宋史 · 脱脱 · Chapter 96 of 496

志·卷四十九

PinyinModern Translation
Size

hé qú liù

◎河渠六

dōng nán zhū shuǐ shàng

○东南诸水上

kāi bǎo jiān yì zhēng jiāng nán

开宝间,议征江南。

zhào yòng jīng xi zhuǎn yùn shǐ li fú zhī cè fā hé zhōu dīng fū jí xiāng bīng fán shù wàn rén záo héng jiāng qú yú lì yáng lìng fú dū qí yì

诏用京西转运使李符之策,发和州丁夫及乡兵凡数万人,凿横江渠于历阳,令符督其役。

qú chéng yǐ tōng cáo yùn ér jūn yòng wú quē

渠成,以通漕运,而军用无阙。

bā nián zhī qióng zhōu li yì shàng yán zhōu nán wǔ lǐ yǒu dù líng táng kāi xiū qú yàn gài shuǐ tián sān bǎi yú qǐng jū mín lài zhī

八年,知琼州李易上言:"州南五里有度灵塘,开修渠堰,溉水田三百余顷,居民赖之。

chū chǔ zhōu běi shān yáng wān yóu xùn jí duō yǒu shěn nì zhī huàn

初,楚州北山阳湾尤迅急,多有沈溺之患。

yōng xī zhōng zhuǎn yùn shǐ liú pán yì kāi shā hé yǐ bì huái shuǐ zhī xiǎn wèi kè ér shòu dài

雍熙中,转运使刘蟠议开沙河,以避淮水之险,未克而受代。

qiáo wéi yuè jì zhī kāi hé zì chǔ zhōu zhì huái yīn fán liù shí lǐ zhōu xíng biàn zhī

乔维岳继之,开河自楚州至淮阴,凡六十里,舟行便之。

tiān xǐ yuán nián zhī shēng zhōu dīng wèi yán chéng běi yǒu hòu hú wǎng shí suì hàn shuǐ jié gěi wèi mín tián fán qī shí liù qǐng chū zū qián shù bǎi wàn yīn gài zhī lì suì fèi

天禧元年,知升州丁谓言:"城北有后湖,往时岁旱水竭,给为民田,凡七十六顷,出租钱数百万,荫溉之利遂废。

lìng yù gǎi tián chú zū jī jiù zhì fù zhì àn pàn shū wèi táng bēi yǐ chù shuǐ shǐ fù guō wú hàn suì guǎng zhí pǔ qiàn yǎng yú biē zòng pín mín yú cǎi

令欲改田除租,迹旧制,复治岸畔,疏为塘陂以畜水,使负郭无旱岁,广植浦芡,养鱼鳖,纵贫民渔采。

yòu míng zhōu qǐng miǎn háo chí jí cí xī yín xiàn bēi hú nián kè xǔ mín shè lì

"又明州请免濠池及慈溪、鄞县陂湖年课,许民射利。

zhào bìng cóng zhī

诏并从之。

èr nián jiāng huái fā yùn shǐ gǔ zōng yán zhū lù suì cáo zì zhēn yáng rù huái biàn lì yàn zhě wǔ liáng zài fán yú bāo xiè mín lì ba yú qiān wǎn guān sī chuán jiàn yóu cǐ sù huài

二年,江、淮发运使贾宗言:"诸路岁漕,自真、扬入淮、汴,历堰者五,粮载烦于剥卸,民力罢于牵挽,官私船舰,由此速坏。

jīn yì kāi yáng zhōu gǔ hé liáo chéng nán jiē yùn qú huǐ lóng zhōu xīn xīng zhū yú sān yàn záo jìn yàn cáo lù yǐ jūn shuǐ shì

今议开扬州古河,缭城南接运渠,毁龙舟、新兴、茱萸三堰,凿近堰漕路,以均水势。

suì shěng guān fèi shí shù wàn gōng lì shén hòu

岁省官费十数万,功利甚厚。

zhào tún tián láng zhōng liáng chu gé mén zhī hòu li jū zhōng àn shì yǐ wéi dāng rán

"诏屯田郎中梁楚、阁门祗候李居中按视,以为当然。

míng nián yì jì chéng ér shuǐ zhù xīn hé yǔ sān yàn píng cáo chuán wú zǔ gōng sī dà biàn

明年,役既成,而水注新河,与三堰平,漕船无阻,公私大便。

sì nián huái nán quàn nóng shǐ wáng guàn zhī dǎo hǎi zhōu shí tà yàn shuǐ rù lián shuǐ jūn gài mín tián

四年,淮南劝农使王贯之导海州石闼堰水入涟水军,溉民田;

zhī dìng yuǎn xiàn jiāng zé zhī jiāng yīn jūn cuī lì lǜ mín xiū fèi táng jùn gǔ gǎng yǐ guàn gāo yǎng zhī de

知定远县江泽、知江阴军崔立率民修废塘,浚古港,以灌高仰之地。

bìng cì zhào jiǎng yān

并赐诏奖焉。

shén zōng xī níng yuán nián shí yuè zhào kàng zhī cháng ān xiù zhī shān qīng cháng zhī wàng tíng sān yàn jiān hù shǐ chén bìng yǐ guǎn gàn hé táng xì xián cháng tóng suǒ shǔ lìng zuǒ xún shì xiū gù yǐ shí qǐ bì

神宗熙宁元年十月,诏:"杭之长安、秀之杉青、常之望亭三堰,监护使臣并以'管干河塘'系衔,常同所属令佐,巡视修固,以时启闭。

cóng dī jǔ liǎng zhè kāi xiū hé qú hú huái zhī qǐng yě

"从堤举两浙开修河渠胡淮之请也。

èr nián sān yuè jiǎ shēn xiān shì lìng mín zhān jiàn yì fèi lǚ chéng yàn yòu jí wàng tíng yàn zhì zhá ér bù yòng

二年三月甲申,先是,凌民瞻建议废吕城堰,又即望亭堰置闸而不用。

jí yīn jùn hé huī bài gǔ jīng hán shí zhá shí shí dá hé liú yì zǔ bǎi xìng láo bì zhì shì mín zhān děng biǎn jiàng yǒu chà

及因浚河,隳败古泾函、石闸、石〈石达〉,河流益阻,百姓劳弊,至是,民瞻等贬降有差。

liù nián wǔ yuè háng zhōu yú qián xiàn lìng jiá dǎn yán sū zhōu huán hú de bēi duō shuǐ yán hǎi de gāo duō hàn gù gǔ rén zhì shuǐ zhī jī zòng zé yǒu pǔ héng zé yǒu táng yòu yǒu mén yàn jīng lì ér qí bù zhī

六年五月,杭州于潜县令郏亶言:"苏州环湖地卑多水,沿海地高多旱,故古人治水之迹,纵则有浦,横则有塘,又有门堰、泾沥而棋布之。

jīn zǒng èr bǎi liù shí yú suǒ

今总二百六十余所。

yù lüè xún gǔ rén zhī fǎ qī lǐ wèi yī zòng pǔ shí lǐ wèi yī héng táng yòu yīn chū tǔ yǐ wéi dī àn dù yòng fu èr shí wàn

欲略循古人之法,七里为一纵浦,十里为一横塘,又因出土,以为堤岸,度用夫二十万。

shuǐ zhì gāo tián hàn zhì xià zé bù guò sān nián sū zhī tián bì zhì yǐ

水治高田,旱治下泽,不过三年,苏之田毕治矣。

shí yī yuè mìng dǎn xīng xiū shuǐ lì

"十一月,命亶兴修水利。

rán cuò zhì guāi fāng mín duō chóu yuàn jǐn jí yī nián suì ba liǎng zhè gōng yì

然措置乖方,民多愁怨,仅及一年,遂罢两浙工役。

yòu shù yuè zhōng shū jiǎn zhèng shěn kuò fù yán zhè xi jīng bāng qiǎn hé dāng jùn

又数月,中书检正沈括复言:"浙西泾浜浅涸,当浚;

zhè dōng dī fáng chuān dú yīn mò dāng xiū

浙东堤防川渎堙没,当修。

qǐng xià sī nóng dài mín mù yì

请下司农贷缗募役。

cóng zhī réng mìng kuò xiāng dù liǎng zhè shuǐ lì

"从之,仍命括相度两浙水利。

jiǔ nián zhēng yuè rén wǔ

九年正月壬午,

liú jǐn yán yáng zhōu jiāng dū xiàn gǔ yán hé gāo yóu xiàn chén gōng táng děng hú tiān cháng xiàn bái mǎ táng pèi táng chǔ zhōu bǎo yìng xiàn ní gǎng shè mǎ gǎng shān yáng xiàn dù táng gōu lóng xīng pǔ huái yīn xiàn qīng zhōu jiàn sù zhōu hóng xiàn wàn ān hú xiǎo hé shòu zhōu ān fēng xiàn què pí děng

刘瑾言:"扬州江都县古盐河、高邮县陈公塘等湖、天长县白马塘沛塘、楚州宝应县泥港射马港、山阳县渡塘沟龙兴浦、淮阴县青州涧、宿州虹县万安湖小河、寿州安丰县芍陂等,

kě xìng zhì

可兴置,

yù lìng zhú lù zhuǎn yùn sī xuǎn guān fù àn

欲令逐路转运司选官复按。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

yuán fēng wǔ nián jiǔ yuè huái nán jiān sī yán shū zhōu jìn chéng yǒu dà zé chū qián shān zhù běi mén wài

元丰五年九月,淮南监司言:"舒州近城有大泽,出灊山,注北门外。

bǐ zhě bào shuǐ piào jū mín zhī zhōu yáng xī yuán zhù hàn shuǐ dī qiān yī bǎi wǔ shí zhàng zhì xiè shuǐ dǒu mén èr suì miǎn yín liáo rù chéng zhī huàn

比者,暴水漂居民,知州杨希元筑捍水堤千一百五十丈,置泄水斗门二,遂免淫潦入城之患。

bìng xǐ shū jiǎng yù

"并玺书奖谕。

liù nián zhēng yuè wù chén kāi guī shān yùn hé èr yuè yǐ wèi gào chéng zhǎng wǔ shí qī lǐ kuò shí wǔ zhàng shēn yī zhàng wǔ chǐ

六年正月戊辰,开龟山运河,二月乙未告成,长五十七里,阔十五丈,深一丈五尺。

chū fā yùn shǐ xǔ yuán zì huái yīn kāi xīn hé shǔ zhī hóng zé bì cháng huái zhī xiǎn fán sì shí jiǔ lǐ

初,发运使许元自淮阴开新河,属之洪泽,避长淮之险,凡四十九里。

jiǔ ér qiǎn sè xī níng sì nián pí gōng bì qǐng fù jùn zhì qǐ shí yī yuè rén yín jǐn míng nián zhēng yuè dīng yǒu ér bì rén biàn zhī

久而浅涩,熙宁四年,皮公弼请复浚治,起十一月壬寅,尽明年正月丁酉而毕,人便之。

zhì shì fā yùn shǐ luō zhěng fù yù zì hóng zé ér shàng záo guī shān lǐ hé yǐ dá yú huái dì shēn rán zhī

至是,发运使罗拯复欲自洪泽而上,凿龟山里河以达于淮,帝深然之。

huì fā yùn shǐ jiǎng zhī qí rù duì jiàn yán shàng yǒu qīng biàn xià yǒu hóng zé ér fēng làng zhī xiǎn zhǐ bǎi lǐ huái ěr suì ruò gōng sī zhī zài bù kě jì

会发运使蒋之奇入对,建言:"上有清汴,下有洪泽,而风浪之险止百里淮,迩岁溺公私之载不可计。

fán zhū dào zhuǎn shū shè hú xíng jiāng yǐ shù qiān lǐ ér fù bài yú cǐ bǎi lǐ jiān liáng wèi kě xī

凡诸道转输,涉湖行江,已数千里,而覆败于此百里间,良为可惜。

yi zì guī shān shé pǔ xià shǔ hóng zé záo zuǒ lèi wéi fù hé qǔ huái wèi yuán bù zhì yàn zhá kě miǎn fēng tāo fù nì zhī huàn

宜自龟山蛇浦下属洪泽,凿左肋为复河,取淮为源,不置堰闸,可免风涛覆溺之患。

dì qiǎn dōu shuǐ jiān chéng chén yòu fu jīng dù

"帝遣都水监丞陈祐甫经度。

yòu fu yán wǎng nián tián fěi rèn huái nán tí xíng cháng yán kāi hé zhī lì

祐甫言:"往年田棐任淮南提刑,尝言开河之利。

qí hòu huái yīn zhì hóng zé jìng kāi xīn hé dú hóng zé yǐ shàng wèi kè xìng yì

其后淮阴至洪泽,竟开新河,独洪泽以上,未克兴役。

jīn jì bù yòng zhá xù shuǐ wéi suí huái miàn gāo xià kāi shēn hé dǐ yǐn huái tōng liú xíng shì wèi biàn

今既不用闸蓄水,惟随淮面高下,开深河底,引淮通流,形势为便。

dàn gōng fèi hào dà

但工费浩大。

dì yuē fèi suī dà lì yì bó yǐ

"帝曰:"费虽大,利亦博矣。

yòu fu yuē yì shí huái zhōng suì shī bǎi qī shí sōu

"祐甫曰:"异时,淮中岁失百七十艘。

ruò juān shù nián suǒ sǔn zhī fèi zú jì cǐ yì

若捐数年所损之费,足济此役。

dì yuē sǔn fèi shàng xiǎo rú rén mìng hé

"帝曰:"损费尚小,如人命何。

nǎi diào fu shí wàn kāi zhì jì chéng mìng zhī qí zhuàn jì kè shí guī shān hòu zhì jiàn zhōng jìng guó chū zhī qí tóng zhī shū mì yuàn zòu huái shuǐ jìn yín chōng shuā dī àn jiàn chéng diàn quē qǐng xià fā yùn sī jí shí xiū zhù

"乃调夫十万开治,既成,命之奇撰记,刻石龟山,后至建中靖国初,之奇同知枢密院,奏:"淮水浸淫,冲刷堤岸,渐成垫缺,请下发运司及时修筑。

zì shì suì yǐ wéi cháng

"自是,岁以为常。

shì nián jiāng zuò jiān zhǔ bù li shí yán dǐng lǐ děng zhōu yi kāi gōu xù zhì dǒu mén yǐ biàn mín tián

是年,将作监主簿李湜言:"鼎、澧等州,宜开沟洫,置斗门,以便民田。

zhào cuò zhì yǐ wén

"诏措置以闻。

qī nián shí yuè jùn zhēn chu yùn hé

七年十月,浚真、楚运河。

zhé zōng yuán yòu sì nián zhī rùn zhōu lín xī zòu fù lǚ chéng yàn zhì shàng xià zhá yǐ shí qǐ bì

哲宗元祐四年,知润州林希奏复吕城堰,置上下闸,以时启闭。

qí hòu jīng kǒu guā zhōu bēn niú jiē zhì zhá

其后,京口、瓜州、奔牛皆置闸。

shì suì zhī háng zhōu sū shì jùn mǎo shān yán qiáo èr hé fēn shòu jiāng cháo jí xī hú shuǐ zào yàn zhá yǐ shí qǐ bì

是岁,知杭州苏轼浚茆山、盐桥二河,分受江潮及西湖水,造堰闸,以时启闭。

chū kàng jìn hǎi huàn shuǐ quán xián kǔ táng cì shǐ li mì shǐ dǎo xī hú zuò liù jǐng mín yǐ zú yòng

初,杭近海,患水泉咸苦,唐刺史李泌始导西湖,作六井,民以足用。

jí bái jū yì fù jùn xī hú yǐn shuǐ rù yùn hé fù yǐn gài tián qiān qǐng

及白居易复浚西湖,引水入运河,复引溉田千顷。

hú shuǐ duō fēng zì táng jí qián shì hòu fèi ér bù lǐ

湖水多葑,自唐及钱氏后废而不理。

zhì shì fēng jī èr shí wǔ wàn yú zhàng ér shuǐ wú jǐ

至是,葑积二十五万余丈,而水无几。

yùn hé shī hú shuǐ zhī lì qǔ gěi yú jiāng cháo cháo shuǐ yū hé fàn yì huán huì sān nián yī jùn wéi shì jǐng dà huàn gù liù jǐng yì jǐ fèi

运河失湖水之利,取给于江潮,潮水淤河,泛溢阛阓,三年一浚,为市井大患,故六井亦几废。

shì jì jùn èr hé fù yǐ yú lì quán liù jǐng mín huò qí lì

轼既浚二河,复以余力全六井,民获其利。

shí èr yuè jīng dōng zhuǎn yùn sī yán qīng hé yǔ jiāng zhè huái nán zhū lù xiāng tōng yīn xú zhōu lǚ liáng bǎi bù liǎng hóng tuān qiǎn xiǎn è duō huài zhōu jí yóu shì shuǐ shǒu niú lǘ shou qiān hù pán bō rén děng yāo zǔ bǎi duān shāng gǔ bù xíng

十二月,京东转运司言:"清河与江、浙、淮南诸路相通,因徐州吕梁、百步两洪湍浅险恶,多坏舟楫,由是水手、牛驴、扌牵户、盘剥人等,邀阻百端,商贾不行。

cháo tíng yǐ wěi qí zhōu tōng pàn téng xī jìng zhī cháng zhōu jìn líng xiàn zhào sǒng dù dì shì chuān záo

朝廷已委齐州通判滕希靖、知常州晋陵县赵竦度地势穿凿。

jīn ruò kāi xiū yuè hé shí dī shàng xià zhì zhá yǐ shí kāi bì tōng fàng zhōu chuán shí wèi cháng lì

今若开修月河石堤,上下置闸,以时开闭,通放舟船,实为长利。

qǐ qiǎn shǐ jiān dū xīng xiū

乞遣使监督兴修。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

shào shèng èr nián zhào wǔ jìn dān yáng dān tú xiàn jiè yán hé dī àn jí shí shí dá shí mù gōu bìng wěi lìng zuǒ jiǎn chá xiū hù quàn yòu shí lì rén hù xiū qì

绍圣二年,诏"武进、丹阳、丹徒县界沿河堤岸及石〈石达〉、石木沟,并委令佐检察修护,劝诱食利人户修葺。

rèn mǎn jī qí qín duò ér shǎng fá zhī

任满,稽其勤惰而赏罚之。

cóng gōng bù zhī qǐng yě

"从工部之请也。

sì nián sì yuè shuǐ bù yuán wài láng zhào sǒng qǐng jùn shí bā lǐ hé lìng gǔ zhòng mín xiāng dù lǚ liáng bǎi bù hóng tiān yí shuǐ mó

四年四月,水部员外郎赵竦请浚十八里河,令贾种民相度吕梁、百步洪,添移水磨。

zhào fā yùn bìng zhuǎn yùn sī tóng shì lì hài yǐ wén

诏发运并转运司同视利害以闻。

yuán fú yuán nián zhēng yuè zhī rùn zhōu wáng yù jiàn yán lǚ chéng zhá cháng yi dān shuǐ rù yù guàn zhù zhá shēn yǐ jì zhōu

元符元年正月,知润州王悆建言:"吕城闸常宜单水入澳,灌注闸身以济舟。

ruò zhōu tà zhì ér lì bù gěi xǔ liàng chà qiān jià bīng zú bìng lì wèi zhī

若舟沓至而力不给,许量差牵驾兵卒,并力为之。

jiān guān rèn mǎn shuǐ wú zǒu xiè zhě shǎng shuǐ wèi yìng ér zhé kāi zhá zhě fá shǒu èr lìng zuǒ cháng jué chá zhī

监官任满,水无走泄者赏,水未应而辄开闸者罚,守贰、令佐,常觉察之。

zhào kě

"诏可。

sān yuè jiǎ yín gōng bù yán huái nán kāi hé suǒ kāi xiū chǔ zhōu zhī jiā hé dǎo lián shuǐ yǔ huái tōng

三月甲寅,工部言:"淮南开河所开修楚州支家河,导涟水与淮通。

cì míng tōng lián hé

"赐名通涟河。

èr nián rùn jiǔ yuè rùn zhōu jīng kǒu cháng zhōu bēn niú yù zhá bì gōng

二年闰九月,润州京口、常州奔牛澳闸毕工。

xiān shì liǎng zhè zhuǎn yùn pàn guān céng xiào yùn xiàn yù zhá lì hài yīn mìng xiào yùn tí jǔ xīng xiū réng xiāng dù lì qǐ bì rì xiàn zhī fǎ

先是,两浙转运判官曾孝蕴献澳闸利害,因命孝蕴提举兴修,仍相度立启闭日限之法。

sān nián èr yuè zhào sū hú xiù zhōu fán kāi zhì yùn hé gǎng pǔ gōu dú xiū lěi dī àn kāi zhì dǒu mén shuǐ yàn děng xǔ yì kāi jiāng bīng zú

三年二月,诏:"苏、湖、秀州,凡开治运河、港浦、沟渎,修垒堤岸,开置斗门、水堰等,许役开江兵卒。

huī zōng chóng níng yuán nián shí èr yuè zhì tí jǔ huái zhè yù zhá sī guān yī yuán zhǎng háng zhōu zhì yáng zhōu guā zhōu yù zhá fán cháng rùn kàng xiù yáng zhōu xīn jiù děng zhá tōng zhì zhī

徽宗崇宁元年十二月,置提举淮、浙澳闸司官一员,掌杭州至扬州瓜洲澳闸,凡常、润、杭、秀、扬州新旧等闸,通治之。

chóng níng èr nián chū tōng zhí láng chén zhòng fāng bié yì jùn wú sōng jiāng zì dà tōng pǔ rù hǎi jì gōng èr bǎi èr shí èr wàn qī qiān yǒu qí wèi mín qián liáng hú shí bā wàn sān qiān liù bǎi qǐ zhì gàn dāng guān shí yuán

崇宁二年初,通直郎陈仲方别议浚吴松江,自大通浦入海,计工二百二十二万七千有奇,为缗钱、粮斛十八万三千六百,乞置干当官十员。

cháo tíng xià liǎng zhè jiān sī xiáng yì jiān sī yǐ wéi kě xíng

朝廷下两浙监司详议,监司以为可行。

shí yòu kāi qīng lóng jiāng yì fū bù shèng qí láo ér tí jǔ cháng píng xú què wèi sān zhōu kāi jiāng bīng zú qiān sì bǎi rén shǐ chén èr rén qǐng jiù lìng hù chá yǐ kāi zhī jiāng yù cháo shā yū diàn suí jí kāi táo

时又开青龙江,役夫不胜其劳,而提举常平徐确谓:"三州开江兵卒千四百人,使臣二人,请就令护察已开之江,遇潮沙淤淀,随即开淘;

ruò tā yì zhě yǐ wéi zhì lùn

若他役者,以违制论。

què yǔ jiān sī wǎng wǎng bèi shǎng rén yǐ wéi làn

"确与监司往往被赏,人以为滥。

shí èr yuè zhào huái nán kāi xiū yù míng hé zì zhēn zhōu xuān huà zhèn jiāng kǒu zhì sì zhōu huái hé kǒu wǔ nián bì gōng

十二月,诏淮南开修遇明河,自真州宣化镇江口至泗州淮河口,五年毕工。

míng nián sān yuè zhào yuē zuó èr zhè shuǐ zāi wěi guān diào fu kāi jiāng ér zǒng lǐng wú fǎ yì rén bào lù yǐn shí shī suǒ jí bìng sǐ wáng zhě zhòng

明年三月,诏曰:"昨二浙水灾,委官调夫开江,而总领无法,役人暴露,饮食失所,疾病死亡者众。

shuǐ réng wéi hài wèi cháng jiū shí àn zuì fǎn méng tuī shǎng hé yǐ yàn sāi bǎi xìng yuàn zī

水仍为害,未尝究实按罪,反蒙推赏,何以厌塞百姓怨咨。

nǎi xià běn lù tí xíng sī tǐ liàng

"乃下本路提刑司体量。

tí xíng sī yán kāi jùn wú sōng qīng lóng jiāng yì fū wǔ wàn sǐ zhě qiān yī bǎi liù shí èr rén fèi qián mǐ shí liù wàn jiǔ qiān sān bǎi sì shí yī guàn shí jī shuǐ zhì jīn wèi tuì

提刑司言:"开浚吴松、青龙江,役夫五万,死者千一百六十二人,费钱米十六万九千三百四十一贯石,积水至今未退。

yú shì yuán xiāng dù guān zhuǎn yùn fù shǐ liú hé děng jiē zuò biǎn jiàng

"于是元相度官转运副使刘何等皆坐贬降。

sì nián zhēng yuè yǐ cāng bù yuán wài láng chén yán sì tí jǔ kāi xiū qīng cǎo dòng tíng zhí hé

四年正月,以仓部员外郎沈延嗣提举开修青草、洞庭直河。

dà guān yuán nián wǔ yuè zhōng shū shè rén xǔ guāng níng zòu chén xiàng zài gū sū biàn xún mín lì jiē wèi yù qù shuǐ huàn mò ruò kāi jiāng jùn pǔ

大观元年五月,中书舍人许光凝奏:"臣向在姑苏,遍询民吏,皆谓欲去水患,莫若开江浚浦。

gài tài hú zài zhū jùn jiān bì dǎo zhī hǎi rán hòu shuǐ yǒu suǒ guī

盖太湖在诸郡间,必导之海然后水有所归。

zì tài hú jù hǎi yǒu sān jiāng yǒu zhū pǔ néng shū dí jiāng pǔ chú shuǐ huàn yóu fǎn zhǎng ěr

自太湖距海,有三江,有诸浦,能疏涤江、浦,除水患犹反掌耳。

jīn jìng nèi jī shuǐ shì qù suì sǔn èr chǐ shì qián suì sǔn sì chǐ liáng yóu chū kāi wú sōng jiāng jì jùn bā pǔ zhī lì yě

今境内积水,视去岁损二尺,视前岁损四尺,良由初开吴松江,继浚八浦之力也。

wú rén wèi kāi yī jiāng yǒu yī jiāng zhī lì jùn yī pǔ yǒu yī pǔ zhī lì

吴人谓开一江有一江之利,浚一浦有一浦之利。

yuàn wěi běn lù jiān sī yǔ ān xiǎo shuǐ shì jīng qiáng zhī lì biàn yì jiāng pǔ xiáng jiū lì hài jiǎ yǐ suì yuè xiān wèi zhī bèi

愿委本路监司,与谙晓水势精强之吏,遍诣江、浦,详究利害,假以岁月,先为之备。

rán hòu xìng fū diào yì kě shǐ gōng wú fèi cái ér suì gōng cháng zú

然后兴夫调役,可使公无费财,而岁供常足;

rén bù gào láo ér mín shí bù kuì shì yī jǔ ér huò wàn shì zhī lì yě

人不告劳,而民食不匮,是一举而获万世之利也。

zhào wú zé rén xiāng dù yǐ wén kāi jiāng zhī yì fù xīng yǐ

"诏吴择仁相度以闻,开江之议复兴矣。

shí yī yuè zhào yuē yǔ gòng sān jiāng jì dǎo zhèn zé dǐ dìng

十一月,诏曰:"《禹贡》:'三江既导,震泽底定。

jīn sān jiāng zhī míng jì shī qí suǒ shuǐ bù qū hǎi gù sū hú bèi huàn

'今三江之名,既失其所,水不趋海,故苏、湖被患。

qí wěi běn lù jiān sī xuǎn zé néng chén jiǎn àn gǔ jì xún dǎo shǐ zhī qū xià bìng xiāng dù wéi àn yǐ wén

其委本路监司,选择能臣,检按古迹,循导使之趋下,并相度圩岸以闻。

yú shì fù zhào chén zhòng fāng wèi fā yùn sī shǔ guān zài xiāng dù sū zhōu jī shuǐ

"于是复诏陈仲方为发运司属官,再相度苏州积水。

èr nián bā yuè zhào cháng rùn suì hàn hé qiǎn liú zhì yùn chuán jiān sī dū zé jùn zhì

二年八月,诏:"常、润岁旱河浅,留滞运船,监司督责浚治。

sān nián liǎng zhè jiān sī yán chéng zhào àn gǔ jì dǎo jī shuǐ jīn qǐng kāi táo wú sōng jiāng fù zhì shí èr zhá

"三年,两浙监司言:"承诏案古迹,导积水,今请开淘吴松江,复置十二闸。

qí yú pǔ zhá gōu gǎng yùn hé zhī lèi yǐ cì zēng xiū

其余浦闸、沟港、运河之类,以次增修。

ruò tián bèi shuǐ wéi quàn mín zì xíng xiū zhì

若田被水围,劝民自行修治。

zhāng xià gōng bù gōng bù wèi jīn suǒ jù sān jiāng huò fēi yǔ jì

"章下工部,工部谓:"今所具三江,或非禹迹;

yòu wú sōng jiāng sǎn màn bù kě kāi táo xiè shuǐ

又吴松江散漫,不可开淘泄水。

suì mìng zhū sī zài xiāng dù yǐ wén

"遂命诸司再相度以闻。

sì nián bā yuè chén liáo yán yǒu sī yǐ liàn hú cì máo shān dào guàn yuán rùn zhōu tián duō gāo yǎng jí yùn qú jiā gāng shuǐ qiǎn yì hé lài hú yǐ jì qǐng bié yòng tiān huāng jiāng zhǎng shā tián cì zhī réng lìng tí jǔ cháng píng guān kǎo qiú qián rén guī huà xiū zhù

四年八月,臣僚言:"有司以练湖赐茅山道观,缘润州田多高仰,及运渠、夹冈水浅易涸,赖湖以济,请别用天荒江涨沙田赐之,仍令提举常平官考求前人规画修筑。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

shí yuè hù bù yán qǐ rú liǎng zhè cháng píng sī zòu zhuān wěi shǒu lìng jí gǔ zhū shuǐ zhī de lì dī fáng zhī xiàn bǐ gōng sī wú de qīn zhàn

十月,户部言:"乞如两浙常平司奏,专委守、令籍古潴水之地,立堤防之限,俾公私毋得侵占。

fán mín tián bù jìn shuǐ zhě lüè fǎng zhōu guān suì rén dào rén gōu fáng zhī zhì shǐ hé zhòng lì ér wèi zhī

凡民田不近水者,略仿《周官》遂人、稻人沟防之制,使合众力而为之。

zhào kě

"诏可。

zhèng hé yuán nián zhī chén zhōu huò duān you yán chén de wū xià jiǔ yǔ zé jī lǎo hài jia

政和元年,知陈州霍端友言:"陈地污下,久雨则积潦害稼。

bǐ shū xīn hé bā bǎi lǐ ér qù huái shàng yuǎn shuǐ bù shí xiè

比疏新河八百里,而去淮尚远,水不时泄。

qǐng yì kāi èr bǎi lǐ qǐ xī huá xún wǎn qiū rù xiàng chéng yǐ dá yú huái

请益开二百里,起西华,循宛丘,入项城,以达于淮。

cóng zhī

"从之

zhèng hé yuán nián shí yuè zhào sū hú xiù sān zhōu zhì shuǐ chuàng lì wéi àn qí gōng fèi xǔ gěi yuè zhōu jiàn hú zū fù

政和元年十月,诏苏、湖、秀三州治水,创立圩岸,其工费许给越州鉴湖租赋。

yǐ ér shēng sū zhōu wèi píng jiāng fǔ rùn zhōu wèi zhèn jiāng fǔ

已而升苏州为平江府,润州为镇江府。

èr nián qī yuè bīng bù shàng shū zhāng gé yán chén zuó shǒu háng zhōu wén qián táng jiāng zì yuán fēng liù nián fàn yì zhī hòu cháo xùn wǎng lái lǜ wú nìng suì

二年七月,兵部尚书张阁言:"臣昨守杭州,闻钱塘江自元丰六年泛溢之后,潮讯往来,率无宁岁。

ér bǐ nián shuǐ shì shāo gǎi zì hǎi mén guò zhě shān jí huí báo yán mén bái shí yí dài běi àn huài mín tián jí yán tíng jiān dì dōng xī sān shí yú lǐ nán běi èr shí yú lǐ

而比年水势稍改,自海门过赭山,即回薄岩门、白石一带北岸,坏民田及盐亭、监地,东西三十余里,南北二十余里。

jiāng dōng jù rén hé jiān zhǐ jí sān lǐ běi qù chì àn tóng wǎ kǒu èr shí lǐ

江东距仁和监止及三里,北趣赤岸〈同瓦〉口二十里。

yùn hé zhèng chū lín píng xià táng xi rù sū xiù ruò shī zhàng yù kǒng tā rì shù shí lǐ gāo yú píng lù jiē kuì yú jiāng xià táng tián lú mò néng zì bǎo yùn hé zhōng jué yǒu hài cáo yùn

运河正出临平下塘,西入苏、秀,若失障御,恐他日数十里膏腴平陆,皆溃于江,下塘田庐,莫能自保,运河中绝,有害漕运。

zhào jí xiū zhù zhī

"诏亟修筑之。

sì nián èr yuè gōng bù yán qián tài píng zhōu pàn guān lú zōng yuán qǐng kāi xiū zì jiāng zhōu zhì zhēn zhōu gǔ lái hé dào yān sè zhě fán qī chù yǐ chéng yùn hé rù zhè xi yī bǎi wǔ shí lǐ kě bì yī qiān liù bǎi lǐ dà jiāng fēng tāo zhī huàn

四年二月,工部言:"前太平州判官卢宗原请开修自江州至真州古来河道湮塞者凡七处,以成运河,入浙西一百五十里,可避一千六百里大江风涛之患;

yòu kě jiù tǔ xīng zhù zì gǔ jiāng shuǐ jìn mò gāo yú tián zì sān bǎi qǐng zhì wàn qǐng zhě fán jiǔ suǒ jì sì wàn èr qiān yú qǐng qí sān bǎi qǐng yǐ xià zhě yòu guò zhī

又可就土兴筑自古江水浸没膏腴田,自三百顷至万顷者凡九所,计四万二千余顷,其三百顷以下者又过之。

qǐ yī zōng yuán rèn tài píng zhōu pàn guān rì yǐ xìng zhèng hé wéi tián lì zhào rén hù zì bèi cái lì xīng xiū

乞依宗原任太平州判官日已兴政和圩田例,召人户自备财力兴修。

zhào chén lín děng xiāng dù cuò zhì

"诏沈𬭸等相度措置。

liù nián rùn zhēng yuè zhī háng zhōu li yǎn yán tāng cūn yán mén bái shí děng chù bìng qián táng jiāng tōng dà hǎi rì shòu liǎng cháo jiàn zhì qīn niè

六年闰正月,知杭州李偃言:"汤村、岩门、白石等处并钱塘江通大海,日受两潮,渐至侵啮。

qǐ yī liù hé sì àn yòng shí qì dié

乞依六和寺岸,用石砌叠。

nǎi mìng liú jì jì xiū zhì

"乃命刘既济修治。

bā yuè zhào zhèn jiāng fǔ bàng lín dà jiāng wú gǎng ào yǐ róng zhōu jí sān nián jiān fù nì wǔ bǎi yú sōu

八月,诏:"镇江府傍临大江,无港澳以容舟檝,三年间覆溺五百余艘。

wén xi yǒu jiù hé kě bì fēng tāo suì jiǔ yān fèi yi lìng fā yùn sī jùn zhì

闻西有旧河,可避风涛,岁久湮废,宜令发运司浚治。

shì nián zhào yuē wén píng jiāng sān shí liù pǔ nèi zì xī zhì zhá suí cháo qǐ bì suì jiǔ yīn sāi zhì jī shuǐ wéi huàn

是年,诏曰:"闻平江三十六浦内,自昔置闸,随潮启闭,岁久堙塞,致积水为患。

qí lìng shǒu chén zhuāng huī zhuān wěi hù cáo zhào lín jiǎng jiū lì hài dǎo guī jiāng hǎi yī jiù zhì zhá

其令守臣庄徽专委户曹赵霖讲究利害,导归江海,依旧置闸。

yú shì fā yùn fù shǐ yīng ān dào yán fán gǎng pǔ fēi yào qiè zhě jiē kě xú yì

"于是,发运副使应安道言:"凡港浦非要切者,皆可徐议。

wéi dāng xiān kāi kūn shān xiàn jiè qiàn jīng táng děng liù suǒ

惟当先开昆山县界茜泾塘等六所;

xiù zhī huá tíng xiàn yù bìng xún gǔ fǎ jǐn qù zhū yàn gè zhì xiǎo dǒu mén

秀之华亭县,欲并循古法,尽去诸堰,各置小斗门;

cháng zhōu zhèn jiāng fǔ wàng tíng zhèn réng jiù zhì zhá

常州、镇江府、望亭镇,仍旧置闸。

bā yuè zhào hù cáo zhào lín xiāng dù yì xìng ér liǎng zhè rǎo shén

"八月,诏户曹赵霖相度役兴,而两浙扰甚。

qī nián sì yuè jǐ wèi shàng shū shěng yán lú zōng yuán jùn jiāng lǜ chéng sāo rǎo

七年四月己未,尚书省言:"卢宗原浚江,虑成搔扰。

zhào quán ba qí yì zhào lín bié yǔ chāi qiǎn

"诏权罢其役,赵霖别与差遣。

zhòng hé yuán nián èr yuè qián fā yùn fù shǐ liǔ tíng jùn yán zhēn yáng chu sì gāo yóu yùn hé dī àn jiù yǒu dǒu mén shuǐ zhá děng qī shí jiǔ zuò xiàn zé shuǐ shì cháng de qí píng bǐ duō sǔn huài

重和元年二月,前发运副使柳庭俊言:"真扬楚泗、高邮运河堤岸,旧有斗门水闸等七十九座,限则水势,常得其平,比多损坏。

zhào jiǎn jì xiū fù

"诏检计修复。

liù yuè zhào liǎng zhè lín yǔ jī shuǐ duō jìn mín tián píng jiāng yóu shén yóu wèi jùn gǎng pǔ gù yě

六月,诏:"两浙霖雨,积水多浸民田,平江尤甚,由未浚港浦故也。

qí fù yǐ zhào lín wèi tí jǔ cháng píng cuò zhì jiù hù mín tián zhèn xù rén hù wú lìng liú yí shī suǒ

其复以赵霖为提举常平,措置救护民田,振恤人户,毋令流移失所。

bā yuè zhào jiā lín zhí mì gé

"八月,诏加霖直秘阁。

xuān hé yuán nián èr yuè chén liáo yán jiāng huái jīng hàn jiān huāng jí mí wàng lǜ gǔ rén yī mǔ shí zhōng zhī de qí dī è shuǐ mén gōu huì zhī jī yóu cún

宣和元年二月,臣僚言:"江、淮、荆、汉间,荒瘠弥望,率古人一亩十钟之地,其堤阏、水门、沟浍之迹犹存。

jìn jiàng zhōu mín lǚ píng děng yì yù shǐ tái su qǐ kāi jùn xī níng jiù qú yǐ guǎng jìn guàn yuàn jiā shuì yī děng

近绛州民吕平等诣御史台诉,乞开浚熙宁旧渠,以广浸灌,愿加税一等。

zé shì jìn shì bēi chí zhī lì qiě fèi yǐ hé xiá fù gǔ zāi

则是近世陂池之利且废矣,何暇复古哉。

yuàn zhào cháng píng guān yǒu xīng xiū shuǐ lì gōng xiào míng bái zhě jí yǐ míng wén tè yǔ bāo chú yǐ lì néng zhě

愿诏常平官,有兴修水利功效明白者,亟以名闻,特与褒除,以励能者。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

bā yuè tí jǔ zhuān qiē cuò zhì shuǐ lì nóng tián suǒ zòu zhè xi zhū xiàn gè yǒu bēi hú gōu gǎng jīng bāng hú luò zì lái xù shuǐ guàn gài jí tōng zhōu jí wàng lìng dǎ liang guān àn qí dì míng zhàng chǐ sì zhì bìng juān zhī shí

八月,提举专切措置水利农田所奏:"浙西诸县各有陂湖、沟港、泾浜、湖泺,自来蓄水灌溉,及通舟楫,望令打量官按其地名、丈尺、四至,并镌之石。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

sān yuè zhào lín zuò zēng xiū shuǐ lì bù dàng jiàng liǎng guān

三月,赵霖坐增修水利不当,降两官。

liù yuè zhào yuē zhào lín xīng xiū shuǐ lì néng mù bèi shuǐ jiān shí zhī mín fán yì gōng èr bǎi qī shí bā wàn èr qiān sì bǎi yǒu jī kāi yī jiāng yī gǎng sì pǔ wǔ shí bā dú yǐ jiàn chéng jī jìn zhí huī yóu gé réng fù suǒ jiàng liǎng guān

六月,诏曰:"赵霖兴修水利,能募被水艰食之民,凡役工二百七十八万二千四百有奇,开一江、一港、四浦、五十八渎,已见成绩,进直徽猷阁,仍复所降两官。

xuān hé èr nián jiǔ yuè yǐ zhēn yáng děng zhōu yùn hé qiǎn sè wěi chén hēng bó cuò zhì

宣和二年九月,以真、扬等州运河浅涩,委陈亨伯措置。

sān nián chūn zhào fā yùn fù shǐ zhào yì yǐ chē quǎn shuǐ yùn hé xiàn sān yuè zhōng sān shí gāng dào jīng

三年春,诏发运副使赵亿以车畎水运河,限三月中三十纲到京。

huàn zhě li cóng yán zhēn zhōu nǎi wài jiāng gāng yùn huì jí yào kǒu yǐ yùn hé qiǎn sè gù bù néng sù fā

宦者李琮言:"真州乃外江纲运会集要口,以运河浅涩,故不能速发。

àn nán àn yǒu xiè shuǐ dǒu mén bā qù jiāng bù mǎn yī lǐ

按南岸有泄水斗门八,去江不满一里。

yù kāi dǒu mén hé shēn qù jiāng shí zhàng zhù ruǎn bà yǐn jiāng cháo rù hé rán hòu bèi yòng rén gōng chē quǎn yǐ zhù yùn shuǐ

欲开斗门河身,去江十丈筑软坝,引江潮入河,然后倍用人工车畎,以助运水。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

sì yuè zhào yuē jiāng huái cáo yùn shàng yǐ

四月,诏曰:"江、淮漕运尚矣。

chūn qiū shí wú chuān hán gōu dōng běi tōng shè yáng hú xī běi zhì mò kǒu

春秋时,吴穿邗沟,东北通射阳湖,西北至末口。

hàn wú wáng pì kāi hán gōu tōng yùn hǎi líng

汉吴王濞开邗沟,通运海陵。

duò kāi hán gōu zì shān yáng zhì yáng zi rù jiāng

隋开邗沟,自山阳至扬子入江。

yōng xī zhōng zhuǎn yùn shǐ liú pán yǐ shān yáng wān xùn jí shǐ kāi shā hé yǐ bì xiǎn zǔ

雍熙中,转运使刘蟠以山阳湾迅急,始开沙河以避险阻。

tiān xǐ zhōng fā yùn shǐ gǔ zōng shǐ kāi yáng zhōu gǔ hé liáo chéng nán jiē yùn qú huǐ sān yàn yǐ jūn shuǐ shì

天禧中,发运使贾宗始开扬州古河,缭城南接运渠,毁三堰以均水势。

jīn yùn hé suì qiǎn sè dāng xún fǎng gù dào jí jīn hé xíng shì yǔ bēi táng zhū shuǐ zhī de jiǎng jiū cuò zhì yōu jiǔ zhī lì yǐ jì bù tōng

今运河岁浅涩,当询访故道,及今河形势与陂塘潴水之地,讲究措置悠久之利,以济不通。

kě lìng fā yùn shǐ chén hēng bó nèi shì tán zhěn tiáo jù cuò zhì yǐ wén

可令发运使陈亨伯、内侍谭稹条具措置以闻。

bā yuè chén liáo yán bǐ yuán huái nán yùn hé shuǐ sè yú bàn suì jìn gāng zhōu gāo gōng fù zǎi sī wù jīn hé shuǐ zēng zhǎng qí lìng rú jiù

八月,臣僚言:"比缘淮南运河水涩逾半岁,禁纲舟篙工附载私物,今河水增涨,其令如旧。

chū huái nán lián suì hàn cáo yùn bù tōng yáng zhōu yóu shén zhào zhōng shǐ àn shì yù jùn yùn hé yǔ jiāng huái píng

初,淮南连岁旱,漕运不通,扬州尤甚,诏中使按视,欲浚运河与江、淮平。

huì liǎng zhè yǒu fāng xī zhī luàn nèi shì tóng guàn wèi xuān fǔ shǐ tán zhěn wèi zhì zhì shǐ guàn yù hǎi yùn lù niǎn zhěn yù kāi yī hé zì xū yí chū xuān huà

会两浙有方腊之乱,内侍童贯为宣抚使,谭稹为制置使,贯欲海运陆辇,稹欲开一河,自盱眙出宣化。

cháo tíng xià fā yùn sī xiāng dù chén hēng bó qiǎn qí shǔ xiàng zi yīn shì zhī

朝廷下发运司相度,陈亨伯遣其属向子𬤇视之。

zi yīn yuē yùn hé gāo jiāng huái shù zhàng zì jiāng zhì huái fán shù bǎi lǐ rén lì nán jùn

子𬤇曰:"运河高江、淮数丈,自江至淮,凡数百里,人力难浚。

xī táng li jí fǔ fèi zhá zhì yàn zhì bēi táng xiè yǒu yú fáng bù zú cáo yùn tōng liú

昔唐李吉甫废闸置堰,治陂塘,泄有余,防不足,漕运通流。

fā yùn shǐ céng xiào yùn yán sān rì yī qǐ zhī zhì fù zuò guī shuǐ yù xī shuǐ rú jīn

发运使曾孝蕴严三日一启之制,复作归水澳,惜水如金。

bǐ nián xíng zhí dá zhī fǎ zǒu chá yán zhī lì qiě yìng fèng quán xìng zhāo xī jīng yóu huò qǐ huò bì bù xiá guī shuǐ

比年行直达之法,走茶盐之利,且应奉权幸,朝夕经由,或启或闭,不暇归水。

yòu qǐng huǐ cháo zōng zhá zì hóng zé zhì zhào bó shù bǎi lǐ bù wéi zhī jié gù shān yáng shàng xià bù tōng

又顷毁朝宗闸,自洪泽至召伯数百里,不为之节,故山阳上下不通。

yù jiù qí bì

欲救其弊,

yí yú zhēn zhōu tài zǐ gǎng zuò yī bà

宜于真州太子港作一坝,

yǐ fù huái zǐ hé gù dào

以复怀子河故道,

yú guā zhōu hé kǒu zuò yī bà

于瓜州河口作一坝,

yǐ fù lóng zhōu yàn

以复龙舟堰,

yú hǎi líng hé kǒu zuò yī bà

于海陵河口作一坝,

yǐ fù zhū yú dài xián yàn

以复茱萸、待贤堰,

shǐ zhū táng shuǐ bù wéi guā zhōu zhēn tài sān hé suǒ fēn

使诸塘水不为瓜洲、真、泰三河所分,

yú běi shén xiāng jìn zuò yī bà

于北神相近作一坝,

quán bì mǎn pǔ zhá

权闭满浦闸,

fù cháo zōng zhá

复朝宗闸,

zé shàng xià wú yōng yǐ

则上下无壅矣。

hēng bó yòng qí yán shì hòu zhì zhōu jiē tōng lì yún

"亨伯用其言,是后滞舟皆通利云。

sān nián èr yuè zhào zhào zhī jiàn hú míng zhī guǎng dé hú zì cuò zhì wèi tián xià liú yīn sāi yǒu fáng guàn gài zhì shī cháng fù yòu duō wèi quán shì suǒ zhàn liǎng zhōu bèi hài mín yǐ liú xǐ

三年二月,诏:"赵之鉴湖,明之广德湖,自措置为田,下流堙塞,有妨灌溉,致失常赋,又多为权势所占,两州被害,民以流徙。

yi lìng chén hēng bó jiū shí rú zū shuì guò zhòng jí cái wèi zhōng zhì

宜令陈亨伯究实,如租税过重,即裁为中制;

yīng fáng xià liú guàn gài zhě bìng chí yǐ yǔ mín

应妨下流灌溉者,并驰以予民。

wǔ nián sān yuè zhào lǚ chéng zhì zhèn jiāng yùn hé qiǎn sè xiá ài jiān sī zuò shì wú suǒ shī shè liǎng zhè zhuān wěi wáng fù huái nán zhuān wěi xiàng zi yīn tóng fā yùn shǐ lǚ cóng cuò zhì chē shuǐ tōng jì zhōu yùn

五年三月,诏:"吕城至镇江运河浅涩狭隘,监司坐视,无所施设,两浙专委王复,淮南专委向子𬤇,同发运使吕淙措置车水,通济舟运。

sì yuè yòu mìng wáng zhòng hóng tóng lián fǎng liú zhòng yuán cáo chén mèng yǔ zhuān wǎng lái cuò zhì cháng rùn yùn hé

四月,又命王仲闳同廉访刘仲元、漕臣孟庾专往来措置常、润运河。

yòu zhào dōng nán liù lù zhū zhá qǐ bì yǒu shí

又诏:"东南六路诸闸,启闭有时。

bǐ wén gāng zhōu jí mìng guān wàng chēng zhuān chéng zhǐ huī yì lìng fēi shí qǐ bǎn zǒu xiè hé shuǐ fáng zhì gāng yùn wù zhōng dōu suì jì qí jìn zhǐ zhī

比闻纲舟及命官妄称专承指挥,抑令非时启版,走泄河水,妨滞纲运,误中都岁计,其禁止之。

wǔ yuè zhào yǐ yùn hé qiǎn hé guān lì hù zhí suǒ jiàn zhōu xiàn mò zhī suǒ cóng

五月,诏:"以运河浅涸,官吏互执所见,州县莫知所从。

qí lìng fā yùn sī tí jǔ děng guān tóng lián fǎng shǐ zhě cān dìng jīng jiǔ lì biàn liè zòu

其令发运司提举等官同廉访使者,参订经久利便列奏。

shì yuè chén liáo yán zhèn jiāng fǔ liàn hú yǔ xīn fēng táng dì lǐ xiāng jiē bā bǎi yú qǐng guàn gài sì xiàn mín tián

"是月,臣僚言:"镇江府练湖,与新丰塘地理相接,八百余顷,灌溉四县民田。

yòu hú shuǐ yī cùn yì cáo hé yī chǐ qí lái jiǔ yǐ

又湖水一寸,益漕河一尺,其来久矣。

jīn dī àn sǔn quē bù néng zhù shuǐ qǐ hou nóng xì cì dì bǔ qì

今堤岸损缺,不能贮水,乞候农隙次第补葺。

zhào běn lù cáo chén bìng běn zhōu xiàn guān xiáng dù lì hài jiǎn jì gōng liào yǐ wén

"诏本路漕臣并本州县官详度利害,检计工料以闻。

liù nián jiǔ yuè lú zōng yuán fù yán chí zhōu dà jiāng nǎi shàng liú gāng yùn suǒ jīng qí dōng àn jiē àn shí duō zhì èr shí yú chǔ

六年九月,卢宗原复言:"池州大江,乃上流纲运所经,其东岸皆暗石,多至二十余处;

xi àn zé shā zhōu guǎng èr bǎi yú lǐ

西岸则沙洲,广二百余里。

yàn yún chāi chuán wān yán zhōu zhì cǐ bì huǐ chāi yě

谚云'拆船湾',言舟至此,必毁拆也。

jīn dōng àn yǒu chē zhóu hé kǒu shā dì sì bǎi yú lǐ ruò kāi tōng rù dù hú shǐ zhōu jīng píng shuǐ jìng chí kǒu kě bì èr bǎi lǐ fēng tāo chāi chuán zhī xiǎn qǐng cuò zhì kāi xiū

今东岸有车轴河口沙地四百余里,若开通入杜湖,使舟经平水,径池口,可避二百里风涛拆船之险,请措置开修。

cóng zhī

朝廷采纳了他的建议。

qī nián jiǔ yuè bǐng zǐ yòu zhào zōng yuán cuò zhì kāi jùn jiāng dōng gǔ hé bái wú hú yóu xuān xī lì shuǐ zhì zhèn jiāng dù yáng zi qū huái biàn miǎn liù bǎi lǐ jiāng xíng zhī xiǎn bìng cóng zhī

七年九月丙子,又诏宗原措置开浚江东古河,白芜湖由宣溪、溧水至镇江,渡扬子,趋淮、汴,免六百里江行之险,并从之。

jìng kāng yuán nián sān yuè dīng mǎo chén liáo yán dōng nán bīn jiāng hǎi shuǐ yì xiè ér duō hàn lì dài jiē yǒu bēi hú xù shuǐ

靖康元年三月丁卯,臣僚言:"东南濒江海,水易泄而多旱,历代皆有陂湖蓄水。

xiáng fú qìng lì jiān mín shǐ dào bēi hú wèi tián hòu fù tián wèi hú

祥符、庆历间,民始盗陂湖为田,后复田为湖。

jìn nián yǐ lái fù fèi wèi tián yǔ zé lào hàn zé hé

近年以来,复废为田,雨则涝,旱则涸。

mín jiǔ chéng diàn suǒ shōu zū shuì wú jì kě tuō xī guī yù qián ér cáo sī zhī cháng fù yǒu kuī mín zhī shī yè wú suàn

民久承佃,所收租税,无计可脱,悉归御前,而漕司之常赋有亏,民之失业无算。

kě qǐ jǐn kuò dōng nán fèi hú wèi tián zhě fù yǐ wéi hú dù jǐ diāo zhài zhī mín shāo fù gù yè

可乞尽括东南废湖为田者,复以为湖,度几凋瘵之民,稍复故业。

zhào xiāng dù lì hài wén zòu

"诏相度利害闻奏。

bā yuè xīn chǒu hù bù yán mìng guān zài rèn xīng xiū nóng tián shuǐ lì yī yuán fēng shǎng gé qiān qǐng yǐ shàng gāi dì yī děng zhuǎn yī guān xià zhì bǎi qǐng jiē děng dì chou jiǎng

八月辛丑,户部言:"命官在任兴修农田水利,依元丰赏格,千顷以上,该第一等,转一官,下至百顷,皆等第酬奖;

shào shèng yì rú zhī

绍圣亦如之。

yuán zhèng hé xù fù cháng píng gé qiān qǐng zēng lì zhuǎn liǎng guān jiǎn mó kān sān nián shí wèi tài yōu

缘政和续附常平格,千顷增立转两官,减磨勘三年,实为太优。

zhào yī yuán fēng shào shèng jiù gé

"诏依元丰、绍圣旧格。

✦ You read 志·卷四十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.