太平御览 · 李昉 · Chapter 951 of 1000

虫豸部·卷八

PinyinModern Translation
Size

zǎo

这句话大意是:○蚤。

jiāo gàn yì lín cuì zhī dà guò yuē luàn tóu duō yōu zǎo shī shēng chóu

这句话大意是:焦赣《易林·萃之大过》曰:乱头多忧,蚤虱生愁。

shàn fū zhòng nián shǐ wǒ wú liáo

这句话大意是:膳夫仲年,使我无聊。

shuō wén yuē zǎo niè rén tiào chóng yě

这句话大意是:《说文》曰:蚤,啮人跳虫也。

hán zǐ yuē zi wéi jiàn kǒng zǐ wū shāng tài zǎi yuē wú jiàn kǒng zǐ zé shì zi yóu zǎo shī zhī xì zhě yě

现代白话:《韩子》曰:子韦见孔子于商太宰,曰:"我见孔子,则视子犹蚤虱之细者也。

jīn wú jiàn zhī wū jūn

现代白话:今我见之于君。

zhōng wéi kǒng kǒng zǐ guì wū jūn yě yīn wèi tài zǎi yuē qiě jūn zhī yǐ jiàn kǒng zǐ yì jiāng shì zi yóu zǎo shī

这句话大意是:"钟韦恐孔子贵于君也,因谓太宰曰:"且君之已见孔子,亦将视子犹蚤虱。

tài zǎi fú fù jiàn yě

这句话大意是:"太宰弗复见也。

yòu yuē hán zhāo hóu sāo ér yáng wáng yī zǎo qiú zhī shén jí zuǒ yòu yīn qǔ qí zǎo shī ér shā zhī

这句话大意是:又曰:韩昭侯搔而佯亡一蚤,求之甚急,左右因取其蚤虱而杀之。

zhāo hóu yǐ cǐ chá zuǒ yòu bù chéng yě

这句话大意是:昭侯以此察左右不诚也。

huái nán zǐ yuē chāng yáng qù zǎo shī ér rén fú xí zhě wèi qí lái líng qióng yě

这句话大意是:《淮南子》曰:昌羊去蚤虱,而人弗席者,为其来蛉穷也。

gāo yòu yuē qióng yōu jì wèi zhī yù chí rù ěr zhī chóng

这句话大意是:(高诱曰:穷,幽冀谓之蜟蚳,入耳之虫。

yù yīn yù

这句话大意是:蜟音育。

yòu yuē shì dà dào rèn xiǎo jì wěi jì qù sī shǐ chán zhū bǔ zǎo

这句话大意是:又曰:释大道,任小技,尾〈继去纟〉使蟾诸捕蚤。

lùn héng yuē rén zài tiān dì zhī jiān yóu zǎo shī zhī zài yī shang lóu yǐ zhī zài xué xì yě

这句话大意是:《论衡》曰:人在天地之间,犹蚤虱之在衣裳,蝼蚁之在穴隙也。

zhào yī jiě bīn fù yuē dān hóng kě shā zǎo shī

这句话大意是:赵壹《解槟赋》曰:丹鸿可杀蚤虱。

bào pǔ zǐ yuē zǎo shī qún gōng wò bù huò ān

这句话大意是:《抱朴子》曰:蚤虱群攻,卧不获安。

cáo zhí lùn yuē mèng chūn zhī dàn cóng yáng jìng shēng guì fàng niǎo què zhě jiā qí lù yě

这句话大意是:曹植《论》曰:孟春之旦,从阳径生贵放鸟雀者,加其禄也。

de zhě mò bù xún ér fàng zhī wèi lì rén yě

这句话大意是:得者莫不驯而放之,为利人也;。

de zǎo zhě mò bù mó zhī chǐ yá wéi hài shēn yě

这句话大意是:得蚤者莫不摩之齿牙,为害身也。

yú fān yǔ dì shū yuē qí yú jǐ hé lǎo gēng yī xī wèi zǎo shī suǒ zǎ gù yī èr xiāng gào

这句话大意是:虞翻《与弟书》曰:其余几何,老更衣希,为蚤虱所咋,故一二相告。

shěng shū yī guò xī yǐ fù huǒ

这句话大意是:省书一过,悉以付火。

qí biàn shì zǎo shī fù xù yuē yú jū pín bù yī shí nián bù zhì

这句话大意是:齐卞士《蚤虱赋序》曰:余居贫,布衣十年不制。

yī páo zhī yūn yǒu shēng suǒ tuō zī qí hán shǔ wú yǔ yì zhī

这句话大意是:一袍之缊,有生所托,资其寒暑,无与易之。

wéi rén duō bìng qǐ jū shén shū yíng qǐn bài xù bù néng zì shì

这句话大意是:为人多病,起居甚疏,萦寝败絮,不能自释。

jiān shè xìng xiè duò lǎn shì pí fū zǎo shuā bù jǐn huàn mù shī shí sì tǐ níng níng nǎi gēng qiè

这句话大意是:兼摄性懈惰懒事,皮肤澡刷不谨,澣沐失时,四体狞狞,(乃耕切。

jiā yǐ chòu huì gù wěi xí péng yīng zhī jiān zǎo shī wěi liú tàn chuāi huò cuō rì bù tì shǒu

这句话大意是:)加以臭秽,故苇席蓬缨之间,蚤虱猥流,探揣获撮,日不替手。

shī jǐ

这句话大意是:○虱虮。

shuō wén yuē shī niè rén chóng yě

这句话大意是:《说文》曰:虱,啮人虫也。

jī shī zi yě

这句话大意是:虮,虱子也。

hàn shū yuē xiàng yǔ wèi sòng yì yuē jí yǐn bīng dù hé pò qín bì yǐ

现代白话:《汉书》曰:项羽谓宋义曰:"疾引兵渡河,破秦必了!

yì yuē bù rán

这句话大意是:"义曰:"不然。

fu bó niú zhī méng bù kě yǐ pò shī

现代白话:夫搏牛之虻,不能够破虱。

méng yù qín shī yù zhāng hán děng

这句话大意是:"(虻喻秦,虱喻章邯等。

yán dà xiǎo bù tóng shì

这句话大意是:言大小不同势。

yòu yuē wáng mǎng xiào wèi hán wēi jìn yuē yǐ xīn shì zhī wēi ér tūn hú lǔ wěi jì qù sī kǒu zhōng zǎo shī

这句话大意是:又曰:王莽校尉韩威进曰:"以新室之威而吞胡虏,尾〈继去纟〉口中蚤虱。

dōng guān hàn jì yuē mǎ yuán jī xún yáng shān zéi shàng shū yuē chú qí zhú mù pì rú yīng ér tóu duō jī shī ér tì zhī dàng dàng rán jī shī wú suǒ fù yī

这句话大意是:《东观汉记》曰:马援击寻阳山贼,上书曰:"除其竹木,譬如婴儿头多虮虱而剃之,荡荡然虮虱无所复依。

shū zòu shàng dà yuè yīn chū xiǎo huáng mén tóu yǒu shī zhě jiē tì zhī

这句话大意是:"书奏,上大悦,因出小黄门,头有虱者皆剃之。

xù jìn yáng qiū yuē xián yáng wáng měng bèi yùn páo ér yì huán wēn yī jiàn miàn tán dāng shí zhī shì měng mō shī ér yán páng ruò wú rén

这句话大意是:《续晋阳秋》曰:咸阳王猛被缊袍而诣桓温,一见面,谈当时之事,猛摸虱而言,傍若无人。

wēn chá ér qí zhī

这句话大意是:温察而奇之。

jìn shū yuē yuán jiè zhe dà rén xiān sheng chuán yuē shǎo chēng xiāng dǎng zhǎng wén lín guó shàng yù tú sān gōng xià bù shī zhōu mù

这句话大意是:《晋书》曰:阮借着《大人先生传》,曰:"少称乡党,长闻邻国,上欲图三公,下不失州牧。

dú bú jiàn qún shī zhī chù kūn zhōng táo hu shēn fèng nì hu huài xù zì yǐ wéi jí zhái xíng bù gǎn lí fèng nì shǒu kūn dāng zì yǐ wéi de shéng mò yě

这句话大意是:独不见群虱之处裈中,逃乎深缝,匿乎坏絮,自以为吉宅,行不敢离缝,匿手裈裆,自以为得绳墨也。

rán yán qiū huǒ liú jiāo yì mǐn níng kuāng qún shī chǔ yú kūn zhōng ér bù néng chū yě

这句话大意是:然炎丘火流,焦邑闽狞劻,群虱处于裈中而不能出也?

jūn zǐ zhī chù yù nèi hé yì fu shī zhī chù kūn zhōng hu

现代白话:有德行的人之处域内,何异夫虱之处裈中吗?

qí shū yuē jiāng mì xìng xíng rén yì yī bì shī duō

这句话大意是:《齐书》曰:江泌性行仁义,衣弊虱多。

mián lǐ zhì bì shàng kǒng shī jī sǐ nǎi zhì yī zhōng

这句话大意是:绵里置壁上,恐虱饥死,乃置衣中。

shù rì zhōng zhōng shēn wú fù shī

这句话大意是:数日中,终身无复虱。

yòu yuē biàn bīn wèi nán kāng jùn chéng

这句话大意是:又曰:卞彬为南康郡丞。

bīn pō yǐn jiǔ bìn qì xíng tǐ shì jì bù shú nǎi zhe zǎo shī chóng yù chóng há má děng fù jiē dà yǒu zhǐ chì

这句话大意是:彬颇饮酒,摈弃形体,仕既不熟,乃着《蚤虱》、《〈虫禺〉虫》、《虾蟆》等赋,皆大有指斥。

sān guó diǎn lüè yuē liáng liú què cháng yǒu fēi shū bàng què liáng zhǔ nù yuē liú què shì yī zhōng shī bì xū tāo yīn qià

这句话大意是:《三国典略》曰:梁刘悫,常有飞书谤悫,梁主怒曰:"刘悫似衣中虱,必须搯(音恰。

zhī

这句话大意是:)之!

běi shǐ yuē sī mǎ zi rú wèi dà xíng tái jí wén xiāng fǔ zhèng jiàn zhī āi qí qiáo cuì yǐ xī mèi chéng qí shǒu qīn wéi zé shī

这句话大意是:《北史》曰:司马子如为大行台,及文襄辅政,见之,哀其憔悴,以膝袂承其首,亲为择虱;。

cì jiǔ bǎi píng yáng wǔ bǎi kǒu liáng mǐ wǔ bǎi shí

这句话大意是:赐酒百瓶、羊五百口,粮米五百石。

zi rú yuē wú shì shàng bèi qiú jǐ sǐ ruò shòu cǐ qǐ yǒu shēng lù yé

这句话大意是:子如曰:"无事尚被囚几死,若受此,岂有生路耶?

liè zǐ yuē jì chāng xué shè wū fēi wèi shǐ xué shì xiǎo rú dà

这句话大意是:《列子》曰:纪昌学射于飞卫,使学视小如大。

jì chāng yǐ máo xuán shī wū yǒu nán miàn ér wàng zhī èr nián zhī hòu rú chē lún yān

现代白话:纪昌以牦悬虱于牖南面而望之,二年之后如车轮呢。

yǐ dǔ yú wù jiē qiū shān yě

这句话大意是:以睹馀物,皆丘山也。

nǎi yǐ yàn jiǎo zhī hú gū péng zhī gǎn shè zhī guàn shī zhī xīn ér xuán bù jué

这句话大意是:乃以燕角之弧,孤蓬之簳射之,贯虱之心而悬不绝。

yǐ gào fēi wèi fēi wèi yuē rǔ de zhī yǐ

现代白话:以告飞卫,飞卫曰:"你得之了。

zhuāng zi yuē rú xū zhě shǐ shī shì yě

这句话大意是:《庄子》曰:濡需者,豕虱是也。

zé shū liè zì yǐ wéi guǎng gōng dà yòu

这句话大意是:择疏鬛,自以为广宫大囿;。

kuí tí qū xiàn rǔ jiān gǔ jiǎo zì yǐ wéi ān shì lì chù

这句话大意是:奎蹄曲限,乳间股脚,自以为安室利处。

bù zhī tú zhě yī dàn bù zào yān huǒ ér yǔ shǐ jù jiāo

这句话大意是:不知屠者一旦布燥烟火,而与豕俱焦。

hán zǐ yuē tiān xià wú dào gōng jī bù yǐ

这句话大意是:《韩子》曰:天下无道,攻击不已。

jiǎ zhòu shēng jī shī yàn què chù wéi wò ér bīng bù guī

这句话大意是:甲胄生虮虱,燕雀处帷幄,而兵不归。

gù yuē róng mǎ shēng yú jiāo

这句话大意是:故曰:"戎马生于郊。

huái nán zǐ yì yún

这句话大意是:"(《淮南子》亦云。

yòu yuē yīng hóu wèi qín wáng yuē wáng de wǎn lín chén yáng jiǎ duàn hé nèi lín dōng yáng

这句话大意是:又曰:应侯谓秦王曰:"王得宛,临陈阳夏,断河内,临东阳;。

hán dān yóu kǒu zhōng shī yě

这句话大意是:邯郸,犹口中虱也。

yòu yuē sān shī shí zhì xiāng yǔ sòng

这句话大意是:又曰:三虱食彘,相与讼。

yī shī yù zhī yuē xī sòng

这句话大意是:一虱遇之,曰:"奚讼?

sān shī yuē zhēng féi ráo zhě

这句话大意是:"三虱曰:"争肥饶者"。

yī shī yuē ruò ěr bù huàn xī zhī jiāng zhì ér pēng zhī yě

现代白话:一虱曰:"若你,不患腊之将至而烹之也?

zào mù ruò yǒu xī huàn

这句话大意是:躁目,若有奚患?

wū shì nǎi xiāng yǔ jù qí mù ér shí zhī zhì shòu rén nǎi bù shā

这句话大意是:"于是乃相与聚其目而食之,彘瘦,人乃不杀。

huái nán zǐ yuē niú mǎ zhī qì zhēng bù néng shēng jī shī

这句话大意是:《淮南子》曰:牛马之气蒸,不能生虮虱;。

jī shī zhī fēng zhēng bù néng shēng niú mǎ

这句话大意是:虮虱之风蒸,不能生牛马。

gù huà shēng wū wài fēi shēng wū nèi yě

这句话大意是:故化生于外,非生于内也。

yòu yuē tāng mù jù ér jǐ shī xiāng diào dà shà chéng ér yàn què xiāng hè

这句话大意是:又曰:汤沐具而虮虱相吊,大厦成而燕雀相贺。

bào pǔ zǐ yuē fu shī shēng yú wǒ wǒ fēi shī zhī fù mǔ shī fēi wǒ zhī zǐ sūn yě

这句话大意是:《抱朴子》曰:夫虱生于我,我非虱之父母,虱非我之子孙也。

yòu yuē yǎn néng chá tiān qú ér bù néng zhōu xiàng lǐng zhī jiān

这句话大意是:又曰:眼能察天衢,而不能周项领之间;。

ěr néng wén léi tíng ér bù néng zhǐ shī zhī yīn yě

这句话大意是:耳能闻雷霆,而不能址虱之音也。

yòu yuē jīn tóu shī zhe shēn jiē shāo biàn ér bái

这句话大意是:又曰:今头虱着身,皆稍变而白;。

shēn shī zhe tóu jiē jiàn huà ér hēi

这句话大意是:身虱著头,皆渐化而黑。

zé xuán sù guǒ wú dìng zhì yí yì zài hu suǒ jiàn yě

这句话大意是:则玄、素果无定质,移易在乎所渐也。

fú zi yuē qí lǔ zhēng wèn yáng zhī tián lǔ hóu yǒu yōu sè

这句话大意是:《符子》曰:齐、鲁争汶阳之田,鲁侯有忧色。

lǔ yǐn zhě zhōu fēng wǎng guān yuē chén cháng zhòu qǐn qiǎo rán wén qún shī zhī dòu hu yī zhōng gān chén gāo yú zhī jī zhēn chén xiàng lǚ zhī fū xiāng yǔ shù dǎng zhēng zhī rì yè bù xī xiāng shā zhě dà bàn

这句话大意是:鲁隐者周丰往观曰:"臣常昼寝,愀然闻群虱之斗乎衣中,甘臣膏腴之肌,珍臣项膂之肤,相与树党争之,日夜不息,相杀者大半。

shī fù zhǐ zhī yuē wǒ yǔ rǔ suǒ lú bù guò fèng suǒ xiǎng shí bù guò róng kǒu xī yòng qiè zhēng jiāo zhàn wèi zāi

现代白话:虱父止之曰:'我与你所庐不过缝,所飨食不过容口,奚用窃争交战为啊?

qún shī zhǐ

这句话大意是:群虱止。

jīn jūn yǐ qī bǎi lǐ de wèi jūn zhī chéng yì yǐ zú yǐ ér yǐ wèn yáng shù bù zhī tián gǎn jūn zhī xīn céng bù rú yī shī zhì jǐ qiè wèi jūn xiū zhī

现代白话:'今君以七百里地为君之城,亦以足了,而以汶阳数步之田感君之心,曾不如一虱掷戟,窃为君羞之!

lǔ hóu yuē shàn

这句话大意是:"鲁侯曰:"善。

yǔ lín yuē gù hé shǐ wèi yáng zhōu cóng shì yuè dàn dāng cháo wèi rù tíng chē zhōu mén wài

这句话大意是:《语林》曰:顾和始为扬州从事,月旦,当朝未入,停车州门外。

xū yú zhōu hóu sì zuì zhù bái jiā píng liǎng rén lái yì chéng xiàng lì hé chē biān

这句话大意是:须臾,周侯巳醉,著白袷,凭两人来诣丞相,历和车边。

hé xiān zài chē zhōng mì shī yí rán bù dòng

这句话大意是:和先在车中觅虱,夷然不动。

zhōu shǐ jiàn yáo guò qù xíng shù bù fù fǎn hái zhǐ gù xīn yuē gān zhōng hé suǒ

这句话大意是:周始见遥过,去行数步,覆反还,指顾心曰:"杆中何所?

gù zé shī bù chuò xú xú yīng yuē gān zhōng zuì shì nán cè liàng dì

这句话大意是:"顾择虱不辍,徐徐应曰:"杆中最是难测量地。

fēng sú tōng yuē hé nán zhào zhòng ràng wèi liáng jì cóng shì láng zhōng

这句话大意是:《风俗通》曰:河南赵仲让为梁冀从事郎中。

dōng yuè zuò tíng zhōng xiàng rì jiě huài qiú bǔ shī

这句话大意是:冬月,坐庭中,向日解坏裘捕虱。

xiāng chéng jūn shǐ tuī wèn zhī jì xiào yuē gān wǒ cóng shì jué qīng gāo shì yě

这句话大意是:襄成君使推问之,冀笑曰:"杆我从事,绝清高士也。

yáng wěi shí wù lùn yuē fu tūn bā huāng zhě bù jǔ jī shī yě

这句话大意是:杨伟《时务论》曰:夫吞八荒者,不咀虮虱也。

shén yì jīng yuē xī huāng zhì guǐ yǒu rén yān cháng duǎn rú rén zhe bǎi jié bài yī shǒu zú hǔ zhǎo míng mú quǎn wèi

现代白话:《神异经》曰:西荒掷晷有人呢,长短如人,著百结败衣,手足虎爪,名獏犭为。

zhāng mào xiān yuē sú yuē mào wěi

这句话大意是:(张茂先曰:俗曰貌伪。

yīn zǒng

这句话大意是:音捴。

cì rén mián zhé wǎng jiù rén yù shí rén nǎo

这句话大意是:)伺人眠,辄往就人,欲食人脑。

xiān shǐ bǔ shī de wò ér shé chū pán de zhàng yú wén qí shēng

这句话大意是:先使捕虱,得卧而舌出,盘地丈馀,闻其声。

cháng shāo huǒ shí cì qí de wò shé chū yǐ shí tóu shé shàng yú shì dī tóu jué qì ér sǐ

这句话大意是:常烧火石,伺其得卧舌出,以石投舌上,于是低头绝气而死。

yì yuàn yuē tài sūn guǎng tóu shàng bù dé yǒu shī shī dà zhě biàn zāo qī sàng dà gōng xiǎo zé xiǎo gōng sī fú

这句话大意是:《异苑》曰:太孙广头上不得有虱,虱大者便遭期丧大功,小则小功缌服。

liú yì qìng xuān yàn jì yuē jìn yì xī zhōng jīng shī cháng nián sì dào rén huì xiáng yǔ fǎ xiàng lián táng

这句话大意是:刘义庆《宣验记》曰:晋义熙中,京师长年寺道人惠祥与法向连堂。

yè sì gēng zhōng huì yáo huàn xiàng zàn lái wǎng shì xiáng yǎng mián jiāo shǒu xiōng shàng zú tǐng zhí yún kě jiě wǒ shǒu zú shéng

这句话大意是:夜四更中,惠遥唤向暂来,往视,祥仰眠,交手胸上,足脡直,云:"可解我手足绳。

yuē shàng bìng wú shéng yě

这句话大意是:"曰:"上并无绳也。

xiáng yīn de zhuàn dòng yún xiàng yǒu rén zhòng fù wǒ shǒu zú biān chuí jiāo xià

这句话大意是:"祥因得转动,云:"向有人众缚我手足,鞭箠交下。

wèn hé gù niè shī

现代白话:问为什么啮虱?

yǔ xiáng ruò gèng bù zhǐ dāng rù liǎng jiān kē yīn hé

这句话大意是:"语祥:"若更不止,当入两间磕(音盍。

zhī

这句话大意是:)之。

xiáng hòu chéng jiè yú shī yú wú jīng jìn

这句话大意是:"祥后惩戒于虱,馀无精进。

xiāng niú jīng yuē zhì niú shī yòng kǔ gěng shēng yú zhī qīng kǎn dǐ tǔ kǔ jiǔ hé tú zhī

这句话大意是:《相牛经》曰:治牛虱,用苦梗、生鱼汁、清坎底土、苦酒合途之。

mèng shū yuē mèng shū bì wèi yōu jiě yě

这句话大意是:《梦书》曰:梦梳篦,为忧解也;。

qí fā huá zé xīn xǐ yě

这句话大意是:其发滑泽,心喜也;。

jī shī jǐn qù bǎi bìng yù yě

这句话大意是:虮虱尽去,百病愈也。

jī shī wèi yōu niè rén shēn yě

这句话大意是:虮虱为忧,啮人身也。

mèng jiàn jī shī yǒu yōu zhì yě

这句话大意是:梦见虮虱,有忧至也。

yáng xióng cháng yáng fù yuē dī móu shēng jī shī jiè zhòu bèi zhān hàn

这句话大意是:扬雄《长杨赋》曰:鞮鍪生虮虱,介胄被沾汗。

zhào yī zuò fēi cǎo shū yuē fǔ ér zé shī bù xiá jiàn dì

这句话大意是:赵壹作《非草书》曰:俯而择虱,不暇见地;。

yǎng ér guān zhēn bù xiá jiàn tiān

这句话大意是:仰而观针,不暇见天。

tiān dì zhì dà ér bú jiàn zhě ruì jīng yú zhēn shī yě

这句话大意是:天地至大而不见者,锐精于针、虱也。

wèi wén dì yǔ wáng lǎng shū yuē zǎo shī suī xì nüè wū ān qǐn

这句话大意是:魏文帝《与王朗书》曰:蚤虱虽细,虐于安寝;。

xī shǔ zhì wēi yóu huǐ jiāo niú

这句话大意是:鼷鼠至微,犹毁郊牛。

jī kāng yǎng shēng lùn yuē fu shī chù tóu ér hēi shè shí bǎi ér xiāng

这句话大意是:嵇康《养生论》曰:夫虱处头而黑,麝食柏而香。

yòu yǔ shān tāo shū yuē wēi zuò yī shí bì bù dé yáo

这句话大意是:又《与山涛书》曰:危坐一时,髀不得摇;。

xìng fù duō shī bǎ sāo wěi luó

这句话大意是:性复多虱,把搔尾𫌨。

ér dāng xí yǐ zhāng fú yī bài shàng guān sān bù kě kān yě

这句话大意是:而当袭以章服,揖拜上官,三不可堪也。

pì zhōng nǚ gǎi chóng

这句话大意是:○〈媲中"女改虫"〉。

zì lín yuē pì zhōng nǚ gǎi chóng niè niú chóng yě

这句话大意是:《字林》曰:〈媲中"女改虫"〉,啮牛虫也。

jiāo míng

这句话大意是:○蟭暝。

yàn zǐ chūn qiū yuē jǐng gōng wèn yàn zǐ yuē tiān xià yǒu jí xì hu

现代白话:《晏子春秋》曰:景公问晏孔子说:"天下有极细吗?

duì yuē dōng hǎi yǒu chóng shēng yú wén jié yǒu rǔ ér fēi wén bù wéi jīng

这句话大意是:"对曰:"东海有虫,生于蚊睫,有乳而飞,蚊不为惊。

chén yīng bù zhī qí míng dōng hǎi qí lǎo mìng yuē jiāo míng

这句话大意是:臣婴不知其名,东海耆老命曰蟭暝。

liè zǐ yuē jiāng pǔ zhī jiān shēng me xì me yě

这句话大意是:《列子》曰:江浦之间生么(细么也。

chóng qí míng yuē jiāo míng

这句话大意是:)虫,其名曰焦暝。

qún fēi ér jí yú wén jié bù xiāng chù yě qī sù qù lái wén bù jué yě

这句话大意是:群飞而集于蚊睫,不相触也,栖宿去来,蚊不觉也。

lí zhū zǐ yǔ fāng zhòu shì zì yáng méi ér wàng zhī fú jiàn qí xíng

这句话大意是:离朱、子羽方昼拭眦扬眉而望之,弗见其形。

lí zhū huáng dì shí míng mù rén

这句话大意是:(离朱,黄帝时明目人。

zǐ yǔ wèi wén yě

这句话大意是:子羽,未闻也。

bào pǔ zǐ yuē jiāo míng zhūn wén méi zhì guǐ ér xiào mí tiān zhī dà péng

这句话大意是:《抱朴子》曰:蟭暝屯蚊眉掷晷,而笑弥天之大鹏;。

cùn fù yóu niú jī zhī shuǐ bù guì héng hǎi zhī jù zhān yě

这句话大意是:寸鲋游牛迹之水,不贵横海之巨鳣也。

huí yīn yòu

这句话大意是:○蛕(音囿)。

shuō wén yuē huí fù zhōng cháng chóng yě

这句话大意是:《说文》曰:蛕,腹中长虫也。

kòu tóu

这句话大意是:○叩头。

yì yuàn yuē yǒu xiǎo chóng xíng sè rú dà dòu zhòu lìng kòu tóu yòu shǐ tù xiě jiē cóng suǒ jiào

这句话大意是:《异苑》曰:有小虫,形色如大豆,咒令叩头,又使吐血,皆从所教。

rú shì qǐng fàng qǐ sǎng zhé qī shí ér yǒu shēng gù sú hū wèi kòu tóu yě

这句话大意是:如似请放稽颡,辄七十而有声,故俗呼为叩头也。

fu xián kòu tóu chóng fù xù yuē kòu tóu chóng chóng zhī wēi xì zhě

这句话大意是:傅咸《叩头虫赋序》曰:叩头虫,虫之微细者。

rán chù zhī zhé kòu tóu

这句话大意是:然触之,辄叩头。

rén yǐ qí kòu tóu shā zhī bù xiáng gù mò zhī hài yě

这句话大意是:人以其叩头,杀之不祥,故莫之害也。

shí shī

这句话大意是:○食尸。

péi shì guǎng zhōu jì yuē lín rén xiàn yǒu jiǎ chóng shì chòu ròu

这句话大意是:裴氏《广州记》曰:林任县有甲虫,嗜臭肉。

rén sǐ shí shī dōu jǐn

这句话大意是:人死,食尸都尽。

fēn fēn mǎn wū fēi kě qū shā

这句话大意是:纷纷满屋,非可驱杀。

bó wù zhì yuē jǐng chū zhōng cāng wú cì shǐ dào jīng shī yún guǎng zhōu xī nán shù jùn rén bìng jiāng sǐ biàn yǒu fēi chóng zhuàng rú mài jí shě rén sǐ biàn shí bù kě duàn jié wéi cán gǔ zài biàn qù

这句话大意是:《博物志》曰:景初中,苍梧刺史到京师云:"广州西南数郡,人病将死,便有飞虫状如麦集舍,人死便食,不可断截,惟残骨在便去。

yǐ zǐ bǎn wèi qì zé bù jí

这句话大意是:以梓板为器,则不集。

náo yīn ráo

这句话大意是:○蛲(音饶)。

shuō wén yuē náo fù zhōng duǎn chóng yě

这句话大意是:《说文》曰:蛲,腹中短虫也。

shǐ jì yuē lín zī fàn lǐ nǚ zǐ báo wú bìng shén zhòng yī jiē wèi hán rè dǔ dāng sǐ bù zhì

现代白话:《史记》曰:临菑泛里女子薄我病甚众,医皆为寒热笃,当死不治。

chún yú yì zhěn qí mài yuē náo jiǎ

这句话大意是:淳于意诊其脉曰:"蛲瘕。

náo jiǎ wèi bìng fù dà shàng fū huáng cū xún zhī qī qī rán

这句话大意是:"蛲瘕为病,腹大,上肤黄粗,循之戚戚然。

yì yǐn yǐ yuán huá yī zuǒ jí chū náo kě shǔ shēng

这句话大意是:意饮以元华一撮,即出蛲,可数升。

bìng yǐ sān shí rì rú gù

这句话大意是:病已三十日,如故。

huái nán zǐ yuē tiān xià wù mò bù zī wū shuǐ zé jí jiāo yīn qí

这句话大意是:《淮南子》曰:天下物莫不资于水,泽及蛟(音歧。

náo ér bù qiú bào

这句话大意是:)蛲而不求报。

tuì

这句话大意是:○蜕。

guǎng yǎ yuē fù yù tuì yě

这句话大意是:《广雅》曰:复育,蜕也。

lùn héng yuē chán shēng yú fù yù kāi bèi ér chū

这句话大意是:《论衡》曰:蝉生于复育,开背而出。

é

这句话大意是:○蛾。

shī yuē qín shǒu ér méi

这句话大意是:《诗》曰:螓首蛾眉。

ěr yǎ yuē é lǔ yì

现代白话:《你雅》曰:蛾,虏蘙。

cán é

这句话大意是:(蚕蛾。

guǎng yǎ yuē píng bù dīng fǎn

这句话大意是:《广雅》曰:蛢,(步丁反。

é yě

这句话大意是:)蛾也。

hàn shū yuē jiàn shǐ xuán nián chūn sān yuè shàng xìng yōng cí wǔ zhì

这句话大意是:《汉书》曰:建始玄年春三月,上幸雍祠五畤。

qiū bā yuè yǒu bái é qún fēi bì rì cóng dōng dōu mén zhì zhǐ dào

这句话大意是:秋八月,有白蛾群飞蔽日,从东都门至轵道。

sòng shū yuē fu liàng

这句话大意是:《宋书》曰:傅亮。

shǎo dì shī dé cháng huái yōu jù

这句话大意是:少帝失德,常怀忧惧。

zhí sù jìn zhōng dǔ yè é fù zhú zuò gǎn wù shī yǐ jì yì yān

现代白话:直宿禁中,睹夜蛾赴烛,作《感物诗》,以寄意呢。

wáng zǐ nián shí yí jì yuē yǒu gǔ jiāng zǐ xué dào zhě yě yán wū yān zhāo wáng yuē xī wáng mǔ xún lái bì yǔ xū yóu zhī shù

这句话大意是:《王子年拾遗记》曰:有谷将子学道者也,言于燕昭王曰:"西王母寻来,必语虚尤之术。

bù yú yī nián wáng mǔ guǒ zhì yǔ zhāo wáng yóu wū suì lín zhī xià

这句话大意是:"不逾一年,王母果至,与昭王游于燧林之下。

tán yán shàng zuàn huǒ zhī shù qǔ yuán guì zhī gāo rán yǐ yìng yè

这句话大意是:谈炎上钻火之术,取缘桂之膏燃以映夜。

hū yǒu fēi é xián huǒ zhuàng rú dān què lái fú yú guì gāo zhī shàng

这句话大意是:忽有飞蛾衔火状如丹雀来,拂于桂膏之上。

é chū wū yuán qiū zhī xué

这句话大意是:蛾出于员丘之穴。

guō zi héng dòng míng jì yuē wǔ dì jì dān wū líng guài cháng de dān bào zhī suǐ bái fèng zhī gāo mó qīng xī wèi xiè yǐ chún sū yóu hé zhī zhào wū shén tán yè bào yǔ huǒ guāng bù miè

这句话大意是:郭子横《洞冥记》曰:武帝既耽于灵怪,常得丹豹之髓、白凤之膏,磨青锡为屑,以淳苏油和之,照于神檀,夜暴雨,火光不灭。

yǒu shuāng é rú fēng fù dēng shì zhě jǔ lín xū zhī fú yǐ qū zhī

这句话大意是:有霜蛾如蜂赴灯,侍者举麟须之拂以驱之。

liè xiān chuán yuē yuán kè jì yáng rén

这句话大意是:《列仙传》曰:园客,济阳人。

zhǒng wǔ sè xiāng cǎo fú shí qí shí

这句话大意是:种五色香草,服食其实。

yī dàn yǒu wǔ sè é zhǐ qí xiāng mò shōu ér jiàn zhī shēng jiǎn yān

现代白话:一旦,有五色蛾止其香末,收而荐之,生茧呢。

fú zi yuē bù ān qí mèi ér lè qí míng shì yóu xī é qù àn fù dēng ér wáng zhě yě

这句话大意是:《符子》曰:不安其昧而乐其明,是犹夕蛾去暗赴灯而亡者也。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē fēi é shàn fú dēng yī míng huǒ huā yī míng mù guāng

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:飞蛾善拂灯,一名火花,一名慕光。

guǎng zhì yuē yǒu cán é

这句话大意是:《广志》曰:有蚕蛾。

fán cǎo mù chóng yǐ yǒng huà wèi é shén zhòng

这句话大意是:凡草木虫以蛹化,为蛾甚众。

rèn fǎng shù yì jì yuē chǔ zhuāng wáng gōng rén yī dàn huà wèi yě é ér fēi qù

这句话大意是:任昉《述异记》曰:楚庄王宫人,一旦化为野蛾而飞去。

mèng shū yuē é wèi fù nǚ méi xuān yě

这句话大意是:《梦书》曰:蛾为妇女眉儇也。

mèng jiàn é zhě yōu hūn yě

这句话大意是:梦见蛾者,忧婚也。

bái zé tú yuē chì é liǎng tóu ér bái yì zhě lóng yě

这句话大意是:《白泽图》曰:赤蛾两头而白翼者,龙也。

shā zhī lì sǐ yǐ

现代白话:杀之立死了。

zhī yù dì huò níng zī fù yuē xī dá yǒu yán yuē yú rén tān cái rú é tóu huǒ

这句话大意是:支昙谛《祸狞菑赋》曰:悉达有言曰:"愚人贪财,如蛾投火。

chéng zāi sī yán

现代白话:"诚啊斯言!

xìn ér yǒu zhēng

这句话大意是:信而有征。

bào míng yuǎn fēi é fù xù yuē xiān rén sī àn fēi é hou míng

这句话大意是:鲍明远《飞蛾赋序》曰:仙人司暗,飞蛾候明。

jūn líng shēng huà guǐ tài qí shēng

这句话大意是:均灵升化,诡态齐生。

guān shēng qí ér tài guǐ gè huì xìng yǐ píng fāng

这句话大意是:观生齐而态诡,各会性以凭方。

líng jiāo yān zhī fú jǐng fù xī yàn zhī míng guāng

这句话大意是:陵焦烟之浮景,赴熙焰之明光。

bá shēn yōu cǎo xià bì miǎn jiāng zi táng

这句话大意是:拔身幽草下,毕免畕子堂。

běn qīng sǐ yǐ yāo yuàn de mí làn qí hé shāng

这句话大意是:本轻死以邀愿,得縻烂其何伤!

qǐ xiào nán shān zhī wén bào bì wù yǔ ér yán cáng

这句话大意是:岂效南山之文豹,避雾雨而岩藏?

yǒng cán jù zī chǎn bù zhōng

这句话大意是:○蛹(蚕具资产部中)。

ěr yǎ yuē guī yǒng yě

现代白话:《你雅》曰:螝,蛹也。

guō pú zhèng yuē cán yǒng yě

这句话大意是:(郭璞症曰:蚕蛹也。

shuō wén yuē guī yǒng yě dú ruò kuì

这句话大意是:《说文》曰:螝,蛹也,读若溃。

yǒng jiǎn chóng yě

这句话大意是:蛹,茧虫也。

hán zǐ yuē chóng yǒu guī zhě yī shēn liǎng tóu zhēng shí xiāng niè yě suì shā jǐ

这句话大意是:《韩子》曰:虫有螝者,一身两头,争食相啮也,遂杀己。

rén chén zhēng shì wáng qí guó zhě jiē guī lèi yě

这句话大意是:人臣争事,亡其国者,皆螝类也。

cì qī cì qiè

这句话大意是:○蛓(七赐切)。

ěr yǎ yuē hàn hù gǎn qiē

现代白话:《你雅》曰:蜭,(户感切。

máo dù

这句话大意是:)毛蠹。

jí cì

这句话大意是:(即蛓。

mò zhān rú zhàn qiè

这句话大意是:)蟔,蛅(如占切。

这句话大意是:)蟴。

cì shǔ jīn bā jiǎo cì chóng yīn chóng

这句话大意是:(蛓属,今八角蛓虫音虫。

shuō wén yuē cì máo chóng yě dú ruò sì

这句话大意是:《说文》曰:蛓,毛虫也,读若笥。

hàn máo dù yě

这句话大意是:蜭,毛蠹也。

huáng píng shàng yīn huáng xià yīn píng

这句话大意是:○蟥蛢(上音黄下音瓶)。

ěr yǎ yuē qí fú huáng píng

现代白话:《你雅》曰:蚑符,蟥蛢。

guō pú zhèng yuē jiǎ chóng yě

这句话大意是:(郭璞症曰:甲虫也。

dà rú hǔ dòu lǜ sè

这句话大意是:大如虎豆,绿色。

jiāng dōng hū huáng píng

这句话大意是:江东呼蟥蛢。

sūn yán yuē yì zài jiǎ lǐ

这句话大意是:孙炎曰:翼在甲里。

shuō wén yuē píng chóng yù yīn wéi

这句话大意是:《说文》曰:蛢〈虫矞〉,(音韦。

huáng yě yǐ yì míng zhě yě

这句话大意是:)蟥也,以翼鸣者也。

bān māo

这句话大意是:○班猫。

běn cǎo jīng yuē bān māo yī míng lóng wěi wèi hán shēng gǔ zhōng

这句话大意是:《本草经》曰:班猫,一名龙尾,味寒,生谷中。

wú shì běn cǎo jīng yuē bān māo yī míng bān cì yī míng lóng háo yī míng bān jūn yī quān fā fā yī míng yàn qīng

这句话大意是:《吴氏本草经》曰:班猫,一名班蚝,一名龙蚝,一名班菌,一腃发发,一名晏青。

shén nóng xīn qí bó xián tóng jūn yǒu dú biǎn què gān yǒu dà dú shēng hé nèi chuān gǔ huò shēng shuǐ shí

这句话大意是:神农辛,歧伯咸,桐君有毒,扁鹊甘,有大毒,生河内川谷,或生水石。

dì dǎn

这句话大意是:○地胆。

guǎng yǎ yuē dì dǎn de yào qīng xī yě

这句话大意是:《广雅》曰:地胆、地要,青蠵也。

běn cǎo jīng yuē xuán qīng chūn shí yuán huá gù yún xuán qīng

这句话大意是:《本草经》曰:玄青,春食芫华,故云玄青。

qiū wéi dì dǎn

这句话大意是:秋为地胆。

dì dǎn hēi tóu chì wěi wèi xīn yǒu dú zhǔ gǔ dú fēng zhù

这句话大意是:地胆,黑头赤尾,味辛有毒,主蛊毒、风注。

qiū shí gě huá gù míng zhī wèi gé shàng tíng cháng

这句话大意是:秋食葛华,故名之为葛上亭长。

wú shì běn cǎo jīng yuē dì dǎn yī míng xuán qīng yī míng dù lóng yī míng qīng hóng

这句话大意是:《吴氏本草经》曰:地胆,一名玄青,一名杜龙,一名青虹。

táo hóng jǐng běn cǎo jīng yuē dì dǎn wèi xīn hán yǒu dú yī míng xuán qīng yī míng qīng wā

这句话大意是:《陶弘景本草经》曰:地胆,味辛寒,有毒,一名玄青,一名青蛙。

zhēn zhě chū liáng zhōu zhuàng rú dà mǎ yǐ yǒu xiǎo yì zi

这句话大意是:真者出梁州,状如大马蚁,有小翼子。

wěi zhě jí shì bān māo suǒ huà zhuàng rú dà dòu

这句话大意是:伪者即是班猫所化,状如大豆。

dà dū zhì tǐ lüè tóng bì bù néng de zhēn cǐ yì kě yòng

这句话大意是:大都治体略同,必不能得真,此亦可用。

gé jiè

这句话大意是:○蛤蚧。

lǐng biǎo lù yì yuē gé jiè shǒu rú há má bèi yǒu xì lín rú cán zǐ tǔ huáng sè shēn duǎn wěi zhǎng

这句话大意是:《岭表录异》曰:蛤蚧,首如虾蟆,背有细麟如蚕子,土黄色,身短尾长。

duō cháo wū shù zhōng

这句话大意是:多巢于树中。

duān zhōu zǐ qiáng nèi yǒu cháo wū tīng shǔ chéng lóu jiān zhě

这句话大意是:端州子墙内,有巢于厅署城楼间者。

dàn mù zé míng zì hū gé jiè

这句话大意是:旦暮则鸣,自呼蛤蚧。

huò yún míng yī shēng shì yī nián zhě

这句话大意是:或云鸣一声是一年者。

lǐ rén cǎi zhī zhōu wū shì wèi yào néng zhì fèi jí

这句话大意是:里人彩之,鬻于市为药,能治肺疾。

yī rén yún yào lì zài wěi wěi bù jù zhě wú gōng

这句话大意是:医人云:"药力在尾,尾不具者无功。

páng jiàng

这句话大意是:○庞降。

lǐng biǎo lù yì yuē páng jiàng shēng wū shān yě

这句话大意是:《岭表录异》曰:庞降,生于山野。

duō zài gǎn lǎn shù shàng xíng rú tiáo chán fù qīng ér báo

这句话大意是:多在橄榄树上,形如蜩蝉,腹青而薄。

qí shēng yè qí míng zì hū wèi páng jiàng

这句话大意是:其声叶,其鸣自呼为庞降。

dàn wén qí shēng cǎi zhě xiān de

这句话大意是:但闻其声,彩者鲜得。

rén yǐ shàn jià qiú zhī yǐ wéi mèi yào

这句话大意是:人以善价求之,以为媚药。

这句话大意是:○蛆。

liáng shū yuē wáng lín bài hòu rù qí wèi tè jìn shì zhōng

这句话大意是:《梁书》曰:王琳败后,入齐,为特进侍中。

suǒ jū wū jǐ wú gù bō pò chū chì qū shù shēng luò dì huà wèi xuè rú dòng

这句话大意是:所居屋脊无故剥破,出赤蛆数升,落地化为血,蠕动。

yòu yuē xuán dì shí ān chéng rén liú jìng gōng wū tián jiān de bái qū huà wèi huáng jīn guī

这句话大意是:又曰:玄帝时,安城人刘敬躬于田间得白蛆,化为黄金龟。

jiāng xiāo zhī guī shēng guāng zhào shì

这句话大意是:将销之,龟生光照室。

jìng gōng yǐ wéi shén ér dǎo zhī suǒ qǐng duō yàn

这句话大意是:敬躬以为神而祷之,所请多验。

suì móu zhǔ luàn dì mìng dū du wáng shā diàn tǎo qín zhī

这句话大意是:遂谋主乱,帝命都督王刹电讨擒之。

hòu wèi shū yuē xuān wǔ xiá chāng sān nián zhāng wǔ wáng xī wèi xiāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:《后魏书》曰:宣武遐昌三年,章武王熙为相州刺史。

yǒu qū shēng wū tíng

这句话大意是:有蛆生于庭。

é ér fǎn fú zhū

这句话大意是:俄而反,伏诛。

guǎng wǔ xíng jì yuē běi yàn féng bá tài píng èr shí yī nián sān yuè qū chù dì ér shēng

这句话大意是:《广五行记》曰:北燕冯跋太平二十一年三月,蛆触地而生。

yuè yú bá wèi dì hóng suǒ shā

这句话大意是:月馀,跋为弟洪所杀。

yòu yuē táng lái jùn chén xìng cán rěn tān yín zòng bào zì zì

这句话大意是:又曰:唐来俊臣性残忍贪淫,纵暴自恣。

zhì yù shù nián jiā jī jù wàn fán suǒ shā lù bù kě shèng jì

这句话大意是:制狱数年,家积巨万,凡所杀戮不可胜计。

jùn chén jiā bì shēng yī kuài ròu dà rú èr shēng wǎn

这句话大意是:俊臣家婢生一块肉,大如二升碗。

pōu zhī yǒu chì qū shēng yú

这句话大意是:剖之,有赤蛆升馀。

xū yú jiē biàn wéi fēng shì rén ér qù

这句话大意是:须臾皆变为蜂,螫人而去。

✦ You read 虫豸部·卷八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.