jì qiǎo huá qīng chí zhòng míng zhěn hán zhì hé
伎巧华清池重明枕韩志和
jué yì dū jūn mó li qīn yáo sū zhōu yóu sēng jiāng xī rén sēng líng jiàn zhāng fēn hé běi jiāng jūn xī shǔ kè zhì qǐ sì sēng
绝艺督君谟李钦瑶苏州游僧江西人僧灵鉴张芬河北将军西蜀客陟屺寺僧
jì qiǎo
伎巧
huá qīng chí
华清池
xuán zōng yú huá qīng gōng xīn guǎng yī chí zhì dù hóng lì
玄宗于华清宫新广一池,制度宏丽。
ān lù shān yú fàn yáng yǐ bái yù shí wéi yú lóng fèng yàn réng wèi shí liáng jí shí lián huā xiàn
安禄山于范阳以白玉石为鱼龙凤雁,仍为石梁及石莲花献。
diāo juān qiǎo miào dài fēi rén gōng
雕镌巧妙,殆非人工。
shàng dà yuè mìng yú chí zhōng réng yǐ shí liáng héng gèn qí shàng ér xià lián huā chū yú shuǐ jì
上大悦,命于池中,仍以石梁横亘其上,而下莲花出于水际。
shàng yīn xìng huá qīng gōng zhì qí suǒ
上因幸华清宫,至其所。
jiě yī jiāng rù ér yú lóng fèng yàn jiē ruò fèn lín jǔ yì zhuàng yù fēi dòng
解衣将入,而鱼龙凤雁皆若奋鳞举翼,状欲飞动。
shàng shén kǒng jù mìng chè qù qù zhī ér lián huā shí liáng shàng cún
上甚恐,遽命撤去,去之而莲花石梁尚存。
yòu cháng yú gōng zhōng zhì cháng tāng chí shù shí jiān wū yǔ huán huí
又尝于宫中置长汤池数十间,屋宇环回。
zhòu yǐ wén shí
甃以文石。
wèi yín lòu qī chuán jí tán xiāng shuǐ chuán zhì yú qí zhōng
为银镂漆船及檀香水船,致于其中。
zhì jí zhào jiē shì yǐ zhū yù
至楫棹皆饰以珠玉。
yòu yú tāng chí zhōng lěi sè sè jí tán xiāng mù wéi shān zhuàng yíng zhōu fāng zhàng
又于汤池中,垒瑟瑟及檀香木为山,状瀛洲方丈。
chū tán bīn lù
(出《谭宾录》)
zhòng míng zhěn
重明枕
yuán hé bā nián dà zhěn guó gòng zhòng míng zhěn shén jǐn qīn
元和八年,大轸国贡重明枕神锦衾。
yún qí guó zài hǎi dōng nán sān wàn lǐ dāng zhěn xiù zhī wèi gù yuē dà zhěn guó hé qiū yù gǎo shān hé qiū yù gǎo shān jiàn shān hǎi jīng zhòng míng zhěn zhǎng yī chǐ èr cùn gāo liù cùn
云其国在海东南三万里,当轸宿之位,故曰大轸国,合丘禺藁山,(合丘禺藁山,见《山海经》)重明枕长一尺二寸,高六寸。
jié bái yú yú shuǐ jīng
洁白逾于水精。
zhōng yǒu lóu tái zhī zhuàng sì fāng yǒu shí dào shì chí xiāng zhí jiǎn xún huán wú yǐ wèi zhī háng dào zhēn rén
中有楼台之状,四方有十道士持香执简,循环无已,谓之行道真人。
qí lóu tái wǎ mù dān qīng zhēn rén zān pèi wú bù xī jù tōng yíng yān rú shuǐ dǔ wù
其楼台瓦木丹青,真人簪帔,无不悉具,通莹焉如水睹物。
shén jǐn qīn shuǐ cán sī suǒ zhī fāng èr chǐ hòu yī cùn
神锦衾水蚕丝所织,方二尺,厚一寸。
qí shàng lóng wén fèng cǎi dài fēi rén gōng
其上龙文凤彩,殆非人工。
qí guó yǐ wǔ sè shí zhòu chí táng cǎi dà zhè yè
其国以五色石甃池塘,采大柘叶。
sì cán yú chí zhōng
饲蚕于池中。
shǐ shēng rú rú zì yuán quē jù míng chāo běn xǔ běn huáng běn bǔ
始生如(如字原缺,据明抄本、许本、黄本补。
yǐ jié yóu yǒng qí jiān
)蚁睫,游泳其间。
jí zhǎng kě wǔ liù cùn
及长可五六寸。
chí zhōng yǒu tǐng hé suī jīng fēng jí chuī bù néng dòng dà zhě kě kuò sān sì chǐ
池中有挺荷,虽惊风疾吹不能动,大者可阔三四尺。
ér cán jīng shí wǔ rì jí tiào rù hé zhōng yǐ chéng qí jiǎn
而蚕经十五日即跳入荷中,以成其茧。
xíng rú fāng dòu zì rán wǔ sè
形如方斗,自然五色。
guó rén sāo zhī yǐ zhī shén jǐn
国人缫之,以织神锦。
yì wèi zhī líng quán sī
亦谓之灵泉丝。
shàng shǐ lǎn jǐn qīn yǔ pín yù dà xiào yuē cǐ bù zú yǐ wéi yīng ér bēng jiè hé néng wéi wǒ bèi yé
上始览锦衾,与嫔御大笑曰:此不足以为婴儿绷褯,曷能为我被耶?
shǐ zhě yuē cǐ jǐn zhī sī shuǐ cán yě de shuǐ jí shū
使者曰:此锦之丝,水蚕也,得水即舒。
shuǐ huǒ xiāng fǎn yù huǒ zé suō
水火相返,遇火则缩。
suì yú shàng qián lìng sì guān zhāng zhī yǐ shuǐ yī pēn jí fāng èr zhàng wǔ sè huàn làn yú yú xiàng shí
遂于上前,令四官张之,以水一喷,即方二丈,五色焕烂,逾于向时。
shàng tàn yuē běn hu tiān zhě qīn shàng běn hu de zhě qīn xià
上叹曰:本乎天者亲上,本乎地者亲下。
bù yì rán zāi
不亦然哉!
zé què lìng yǐ huǒ bī zhī xū yú rú gù
则却令以火逼之,须臾如故。
chū dù yáng biān
(出《杜阳编》)
hán zhì hé
韩志和
mù zōng cháo yǒu fēi lóng shì hán zhì hé běn wō guó rén yě
穆宗朝,有飞龙士韩志和,本倭国人也。
shàn diāo mù zuò luán hè yā que zhī zhuàng yǐn zhuó bēi míng yǔ zhēn wú yì
善雕木,作鸾、鹤、鸦、鹊之状,饮啄悲鸣,与真无异。
yǐ guān liè zhì yú fù nèi fā zhī zé líng kōng fèn yì kě gāo bǎi chǐ zhì yī èr bǎi bù wài fāng shǐ què xià
以关捩置于腹内,发之则凌空奋翼,可高百尺,至一二百步外,方始却下。
jiān kè mù māo ér yǐ bǔ què shǔ fēi lóng shǐ yì qí jī qiǎo
兼刻木猫儿以捕雀鼠,飞龙使异其机巧。
zòu zhī shàng dǔ ér yuè zhī
奏之,上睹而悦之。
zhì hé gèng diāo tà chuáng gāo shù chǐ qí shàng shì zhī yǐ jīn yín cǎi huì wèi zhī jiàn lóng chuáng
志和更雕踏床高数尺,其上饰之以金银采绘,谓之见龙床。
zhì zhī zé bù jiàn lóng xíng tà zhī zé lín liè zhǎo jiǎo jù chū
置之则不见龙形,踏之则鳞鬣爪角俱出。
shǐ jìn shàng yǐ zú lǚ zhī ér lóng yāo jiǎo ruò de yún yǔ
始进,上以足履之,而龙夭矫若得云雨。
shàng kǒng wèi suì lìng chè qù
上恐畏,遂令撤去。
zhì hé fú yú shàng qián chēng chén yú mèi ér zhì yǒu jīng wǔ shèng gōng
志和伏于上前,称臣愚昧,而致有惊忤圣躬。
chén yuàn bié jìn báo jì yǐ yú bì xià ěr mù yǐ shú sǐ zuì
臣愿别进薄伎,以娱陛下耳目,以赎死罪。
shàng xiào yuē suǒ jiě hé jì shì wèi wǒ chū
上笑曰:所解何伎,试为我出。
zhì hé yú huái zhōng jiàng chū yī tóng mù hé fāng shù cùn
志和于怀中将出一桐木合方数寸。
qí zhōng yǒu wù míng yíng hǔ zi shù bù chì yī èr bǎi yān
其中有物名蝇虎子,数不啻一二百焉。
qí xíng jiē chì yún yǐ dān shā dàn zhī gù yě
其形皆赤,云以丹砂啗之故也。
nǎi fēn wéi wǔ duì lìng míng chāo běn lìng zuò hé wǔ liáng zhōu
乃分为五队,令(明抄本令作合)舞《梁州》。
shàng zhào guó lè yǐ jǔ qí qū
上召国乐,以举其曲。
ér hǔ zǐ pán huí wǎn zhuǎn wú bù zhōng jié měi yù zhì cí chù zé yǐn yǐn rú yíng shēng
而虎子盘回宛转,无不中节,每遇致词处,则隐隐如蝇声。
jí qū zhōng lěi lěi ér tuì ruò yǒu zūn bēi děng jí
及曲终,累累而退,若有尊卑等级。
zhì hé bì hǔ zǐ yú zhǐ shàng liè yíng yú shù bù zhī nèi rú yào qín què hǎn yǒu bù huò zhě
志和臂虎子于指上,猎蝇于数步之内,如鹞擒雀,罕有不获者。
shàng jiā qí jì xiǎo yǒu kě guān jí cì yǐ zá cǎi yín qì
上嘉其伎小有可观,即赐以杂彩银器。
ér zhì hé chū gōng mén xī zhuǎn shī yú rén
而志和出宫门,悉转施于人。
bù yú nián jìng bù zhī zhì hé suǒ zài
不逾年,竟不知志和所在。
shàng yú diàn qián zhǒng qiān yè mǔ dān jí huā shǐ kāi xiāng qì xí rén
上于殿前种千叶牡丹,及花始开,香气袭人。
yī duo qiān yè dà ér qiě hóng
一朵千叶,大而且红。
shàng měi dǔ fāng shèng tàn rén jiān wèi yǒu
上每睹芳盛,叹人间未有。
zì shì gōng zhōng měi yè jí yǒu huáng bái hú dié wàn shù
自是宫中每夜,即有黄白蝴蝶万数。
fēi jí yú huā jiān huī guāng zhào yào dá shǔ fāng qù
飞集于花间,辉光照耀,达曙方去。
gōng rén jìng yǐ luó jīn pū zhī wú yǒu bù huò zhě
宫人竞以罗巾扑之,无有不获者。
shàng lìng zhāng wǎng yú gōng zhōng suì de shù bǎi
上令张网于宫中,遂得数百。
yú diàn nèi zòng pín yù zhuī zhuō yǐ wéi yú lè
于殿内纵嫔御追捉,以为娱乐。
chí míng shì zhī zé jiē jīn yù yě
迟明视之,则皆金玉也。
qí zhuàng gōng qiǎo wú yǐ wéi bǐ
其状工巧,无以为比。
ér nèi rén zhēng yòng sī lǚ bàn qí jiǎo yǐ wéi shǒu shì yè zé guāng qǐ yú zhuāng lián zhōng
而内人争用丝缕绊其脚,以为首饰,夜则光起于妆奁中。
qí yè kāi bǎo chú shì jīn xiè yù xiè cáng nèi jiāng yǒu huà wèi dié zhě gōng zhōng fāng jué yān
其夜开宝厨,视金屑玉屑藏内,将有化为蝶者,宫中方觉焉。
chū dù yáng biān
(出《杜阳编》)
jué yì
绝艺
dū jūn mó
督君谟
suí mò yǒu dū jūn mó shàn bì mù ér shè zhì qí mù zé zhōng mù
隋末有督君谟善闭目而射,志其目则中目。
zhì qí kǒu zé zhōng kǒu
志其口则中口。
yǒu wáng líng zhì zhě xué shè yú jūn mó
有王灵智者学射于君谟。
yǐ wéi qū jìn qí miào yù shè shā jūn mó dú shàn qí měi
以为曲尽其妙,欲射杀君谟,独擅其美。
jūn mó zhì yī duǎn dāo jiàn lái zhé jié zhī
君谟志一短刀,箭来辄截之。
wéi yǒu yī shǐ jūn mó zhāng kǒu chéng zhī
惟有一矢,君谟张口承之。
suì niè qí dī ér xiào yuē rǔ xué shè sān nián wèi jiào rǔ niè zú fǎ
遂啮其镝而笑曰:汝学射三年,未教汝啮镞法。
liè zǐ jù ying gǔ zhī shàn shè zhě dì zǐ míng fēi wèi qiǎo guò yú shī
《列子》,具蝇古之善射者,弟子名飞卫,巧过于师。
jì chāng yòu xué shè yú fēi wèi yǐ zhēng jiǎo zhī hú shuò féng zhī gān shè guàn shī xīn
纪昌又学射于飞卫,以征角之弧,朔逢之竿,射贯虱心。
jì jǐn fēi wèi zhī shù jì tiān xià dí jǐ yī rén ér yǐ
既尽飞卫之术,计天下敌己,一人而已。
nǎi móu shā fēi wèi
乃谋杀飞卫。
xiāng yù yú yě èr rén jiāo shè shǐ fēng xiāng chù zhuì dì ér chén bù yáng
相遇于野,二人交射,矢锋相触,坠地而尘不扬。
fēi wèi zhī shǐ xiān qióng jì yí yī shǐ
飞卫之矢先穷,纪遗一矢。
jì fā fēi wèi yǐ jí jí zhī duān hàn zhī ér wú chà yān
既发,飞卫以棘棘之端捍之,而无差焉。
yú shì èr zi qì ér tóu gōng qǐng wèi fù zǐ
于是二子泣而投弓,请为父子。
kè bèi wèi shì bù dé gào shù yú rén
刻背为誓,不得告术于人。
mèng zǐ yuē féng méng xué shè yú yì jǐn yì zhī dào
《孟子》曰:逢蒙学射于羿,尽羿之道。
wéi yì wèi yù jǐ yú shì shā yì
惟羿为愈己,于是杀羿。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
li qīn yáo
李钦瑶
tiān bǎo mò yǒu qí jiāng li qīn yáo zhě gōng shǐ jué lún
天宝末,有骑将李钦瑶者,弓矢绝伦。
yǐ láo lèi guān zhì jùn shǒu jiān yù shǐ dài fū
以劳累官至郡守,兼御史大夫。
zhì dé zhōng lì lín huái yǔ shǐ sī míng xiāng chí yǔ shǎn xī
至德中,隶临淮,与史思明相持与陕西。
chén cháo hé zhàn lín huái bù zhèn xú jìn
晨朝合战,临淮布阵徐进。
qù dí shàng shí xǔ lǐ hū yǒu yī hú qǐ yú jūn qián liàng qiàng ér qū ruò dǎo yǐn zhě
去敌尚十许里,忽有一狐起于军前,踉跄而趋,若导引者。
lín huái bù yì yuē yuè wáng shì nù wā gài jī lì guān jūn shì ěr
临淮不怿曰:越王轼怒蛙,盖激励官军士耳。
hú nǎi chí yí yāo xié zhī wù qǐ yǒu qián zhèn zāi
狐乃持疑妖邪之物,岂有前阵哉。
jí fù qīn yáo yǐ sān shǐ lìng qǔ hú yān
即付钦瑶以三矢,令取狐焉。
qīn yáo shòu mìng ér chí shì yǒu qiǎn wú sān èr shí mǔ hú bēn rù qí zhōng
钦瑶受命而驰,适有浅芜三二十亩,狐奔入其中。
qīn yáo zhú zhī chuā yǒu yě zhì jīng qǐ mǎ zú jìng rù yún xiāo
钦瑶逐之,歘有野雉惊起马足,径入云霄。
qīn yáo fān shēn yǎng shè yī fà ér zhuì
钦瑶翻身仰射,一发而坠。
rán hòu míng biān zhú hú shí bù zhī nèi shi shǐ yòu zhōng
然后鸣鞭逐狐,十步之内,拾矢又中。
yú shì xié èr wù yǐ fù mìng yān
于是携二物以复命焉。
jǔ jūn huān hū shēng zhèn shān gǔ
举军欢呼,声振山谷。
shí huí hú liè qí zhì zhèn yú běi yuán qí shǒu lǐng jǐn yī èr bǎi bèi
时回鹘列骑置阵于北原,其首领仅一二百辈。
qì jūn fēi mǎ ér lái zhēng pěng qīn yáo shì wèi shén yì
弃军飞马而来,争捧钦瑶,似为神异。
réng wèi yuē ěr fēi huí hú zhī shēng
仍谓曰:尔非回鹘之甥。
bù rán hé néng hú shǐ zhī miào nǎi de rú cǐ zāi
不然,何能弧矢之妙,乃得如此哉。
chū jí yì jì
(出《集异记》)
sū zhōu yóu sēng
苏州游僧
sū zhōu zhòng xuán sì gé yī jiǎo hū diàn jì qí fú jiàn zhī gōng dāng yòng qián shù qiān guàn
苏州重玄寺阁一角忽垫,计其扶荐之功,当用钱数千贯。
yǒu yóu sēng yuē bù zú láo rén qǐng dé yī fu zhuó mù wèi xiē kě yǐ zhèng zhī
有游僧曰:不足劳人,请得一夫,斫木为楔,可以正之。
sì zhǔ cóng yān
寺主从焉。
yóu sēng měi shí qì zhé qǔ xiē shù shí zhí kē dēng gé qiāo zhuó qí jiān
游僧每食讫,辄取楔数十,执柯登阁,敲椓其间。
wèi xún rì gé zhù xī zhèng
未旬日,阁柱悉正。
jiù shuō shèng shàn sì gé cháng zhù cù shí wèng kǒng wèi jiāo lóng suǒ fú yǐ zhì léi diàn
旧说圣善寺阁常贮醋十瓮,恐为蛟龙所伏,以致雷电。
chū guó shǐ bǔ
(出《国史补》)
jiāng xī rén
江西人
jiāng xī rén yǒu shàn zhǎn zhú shù jié kě chéng qì
江西人有擅长用展竹的方法制作竹器的,几节竹子就可以制成一个竹器。
yòu yǒu rén xióng hú lú yún fān hú lú yì yú fān jū
又有人熊葫芦,云翻葫芦易于翻鞠。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
sēng líng jiàn
僧灵鉴
zhēn yuán mò láng zhōu sēng líng jiàn shàn dàn cháng zì wèi dàn wán qí dàn wán fāng
贞元末,阆州僧灵鉴善弹,常自为弹丸,其弹丸方。
yòng dòng tíng shā àn xià tǔ sān jīn tàn mò sān liǎng zī mò yī liǎng yú pí bàn liǎng gān diàn èr sháo zǐ kuàng èr liǎng xì shā sān fēn téng zhǐ wǔ zhāng kě tà zhī fēng hé jiǔ wèi hé dǎo sān chǔ qí wán zhī yīn gàn
用洞庭沙岸下土三斤,炭末三两,资末一两,榆皮半两,泔淀二勺,紫矿二两,细沙三分,藤纸五张,渴毾汁丰合,九味和捣三杵,齐丸之,阴干。
zhèng huì wèi cì shǐ shí yǒu dāng jiā míng yín dú shū shàn yǐn jiǔ huì shén zhòng zhī
郑汇为刺史时,有当家名寅,读书善饮酒,汇甚重之。
yín cháng yǔ líng jiàn jiào jiǎo fàng dàn
寅常与灵鉴较角放弹。
yín zhǐ yī shù jié xiāng qù shù shí bù
寅指一树节,相去数十步。
yuē zhōng zhī huò wǔ qiān
曰:中之获五千。
yín zì yī fà ér zhōng zhī dàn wán fǎn shè ér bù pò
寅自一发而中之,弹丸反射而不破。
líng jiàn kòng xián bǎi fā bǎi zhòng jiē jié xiàn ér wán suì yān
灵鉴控弦,百发百中,皆节陷而丸碎焉。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
zhāng fēn
张芬
zhāng fēn céng wèi wéi gāo xíng jūn qǔ yì guò rén
张芬曾为韦皋行军,曲艺过人。
lì jǔ qī chǐ bēi dìng shuāng lún shuǐ wèi
力举七尺碑,定双轮水硙。
cháng yú fú gǎn sì gǎn jū gāo jí bàn tǎ
常于福感寺赶鞠,高及半塔。
dàn gōng lì wǔ dǒu
弹弓力五斗。
cháng jiǎn xiàng yáng jù sǔn zhī zhú lóng zhī
常拣向阳巨笋,织竹笼之。
suí zhǎng xuán péi cháng liú cùn xǔ
随长旋培,常留寸许。
dù zhú lóng gāo sì chǐ rán hòu fàng zhǎng
度竹笼高四尺,然后放长。
qiū shēn fāng qù lóng fá zhī
秋深,方去笼伐之。
yī chǐ shí jié qí sè rú jīn yòng chéng gōng yān
一尺十节,其色如金,用成弓焉。
měi tu qiáng fāng zhàng dàn chéng tiān xià tài píng zì
每涂墙方丈,弹成天下太平字。
zì tǐ duān yán rú rén mō chéng
字体端研,如人摸成。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
hé běi jiāng jūn
河北将军
jiàn zhōng chū yǒu hé běi jiāng jūn xìng xià wān gōng shù bǎi jīn
建中初,有河北将军姓夏,弯弓数百斤。
cháng yú qiú chǎng zhōng lèi qián shí yú zǒu mǎ yǐ jī jū zhàng jī zhī
常于球场中,累钱十余,走马,以击鞠杖击之。
yī jī yī qián fēi qǐ gāo liù qī zhàng qí miào rú cǐ
一击一钱飞起,高六七丈,其妙如此。
yòu yú xīn ní qiáng ān jí cì shù shí qǔ làn dòu xiāng qù yī zhàng zhì dòu guàn yú cì shàng bǎi bù chà yī
又于新泥墙安棘刺数十,取烂豆,相去一丈,掷豆贯于刺上,百不差一。
yòu néng zǒu mǎ shū yī zhǐ
又能走马书一纸。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
xī shǔ kè
西蜀客
yòu zhāng fēn zài wéi gāo mù zhōng yǒu yī kè yú yàn xí shàng yǐ chóu wǎn zhōng lǜ dòu jī ying shí bù shī yī
又张芬在韦皋幕中,有一客于宴席上,以筹碗中绿豆击蝇,十不失一。
yī zuò jīng xiào
一座惊笑。
fēn yuē wú fèi wú dòu
芬曰:无费吾豆。
suì zhǐ qǐ ying niān qí hòu jiǎo lüè wú tuō zhě
遂指起蝇,拈其后脚,略无脱者。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
zhì qǐ sì sēng
陟屺寺僧
jīng zhōu zhì qǐ sì sēng nà zhào shàn shè měi yán zhào shè zhī fǎ
荆州陟屺寺僧那照善射,每言照射之法。
fán guāng zhǎng ér yáo zhě lù
凡光长而摇者鹿;
tiē dì ér míng miè zhě tù
贴地而明灭者兔;
dī ér bù dòng zhě hǔ
低而不动者虎。
yòu yán yè gé hǔ shí bì jiàn sān hǔ bìng lái
又言夜格虎时,必见三虎并来。
xiá zhě hǔ wēi dāng cì qí zhōng zhě
狭者虎威,当刺其中者。
hǔ sǐ wēi nǎi rù dì de zhī kě què bǎi xié
虎死,威乃入地,得之可却百邪。
hǔ chū sǐ jì qí tóu suǒ jiè chù hou yuè hēi yè jué zhī
虎初死,记其头所藉处,候月黑夜掘之。
yù jué shí bì yǒu hǔ lái hǒu zhì qián hòu bù zú wèi cǐ hǔ zhī guǐ yě
欲掘时,必有虎来吼掷前后,不足畏,此虎之鬼也。
shēn èr chǐ dāng de wù rú hǔ pò gài hǔ mù guāng lún rù dì suǒ wéi yě
深二尺,当得物如琥珀,盖虎目光沦入地所为也。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)