然后芟麦,我得二日兼行足了。

wū shì juǎn jiǎ chén yè fù zhī liàng wàng chén ér dùn

这句话大意是:"于是卷甲晨夜赴之,亮望尘而遁。

jìn cì hàn yáng yǔ liàng xiàng yù dì liè zhèn yǐ dài zhī

这句话大意是:进次汉阳,与亮相遇,帝列阵以待之。

shǐ jiāng niú jīn qīng jì yòu zhī bīng cái jiē ér liàng tuì zhuī zhì qí shān

这句话大意是:使将牛金轻骑诱之,兵才接而亮退,追至祁山。

liàng zhūn xī chéng jù nán běi èr shān duàn shuǐ wéi zhòng wéi

这句话大意是:亮屯卤城,据南北二山,断水为重围。

dì gōng zhī bá qí wéi liàng xiāo dùn zhuī jī pò zhī fú zhǎn wàn jì

这句话大意是:帝攻之,拔其围,亮宵遁,追击破之,俘斩万计。

tiān zǐ shǐ shǐ láo jūn zēng fēng yì

这句话大意是:天子使使劳军,增封邑。

èr nián liàng yòu shuài zhòng shí yú wàn chū xié gǔ lěi yú méi zhī wèi shuǐ nán yuán

这句话大意是:二年,亮又帅众十馀万出斜谷,垒于郿之渭水南原。

tiān zǐ yōu zhī qiǎn zhēng shǔ jiāng jūn qín lǎng dū bù qí èr wàn shòu dì jié dù

这句话大意是:天子忧之,遣征蜀将军秦朗督步骑二万,受帝节度。

zhū jiāng yù wǎng wèi běi dài zhī dì yuē bǎi xìng jī jù jiē zài wèi nán cǐ bì zhēng zhī dì yě

这句话大意是:诸将欲往渭北待之,帝曰:"百姓积聚皆在渭南,此必争之地也。

suì yǐn jūn ér jì bèi shuǐ wèi lěi

这句话大意是:"遂引军而济,背水为垒。

yīn wèi zhū jiāng yuē liàng ruò yǒng zhě dāng chū wǔ gōng yī shān ér dōng

这句话大意是:因谓诸将曰:"亮若勇者,当出武功,依山而东。

ruò xī shàng wǔ zhàng yuán zé zhū jūn wú shì yǐ

现代白话:若西上五丈原,则诸军无事了。

liàng guǒ shàng yuán jiāng běi dù wèi dì qiǎn jiàng jūn zhōu dāng zhūn yáng suì yǐ ěr zhī

这句话大意是:"亮果上原,将北渡渭,帝遣将军周当屯阳遂以饵之。

shù rì liàng bù dòng

这句话大意是:数日,亮不动。

suì qiǎn jiàng jūn hú zūn yōng zhōu cì shǐ guō huái gòng bèi yáng suì yǔ liàng huì yú jī shí lín yuán ér zhàn liàng bù dé jìn hái wū wǔ zhàng yuán

这句话大意是:遂遣将军胡遵、雍州刺史郭淮共备阳遂,与亮会于积石,临原而战,亮不得进,还于五丈原。

huì yǒu cháng xīng zhuì liàng zhī lěi dì zhī qí bì bài qiǎn qí bīng jǐ liàng zhī hòu zhǎn wǔ bǎi yú jí huò shēng kǒu qiān yú jiàng zhě liù shí yú rén

这句话大意是:会有长星坠亮之垒,帝知其必败,遣奇兵掎亮之后,斩五百馀级,获生口千馀,降者六十馀人。

sān nián qiān tài wèi lèi zēng fēng yì

这句话大意是:三年,迁太尉,累增封邑。

shǔ jiāng mǎ dài rù kòu dì qiǎn jiàng jūn niú jīn jī zǒu zhī zhǎn qiān yú jí

这句话大意是:蜀将马岱入寇,帝遣将军牛金击走之,斩千馀级。

sì nián liáo dōng tài shǒu gōng sūn wén yì fǎn zhēng dì yì jīng shī

这句话大意是:四年,辽东太守公孙文懿反,征帝诣京师。

tiān zǐ yuē cǐ bù zú yǐ láo jūn shì yù bì kè gù yǐ xiāng fán ěr

现代白话:天孔子说:"此不足以劳君,事欲必克,故以相烦耳。

jūn dù qí zuò hé jì

这句话大意是:君度其作何计?

duì yuē qì chéng yù zǒu shàng jì yě

这句话大意是:"对曰:"弃城预走,上计也。

jù liáo shuǐ yǐ jù dà jūn cì jì yě

这句话大意是:据辽水以拒大军,次计也。

zuò shǒu xiāng píng cǐ chéng qín ěr

这句话大意是:坐守襄平,此成擒耳。

tiān zǐ yuē qí jì jiāng ān chū

现代白话:"天孔子说:"其计将安出?

duì yuē wéi míng zhě néng shēn dù bǐ wǒ nǎi néng yù yǒu suǒ gē qì cǐ fēi qí suǒ jí yě

这句话大意是:"对曰:"惟明者能深度彼我,乃能豫有所割弃,此非其所及也。

jīn xuán jūn yuǎn zhēng jiāng wèi bù néng chí jiǔ bì xiān jù liáo shuǐ ér hòu shǒu cǐ zhōng xià jì yě

这句话大意是:今悬军远征,将谓不能持久,必先拒辽水而后守,此中、下计也。

tiān zǐ yuē wǎng huán jǐ shí

现代白话:"天孔子说:"往还几时?

duì yuē wǎng bǎi rì hái bǎi rì gōng bǎi rì yǐ liù shí rì xiū xī yī nián zú yǐ

现代白话:"对曰:"往百日,还百日,攻百日,以六十日休息,一年足了。

jǐng chū èr nián shuài niú jīn hú zūn děng bù qí sì wàn fā zì jīng dū

这句话大意是:"景初二年,帅牛金、胡遵等步骑四万,发自京都。

chē jià sòng chū xi míng mén zhào dì fú zi shī sòng guò wēn cì yǐ gǔ bó niú jiǔ chì jùn shǒu diǎn nóng yǐ xià jiē wǎng huì yān

现代白话:车驾送出西明门,诏弟孚、子师送过温,赐以谷帛牛酒,敕郡守典农已下皆往会呢。

jiàn fù lǎo gù jiù yàn yǐn lěi rì

这句话大意是:见父老故旧,宴饮累日。

dì tàn xī chàng rán yǒu gǎn wèi gē yuē tiān dì kāi pì rì yuè chóng guāng

这句话大意是:帝叹息,怅然有感,为歌曰:"天地开辟,日月重光。

zāo yù jì huì bì lì xiá fāng

这句话大意是:遭遇际会,毕力遐方。

jiāng sǎo qún huì hái guò gù xiāng

这句话大意是:将扫群秽,还过故乡。

sù qīng wàn lǐ zǒng qí bā huāng

这句话大意是:肃清万里,总齐八荒。

gào chéng guī lǎo dài zuì wǔ yáng

这句话大意是:告成归老,待罪舞阳。

suì jìn shī jīng gū zhú yuè jié shí cì yú liáo shuǐ

这句话大意是:"遂进师,经孤竹,越碣石,次于辽水。

wén yì guǒ qiǎn bù qí shù wàn zǔ liáo suì jiān bì ér shǒu nán běi liù qī shí lǐ yǐ jù dì

这句话大意是:文懿果遣步骑数万,阻辽隧,坚壁而守,南北六七十里,以拒帝。

dì shèng bīng duō zhāng qí zhì chū qí nán zéi jǐn ruì fù zhī

这句话大意是:帝盛兵多张旗帜出其南,贼尽锐赴之。

nǎi fàn zhōu qián jì yǐ chū qí běi yǔ zéi yíng xiāng bī shěn zhōu fén liáng bàng liáo shuǐ zuò cháng wéi qì zéi ér xiàng xiāng píng

这句话大意是:乃泛舟潜济以出其北,与贼营相逼,沈舟焚梁,傍辽水作长围,弃贼而向襄平。

zéi jiàn bīng chū qí hòu guǒ yāo zhī

这句话大意是:贼见兵出其后,果邀之。

nǎi zòng bīng nì jī dà pò zhī sān zhàn jiē jié

这句话大意是:乃纵兵逆击,大破之,三战皆捷。

zéi bǎo xiāng píng jìn jūn gōng zhī

这句话大意是:贼保襄平,进军攻之。

chū wén yì wén wèi shī zhī chū yě qǐng jiù wū sūn quán

这句话大意是:初,文懿闻魏师之出也,请救于孙权。

quán yì chū bīng yáo wèi zhī shēng yuán yí wén yì shū yuē sī mǎ gōng shàn yòng bīng biàn huà ruò shén suǒ xiàng wú qián shēn wéi dì yōu zhī

这句话大意是:权亦出兵,遥为之声援,遗文懿书曰:"司马公善用兵,变化若神,所向无前,深为弟忧之。

huì lín liáo dà shuǐ píng dì shù chǐ zéi shì shuǐ qiáo cǎi zì ruò

这句话大意是:"会霖潦,大水平地数尺,贼恃水,樵采自若。

cháo tíng wén shī yù yǔ xián wèi zhào hái tiān zǐ yuē sī mǎ gōng lín wēi zhì biàn jì rì qín zhī yǐ

现代白话:朝廷闻师遇雨,咸谓召还,天孔子说:"司马公临危制变,计日擒之了。

jì ér yǔ zhǐ suì hé wéi

这句话大意是:"既而雨止,遂合围。

qǐ tǔ shān dì dào shǔn lǔ diào chuáng fā shǐ shí yǔ xià zhòu yè gōng zhī

这句话大意是:起土山地道,楯橹钓橦,发矢石雨下,昼夜攻之。

wén yì dà jù nǎi shǐ qí suǒ shǔ xiàng guó wáng jiàn yù shǐ dài fū liǔ fu qǐ xiáng qǐng jiě wéi miàn fù

这句话大意是:文懿大惧,乃使其所署相国王建、御史大夫柳甫乞降,请解围面缚。

bù xǔ zhí jiàn děng jiē zhǎn zhī

这句话大意是:不许,执建等,皆斩之。

wén yì fù qiǎn shì zhōng wèi yǎn qǐ kè rì sòng chèn

这句话大意是:文懿复遣侍中卫演乞克日送𠋆。

ér shǒu zhě yuē jūn shì dà yào yǒu wǔ néng zhàn dāng zhàn bù néng zhàn dāng shǒu bù néng shǒu dāng zǒu yú èr shì wéi yǒu jiàng yǔ sǐ ěr

这句话大意是:而守者曰:"军事大要有五,能战当战,不能战当守,不能守当走,馀二事惟有降与死耳。

rǔ bù kěn miàn fù cǐ wèi jué jiù sǐ yě bù xū sòng rèn

现代白话:你不肯面缚,此为决就死也,不须送任。

wén yì gōng nán wéi tū chū dì zòng bīng jī bài zhī zhǎn yú liáng shuǐ shàng

这句话大意是:"文懿攻南围突出,帝纵兵击败之,斩于梁水上。

shí yǒu bīng shì hán dòng qǐ rú dì fú zhī yǔ

这句话大意是:时有兵士寒冻,乞襦,帝弗之与。

huò yuē xìng duō gù rú kě yǐ cì zhī

现代白话:或曰:"幸多故襦,能够赐之。

dì yuē rú zhě guān wù rén chén wú sī shī yě

这句话大意是:"帝曰:"襦者官物,人臣无私施也。

suì bān shī

这句话大意是:"遂班师。

tiān zǐ qiǎn shǐ zhě láo jūn yú jì zēng fēng shí kūn yáng bìng qián èr xiàn

这句话大意是:天子遣使者劳军于蓟,增封食昆阳,并前二县。

jí qí wáng jí wèi qiān shì zhōng chí jié dū du zhōng wài zhū jūn lù shàng shū shì yǔ cáo shuǎng gè tǒng bīng sān qiān rén gòng zhí cháo zhèng gēng zhí diàn zhōng shèng yú rù diàn

这句话大意是:及齐王即位,迁侍中、持节、都督中外诸军、录尚书事,与曹爽各统兵三千人,共执朝政,更直殿中,乘舆入殿。

shuǎng yù shǐ shàng shū zòu shì xiān yóu jǐ nǎi yán wū tiān zǐ xǐ dì wèi dà sī mǎ

这句话大意是:爽欲使尚书奏事先由己,乃言于天子,徙帝为大司马。

cháo yì yǐ wéi qián hòu dà sī mǎ lèi hōng wū wèi nǎi yǐ dì wèi tài fù rù diàn bù qū zàn bài bù míng jiàn lǚ shàng diàn rú hàn xiāo hé gù shì

现代白话:朝议以为前后大司马累薨于位,乃以帝为太傅,入殿不趋,赞拜不名,剑履上殿,如汉萧为什么事。

bā nián xià sì yuè cáo shuǎng yòng hé yàn shān yáng dīng mì zhī móu qiān tài hòu wū yǒng níng gōng zhuān shàn cháo zhèng xiōng dì bìng diǎn jìn bīng duō shù qīn dǎng lǚ gǎi zhì dù

这句话大意是:八年夏四月,曹爽用何晏、邓飏、丁谧之谋,迁太后于永宁宫,专擅朝政,兄弟并典禁兵,多树亲党,屡改制度。

dì bù néng jìn wū shì yǔ shuǎng yǒu xì

这句话大意是:帝不能禁,于是与爽有隙。

wǔ yuè dì chēng jí bù yǔ zhèng shì

这句话大意是:五月,帝称疾不与政事。

jiǔ nián chūn sān yuè huáng mén zhāng dāng sī chū yè tíng cái rén shí yīng děng yī shí yī rén yǔ cáo shuǎng wèi jì rén

这句话大意是:九年春三月,黄门张当私出掖庭才人石英等一十一人,与曹爽为伎人。

shuǎng yàn wèi dì jí dǔ yǒu wú jūn zhī xīn yǔ dāng mì móu tú wēi shè jì qī yǒu rì yǐ

现代白话:爽、晏谓帝疾笃,有无君之心,与当密谋,图危社稷,期有日了。

dì yì qián wèi zhī bèi shuǎng zhī tú shǔ yì pō yí dì

这句话大意是:帝亦潜为之备,爽之徒属亦颇疑帝。

huì hé nán yǐn li shèng jiāng lì jīng zhōu lái hou dì

这句话大意是:会河南尹李胜将莅荆州,来候帝。

dì zhà jí dǔ shǐ liǎng shì bì chí yī yī luò zhǐ kǒu yán kě bì jìn zhōu dì bù néng chí bēi yǐn zhōu jiē liú chū zhān xiōng

这句话大意是:帝诈疾笃,使两侍婢,持衣衣落,指口言渴,婢进粥,帝不能持杯饮,粥皆流出沾胸。

shèng yuē zhòng qíng wèi míng gōng jiù fēng fā dòng hé yì zūn tǐ nǎi ěr

现代白话:胜曰:"众情谓明公旧风发动,何意尊体乃你!

dì shǐ shēng qì cái shǔ shuō nián lǎo bào jí sǐ zài dàn xī

这句话大意是:"帝使声气才属,说"年老抱疾,死在旦夕。

jūn dāng qū bīng zhōu bīng zhōu jìn hú shàn wèi zhī bèi

这句话大意是:君当屈并州,并州近胡,善为之备。

kǒng bù huò xiāng jiàn yǐ zi shī zhāo dì xiōng wèi tuō

这句话大意是:恐不获相见,以子师、昭弟兄为托"。

shèng yuē dāng hái tiǎn běn zhōu fēi bīng zhōu yě

这句话大意是:胜曰:"当还忝本州,非并州也。

dì nǎi cuò luàn qí cí yuē jūn fāng dào bīng zhōu

这句话大意是:"帝乃错乱其辞曰:"君方到并州。

shèng fù yuē dāng tiǎn jīng zhōu

这句话大意是:"胜复曰:"当忝荆州。

dì yuē nián lǎo yì huāng bù jiě jūn yán

这句话大意是:"帝曰:"年老意荒,不解君言。

jīn huán běn zhōu shèng dé zhuàng liè hǎo jiàn gōng xūn

这句话大意是:今还本州,盛德壮烈,好建功勋!

shèng tuì gào shuǎng yuē sī mǎ gōng shī jū yú qì xíng shén yǐ lí bù zú lǜ yǐ

现代白话:"胜退告爽曰:"司马公尸居馀气,形神已离,不足虑了。

tā rì yòu yán yuē tài fù bù kě fù jì lìng rén chuàng rán

这句话大意是:"他日,又言曰:"太傅不可复济,令人怆然。

gù shuǎng děng bù fù shè bèi

这句话大意是:"故爽等不复设备。

jiā píng yuán nián chūn zhèng yuè jiǎ wǔ tiān zǐ yè gāo píng líng shuǎng xiōng dì jiē cóng

这句话大意是:嘉平元年春正月甲午,天子谒高平陵,爽兄弟皆从。

shì rì tài bái xí yuè

这句话大意是:是日,太白袭月。

dì wū shì biǎo zòu yǒng níng tài hòu fèi shuǎng xiōng dì

这句话大意是:帝于是表奏永宁太后废爽兄弟。

shí jǐng dì wèi zhōng hù jūn jiàng bīng zhūn sī mǎ mén

这句话大意是:时景帝为中护军,将兵屯司马门。

dì liè zhèn què xià jīng shuǎng mén

这句话大意是:帝列阵阙下,经爽门。

shuǎng zhàng xià dū yán shì shàng lóu yǐn nǔ jiāng shè dì sūn qiān zhǐ zhī yuē shì wèi kě zhī

这句话大意是:爽帐下督严世上楼,引弩将射帝,孙谦止之曰:"事未可知。

sān zhù sān zhǐ jiē yǐn qí zhǒu bù dé fā

这句话大意是:"三注三止,皆引其肘不得发。

dà sī nóng huán fàn chū fù shuǎng jiǎng jì yán wū dì yuē zhì náng wǎng yǐ

现代白话:大司农桓范出赴爽,蒋济言于帝曰:"智囊往了。

dì yuē shuǎng yǔ fàn nèi shū ér zhì bù jí nú mǎ liàn zhàn dòu bì bù néng yòng yě

这句话大意是:"帝曰:"爽与范内疏而智不及,驽马恋栈豆,必不能用也。

wū shì jiǎ sī tú gāo róu jié xíng dà jiàng jūn shì lǐng shuǎng yíng wèi róu yuē jūn wèi zhōu bó yǐ

现代白话:"于是假司徒高柔节,行大将军事,领爽营,谓柔曰:"君为周勃了。

mìng tài pú wáng guān xíng zhōng lǐng jūn shè xī yíng

这句话大意是:"命太仆王观行中领军,摄羲营。

dì qīn shuài tài wèi jiǎng jì děng lè bīng chū yíng tiān zǐ zhūn wū luò shuǐ fú qiáo shàng zòu yuē xiān dì zhào bì xià qí wáng jí chén shēng wū yù chuáng wò chén bì yuē shēn yǐ hòu shì wéi niàn

这句话大意是:帝亲帅太尉蒋济等勒兵出迎天子,屯于洛水浮桥,上奏曰:"先帝诏陛下、齐王及臣升于御床,握臣臂曰:深以后事为念。

jīn dà jiàng jūn shuǎng bèi qì gù mìng bài luàn guó diǎn nèi zé tiě nǐ wài zhuān wēi quán

这句话大意是:今大将军爽背弃顾命,败乱国典,内则僣拟,外专威权。

qún guān yào zhí jiē zhì suǒ qīn

这句话大意是:群官要职,皆置所亲;。

sù wèi jiù rén bìng jiàn chì chù

这句话大意是:宿卫旧人,并见斥黜。

gēn jù pán yá zòng zì rì shén

这句话大意是:根据盘牙,纵恣日甚。

yòu yǐ huáng mén zhāng dāng wèi dōu jiān zhuān gòng jiāo guān cì hou shén qì

这句话大意是:又以黄门张当为都监,专共交关,伺候神器。

tiān xià xiōng xiōng rén huái wēi jù

这句话大意是:天下汹汹,人怀危惧。

bì xià biàn wèi jì zuò qǐ de jiǔ ān

这句话大意是:陛下便为寄坐,岂得久安?

cǐ fēi xiān dì zhào bì xià jí chén shēng yù chuáng zhī běn yì yě

这句话大意是:此非先帝诏陛下及臣升御床之本意也。

chén suī xiǔ mài gǎn wàng qián yán

这句话大意是:臣虽朽迈,敢忘前言!

xī zhào gāo jí yì qín shì yǐ wáng

这句话大意是:昔赵高极意,秦是以亡;。

lǚ huò zǎo duàn hàn zuò yǒng yán

这句话大意是:吕、霍早断,汉祚永延。

cǐ nǎi bì xià zhī yīn jiàn chén shòu mìng zhī qiū yě

这句话大意是:此乃陛下之殷鉴,臣授命之秋也。

gōng qīng qún chén jiē yǐ shuǎng yǒu wú jūn zhī xīn xiōng dì bù yí diǎn bīng sù wèi

这句话大意是:公卿群臣皆以爽有无君之心,兄弟不宜典兵宿卫;。

biǎo huáng tài hòu huáng tài hòu chì rú zòu shī xíng

这句话大意是:表皇太后,皇太后敕如奏施行。

chén zhé chì zhǔ zhě jí huáng mén lìng ba shuǎng xī xun lì bīng gè yǐ běn guān hóu jiù dì

这句话大意是:臣辄敕主者及黄门令罢爽、羲、训吏兵,各以本官侯就第。

ruò jī liú chē jià yǐ jūn fǎ cóng shì

这句话大意是:若稽留车驾,以军法从事。

chén zhé lì jí jiàng bīng yì luò shuǐ fú qiáo sì chá fēi cháng

这句话大意是:臣辄力疾将兵诣洛水浮桥,伺察非常。

shuǎng bù tōng zòu liú chē jià sù yī shuǐ nán fá shù wèi lù jiǎo fā tún bīng shù qiān rén yǐ shǒu

这句话大意是:"爽不通奏,留车驾宿伊水南,伐树为鹿角,发屯兵数千人以守。

huán fàn guǒ quàn shuǎng fèng tiān zi xìng xǔ chāng chuán xí zhēng tiān xià bīng

这句话大意是:桓范果劝爽奉天子幸许昌,传檄征天下兵。

shuǎng bù néng yòng ér yè qiǎn shì zhōng xǔ yǔn shàng shū chén tài yì dì yǐ guān wàng fēng zhǐ

这句话大意是:爽不能用,而夜遣侍中许允、尚书陈泰诣帝,以观望风旨。

dì shù qí guò shī shì zhǐ miǎn guān

这句话大意是:帝数其过失,事止免官。

tài hái yǐ bào shuǎng quàn zhī tōng zòu

这句话大意是:泰还以报爽,劝之通奏。

dì yòu qiǎn shuǎng suǒ xìn diàn zhōng xiào wèi yǐn dà mù yù shuǎng zhǐ luò shuǐ wèi shì shuǎng yì xìn zhī

这句话大意是:帝又遣爽所信殿中校尉尹大目谕爽,指洛水为誓,爽意信之。

huán fàn děng yuán yǐn gǔ jīn jiàn shuō wàn duān zhōng bù néng cóng nǎi yuē sī mǎ gōng zhèng dāng yù duó wú quán ěr wú dé yǐ hóu hái dì bù shī wéi fù jiā wēng

现代白话:桓范等援引古今,谏说万端,终不能从,乃曰:"司马公正当欲夺我权耳,我得以侯还第,不失为富家翁。

fàn fǔ yīng yuē zuò qīng miè wú zú yǐ

现代白话:"范拊膺曰:"坐卿,灭我族了!

suì tōng dì zòu

这句话大意是:"遂通帝奏。

jì ér yǒu sī hé huáng mén zhāng dāng bìng fā shuǎng yǔ hé yàn děng fǎn shì nǎi shōu shuǎng xiōng dì jí qí dǎng yǔ hé yàn dīng mì shān yáng bì guǐ li shèng huán fàn děng zhū zhī

这句话大意是:既而有司劾黄门张当,并发爽与何晏等反事,乃收爽兄弟及其党与何晏、丁谧、邓飏、毕轨、李胜、桓范等诛之。

èr yuè tiān zǐ yǐ dì wèi chéng xiàng zēng fēng bā xiàn yì èr wàn hù zòu shì bù míng

这句话大意是:二月,天子以帝为丞相,增封八县,邑二万户,奏事不名。

gù ràng chéng xiàng

这句话大意是:固让丞相。

dōng shí èr yuè jiā jiǔ cì zhī lǐ cháo huì bù bài

这句话大意是:冬十二月,加九锡之礼,朝会不拜。

gù ràng jiǔ cì

这句话大意是:固让九锡。

èr nián chūn zhēng yuè tiān zǐ mìng dì lì miào wū luò yáng dì yǐ jiǔ jí bù rèn cháo qǐng měi yǒu dà shì tiān zǐ qīn xìng dì yǐ zī fǎng yān

现代白话:二年春正月,天子命帝立庙于洛阳,帝以久疾不任朝请,每有大事,天子亲幸第以咨访呢。

sān nián tiān zǐ shǐ jiān dà hóng lú tài pú yǔ yí chí jié cè mìng dì wèi xiàng guó fēng ān píng jùn gōng gù ràng bù shòu

这句话大意是:三年,天子使兼大鸿胪、太仆庾嶷持节,册命帝为相国,封安平郡公,固让不受。

liù yuè dì qǐn jí

这句话大意是:六月,帝寝疾。

bā yuè bēng wū jīng shī shí nián qī shí sān

这句话大意是:八月崩于京师,时年七十三。

wǔ dì shòu shàn shàng zūn hào yuē xuān huáng dì líng yuē gāo yuán miào chēng gāo zǔ

这句话大意是:武帝受禅,上尊号曰宣皇帝,陵曰高原,庙称高祖。

yú yù jìn shū yuē shàng suī fú yīng wén yì yǐ rú sù lì dé ér yā yǒu xióng bà zhī liàng

这句话大意是:虞预《晋书》曰:上虽服膺文艺,以儒素立德,而雅有雄霸之量。

zhí wèi shì duǎn zuò nèi wài duō nàn móu ér xiān guò jǔ bì dú kè zhī rén bá shàn xiǎn yòng zè lòu

这句话大意是:值魏氏短祚,内外多难,谋而鲜过,举必独克,知人拔善,显用仄陋。

wáng jī shān ài zhōu qín gǔ yuè zhī tú jiē qǐ zì hán mén ér zhe jī wū cháo jīng lüè zhī cái kě wèi yuǎn yǐ

现代白话:王基、邓艾、周秦、贾越之徒,皆起自寒门,而著绩于朝,经略之才,可谓远了。

yì yuàn yuē jìn xuān dì zhū wáng líng hòu qǐn jí rì jiàn líng bī dì hū yuē yàn yún yàn yún líng zhī zì yě

这句话大意是:《异苑》曰:晋宣帝诛王陵后寝疾,日见陵逼,帝呼曰:"彦云(彦云,陵之字也。

huǎn wǒ

这句话大意是:)缓我。

shēn shàng biàn yǒu dǎ chù

这句话大意是:"身上便有打处。

gǔ kuǐ yì wèi suì shǎo rì suì hōng

这句话大意是:贾逵亦为祟,少日遂薨。

chū líng jì bèi zhí guò gǔ kuǐ miào hū yuē gǔ liáng dào wáng líng wèi zhī zhōng chén wéi ěr yǒu shén zhī zhī

现代白话:初,陵既被执,过贾逵庙,呼曰:"贾梁道,王陵魏之忠臣,惟你有神知之。

gù kuǐ zhù yān

现代白话:"故逵助呢。

jí yǒng jiā zhī luàn yǒu xí jiàn dì tì sì yún jiā guó qīng fù shì cáo shuǎng xià hóu xuán sù yuàn de shēn gù yě

这句话大意是:及永嘉之乱,有觋见帝,涕泗云:"家国倾覆,是曹爽、夏侯玄诉怨得伸故也。

shuǎng yǐ shì zú zhì zhū xuán cóng shí wàng bèi lù

这句话大意是:"爽以势族致诛,玄从时望被戮。

✦ You read 皇王部·卷二十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.