dōu zhōng hóng dà yè qī zhū shì zī zhì pō jiā liǎng xiāng ài yuè
都中洪大业，妻朱氏，姿致颇佳，两相爱悦。
hòu hóng nà bì bǎo dài wèi qiè mào yuǎn xùn zhū ér hóng bì zhī
后洪纳婢宝带为妾，貌远逊朱，而洪嬖之。
zhū bù píng suì zhì fǎn mù
朱不平，遂致反目。
hóng suī bù gǎn gōng rán sù qiè suǒ rán yì pī qiè shū zhū
洪虽不敢公然宿妾所，然益劈妾，疏朱。
hòu xǐ jū yǔ bó shāng dí xìng wèi lín
后徙居，与帛商狄姓为邻。
dí qī héng niang xiān guò yuàn yè zhū
狄妻恒娘，先过院谒朱。
héng niang sān shí xǔ zī jǐn zhōng rén yán cí qīng qiàn
恒娘三十许，姿仅中人，言词轻倩。
zhū yuè zhī
朱悦之。
cì rì dá bài jiàn qí shì yì yǒu xiǎo qiè nián èr shí xǔ shén juān hǎo
次日答拜，见其室亦有小妾，年二十许，甚娟好。
lín jū jǐ bàn nián bìng bù wén qí gòu suì yī yǔ
邻居几半年，并不闻其诟谇一语；
ér dí dú zhōng ài héng niang fù shì zé xū wèi ér yǐ
而狄独锺爱恒娘，副室则虚位而已。
zhū yī rì wèn héng niang yuē yǔ xiàng wèi liáng rén zhī ài qiè wèi qí wèi qiè yě měi yù yì qī zhī míng hū zuò qiè
朱一日问恒娘曰：“予向谓良人之爱妾，为其为妾也，每欲易妻之名呼作妾。
jīn nǎi zhī bù rán
今乃知不然。
fū rén hé shù
夫人何术？
rú kě shòu yuàn běi miàn wèi dì zǐ
如可授，愿北面为弟子。
héng niang yuē xī
”恒娘曰：“嘻！
zi zé zì shū ér yóu nán zǐ hu
子则自疏，而尤男子乎？
zhāo xī ér xù guō zhī shì wèi cóng qū què qí lí zī shén ěr
朝夕而絮聒之，是为丛驱雀，其离滋甚耳！
qí guī yì zòng zhī jí nán zǐ zì lái wù nà yě
其归益纵之，即男子自来，勿纳也。
yī yuè hòu dāng zài wèi zi móu zhī
一月后当再为子谋之。
zhū cóng qí móu yì shì bǎo dài shǐ cóng zhàng fū qǐn
”朱从其谋，益饰宝带，使从丈夫寝。
hóng yī yǐn shí yì shǐ bǎo dài gòng zhī
洪一饮食，亦使宝带共之。
hóng shí yǐ zhōu xuán zhū zhū jù zhī yì lì yú shì gòng chēng zhū shì xián
洪时以周旋朱，朱拒之益力，于是共称朱氏贤。
rú shì yuè yú zhū wǎng jiàn héng niang héng niang xǐ yuē de zhī yǐ
如是月余朱往见恒娘，恒娘喜曰：“得之矣！
zi guī huǐ ruò zhuāng wù huá fú wù zhī zé gòu miàn bì lǚ zá jiā rén cāo zuò
子归毁若妆，勿华服，勿脂泽，垢面敝履，杂家人操作。
yī yuè hòu kě fù lái
一月后可复来。
zhū cóng zhī
”朱从之。
yī bì bǔ yī gù wèi bù jié qīng ér fǎng jì wài wú tā wèn
衣敝补衣，故为不洁清，而纺绩外无他问。
hóng lián zhī shǐ bǎo dài fēn qí láo
洪怜之，使宝带分其劳；
zhū bù shòu zhé huà qù zhī
朱不受，辄叱去之。
rú shì zhě yī yuè yòu wǎng jiàn héng niang
如是者一月，又往见恒娘。
héng niang yuē rú zǐ zhēn kě jiào yě
恒娘曰：“孺子真可教也！
hòu rì wéi shàng sì jié yù zhāo zǐ tà chūn yuán
后日为上巳节，欲招子踏春园。
zi dāng jǐn qù bì yī páo kù wà lǚ zhǎn rán yī xīn zǎo guò wǒ
子当尽去敝衣，袍裤袜履，崭然一新，早过我。
zhū yuē nuò
”朱曰：“诺。
zhì rì lǎn jìng xì yún qiān huáng yī rú héng niang jiào
”至日，揽镜细匀铅黄，一如恒娘教。
zhuāng jìng guò héng niang héng niang xǐ yuē kě yǐ
妆竟，过恒娘，恒娘喜曰：“可矣！
yòu dài huàn fèng jì guāng kě jiàn yǐng
”又代换凤髻，光可鉴影。
páo xiù bù hé shí zhì chāi qí xiàn gèng zuò zhī
袍袖不合时制，拆其线更作之；
wèi qí lǚ yàng zhuō gèng yú sì zhōng chū yè lǚ gòng chéng zhī qì jí lìng yì zhe
谓其履样拙，更于笥中出业履，共成之，讫，即令易着。
lín bié yǐn yǐ jiǔ zhǔ yuē guī qù yī jiàn nán zǐ jí zǎo bì hù qǐn qú lái kòu guān wù tīng yě
临别饮以酒，嘱曰：“归去一见男子，即早闭户寝，渠来叩关勿听也。
sān dù hū kě yí dù nà
三度呼可一度纳。
kǒu suǒ shé shǒu suǒ zú jiē lìn zhī
口索舌，手索足，皆吝之。
bàn yuè hòu dāng fù lái
半月后当复来。
zhū guī xuàn zhuāng jiàn hóng hóng shàng xià níng dì zhī huān xiào yì yú píng shí
”朱归，炫妆见洪，洪上下凝睇之，欢笑异于平时。
zhū shǎo huà yóu lǎn biàn zhī yí zuò qíng tài
朱少话游览，便支颐作情态；
rì wèi hūn jí qǐ rù fáng hé fēi mián yǐ
日未昏，即起入房，阖扉眠矣。
wèi jǐ hóng guǒ lái kuǎn guān zhū jiān wò bù qǐ hóng shǐ qù
未几洪果来款关，朱坚卧不起，洪始去。
cì xī fù rán
次夕复然。
míng rì hóng ràng zhī zhū yuē dú mián xí guàn bù kān fù rǎo
明日洪让之，朱曰：“独眠习惯，不堪复扰。
rì jì xi hóng rù guī zuò shǒu zhī
”日既西，洪入闺坐守之。
miè zhú dēng chuáng rú diào xīn fù chóu móu shén huan
灭烛登床，如调新妇，绸缪甚欢。
gèng wéi cì yè zhī yuē
更为次夜之约；
zhū bù kě zhǎng yǔ hóng yuē yǐ sān rì wèi lǜ
朱不可长，与洪约以三日为率。
bàn yuè xǔ fù yì héng niang héng niang hé mén yǔ yǔ yuē cóng cǐ kě yǐ shàn zhuān fáng yǐ
半月许复诣恒娘，恒娘阖门与语曰：“从此可以擅专房矣。
rán zi suī měi bù mèi yě
然子虽美，不媚也。
zi zhī zī yī mèi kě duó xī shī zhī chǒng kuàng xià zhě hu
子之姿，一媚可夺西施之宠，况下者乎！
yú shì shì shǐ mào yuē fēi yě
”于是试使貌，曰：“非也！
bìng zài wài zì
病在外眦。
shì shǐ xiào yòu yuē fēi yě
”试使笑，又曰：“非也！
bìng zài zuǒ yí
病在左颐。
nǎi yǐ qiū bō sòng jiāo yòu chǎn rán hù xī wēi lù shǐ zhū xiào zhī
”乃以秋波送娇，又冁然瓠犀微露，使朱效之。
fán shù shí zuò shǐ lüè de qí fǎng fú
凡数十作，始略得其仿佛。
héng niang yuē zi guī yǐ lǎn jìng ér xián xí zhī shù wú yú yǐ
恒娘曰：“子归矣，揽镜而娴习之，术无余矣。
zhì yú chuáng dì zhī jiān suí jī ér dòng zhī yīn suǒ hǎo ér tóu zhī cǐ fēi kě yǐ yán chuán zhě yě
至于床第之间，随机而动之，因所好而投之，此非可以言传者也。
zhū guī yī rú héng niang jiào
朱归，一如恒娘教。
hóng dà yuè xíng shén jù huò wéi kǒng jiàn jù
洪大悦，形神俱惑，惟恐见拒。
rì jiāng mù zé xiāng duì tiáo xiào kuǐ bù bù lí guī tà rì yǐ wéi cháng jìng bù néng tuī zhī shǐ qù
日将暮，则相对调笑，跬步不离闺闼，日以为常，竟不能推之使去。
zhū yì shàn yù bǎo dài měi fáng zhōng zhī yàn zhé hū yǔ gòng tà zuò
朱益善遇宝带，每房中之宴，辄呼与共榻坐；
ér hóng shì bǎo dài yì chǒu bù zhōng xí qiǎn qù zhī
而洪视宝带益丑，不终席，遣去之。
zhū zhuàn fu rù bǎo dài fáng jiōng bì zhī hóng zhōng yè wú suǒ zhān rǎn
朱赚夫入宝带房，扃闭之，洪终夜无所沾染。
yú shì bǎo dài hèn hóng duì rén zhé yuàn bàng
于是宝带恨洪，对人辄怨谤。
hóng yì yàn nù zhī jiàn shī biān chǔ
洪益厌怒之，渐施鞭楚。
bǎo dài fèn bù zì xiū tuō bì gòu lǚ tóu lèi péng bǎo gèng bù fù kě yán rén yǐ
宝带忿，不自修，拖敝垢履，头类蓬葆，更不复可言人矣。
héng xí yī rì wèi zhū yuē wǒ zhī shù hé jiā
恒媳一日谓朱曰：“我之术何加？
zhū yuē dào zé zhì miào
”朱曰：“道则至妙；
rán dì zǐ néng yóu zhī ér zhōng bù néng zhī zhī yě
然弟子能由之，而终不能知之也。
zòng zhī hé yě
纵之，何也？
yuē zi bù wén hu rén qíng yàn gù ér xǐ xīn zhòng nán ér qīng yì
”曰：“子不闻乎：人情厌故而喜新，重难而轻易？
zhàng fū zhī ài qiè fēi bì qí měi yě gān qí suǒ zhà huò ér xìng qí suǒ nán gòu yě
丈夫之爱妾，非必其美也，甘其所乍获，而幸其所难遘也。
zòng ér bǎo zhī zé zhēn cuò yì yàn kuàng lí gēng hu
纵而饱之，则珍错亦厌，况藜羹乎！
huǐ zhī ér fù xuàn zhī hé yě
”“毁之而复炫之，何也？
yuē zhì bù liú mù zé shì jiǔ bié
”曰：“置不留目，则似久别；
hū dǔ yàn zhuāng zé rú xīn zhì pì pín rén zhòu de liáng ròu zé shì tuō sù fēi wèi yǐ
忽睹艳妆，则如新至，譬贫人骤得梁肉，则视脱粟非味矣。
ér yòu bù yì yǔ zhī zé bǐ gù ér wǒ xīn bǐ yì ér wǒ nán cǐ jí zi yì qī wèi qiè zhī fǎ yě
而又不易与之，则彼故而我新，彼易而我难，此即子易妻为妾之法也。
zhū dà yuè suì wèi guī zhōng mì yǒu
”朱大悦，遂为闺中密友。
jī shù nián hū wèi zhū yuē wǒ liǎng rén qíng ruò yī tǐ zì dāng bù mèi shēng píng
积数年，忽谓朱曰：“我两人情若一体，自当不昧生平。
xiàng yù yán ér kǒng yí zhī yě
向欲言而恐疑之也；
xíng xiāng bié gǎn yǐ shí gào qiè nǎi hú yě
行相别，敢以实告：妾乃狐也。
yòu zāo jì mǔ zhī biàn yù qiè dōu zhōng
幼遭继母之变，鬻妾都中。
liáng rén yù wǒ hòu gù bù rěn jù jué liàn liàn yǐ zhì yú jīn
良人遇我厚，故不忍遽绝，恋恋以至于今。
péng rì lǎo fù shī jiě qiè wǎng xǐng jìn bù fù hái yǐ
朋日老父尸解，妾往省觐，不复还矣。
zhū bǎ shǒu xī xū
”朱把手唏嘘。
zǎo dàn wǎng shì zé jǔ jiā huáng hài héng niang yǐ yǎo
早旦往视，则举家惶骇，恒娘已杳。
yì shǐ shì yuē mǎi zhū zhě bù guì zhū ér guì dú xīn jiù yì nán zhī qíng qiān gǔ bù néng pò qí huò
异史氏曰：“买珠者不贵珠而贵椟：新旧易难之情，千古不能破其惑；
ér biàn zēng wèi ài zhī shù suì dé yǐ xíng hu qí jiān yǐ
而变憎为爱之术，遂得以行乎其间矣。
gǔ nìng chén shì jūn wù lìng jiàn rén wù shǐ kuī shū
古佞臣事君，勿令见人，勿使窥书。
nǎi zhī róng shēn gù chǒng jiē yǒu xīn chuán yě
乃知容身固宠，皆有心传也。