聊斋志异 · 蒲松龄 · Chapter 32 of 495

卷一·叶生

PinyinModern Translation
Size

huái yáng yè shēng zhě shī qí míng zì

淮阳叶生者,失其名字。

wén zhāng cí fù guàn jué dāng shí ér suǒ yù bù ǒu kùn yú míng chǎng

文章词赋,冠绝当时,而所遇不偶,困于名场。

huì guān dōng dīng chéng hè lái lìng shì yì jiàn qí wén qí zhī zhào yǔ yǔ dà yuè

会关东丁乘鹤来令是邑,见其文,奇之,召与语,大悦。

shǐ jí guān shǔ shòu dēng huǒ shí cì qián gǔ xù qí jiā

使即官署受灯火,时赐钱谷恤其家。

zhí kē shì gōng yóu yáng yú xué shǐ suì lǐng guàn jūn

值科试,公游扬于学使,遂领冠军。

gōng qī wàng qì qiè wéi hòu suǒ wén dú zhī jī jié chēng tàn

公期望綦切,闱后索文读之,击节称叹。

bù yì shí shù xiàn rén wén zhāng zèng mìng jí fàng bǎng shí yī rán shā yǔ

不意时数限人,文章憎命,及放榜时,依然铩羽。

shēng tà sàng ér guī kuì fù zhī jǐ xíng xiāo gǔ lì chī ruò mù ǒu

生嗒丧而归,愧负知己,形销骨立,痴若木偶。

gōng wén zhào zhī lái ér wèi zhī

公闻,召之来而慰之;

shēng líng tì bù yǐ

生零涕不已。

gōng lián zhī xiāng qī kǎo mǎn rù dōu xié yǔ jù běi

公怜之,相期考满入都,携与俱北。

shēng shén gǎn pèi

生甚感佩。

cí ér guī dù mén bù chū

辞而归,杜门不出。

wú hé qǐn jí

无何寝疾。

gōng yí wèn bù jué ér fú yào bǎi guǒ shū wǎng suǒ xiào

公遗问不绝,而服药百裹,殊罔所效。

gōng shì yǐ wǔ shàng guān miǎn jiāng jiě rèn qù

公适以忤上官免,将解任去。

hán zhì zhī qí lüè yún pū dōng guī yǒu rì suǒ yǐ chí chí zhě dài zú xià ěr

函致之,其略云:“仆东归有日,所以迟迟者,待足下耳。

zú xià cháo zhì zé pū xī fā yǐ

足下朝至,则仆夕发矣。

chuán zhī wò tà

”传之卧榻。

shēng chí shū chuò qì jì yǔ lái shǐ jí gé nán jù chài qǐng xiān fā

生持书啜泣,寄语来使:“疾革难遽瘥,请先发。

shǐ rén fǎn bái

”使人返白。

gōng bù rěn qù xú dài zhī

公不忍去,徐待之。

yú shù rì mén zhě hū tōng yè shēng zhì

逾数日,门者忽通叶生至。

gōng xǐ yíng ér wèn zhī

公喜,迎而问之。

shēng yuē yǐ quǎn mǎ bìng láo fū zǐ jiǔ dài wàn lǜ bù níng

生曰:“以犬马病,劳夫子久待,万虑不宁。

jīn xìng kě cóng zhàng lǚ

今幸可从杖履。

gōng nǎi shù zhuāng jiè dàn

”公乃束装戒旦。

dǐ lǐ mìng zi shī shì shēng sù yè yǔ jù

抵里,命子师事生,夙夜与俱。

gōng zǐ míng zài chāng shí nián shí liù shàng bù néng wén

公子名再昌,时年十六,尚不能文。

rán jué huì fán wén yì sān liǎng guò zhé wú yí wàng

然绝慧,凡文艺三两过,辄无遗忘。

jū zhī qī suì biàn néng luò bǐ chéng wén

居之期岁,便能落笔成文。

yì zhī gōng lì suì rù yì xiáng

益之公力,遂入邑庠。

shēng yǐ shēng píng suǒ nǐ jǔ yè xī lù shòu dú wéi zhōng qī tí bìng wú tuō lòu zhōng yà kuí

生以生平所拟举业悉录授读,闱中七题,并无脱漏,中亚魁。

gōng yī rì wèi shēng yuē jūn chū yú xù suì shǐ rú zǐ chéng míng

公一日谓生曰:“君出余绪,遂使孺子成名。

rán huáng zhōng cháng qì ruò hé

然黄钟长弃若何!

shēng yuē shì dài yǒu mìng

”生曰:“是殆有命!

jiè fú zé wéi wén zhāng tǔ qì shǐ tiān xià rén zhī bàn shēng lún luò fēi zhàn zhī zuì yě yuàn yì zú yǐ

借福泽为文章吐气,使天下人知半生沦落,非战之罪也,愿亦足矣。

qiě shì dé yī rén zhī jǐ kě wú hàn hé bì pāo què bái zhù nǎi wèi zhī lì shì zāi

且士得一人知己可无憾,何必抛却白纻,乃谓之利市哉!

gōng yǐ qí jiǔ kè kǒng wù suì shì quàn lìng guī xǐng

”公以其久客,恐误岁试,劝令归省。

shēng cǎn rán bù lè gōng bù rěn qiáng zhǔ gōng zǐ zhì dōu wèi zhī nà sù

生惨然不乐,公不忍强,嘱公子至都为之纳粟。

gōng zǐ yòu jié nán gōng shòu bù zhōng zhǔ zhèng xié shēng fù jiān yǔ gòng chén xī

公子又捷南宫,授部中主政,携生赴监,与共晨夕。

yú suì shēng rù běi wéi jìng lǐng xiāng jiàn

逾岁,生入北闱,竟领乡荐。

huì gōng zǐ chà nán hé diǎn wu yīn wèi shēng yuē cǐ qù lí guì xiāng bù yuǎn

会公子差南河典务,因谓生曰:“此去离贵乡不远。

xiān shēng fèn jì yún xiāo jǐn hái wèi kuài

先生奋迹云霄,锦还为快。

shēng yì xǐ

”生亦喜。

zé jí jiù dào dǐ huái yáng jiè mìng pú mǎ sòng shēng guī

择吉就道,抵淮阳界,命仆马送生归。

jiàn mén hù xiāo tiáo yì shén bēi cè

见门户萧条,意甚悲恻。

qūn xún zhì tíng zhōng qī xié bǒ jù yǐ chū jiàn shēng zhì jù hài zǒu

逡巡至庭中,妻携簸具以出,见生,掷具骇走。

shēng qī rán yuē jīn wǒ guì yǐ

生凄然曰:“今我贵矣!

sān sì nián bù dí hé suì dùn bù xiāng shí

三四年不觌,何遂顿不相识?

qī yáo wèi yuē jūn sǐ yǐ jiǔ hé fù yán guì

”妻遥谓曰:“君死已久,何复言贵?

suǒ yǐ jiǔ yān jūn jiù zhě yǐ jiā pín zǐ yòu ěr

所以久淹君柩者,以家贫子幼耳。

jīn ā dà yì yǐ chéng lì jiāng bo zhūn xī wù zuò guài yì xià shēng rén

今阿大亦已成立,将卜窀穸,勿作怪异吓生人。

shēng wén zhī wǔ rán chóu chàng

”生闻之,怃然惆怅。

qūn xún rù shì jiàn líng jiù yǎn rán pū dì ér miè

逡巡入室,见灵柩俨然,扑地而灭。

qī jīng shì zhī yì guān lǚ què rú tuì wěi yān

妻惊视之,衣冠履舄如蜕委焉。

dà tòng bào yī bēi kū

大恸,抱衣悲哭。

zi zì shú zhōng guī jiàn jié sì yú mén shěn suǒ zì lái hài bēn gào mǔ

子自塾中归,见结驷于门,审所自来,骇奔告母。

mǔ huī tì gào sù

母挥涕告诉。

yòu xì xún cóng zhě shǐ de diān mò

又细询从者,始得颠末。

cóng zhě fǎn gōng zǐ wén zhī tì duò chuí yīng

从者返,公子闻之,涕堕垂膺。

jí mìng jià kū zhū qí shì

即命驾哭诸其室;

chū tuó wèi yíng sàng zàng yǐ xiào lián lǐ

出橐为营丧,葬以孝廉礼。

yòu hòu yí qí zi wèi yán shī jiào dú

又厚遗其子,为延师教读。

yán yú xué shǐ yú nián yóu pàn

言于学使,逾年游泮。

yì shǐ shì yuē hún cóng zhī jǐ jìng wàng sǐ yé

异史氏曰:“魂从知己竟忘死耶?

wén zhě yí zhī yú shēn xìn yān

闻者疑之,余深信焉。

tóng xīn qiàn nǚ zhì lí zhěn shàng zhī hún

同心倩女,至离枕上之魂;

qiān lǐ liáng péng yóu shi mèng zhōng zhī lù

千里良朋,犹识梦中之路。

ér kuàng jiǎn sī ying jī tǔ xué shì zhī xīn gān

而况茧丝蝇迹,吐学士之心肝;

liú shuǐ gāo shān tōng wǒ cáo zhī xìng mìng zhě zāi

流水高山,通我曹之性命者哉!

jiē hū

唉!

yù hé nán qī zāo féng bù ǒu

遇合难期,遭逢不偶。

xíng zōng luò luò duì yǐng zhǎng chóu

行踪落落,对影长愁;

ào gǔ lín lín sāo tóu zì ài

傲骨嶙嶙,搔头自爱。

tàn miàn mù zhī suān sè lái guǐ wù zhī yé yú

叹面目之酸涩,来鬼物之揶揄。

pín jū kāng liǎo zhī zhōng zé xū fà zhī tiáo tiáo kě chǒu

频居康了之中,则须发之条条可丑;

yī luò sūn shān zhī wài zé wén zhāng zhī chǔ chù jiē cī

一落孙山之外,则文章之处处皆疵。

gǔ jīn tòng kū zhī rén biàn hé wéi ěr

古今痛哭之人,卞和惟尔;

diān dǎo yì qún zhī wù bó lè yī shuí

颠倒逸群之物,伯乐伊谁?

bào cì yú huái sān nián miè zì cè shēn yǐ wàng sì hǎi wú jiā

抱刺于怀,三年灭字,侧身以望,四海无家。

rén shēng shì shàng zhǐ xū hé yǎn fàng bù yǐ tīng zào wù zhī dī áng ér yǐ

人生世上,只须合眼放步,以听造物之低昂而已。

tiān xià zhī áng cáng lún luò rú yè shēng zhě yì fù bù shǎo gù ān dé lìng wēi fù lái ér shēng sǐ cóng zhī yě zāi

天下之昂藏沦落如叶生者,亦复不少,顾安得令威复来而生死从之也哉?

ǎi

噫!

✦ You read 卷一·叶生

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.