本草纲目 · 李时珍 · Chapter 260 of 877

草部·假苏

PinyinModern Translation
Size

shì míng

释名

jiāng jiè jīng jiè shǔ yíng

姜芥、荆芥、鼠萤。

qì wèi

气味

jīng suì xīn wēn wú dú

(茎、穗)辛、温、无毒。

zhǔ zhì

主治

fēng rè tóu tòng

风热头痛。

yòng jīng jiè suì shí gāo děng fēn wèi mò

用荆芥穗、石膏,等分为末。

měi fú de wǒ chá diào xià

每服地我,茶调下。

fēng rè yá tòng

风热牙痛。

yòng jīng jiè gēn wū jiù gēn cōng gēn děng fēn jiān tāng suí shí hán shù

用荆芥根、乌桕根、葱根等分,煎汤随时含漱。

xiǎo ér jīng zhèng

小儿惊症。

yòng jīng jiè suì èr liǎng bái fán bàn shēng bàn kū yī liǎng gòng yán wèi mò jiā hu zuò chéng wán zǐ rú shǔ mǐ dà

用荆芥穗二两、白矾(半生半枯)一两,共研为末,加糊做成丸子,如黍米大。

zhū shā wèi yī

朱砂为衣。

měi fú èr shí wán jiāng tāng xià

每服二十丸,姜汤下。

yì tiān fú èr cì

一天服二次。

yī qiè piān fēng kǒu yǎn wāi xié

一切偏风(口眼歪斜)。

yòng qīng jīng jiè yī jīn qīng bò hé yī jīn yì qǐ yán làn qǔ zhī nóng jiān chéng gāo

用青荆芥一斤,青薄荷一斤,一起研烂,取汁浓煎成膏。

jiā jiāng yào zhā zhī diào sān fēn zhī yī zhēn sān fēn zhī èr shài gān wèi mò

加将药渣支掉三分之一,蓁三分之二晒干为末。

yǐ gāo hé mò zuò chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

以膏和末做成丸子,如梧子大。

měi fú sān shí wán bái kāi shuǐ sòng xià

每服三十丸,白开水送下。

zǎo wǎn gè fú yī cì

早晚各服一次。

zhòng fēng kǒu jìn

中风口噤。

yòng jīng jiè suì yán xì qǔ èr qián jiǔ sòng fú

用荆芥穗研细,取二钱,酒送服。

cǐ fāng míng jīng jiè sàn

此方名“荆芥散”。

chǎn hòu zhòng fēng shǒu zú chōu jīn jiǎo gōng fǎn zhāng bù xǐng rén shì

产后中风(手足抽筋,角弓反张,不省人事)。

yòng jīng jiè suì zǐ wēi bèi wèi mò

用荆芥穗子,微焙为末。

měi fú sān qián jiǔ huò tóng biàn sòng xià

每服三钱,酒或童便送下。

kǒu jìn zé tiāo chǐ guàn rù chǐ jǐn zé yóu bí guàn rù

口噤则挑齿灌入,齿紧则由鼻灌入。

cǐ fāng míng huà tuó yù fēng sàn hái yǒu rú shèng sàn jǔ qīng gǔ bài sàn yì jí jīng jiè sàn zhī yì yīn jǔ qīng qiè yīn wèi jīng gǔ bài qiè yīn wèi jiè

此方名“华陀愈风散”,还有“如圣散”、“举卿古拜散”(亦即荆芥散之意,因举卿切音为荆,古拜切音为芥。

zhè shì yòng qiè yīn yǐn yǔ lái wèi yào fāng míng děng míng

这是用切音隐语来为药方名)等名。

chǎn hòu xuè xuàn jīng shén hūn mào

产后血眩(精神昏冒)。

yòng jīng jiè suì yī liǎng sān qián táo rén wǔ qián qù pí jiān chǎo gòng yán wèi mò

用荆芥穗一两三钱、桃仁五钱(去皮尖,炒),共研为末。

měi fú sān qián shuǐ bàng xià

每服三钱,水磅下。

rú chuǎn jiā xìng rén qù pí jiān chǎo gān cǎo chǎo gè sān qián

如喘,加杏仁(去皮尖,炒)、甘草(炒)各三钱。

chǎn hòu xià lì

产后下痢。

yòng jīng jiè suì sì wǔ zhī shāo cún xìng bù néng chù yóu huǒ

用荆芥穗四、五枝,烧存性,不能触油火。

shāo hǎo hòu jiā shè xiāng shǎo xǔ yǐ rè kāi shuǐ diào xià

烧好后加麝香少许,以热开水调下。

kǒu bí chū xuè rú quán yǒng

口鼻出血如泉涌。

yòng jīng jiè shāo cún xìng yán lèi

用荆芥烧存性,研累。

měi fú èr qián chén pí jiān tāng sòng xià

每服二钱,陈皮煎汤送下。

èr fú kě yù

二服可愈。

tù xiě bù zhǐ

吐血不止。

yòng jīng jiè lián gēn xǐ guò dǎo zhī bàn wǎn fú xià

用荆芥连根洗过,捣汁半碗服下。

fú gàn suì mò yì kě

服干穗末亦可。

yòu fāng jīng jiè suì wèi mò

又方:荆芥穗为末。

shēng dì huáng zhī diào fú èr qián

生地黄汁调服二钱。

niào xuè

尿血。

yòng jīng jiè sù shā děng fēn wèi mò

用荆芥、缩砂,等分为末。

měi fú sān qián nuò mǐ tāng sòng xià

每服三钱,糯米汤送下。

yì tiān fú sān cì

一天服三次。

xuè bēng

血崩。

hé jīng jiè suì zài má yóu dēng shàng shāo jiāo yán xì

和荆芥穗在麻油灯上烧焦,研细。

měi fú èr qián tóng biàn sòng xià

每服二钱,童便送下。

zhì lòu zhǒng tòng

痔漏肿痛。

yòng jīng jiè zhǔ tāng měi rì xǐ tòng chù

用荆芥煮汤,每日洗痛处。

dà biàn xià xuè

大便下血。

yòng jīng jiè chǎo wèi mò měi fú èr qián mǐ tāng sòng xià fù nǚ jiǔ sòng xià

用荆芥(炒)为末,每服二钱,米汤送下,妇女酒送下。

yòu fāng jīng jiè èr liǎng huái huā yī liǎng tóng chǎo yán xì

又方:荆芥二两、槐花一两,同炒,研细。

měi fú sān qián chá sòng xià

每服三钱,茶送下。

luǒ lì kuì làn qiān lián dào xiōng qián liǎng yè jié kuài dà rú qié zi

瘰疬溃烂(牵连到胸前两腋,结块大如茄子)。

yòng jīng jiè gēn xià duàn jiǎn suì jiān tāng rè xǐ

用荆芥根下段剪碎,煎汤热洗。

xǐ hòu jiàn pò làn chù yǒu zǐ hēi diǎn yǐ zhēn cì pò ràng è xuè liú chū

洗后,见破烂处有紫黑点,以针刺破,让恶血流出。

lìng yòng zhāng nǎo xióng huáng děng fēn wèi mò má yóu tiáo yún sǎo làn chù chū shuǐ

另用樟脑、雄黄,等分为末,麻油调匀扫烂处出水。

cì rì xǐ guò yòu sǎo zhí zhì bìng yù

次日洗过又扫,直至病愈。

dīng zhǒng zhū dú

疔肿诸毒。

yòng jīng jiè yī bǎ qiè xì jiā shuǐ wǔ shēng zhǔ chéng yī shēng fēn wéi liǎng cì lěng yǐn

用荆芥一把,切细,加水五升煮成一升,分为两次冷饮。

gè zhǒng chuāng jiè

各种疮疥。

yòng jīng jiè yán mò jiā dì huáng zì rán zhà zhī áo gāo diào chéng wán zǐ rú wú zǐ dà

用荆芥研末,加地黄自然榨汁熬膏,调成丸子,如梧子大。

měi fú sān wǔ shí wán chá huò jiǔ sòng xià

每服三、五十丸,茶或酒送下。

jiǎo yā shī làn

脚丫湿烂。

yòng jīng jiè yè dǎo làn fū shàng

用荆芥叶捣烂敷上。

tóu mù zhū jí yǎn jí fēng qì tóu tòng tóu hūn mù xuàn děng

头目诸疾(眼疾,风气头痛,头昏目眩等)。

yòng jīng jiè suì wèi mò

用荆芥穗为末。

měi fú sān qián jiǔ sòng xià

每服三钱,酒送下。

xiǎo fù jí tòng lóng bì bù tōng

小腹急痛,癃闭不通。

yòng jīng jiè dài huáng děng fēn wèi mò

用荆介、大黄,等分为末。

měi fú sān qián wēn shuǐ bàng xià

每服三钱,温水磅下。

xiǎo biàn bù tōng zhě dà nèi yòng liàng jiǎn bàn

小便不通者,大内用量减半;

dà biàn bù tōng zhě jīng jiè yòng liàng jiǎn bàn

大便不通者荆芥用量减半。

cǐ fāng míng dǎo huàn sàn

此方名“倒换散”。

fù fāng

附方

jīng jiè de gōng yòng shì qū fēng jiě biǎo qīng rè sàn yū pò jié kuài xiāo yōng dú

荆芥的功用是祛风解表,清热散瘀,破结块,消痈毒。

lǐ shí zhēn chēng tā shì fēng bìng xuè bìng chuāng bìng de yào yào

李时珍称它是风病、血病、疮病的要药。

✦ You read 草部·假苏

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.