jīn shēng sè jìn níng rén yě
金生色,晋宁人也。
qǔ tóng cūn mù xìng nǚ
娶同村木姓女。
shēng yī zi fāng zhōu suì
生一子,方周岁。
jīn hū bìng zì fēn bì sǐ wèi qī yuē wǒ sǐ zi bì jià wù shǒu yě
金忽病,自分必死,谓妻曰:“我死,子必嫁,勿守也!
qī wén zhī gān cí hòu shì qī yǐ bì sǐ
”妻闻之,甘词厚誓,期以必死。
jīn yáo shǒu hū mǔ yuē wǒ sǐ láo kàn ā bǎo wù lìng shǒu yě
金摇手呼母曰:“我死,劳看阿保,勿令守也。
mǔ kū yīng zhī
”母哭应之。
jì ér jīn guǒ sǐ
既而金果死。
mù ǎo lái diào kū yǐ wèi jīn mǔ yuē tiān jiàng xiōng yōu xù jù zāo mìng
木媪来吊,哭已,谓金母曰:“天降凶忧,婿遽遭命。
nǚ tài yòu ruò jiāng hé wéi jì
女太幼弱,将何为计?
mǔ bēi dào zhōng wén ǎo yán bù shèng fèn jī shèng qì duì yuē bì yǐ shǒu
”母悲悼中,闻媪言,不胜愤激,盛气对曰:“必以守!
ǎo cán ér ba
”媪惭而罢。
yè bàn nǚ qǐn sī wèi nǚ yuē rén jǐn fu yě
夜伴女寝,私谓女曰:“人尽夫也。
yǐ r hǎo shǒu zú hé huàn wú liáng pǐ
以儿好手足,何患无良匹?
xiǎo ér nǚ bù zǎo zuò rén jiā dān dān shǒu cǐ qiǎng bǎo wù níng fēi chī zǐ
小儿女不早作人家,眈眈守此襁褓物,宁非痴子?
tǎng bì lìng shǒu bù yí yǐ miàn mù hǎo xiāng xiàng
倘必令守,不宜以面目好相向。
jīn mǔ guò pō wén xù yǔ yì huì
”金母过,颇闻絮语,益恚。
míng rì wèi ǎo yuē wáng rén yǒu yí zhǔ běn bù jiào fù shǒu yě
明日:谓媪曰:“亡人有遗嘱,本不教妇守也。
jīn jì jí bù néng dài nǎi bì yǐ shǒu
今既急不能待,乃必以守!
ǎo nù ér qù
”媪怒而去。
mǔ yè mèng zǐ lái tì qì xiāng quàn xīn yì zhī
母夜梦子来,涕泣相劝,心异之。
shǐ rén yán yú mù yuē bìn hòu tīng fù suǒ shì
使人言于木,约殡后听妇所适。
ér xún zhū shù jiā běn nián mù xiàng bù lì
而询诸术家,本年墓向不利。
fù sī zì xuàn yǐ shòu cuī dié zhī zhōng bù wàng tú zé
妇思自炫以售,缞绖之中,不忘涂泽。
jū jiā yóu sù zhuāng yī guī níng zé zhǎn rán xīn yàn
居家犹素妆,一归宁,则崭然新艳。
mǔ zhī zhī xīn fú shàn yě yǐ qí jiāng wèi tā rén fù yì yǐn rěn zhī
母知之,心弗善也,以其将为他人妇,亦隐忍之。
yú shì fù yì sì
于是妇益肆。
cūn zhōng yǒu wú lài zǐ dǒng guì zhě jiàn ér hǎo zhī yǐ jīn dàn jīn lín yù qiú tōng yīn qín yú fù
村中有无赖子董贵者,见而好之,以金啖金邻妪,求通殷勤于妇。
yè fēn yóu yù jiā yú qiáng yǐ dá fù suǒ yīn yù huì hé
夜分,由妪家逾墙以达妇所,因与会合。
wǎng lái jī yǒu xún rì chǒu shēng sì sài suǒ bù zhī zhě wéi mǔ ěr
往来积有旬日,丑声四塞,所不知者惟母耳。
fù shì yè wéi yī xiǎo bì fù fù xīn yě
妇室夜惟一小婢,妇腹心也。
yī xī liǎng qíng fāng qià wén guān mù zhèn xiǎng shēng rú bào zhú
一夕,两情方洽,闻棺木震响,声如爆竹。
bì zài wài tà jiàn wáng zhě zì zhàng hòu chū dài jiàn rù qǐn shì qù
婢在外榻,见亡者自幛后出,带剑入寝室去。
é wén èr rén hài chà shēng shǎo qǐng dǒng luǒ bēn chū
俄闻二人骇诧声,少顷,董裸奔出;
wú hé jīn zuó fù fā yì chū
无何,金捽妇发亦出。
fù dà háo mǔ jīng qǐ jiàn fù chì tǐ zǒu qù fāng jiāng qǐ guān wèn zhī bù dá
妇大嗥,母惊起,见妇赤体走去,方将启关,问之不答。
chū mén zhuī shì jì bù wén shēng jìng mí suǒ wǎng
出门追视,寂不闻声,竟迷所往。
rù fù shì dēng huǒ yóu liàng
入妇室,灯火犹亮。
jiàn nán zǐ lǚ hū bì bì shǐ zhàn tì ér chū jù yán qí yì xiāng yǔ hài guài ér yǐ
见男子履,呼婢,婢始战惕而出,具言其异,相与骇怪而已。
dǒng cuàn guò lín jiā tuán fú qiáng yú yí shí wén rén shēng jiàn xi shǐ qǐ
董窜过邻家,团伏墙隅,移时,闻人声渐息,始起。
shēn wú cùn lǚ kǔ hán zhàn shén jiāng jiǎ yī yú ǎo
身无寸缕,苦寒战甚,将假衣于媪。
shì yuàn zhōng yī shì shuāng fēi xū yǎn yīn ér zàn rù
视院中一室,双扉虚掩,因而暂入。
àn mō tà shàng chù nǚ zǐ zú zhī wèi lín zǐ fù
暗摸榻上,触女子足,知为邻子妇。
dùn shēng yín xīn chéng qí qǐn qián jiù sī zhī
顿生淫心,乘其寝,潜就私之。
fù xǐng wèn rǔ lái hu
妇醒,问:“汝来乎?
yīng yuē nuò
”应曰:“诺。
fù jìng bù yí xiá xiè bèi zhì
”妇竟不疑,狎亵备至。
xiān shì lín zi yǐ gù fù běi cūn zhǔ qī yǎn hù yǐ dài qí guī
先是,邻子以故赴北村,嘱妻掩户以待其归。
jì fǎn wén shì nèi yǒu shēng yí ér shěn tīng yīn tài jué huì
既返,闻室内有声,疑而审听,音态绝秽。
dà nù cāo gē rù shì
大怒,操戈入室。
dǒng jù cuàn yú chuáng xià zi jiù lù zhī
董惧,窜于床下,子就戮之。
yòu yù shā qī
又欲杀妻;
qī qì ér gào yǐ wù nǎi shì zhī
妻泣而告以误,乃释之。
dàn bù jiě chuáng xià hé rén hū mǔ qǐ gòng huǒ zhī jǐn néng biàn rèn
但不解床下何人,呼母起,共火之,仅能辨认。
shì zhī yǎn yǒu qì xī
视之,奄有气息。
jí qí suǒ lái yóu zì gòng tǔ
诘其所来,犹自供吐。
ér rèn shāng shù chù xuè yì bù zhǐ shǎo qǐng yǐ jué
而刃伤数处,血溢不止,少顷已绝。
yù cāng huáng shī cuò wèi zǐ yuē zhuō jiān ér dān lù zhī zi qiě nài hé
妪仓皇失措,谓子曰:“捉奸而单戮之,子且奈何?
zi bù dé yǐ suì yòu shā qī
”子不得已,遂又杀妻。
shì yè mù wēng fāng qǐn wén hù wài lā zá zhī shēng chū kuī zé huǒ chì yú yán ér zòng huǒ rén yóu páng huáng wèi qù
是夜,木翁方寝,闻户外拉杂之声,出窥则火炽于檐,而纵火人犹彷徨未去。
wēng dà hū jiā rén bì jí xìng huǒ chū rán shàng yì pū miè
翁大呼,家人毕集,幸火初燃,尚易扑灭。
mìng rén cāo gōng nú zhú sōu zòng huǒ zhě jiàn yī rén qiáo jié rú yuán jìng yuè yuán qù
命人操弓驽,逐搜纵火者,见一人趫捷如猿,竟越垣去。
yuán wài nǎi wēng jiā táo yuán yuán zhōng sì liáo zhōu yōng jiē jùn gù
垣外乃翁家桃园,园中四缭周墉皆峻固。
shù rén tī dēng yǐ wàng zōng jì shū yǎo
数人梯登以望,踪迹殊杳。
wéi qiáng xià kuài rán wēi dòng wèn zhī bù yīng shè zhī ér ruǎn
惟墙下块然微动,问之不应,射之而软。
qǐ fēi wǎng yàn zé nǚ zǐ bái shēn wò shǐ guàn xiōng nǎo
启扉往验,则女子白身卧,矢贯胸脑。
xì zhú zhī zé wēng nǚ ér jīn fù yě
细烛之,则翁女而金妇也。
hài gào zhǔ rén wēng ǎo jīng tì yù jué bù jiě qí gù
骇告主人,翁媪惊惕欲绝,不解其故。
nǚ hé móu miàn sè huī bài kǒu qì xì yú shǔ sī
女合眸,面色灰败,口气细于属丝。
shǐ rén bá nǎo shǐ bù kě chū zú tà dǐng ér hòu chū zhī
使人拔脑矢不可出,足踏顶而后出之。
nǚ yīng rán yī shēng xuè bào zhù qì yì suì jué
女嘤然一声,血暴注,气亦遂绝。
wēng dà jù jì wú suǒ chū
翁大惧,计无所出。
jì shǔ yǐ shí qíng bái jīn mǔ cháng jì āi qí
既曙,以实情白金母,长跽哀祈。
ér jīn mǔ shū bù yuàn nù dàn gào yǐ gù lìng zì yíng zàng
而金母殊不怨怒,但告以故,令自营葬。
jīn yǒu shū xiōng shēng guāng nù dēng wēng mén gòu shù qián fēi
金有叔兄生光,怒登翁门,诟数前非。
wēng cán jǔ lù lìng bà guī
翁惭沮,赂令罢归。
ér zhōng bù zhī fù suǒ sī zhě hé rén
而终不知妇所私者何人。
é lín zi yǐ zhí jiān zì shǒu jì báo zé shì qì
俄邻子以执奸自首,既薄责释讫。
ér fù xiōng mǎ biāo sù jiàn sòng jù cí kòng mèi yuān
而妇兄马彪素健讼,具词控妹冤。
guān jū yù yù jù xī gōng diān mò
官拘妪,妪惧,悉供颠末。
yòu huàn jīn mǔ mǔ tuō jí lìng shēng guāng dài zhì jù chén dǐ lǐ
又唤金母,母托疾,令生光代质,具陈底里。
yú shì qián zhuàng bìng fā qiān mù wēng fū fù jǐn chū yī qiè lián de qí qíng
于是前状并发,牵木翁夫妇尽出,一切廉得其情。
mù yǐ huì nǚ jià zuò zòng yín chī
木以诲女嫁,坐纵淫,笞;
shǐ zì shú jiā chǎn dàng yān
使自赎,家产荡焉。
lín yù dǎo yín zhàng zhī bì
邻妪导淫,杖之毙。
àn nǎi jié
案乃结。
yì shǐ shì yuē jīn shì zi qí shén hū
异史氏曰:“金氏子其神乎!
zhūn zhǔ jiào fù yì hé míng yě
谆嘱醮妇,抑何明也!
yī rén bù shā ér zhū hèn bìng xuě kě bù wèi shén hū
一人不杀,而诸恨并雪,可不谓神乎!
lín ǎo yòu rén fù ér fǎn yín jǐ fù
邻媪诱人妇,而反淫己妇;
mù ǎo ài nǚ ér zú yǐ shā nǚ
木媪爱女,而卒以杀女。
míng hū
唉!
yù zhī hòu rì yīn dāng qián zuò zhě shì bào gēng sù yú lái shēng yǐ
‘欲知后日因,当前作者是’,报更速于来生矣!