yì qí yáng xuán bǎo wáng jī xīn yī xíng wéi yán yòu rì běn wáng zǐ
弈棋羊玄保王积薪一行韦延祐日本王子
dàn qí hàn chéng dì wèi wén dì cáng gōu huán xuán gāo yìng shí mín
弹棋汉成帝魏文帝藏钩桓玄高映石旻
zá xì yì qí
杂戏弈棋
yáng xuán bǎo
羊玄保
sòng wén dì shàn yì qí cháng yǔ tài píng yáng xuán bǎo qí
宋文帝善奕棋,常与太平羊玄保棋。
xuán bǎo xì dǔ de xuān chéng tài shǒu dāng chì chú yǐ wèi xū shòu
玄保戏赌得宣城太守,当敕除以为虚受。
chū tán sǒu
(出《谈薮》)
wáng jī xīn
王积薪
xuán zōng nán shòu bǎi sī bēn fù xíng zài hàn lín shàn qí zhě wáng jī xīn cóng yān
玄宗南狩,百司奔赴行在,翰林善棋者王积薪从焉。
shǔ dào ài xiá
蜀道隘狭。
měi xíng lǚ zhǐ xī dào zhōng zhī yóu tíng rén shè duō wèi zūn guān yǒu lì zhī suǒ xiān
每行旅止息,道中之邮亭人舍,多为尊官有力之所先。
jī xīn qī wú suǒ rù yīn yán xī shēn yuǎn yù sù yú shān zhōng gū mǔ zhī jiā
积薪栖无所入,因沿溪深远,寓宿于山中孤姥之家。
dàn yǒu fù gū jiē hé hù zhǐ jǐ shuǐ huǒ
但有妇姑,皆阖户,止给水火。
cái míng fù gū jiē hé hù ér xiū
才暝,妇姑皆阖户而休。
jī xīn qī yú yán xià yè lán bù qǐn
积薪栖于檐下,夜阑不寝。
hū wén táng nèi gū wèi fù yuē liáng xiāo wú yǐ shì xīng yǔ zi wéi qí yī dǔ kě hu
忽闻堂内姑谓妇曰:良宵无以适兴,与子围棋一赌可乎?
fù yuē nuò
妇曰:诺。
jī xīn sī xīn qí zhī táng nèi sù wú dēng zhú yòu fù gū gè zài dōng xī shì
积薪私心奇之:堂内素无灯烛,又妇姑各在东西室。
jī xīn nǎi fù ěr mén fēi
积薪乃附耳门扉。
é wén fù yuē qǐ dōng wǔ nán jiǔ zhì zi yǐ
俄闻妇曰:起东五南九置子矣。
gū yīng yuē dōng wǔ nán shí zhì zi yǐ
姑应曰:东五南十置子矣。
gū yòu yuē qǐ xi bā nán shí èr zhì zi yǐ
姑又曰:起西八南十二置子矣。
gū yòu yīng yuē xi jiǔ nán shí zhì zi yǐ
姑又应曰:西九南十置子矣。
měi zhì yī zi jiē liáng jiǔ sī wéi
每置一子,皆良久思唯。
yè jiāng jǐn sì gēng jī xīn yī yī mì jì qí xià zhǐ sān shí liù
夜将尽四更,积薪一一密记,其下止三十六。
hū wén gū yuē zi yǐ bài yǐ wú zhǐ shèng jiǔ píng ěr
忽闻姑曰:子已败矣,吾止胜九枰耳。
fù yì gān yān
妇亦甘焉。
jī xīn chí míng jù yì guān qǐng wèn
积薪迟明,具衣冠请问。
gū mǔ yuē ěr kě lǜ jǐ zhī yì ér àn jú zhì zi yān
孤姥曰:尔可率己之意而按局置子焉。
jī xīn jí chū náng zhōng jú jǐn píng shēng zhī mì miào ér bù zǐ
积薪即出囊中局,尽平生之秘妙而布子。
wèi jí shí shù gū mǔ gù wèi fù yuē shì zi kě jiào yǐ cháng shì ěr
未及十数,孤姥顾谓妇曰:是子可教以常势耳。
fù nǎi zhǐ shì gōng shǒu shā duó jiù yìng fáng jù zhī fǎ qí yì shén lüè
妇乃指示攻守杀夺救应防拒之法,其意甚略。
jī xīn jí gèng qiú qí shuō gū lǎo xiào yuē zhǐ cǐ yì wú dí yú rén jiān yǐ
积薪即更求其说,孤老笑曰:止此亦无敌于人间矣。
jī xīn qián xiè ér bié
积薪虔谢而别。
xíng shí shù bù zài yì zé shī xiàng lái zhī shì lǘ yǐ
行十数步,再诣,则失向来之室闾矣。
zì shì jī xīn zhī yì jué wú qí lún
自是积薪之艺,绝无其伦。
jí bù suǒ jì fù gū duì dí zhī shì qìng jié xīn lì jiào qí jiǔ píng zhī shèng zhōng bù dé yě
即布所记妇姑对敌之势,罄竭心力,较其九枰之胜,终不得也。
yīn míng shān ài kāi shǔ shì zhì jīn qí tú yǒu yān ér shì rén zhōng mò de ér jiě yǐ
因名邓艾开蜀势,至今棋图有焉,而世人终莫得而解矣。
chū jí yì jì
(出《集异记》)
yī xíng
一行
yī xíng běn bù jiě yì qí yīn huì yàn gōng zhái guān wáng jī xīn qí yī jú suì yǔ zhī dí
一行本不解奕棋,因会燕公宅,观王积薪棋一局,遂与之敌。
xiào wèi yàn gōng yuē cǐ dàn zhēng xiān ěr
笑谓燕公曰:此但争先耳。
ruò niàn pín dào sì jù chéng chú yǔ zé rén rén wèi guó shǒu
若念贫道四句乘除语,则人人为国手。
jìn luō shén yú rén qí shi dí sǐ zǐ kōng chù rú lóng fèng xíng
晋罗什与人棋,拾敌死子,空处如龙凤形。
huò yán wáng jī xīn duì xuán zōng qí jú bì xī chí chū
或言王积薪对玄宗棋,局毕,悉持出。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
wéi yán yòu
韦延祐
wéi yán yòu wéi qí yǔ li shì xiù dí shǒu
韦延祐围棋,与李士秀敌手。
shì xiù xī qí míng bù kěn xiān
士秀惜其名,不肯先。
níng shū yán yòu chóu zhōng ráo liǎng lù
宁输延祐筹,终饶两路。
yán yòu běn yīng míng jīng xué dào guò dà liáng
延祐本应明经学,道过大梁。
qí hù róng zhī qí shàn qí
其护戎知其善棋。
biǎo jìn zhī
表进之。
suì yīn yán jiāng huái zú qí rén jiù zhōng yì qí míng jīng zhě duō jiě
遂因言江淮足棋人,就中弈棋明经者多解。
chū jiā huà lù
(出《嘉话录》)
rì běn wáng zǐ
日本王子
dà zhōng zhōng rì běn guó wáng zǐ lái cháo xiàn bǎo qì yīn yuè
大中中,日本国王子来朝,献宝器音乐。
shàng shè bǎi xì zhēn zhuàn yǐ lǐ yān
上设百戏珍馔以礼焉。
wáng zǐ shàn wéi qí shàng chì dài zhào gù gù yuán zuò yán jù míng chāo běn gǎi
王子善围棋,上敕待诏顾(顾原作颜,据明抄本改。
shī yán duì shǒu
)师言对手。
wáng zǐ chū qiū yù qí jú lěng nuǎn yù qí zǐ
王子出楸玉棋局,冷暖玉棋子。
yún běn guó zhī dōng sān wàn lǐ yǒu jí zhēn dǎo dǎo shàng yǒu níng xiá tái tái shàng yǒu shǒu tán chí chí zhōng chū yù zǐ
云:本国之东三万里,有集真岛,岛上有凝霞台,台上有手谭池,池中出玉子。
bù yóu zhì dù zì rán hēi bái fēn míng
不由制度,自然黑白分明。
dōng wēn xià lěng gù wèi zhī lěng nuǎn yù
冬温夏冷,故谓之冷暖玉。
gèng chǎn rú qiū yù zhuàng lèi qiū mù
更产如楸玉,状类楸木。
zuó zhī wèi qí jú guāng jié kě jiàn
琢之为棋局,光洁可鉴。
jí shī yán yǔ zhī dí shǒu zhì sān shí sān xià shèng fù wèi jué
及师言与之敌手,至三十三下,胜负未决。
shī yán jù rǔ jūn mìng ér hàn shǒu níng sī fāng gǎn luò zhǐ
师言惧辱君命,而汗手凝思,方敢落指。
jí wèi zhī zhèn shén tóu nǎi shì jiě liǎng zhēng shì yě
即谓之镇神头,乃是解两征势也。
wáng zǐ dèng mù suō bì yǐ fú bù shèng
王子瞪目缩臂,已伏不胜。
huí huà hóng lú yuē dài zhào dì jǐ shǒu yé
回话鸿胪曰:待诏第几手耶。
hóng lú guǐ duì yuē dì sān shǒu yě
鸿胪诡对曰:第三手也。
shī yán shí chēng guó shǒu
师言实称国手。
wáng zǐ yuē yuàn jiàn dì yī
王子曰:愿见第一。
yuē wáng zǐ shèng dì sān fāng de jiàn dì èr shèng dì èr de jiàn dì yī
曰:王子胜第三,方得见第二,胜第二,得见第一。
jīn yù jiàn dì yī qí kě de hu
今欲见第一,其可得乎?
wáng zǐ yǎn jú ér xū yuē xiǎo guó zhī dì yī bù rú dà guó zhī dì sān
王子掩局而吁曰:小国之第一,不如大国之第三。
xìn yǐ
信矣!
jīn hào shì zhě shàng yǒu gù shī yán sān shí sān xià zhèn shén tóu tú
今好事者,尚有顾师言三十三下镇神头图。
chū dù yáng biān
(出《杜阳编》)
dàn qí
弹棋
hàn chéng dì
汉成帝
hàn chéng dì hǎo cù jū qún chén yǐ cù jū láo tǐ fēi zūn zhě suǒ yí
汉成帝好蹙鞠,群臣以蹙鞠劳体,非尊者所宜。
dì yuē zhèn hǎo zhī kě zé shì ér bù láo zhě zòu zhī
帝曰:朕好之,可择似而不劳者奏之。
liú xiàng zòu dàn qí yǐ xiàn shàng yuè
刘向奏弹棋以献,上悦。
cì zhī qīng gāo qiú zǐ sī lǚ fú yǐ cháo jìn
赐之青羔裘紫丝屡,服以朝觐。
chū xiǎo shuō
(出《小说》)
wèi wén dì
魏文帝
dàn qí wèi gōng nèi yòng zhuāng qí xì yě
弹棋,魏宫内用装棋戏也。
wén dì wèi zhī tè miào yòng shǒu jīn jiǎo fú zhī wú bù zhōng zhě
文帝为之特妙,用手巾角拂之,无不中者。
yǒu kè zì yún néng dì shǐ wèi zhī
有位客人自称擅长此技,文帝让他表演。
kè zhe gé jīn dī tóu fú qí miào dài yú yú dì
客著葛巾低头拂棋,妙殆逾于帝。
chū shì shuō
(出《世说》)
yòu wén dì cháng yún yǔ yú tā xì nòng zhī shì shǎo suǒ xǐ wéi dàn qí lüè jìn qí miào
又文帝尝云:予于他戏弄之事,少所喜,唯弹棋略尽其妙。
shǎo shí cháng wèi zhī fù
少时尝为之赋。
xī jīng shī miào gōng yǒu èr yān hé qīng hóu dōng fāng shì ān zhāng gōng zǐ cháng hèn bù dé yǔ zhī duì yě
昔京师妙工有二焉,合卿侯东方世安、张公子,常恨不得与之对也。
jīn dàn qí yòng qí èr shí sì sè sè bié guì jiàn
今弹棋用棋二十四色,色别贵贱。
yòu wèi xì fǎ
又魏戏法。
xiān lì yī qí yǔ jú zhōng yú zhě jiān bái hēi yuán rào zhī shí bā chóu chéng dū
先立一棋与局中,余者间白黑圆绕之,十八筹成都。
chū shì shuō
(出《世说》)
cáng gōu
藏钩
jiù yán cáng gōu qǐ yú gōu yì gài yī xīn shì sān qín jì yún hàn wǔ gōu yì fū rén shǒu quán shí rén xiào zhī mù wéi cáng gōu yě
旧言藏钩起于钩弋,盖依辛氏《三秦记》云:汉武钩弋夫人手拳,时人效之,目为藏钩也。
yīn jìng shùn jìng xun yuē kōu yǔ kōu tóng zhòng rén fēn cáo shǒu cáng wù tàn qǔ zhī
殷敬顺《敬训》曰:𫸩与抠同,众人分曹,手藏物,探取之。
yòu lìng cáng gōu chéng yī rén zé lái wǎng yú liǎng péng wèi zhī é chī
又令藏钩,乘一人,则来往于两朋,谓之誐鸱。
fēng tǔ jì yuē cáng gōu zhī xì fēn èr cáo yǐ jiào shèng fù
《风土记》曰:藏钩之戏,分二曹以较胜负。
ruò rén ǒu zé dí duì
若人偶则敌对;
ruò qí zé shǐ yī rén wèi yóu fù
若奇,则使一人为游附。
huò shǔ shàng cáo huò shǔ xià cáo wèi fēi niǎo
或属上曹,或属下曹,为飞鸟。
yòu lìng wèi cǐ xì bì yú zhēng yuè
又令为此戏,必于正月。
jù fēng tǔ jì zài là jì hòu yě
据《风土记》,在腊祭后也。
yǔ chǎn cáng gōu fù yún yǔ yǐ xī hòu mìng zhòng wài yǐ xíng gōu wèi xì yǐ
庾阐《藏钩赋》云:予以腊后,命中外以行钩为戏矣。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
huán xuán
桓玄
yīn zhòng kān yǔ huán xuán gòng cáng gōu yī péng bǎi chóu
殷仲堪与桓玄共藏钩,一朋百筹。
huán péng yù bù shèng wéi yú hǔ tàn zài
桓朋欲不胜,唯余虎探在。
gù kǎi zhī wèi yīn zhòng kān cān jūn shǔ bìng jí zài xiè
顾恺之为殷仲堪参军,属病疾在廨。
huán qiǎn xìn qǐng gù qǐ bìng lìng shè qǔ hǔ tàn
桓遣信,请顾起病,令射取虎探。
jí lái zuò dìng
即来,坐定。
yǔ gù yún jūn kě qǔ gōu
语顾云:君可取钩。
gù dá yún shǎng bǎi pǐ bù gù jí qǔ de gōu
顾答云:赏百匹布,顾即取得钩。
huán péng suì shèng
桓朋遂胜。
chū zhǔ gōng gù shì
(出《渚宫故事》)
yīn zhòng kān hé huán xuán yī kuài er wán cáng gōu yóu xì yī zǔ wèi yī bǎi gè chóu mǎ
殷仲堪和桓玄一块儿玩藏钩游戏,一组为一百个筹码。
huán xuán yǎn kàn yào shū le duì fāng zhǐ shèng xià wǔ tàn yī gè rén méi yǒu bèi cāi le
桓玄眼看要输了,对方只剩下武探一个人没有被猜了。
dāng shí gù kǎi zhī zài yīn zhòng kān shǒu xià rèn cān jūn yīn shēn tǐ bù shū fú zài guān yá zhōng xiū xi
当时,顾恺之在殷仲堪手下任参军,因身体不舒服在官衙中休息。
huán xuán pài rén shāo xìn gào sù tā qǐng tā dài bìng chū lái cāi hǔ tàn nǎ zhī shǒu zhōng cáng zhe gōu
桓玄派人捎信告诉他,请他带病出来,猜虎探哪只手中藏着钩。
gù kǎi zhī lái dào hòu gāng zuò hǎo huán xuán shuō nǐ kě yǐ cāi cāi hǔ tàn nǎ zhī shǒu lǐ cáng zhe gōu gù kǎi zhī shuō shǎng wǒ yī bǎi shū bù wǒ jiù cāi
顾恺之来到后,刚坐好,桓玄说:你可以猜猜虎探哪只手里藏着钩顾恺之说:赏我一百疋布,我就猜。
gù kǎi zhī dāng jí cāi zhòng qǔ de le gōu
顾恺之当即猜中取得了钩。
yú shì huán xuán zhè zǔ qǔ de le shèng lì
于是,桓玄这组取得了胜利。
gāo yìng
高映
jiù shuō cáng kōu lìng rén shēng lí huò yán zhàn yǔ yǒu zhēng yě
旧说,藏𫸩令人生离,或言占语有征也。
jǔ rén gāo yìng shàn yì kōu
举人高映,善意𫸩。
yīn chéng shì cháng yú jīng zhōu cáng gōu měi cáo wǔ shí yú rén shí zhōng qí jiǔ
殷成式常于荆州藏钩,每曹五十余人,十中其九。
tóng cáo gōu yì zhī qí chù dāng shí yí yǒu tā shù
同曹钩亦知其处,当时疑有他术。
fǎng zhī yìng yán dàn yì jǔ zhǐ cí sè ruò chá yīn shì dào yě
访之,映言但意举止辞色,若察因视盗也。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
shí mín
石旻
shān rén shí mín yóu miào dǎ kōu
山人石旻尤妙打𫸩。
yǔ zhāng yòu xīn xiōng dì shàn
与张又新兄弟善。
xiá yè huì kè yīn shì qí yì kōu zhù zhī bì zhōng
暇夜会客,因试其意𫸩,注之必中。
zhāng suì zhì gōu yú jīn bì zhōng mín liáng jiǔ xiào yuē jǐn zhāng kōng quán
张遂置钩于巾襞中,旻良久笑曰:尽张空拳。
yǒu qǐng yǎn gōu zài zhāng jūn fú tóu zuǒ chì zhōng qí miào rú cǐ
有顷眼钩,在张君幞头左翅中,其妙如此。
mín hòu jū yáng zhōu duàn chéng shì yīn shi zhī
旻后居扬州,段成式因识之。
céng qí qí shù shí wèi chéng shì kě xiān huà rén shǒu shù shí qiǎn hú yuè yì mào biàn qí xiāng dāng shòu
曾祈其术,石谓成式可先画人首数十,遣胡越异貌,辩其相当授。
yí qí jiàn shǐ jìng bù jí huà
疑其见始,竟不及画。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
zá xì
杂戏
wǔ dì shí guō shè rén shàn tóu hú
武帝时,郭舍人善投壶。
yǐ zhú wèi shǐ bù yòng jí yě
以竹为矢,不用棘也。
gǔ zhī tóu hú qǔ zhōng ér bù qiú hái gù shí xiǎo dòu yú zhōng è qí shǐ yuè ér chū yě
古之投壶,取中而不求还,故实小豆于中,恶其矢跃而出也。
guō shè rén zé jī shǐ lìng hái yī shǐ bǎi yú fǎn wèi zhī wèi xiāo
郭舍人则激矢令还,一矢百余反,谓之为骁。
yán rú bó zhī yì qí yú bèi zhōng wèi xiāo jié yě
言如博之羿棋,于辈中为骁杰也。
měi wèi wǔ dì tóu hú zhé cì jīn bó
每为武帝投壶,辄赐金帛。
chū xī jīng zá jì
(出《西京杂记》)
xiǎo xì zhōng yú wèi jú yī píng gè bù wǔ zǐ jiǎo chí sù
小戏中,于为局一枰,各布五子,角迟速。
míng cù róng
名蹙融。
duàn chéng shì dú zuò yòu fāng wèi zhī cù róng
段成式读座右方,为之蹙戎。
chū yǒu yáng zá zǔ
(出《酉阳杂俎》)
zhēn yuán zhōng dǒng shū rú jìn bó jú bìng jīng yī juàn pō yǒu xīn yì bù xíng yú shí
贞元中,董叔儒进博局并经一卷,颇有新意,不行于时。
luò yáng lìng cuī shī běn yòu hǎo wèi gǔ wén chū bǔ
洛阳令崔师本又好为古文樗捕。
qí fǎ sān fēn qí zi sān bǎi liù shí xiàn yǐ èr guān rén zhí liù mǎ qí gǔ wǔ méi
其法:三分其子三百六十,限以二关,人执六马,其骰五枚。
fēn shàng wèi hēi xià wèi bái
分上为黑,下为白。
hēi zhě kè èr wèi dú bái zhě kè èr wèi zhì
黑者刻二为犊,白者刻二为雉。
zhì zhī quán hēi nǎi wèi lú qí cǎi shí liù
掷之,全黑乃为卢,其彩十六;
èr zhì sān hēi wèi zhì qí cǎi shí sì
二雉三黑为雉,其彩十四;
èr dú sān bái wèi dú qí cǎi shí
二犊三白为犊,其彩十;
quán bái wèi bái qí cǎi bā
全白为白,其彩八;
sì zhě guì cǎi yě
四者贵彩也。
kāi wèi shí èr
开为十二;
sāi wèi shí yī
塞为十一;
tǎ wèi wǔ
塔为五;
tū wèi sì
秃为四;
xiāo wèi èr
枭为二;
juē wèi sān
撅为三。
èr liù zhě zá cǎi yě
(二六者杂采也。
guì cǎi de lián zhì de dǎ mǎ dé guò guān yú cǎi zé fǒu
)贵彩得连掷,得打马,得过关,余彩则否。
xīn jiā jìn liù liǎng cǎi
新加进六两彩。
chū guó shǐ bǔ
(出《国史补》)
zhēn yuán zhōng yǒu dù quàn hǎo cháng xíng
贞元中,有杜劝好长行。
jiē yǒu jiā míng gè jì yǒu qīng miào
皆有佳名,各记有轻妙。
xià zhōng yòng zhě wèi lěng zǐ qǔ qí shì jiāo gé zhī qīng jiàn ér míng zhī
夏中用者为冷子,取其似蕉葛之轻健而名之。
chū jiā huà lù
(出《嘉话录》)
jīn zhī bó xì yǒu cháng xíng zuì shèng
今之博戏,有长行最盛。
qí jù yǒu jú yǒu zi zi hēi huáng gè shí wǔ zhì cǎi zhī gǔ yǒu èr
其具有局有子,子黑黄各十五,掷采之骰有二。
qí fǎ shēng yú wò shuò biàn yú shuāng liù
其法生于握槊,变于双六。
tiān hòu cháng mèng shuāng liù bù shèng dí liáng gōng yán gōng zhōng wú zi shì yě
天后尝梦双六不胜,狄梁公言宫中无子是也。
hòu rén xīn yì cháng xíng chū yān
后人新意,长行出焉。
yòu yǒu xiǎo shuāng liù wéi tòu dà diǎn xiǎo diǎn yóu tán fèng yì zhī míng rán wú rú cháng xíng yě
又有小双六、围透、大点、小点、游谈、凤翼之名,然无如长行也。
lín xiǎn yì zhě yù shí shì yān
临险易者,喻时事焉。
shì biàn tōng zhě fāng yì xiàng yān
适变通者,方易象焉。
wáng gōng dà rén pō huò dān wán zhì yú fèi qìng diào wàng qǐn shí
王公大人,颇或耽玩,至于废庆吊,忘寝食。
jí bó tú yòng zhī yú shì qiáng gè zhēng shèng wèi zhī liāo líng
及博徒用之,于是强各争胜,谓之撩零。
jiǎ jiè fēn huà wèi zhī náng jiā
假借分画,谓之囊家。
náng jiā shí yī ér qǔ wèi zhī qǐ tóu
囊家什一而取,谓之乞头。
yǒu tōng xiāo ér zhàn zhě yǒu pò chǎn ér shū zhě
有通宵而战者,有破产而输者。
qí gōng zhě jìn yǒu tán gǎo cuī shī běn shǒu chū
其工者近有谭镐、崔师本首出。
wéi qí cì yú cháng xíng qí gōng zhě jìn yǒu wéi yán yòu yáng péng shǒu chū
围棋次于长行,其工者近有韦延祐、杨芃首出。
rú dàn qí zhī xì shén gǔ fǎ suī shè xiǎn yǒu wèi zhī
如弹棋之戏甚古,法虽设,鲜有为之。
qí gōng zhě jìn yǒu jí dá
其工者近有吉达。
gāo yuè shǒu chū yān
高越首出焉。
chū guó shǐ bǔ
(出《国史补》)