太平御览 · 李昉 · Chapter 145 of 1000

皇亲部·卷十一

PinyinModern Translation
Size

pín

这句话大意是:○嫔。

shàng shū yáo diǎn yuē lí jiàng èr nǚ yú guī ruì pín yú yú

这句话大意是:《尚书·尧典》曰:厘降二女于妫汭,嫔于虞。

jiàng xià

这句话大意是:(降,下。

pín fù yě

这句话大意是:嫔,妇也。

shùn wèi pǐ fū néng yǐ yì lǐ xià dì nǚ zhī xīn yú suǒ jū guī shuǐ zhī ruì shǐ xíng fù dào yú yú shì

这句话大意是:舜为匹夫,能以义理下帝女之心于所居妫水之汭,使行妇道于虞氏。

shī tuī duó zāi yuē guān jū zhī yuán jì de xián fēi zhèng bā pín

这句话大意是:《诗推度灾》曰:《关雎》知原,冀得贤妃,正八嫔。

pín fù yě

这句话大意是:(嫔,妇也。

bā fù zhèng yú nèi zé kě yǐ huà sì fāng yǐ

现代白话:八妇正于内,则能够化四方了。

zhōu lǐ tiān guān nèi zǎi yuē yǐ yīn lǐ jiào jiǔ pín

这句话大意是:《周礼·天官·内宰》曰:以阴礼教九嫔。

bù yán jiào fū rén shì fù jǔ zhōng yán shěng wén yě

这句话大意是:(不言教夫人,世妇,举中言,省文也。

yòu yuē jiǔ pín zhǎng fù xué zhī fǎ yǐ jiào jiǔ yù fù dé fù yán fù róng fù gōng gè shuài qí shǔ ér yǐ shí yù xù yú wáng suǒ

这句话大意是:又曰:九嫔,掌妇学之法以教九御妇德、妇言、妇容、妇功,各帅其属而以时御叙于王所。

pín fù yě

这句话大意是:(嫔,妇也。

fù dé wèi zhēn shèn yě fù yán wèi cí lìng yě fù róng wèi wǎn wǎn yě fù gōng wèi sī xǐ yě

这句话大意是:妇德谓贞慎也,妇言谓辞令也,妇容谓婉娩也,妇功谓丝枲也。

zì jiǔ pín yǐ xià ér yù gè shuài qí zhǔ zhě shǐ yì jiǔ jiǔ xiāng yǔ cóng wáng suǒ xi zhī yàn qǐn yě

这句话大意是:自九嫔以下而御,各帅其属者,使亦九九相与从王所息之燕寝也。

qún fēi yù jiàn zhī fǎ bēi zhě yi xiān zūn zhě yi hòu

这句话大意是:群妃御见之法,卑者宜先,尊者宜后。

yù nǚ bā shí yī rén dāng jiǔ xī shì

这句话大意是:御女八十一人,当九夕世;。

fù èr shí qī dāng sān xī

这句话大意是:妇二十七,当三夕;。

pín jiǔ rén dāng yī xī

这句话大意是:嫔九人,当一夕;。

fū rén sān dāng yī xī

这句话大意是:夫人三,当一夕。

yì shí wǔ rì ér biàn yún zì wàng hòu zú zhī

这句话大意是:亦十五日而遍,云自望后足之。

fán jì sì zàn yù zī zàn hòu jiàn chè dòu biān

这句话大意是:)凡祭祀,赞玉齍,赞后荐,彻豆笾。

yù zī yù dūn shǔ jì qì yě

这句话大意是:(玉齍,玉敦,黍稷器也。

ruò yǒu bīn kè zé cóng hòu

这句话大意是:)若有宾客,则从后。

dà sàng zé shuài xù kū zhě yì rú zhī

这句话大意是:大丧,则帅叙哭者亦如之。

yì cóng hòu yě

这句话大意是:(亦从后也。

zhōu lǐ dōng guān jiàng rén yuē nèi yǒu jiǔ shì jiǔ pín jū zhī

这句话大意是:《周礼·冬官·匠人》曰:内有九室,九嫔居之。

wài yǒu jiǔ shì jiǔ qīng cháo yān

现代白话:外有九室,九卿朝呢。

lǐ jì yuē zhòng chūn zhī yuè xuán niǎo zhì zhī rì yǐ tài láo sì yú gāo méi tiān zǐ qīn wǎng hòu fēi qīn shuài jiǔ pín yù

这句话大意是:《礼记》曰:仲春之月,玄鸟至之日,以太牢祀于高禖,天子亲往,后妃亲帅九嫔御。

nǎi lǐ tiān zǐ suǒ yù dài yǐ gōng gé shǔ shòu yǐ gōng shǐ yú gāo méi zhī qián

这句话大意是:乃礼天子所御,带以弓〈革蜀〉,授以弓矢于高禖之前。

yòu yuē gǔ zhě tiān zǐ hòu lì liù gōng sān fū rén jiǔ pín èr shí qī shì fù bā shí yī yù qī

这句话大意是:又曰:古者天子后立六宫、三夫人、九嫔、二十七世妇、八十一御妻。

guó yǔ yuē qí xiāng gōng bēi shèng wǔ shì ér wéi nǚ shì chóng jiǔ fēi liù pín chén qiè shù bǎi

这句话大意是:《国语》曰:齐襄公卑圣侮士而唯女是崇,九妃六嫔,陈妾数百。

hàn shū yuē wáng mǎng bèi jiǔ pín shì jiǔ qīng

这句话大意是:《汉书》曰:王莽备九嫔,视九卿。

wèi zhì yuē wén dì zēng guì pín wèi cì huáng hòu

这句话大意是:《魏志》曰:文帝增贵嫔,位次皇后。

yòu yuē wén dé guō huáng hòu wén dì jiàn zuò wèi guì pín

这句话大意是:又曰:文德郭皇后,文帝践祚,为贵嫔。

zhēn hòu zhī sǐ yóu hòu zhī chǒng yě

这句话大意是:甄后之死,由后之宠也。

wáng yǐn jìn shū yuē wǔ dì cǎi zhū gě chōng děng nǚ wǔ shí yú rén rù diàn cì cǎi nǚ shí jiē yōu bù shí

这句话大意是:王隐《晋书》曰:武帝采诸葛冲等女五十馀人入殿,赐采女食,皆忧,不食。

dì shǐ màn zhāng yáng hòu yuē kě dàn rù zhàng qí zhōng zhě yǐ jiàng xì bì

这句话大意是:帝使缦鄣,杨后曰:"可但入障,其中者以绛系臂。

hú fāng qì zuǒ yòu zhǐ zhī yuē bì xià wén zhī

这句话大意是:"胡芳泣,左右止之曰:"陛下闻之。

fāng yuē sǐ bù wèi hé wèi bì xià

这句话大意是:"芳曰:"死不畏,何畏陛下?

dì zhuàng qí yán gù suì jìng zhī

这句话大意是:"帝壮其言,故遂敬之。

fāng fù fèn wén nǚ zhōng yì kū yuē lǎo nú bù sǐ wéi yǒu èr r nán zài jiǔ dì zhī xià nǚ zài jiǔ tiān zhī shàng

这句话大意是:芳父奋闻女中,亦哭曰:"老奴不死,唯有二儿,男在九地之下,女在九天之上。

bài fāng wèi guì pín

这句话大意是:"拜芳为贵嫔。

jìn shū yuē hú guì pín míng fāng

这句话大意是:《晋书》曰:胡贵嫔,名芳。

fù fèn

这句话大意是:父奋。

tài shǐ jiǔ nián jiǎn liáng jiā zǐ yǐ chōng nèi zhí bài fāng wèi guì pín

这句话大意是:泰始九年,简良家子以充内职,拜芳为贵嫔。

měi yǒu gù wèn bù shì yán cí lǜ ěr ér dá jìn tuì fāng yǎ

现代白话:每有顾问,不饰言词,率你而答,进退方雅。

zuì méng ài xìng shì yù fú shì yà yú huáng hòu

这句话大意是:最蒙爱幸,侍御服饰亚于皇后。

cháng yǔ chū pú shāng shàng zhǐ dì nù yuē cǐ gù jiāng zhǒng yě

这句话大意是:常与樗蒲,伤上指,帝怒曰:"此固将种也。

fāng duì yuē běi fá gōng sūn xi jù zhū gě fēi jiāng zhǒng ér hé

这句话大意是:"芳对曰:"北伐公孙,西拒诸葛,非将种而何?

fāng shēng wǔ ān gōng zhǔ

这句话大意是:"芳生武安公主。

wáng yǐn jìn shū yuē yòu cǎi shì yù shǐ qí guó zuǒ wéi nǚ wèi xiū yí yǒu wén cái

这句话大意是:王隐《晋书》曰:又采侍御史齐国左维女为修仪,有文才。

jìn shū yuē zuǒ guì pín míng fēn

这句话大意是:《晋书》曰:左贵嫔,名芬。

xiōng sī

这句话大意是:兄思。

fēn shǎo hǎo xué shàn zhuì wén míng yà yú sī wǔ dì wén ér nà zhī

这句话大意是:芬少好学,善缀文,名亚于思,武帝闻而纳之。

bài xiū yí hòu wèi guì pín yǐ cái dé jiàn lǐ

这句话大意是:拜修仪,后为贵嫔,以才德见礼。

tǐ léi duō huàn cháng jū báo shì měi yóu huá lín zhé huí niǎn guò zhī

这句话大意是:体羸多患,常居薄室,每游华林,辄回辇过之。

yǔ jí wén yì cí duì qīng huá zuǒ yòu shì tīng mò bù chēng měi

这句话大意是:语及文义,辞对清华,左右侍听,莫不称美。

jí yáng huáng hòu bēng fēn xiàn lěi

这句话大意是:及杨皇后崩,芬献诔。

xián níng èr nián nà dào hòu fēn shòu zhào zuò sòng

这句话大意是:咸宁二年,纳悼后,芬受诏作颂。

jí dì nǚ wàn nián gōng zhǔ hōng dì tòng dào bù yǐ zhào fēn wèi lěi qí wén shén lì

这句话大意是:及帝女万年公主薨,帝痛悼不已,诏芬为诔,其文甚丽。

dì zhòng fēn cí zǎo měi yǒu fāng wù yì bǎo bì zhào wèi fù sòng yǐ shì lǚ huò ēn cì yān

现代白话:帝重芬辞藻,每有方物异宝,必诏为赋颂,以是屡获恩赐呢。

jìn zhū gōng zàn yuē jiù zhì guì pín fū rén bǐ sān gōng jiǎ jīn zǐ

这句话大意是:《晋诸公赞》曰:旧制,贵嫔、夫人比三公,假金紫;。

shū yuàn shū yí xiū róng xiū yí jié yú róng huá chōng huá wèi jiǔ pín bǐ jiǔ qīng jiǎ yín qīng

这句话大意是:淑媛、淑仪、修容、修仪、婕妤、容华、充华为九嫔,比九卿,假银青。

jìn qǐ jū zhù yuē tài shǐ sān nián shǐ shǐ chí jié jiān wǔ guān zhōng láng jiàng zōng zhèng chéng sī mǎ huī bài chóng yáng yuán qiè li yǎn wèi xiū huá wáng xuān wèi xiū róng xú yǎn wèi xiū yí wú shū wèi jié yú zhào wáng yán wèi chōng huá

这句话大意是:《晋起居注》曰:泰始三年,使使持节兼五官中郎将宗正丞司马恢拜崇阳园妾李琰为修华,王宣为修容,徐琰为修仪,吴淑为婕妤,赵〈王延〉为充华。

jiǔ nián yǒu sī zòu lǐ wèi huáng hòu pìn yǐ gǔ guī wú qiè yìng shè yù zhī zhì

这句话大意是:九年,有司奏:"礼,为皇后聘以谷圭,无妾媵设玉之制。

zhào yuē bài shòu kě yī wèi shì gù shì

这句话大意是:"诏曰:"拜授可依魏氏故事。

shí nián shàng lín xuān shǐ chí jié jiān tài cháng luò yáng lìng sī mǎ qǐ bài cǎi nǚ hú fāng wèi guì pín

这句话大意是:"十年,上临轩,使持节兼太常洛阳令司马启拜采女胡芳为贵嫔;。

yòu shǐ shǐ chí jié jiān yù shǐ zhōng chéng tài zǐ shè rén sī mǎ dàn bài cǎi nǚ liú yuàn wèi shū fēi zāng yào wèi shū yuàn fāng wèi shū yí zhào càn wèi xiū huá chén xiù wèi xiū róng

这句话大意是:又使使持节兼御史中丞太子舍人司马诞拜采女刘媛为淑妃,臧曜为淑媛,芳为淑仪,赵粲为修华,陈琇为修容。

xián níng sān nián bài měi rén zuǒ pín wèi xiū yí xíng lán wèi jié yú zhū jiāng wéi róng huá

这句话大意是:咸宁三年,拜美人左嫔为修仪,邢兰为婕妤,朱姜为容华。

yòu yuē huì dì yuán kāng èr nián zhào yuē cái rén xiè méi jìn wèi shū fēi

这句话大意是:又曰:惠帝元康二年,诏曰:"才人谢玫进为淑妃。

yǒu sī zòu dāng yǔ sān fū rén yǐ xià tóng bài zhào yi zài hòu yě

这句话大意是:"有司奏:"当与三夫人以下同拜,诏宜在后也。

yǒng níng sì nián zhào yuē jùn yáng yuán shū fēi gōng sūn míng shí zhēn cuì jīn jìn wèi wèi guì rén

这句话大意是:"永宁四年,诏曰:"峻阳园淑妃公孙明识贞粹,今进位为贵人。

hòu wèi shū yuē gāo zǔ gǎi dìng nèi guān sān pín shì sān qīng liù pín shì liù qīng

这句话大意是:《后魏书》曰:高祖改定内官,三嫔视三卿,六嫔视六卿。

shān hǎi jīng yuē fù yú shān zhuān xū zàng yú qí yáng jiǔ pín zàng qí yīn

这句话大意是:《山海经》曰:鲋隅山,颛顼葬于其阳,九嫔葬其阴。

zuǒ guì pín jí yǒu lí sī fù xiāng fēng fù kǒng què fù sōng bǎi fù qì ōu sòng fù nà huáng hòu sòng yáng huáng hòu dēng zuò zàn sháo yào huā sòng yù jīn sòng jú huā sòng shén wǔ sòng sì yán shī sì shǒu wǔ yuán huáng hòu lěi wàn nián gōng zhǔ lěi

这句话大意是:《左贵嫔集》有《离思赋》、《相风赋》、《孔雀赋》、《松柏赋》、《泣沤颂赋》、《纳皇后颂》、《杨皇后登祚赞》、《芍药花颂》、《郁金颂》、《菊花颂》、《神武颂》、四言诗四首、《武元皇后诔》、《万年公主诔》。

shì fù

这句话大意是:○世妇。

zhōu lǐ yuē shì fù zhǎng jì sì bīn kè sàng jì zhī shì shuài nǚ gōng ér guàn gài wèi zī shèng

这句话大意是:《周礼》曰:世妇,掌祭祀、宾客、丧纪之事,帅女宫而灌概,为齍盛。

jí jì zhī rì lì chén nǚ gōng zhī jù fán nèi xiū zhī wù

这句话大意是:及祭之日,莅陈女宫之具,凡内羞之物。

lì lín yě

这句话大意是:(莅,临也。

nèi xiū fáng zhōng zhī xiū

这句话大意是:内羞,房中之羞。

zhōu lǐ tiān guān zhǒng zǎi yuē shì fù

这句话大意是:《周礼·天官·冢宰》曰:世妇。

bù yán shù zhě jūn zǐ bù gǒu yú sè yǒu fù dé zhě nǎi chōng zhī sǐ zé yǒu quē

现代白话:(不言数者,有德行的人不苟于色,有妇德者乃充之,死则有阙。

zhōu lǐ chūn guān yuē shì fù měi gōng qīng èr rén nǚ shǐ èr rén

这句话大意是:《周礼·春官》曰:世妇:每宫卿二人,女史二人。

shì fù jū gōng wáng zhě liù gōng

这句话大意是:(世妇居宫,王者六宫。

nǚ shǐ yǒu cái zhì yě

这句话大意是:女史,有才智也。

lǐ jì yuè lìng zhòng chūn zhī yuè hòu qīn shuài jiǔ pín yù yù wèi cóng wǎng sì yě

这句话大意是:《礼记·月令》:仲春之月,后亲帅九嫔御,(御,谓从往祀也。

lǐ tiān zǐ yǒu shì fù nǚ yù dú chū shuài jiǔ pín zhě jǔ zhōng yán

这句话大意是:《礼》,天子有世妇、女御,独出帅九嫔者,举中言。

cí yú gāo méi zhī qián

这句话大意是:)祠于高禖之前。

tài zhù zhuó yǐn gāo méi zhī tíng

这句话大意是:(太祝酌饮高禖之庭。

yòu yuē jì chūn zhī yuè hòu zhāi jiè qīn dōng xiàng gōng sāng

这句话大意是:又曰:季春之月,后斋戒,亲东向躬桑。

hòu fēi qīn cǎi sāng shì shī xiān tiān xià yě

这句话大意是:(后妃亲采桑,示师先天下也。

dōng xiàng zhě shí qì yě

这句话大意是:东向者,时气也。

shì shí míng qí bù cháng liú yǎng cán zhě suǒ bo fū rén yǔ shì fù jí zhū chén zhī qī yě

这句话大意是:是时明其不常留养蚕者所卜夫人与世妇及诸臣之妻也。

lǐ jì hūn yì yuē gǔ zhě tiān zǐ èr shí qī shì fù yǐ tīng tiān xià zhī nèi zhì yǐ míng zhāng fù shùn gù tiān xià nèi hé ér jiā lǐ

这句话大意是:《礼记·婚义》曰:古者天子二十七世妇,以听天下之内治,以明章妇顺,故天下内和而家理。

cài yōng yuè lìng zhāng jù yuē zhòng chūn zhī yuè yǐ tài láo sì yú gāo méi

这句话大意是:蔡邕《月令章句》曰:仲春之月,以太牢祀于高禖。

gāo méi sì míng gāo yóu zūn yě jí shì xiān jiàn zhī xiàng gài wèi zhī rén jiàn suǒ yǐ qí zǐ sūn zhī sì yě

这句话大意是:高禖祀名,高犹尊也,吉事先见之象,盖谓之人见所以祈子孙之祀也。

xuán niǎo gǎn yáng ér zhì gù zhòng zhì rì yīn yǐ yòng zhī jiǎn sōng yǐ xuán niǎo zhì zhī rì yǒu shì gāo méi ér shēng qì yān

现代白话:玄鸟感阳而至,故重至日因以用之,简娀以玄鸟至之日有事高禖而生契呢。

gù shī yún tiān mìng xuán niǎo jiàng ér shēng shāng

这句话大意是:故《诗》云:"天命玄鸟,降而生商。

hòu fēi lǜ jiǔ pín yù hòu zhě tiān zǐ shì qī yě

这句话大意是:""后妃率九嫔御",后者,天子适妻也;。

fēi mìng yě pín fù yě yù qiè yě

这句话大意是:妃命也,嫔妇也,御妾也。

zhōu lǐ tiān zǐ yī hòu sān fēi jiǔ pín èr shí qī shì fù bā shí yī yù qī yǐ yīng wài cháo gōng qīng dài fū zhī shù

这句话大意是:《周礼》天子一后、三妃、九嫔、二十七世妇、八十一御妻,以应外朝公卿大夫之数。

shì fù bú jiàn bēi zhě wén lüè

这句话大意是:世妇不见,卑者文略;。

yù qiè jiē xíng shì fù kě zhī yě

这句话大意是:御妾皆行,世妇可知也。

hòu fēi jiāng jiǔ pín nǚ yù jiē huì méi yǐ qí yùn rèn yě

这句话大意是:后妃将九嫔女御皆会禖,以祈孕妊也。

nǎi lǐ tiān zǐ suǒ yù dài yǐ gōng dú tiān zǐ suǒ yù wèi hòu fēi yǐ xià zhì qiè rèn yǒu méng yá zhě yě

这句话大意是:"乃醴天子所御,带以弓韣",天子所御,谓后妃以下至妾妊有萌牙者也。

dú gōng yī yě

这句话大意是:韣,弓衣也。

zhù yǐ gāo méi zhī mìng yǐn zhī lǐ jiǔ dài yǐ gōng dú shàng shǐ de nán yě

这句话大意是:祝以高禖之命,饮之醴酒,带以弓韣,尚使得男也。

shòu yǐ gōng shǐ yú gāo méi zhī qián gōng shǐ zhě nán zǐ zhī shì yě

这句话大意是:"授以弓矢于高禖之前",弓矢者,男子之事也;。

yùn rèn zhě yú gāo méi dēng wèi zhī qián yě

这句话大意是:孕妊者于高禖登位之前也。

yòu yuē jì chūn zhī yuè hòu fēi zhāi jiè qīn dōng xiāng gōng sāng

这句话大意是:又曰:"季春之月,后妃斋戒,亲东乡躬桑。

zhāi jiè zhě shì yú xiān cán yě

这句话大意是:"斋戒者,事于先蚕也。

dōng xiàng shèng dé yě

这句话大意是:东向,盛德也。

gōng sāng zhě shǒu sān zǎo yóu tiān zǐ qīn gēng sān tuī yě

这句话大意是:躬桑者,手三缲,犹天子亲耕三推也。

gǔ zhě tiān zǐ zhū hóu bì yǒu gōng sāng cán shì jìn chuān ér wèi zhī zhù gōng rén rèn yǒu sān chǐ jí qiáng ér wài bì zhī

这句话大意是:古者天子诸侯必有公桑蚕室,近川而为之,筑宫亻刃有三尺,棘墙而外闭之。

bo fū rén shì fù zhī jí zhě shǐ rù cán shì fèng zhǒng yù yú chuān gōng sāng yǐ shí zhī

这句话大意是:卜夫人世妇之吉者使入蚕室奉种,浴于川,公桑以食之。

cán shì jì shēng shēng chéng yě

这句话大意是:蚕事既升,(升,成也。

fēn jiǎn chēng sī sī yǐ jīn liǎng gù yuē chēng zhī qí duō shǎo

这句话大意是:)分茧称丝,(丝以斤两,故曰称,知其多少。

yǐ gōng jiāo miào zhī fú

这句话大意是:)以供郊庙之服。

tiān zǐ zhū hóu suǒ fú yǐ jì zhě bì hòu fū rén suǒ qīn cán yě

这句话大意是:天子诸侯所服以祭者,必后夫人所亲蚕也。

lǐ shì fù zú cán xiàn jiǎn yú fū rén

这句话大意是:礼,世妇卒蚕,献茧于夫人。

shòu zhī qīn qiāo sān pén shǒu zhū lù zhī xuán huáng zhī yǐ wéi fǔ fú wén zhāng

这句话大意是:受之,亲缲三盆,手朱禄之,玄黄之,以为黼黻文章。

jūn fú zhī yǐ sì xiān wáng xiān gōng jìng zhī zhì yě gù yuē wú huò gǎn dài

这句话大意是:君服之以祀先王先公,敬之至也,故曰无或敢怠。

yòu yuē mèng xià zhī yuè cán shì jì bì hòu fēi xiàn jiǎn yú tiān zǐ jìn qí chéng gōng yě

这句话大意是:又曰:孟夏之月,蚕事既毕,后妃献茧于天子,进其成功也。

nǎi xiū cán shuì yǐ sāng wèi jūn shí ér qǔ yī yuē shuì nǎi shōu shì fù yǐ xià suǒ cán zhī shuì yě

这句话大意是:乃修蚕税,以桑为均十而取一曰税,乃收世妇以下所蚕之税也。

yǐ sāng wèi píng zhě yòng sāng duō zé jiǎn duō shǎo zé jiǎn shǎo yě

这句话大意是:以桑为平者,用桑多则茧多,少则茧少也。

guì jiàn cháng shǎo rú yī guì wèi shì fù jiàn wèi qiè yù zhǎng wèi lì zhuàng zhě yě

这句话大意是:贵贱长少如一,贵谓世妇,贱谓妾御,长谓力壮者也。

yán wú zūn bēi lǎo zhuàng gè zì yǐ sāng wèi píng bù dé yǐ gāo xià wèi chà yě

这句话大意是:言无尊卑老壮,各自以桑为平,不得以高下为差也。

shǐ jì yuē zhōng gōng tiān jí xīng hòu gōu sì xīng mò xīng zhèng fēi yú sān xīng hòu gōng zhī shǔ yě

这句话大意是:《史记》曰:中宫天极星,后勾四星,末星正妃,馀三星后宫之属也。

hàn shū yuē xuān yuán qián dà xīng nǚ zhǔ xiàng

这句话大意是:《汉书》曰:轩辕前大星,女主象;。

páng xiǎo xīng yù zhě hòu gōng shǔ yě

这句话大意是:旁小星,御者后宫属也。

fàn yè hòu hàn shū yuē shì fù zhǔ zhī sàng jì bīn kè

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:世妇主知丧祭、宾客。

hòu wèi shū yuē gāo zǔ gǎi dìng nèi gōng shì fù shì zhōng dài fū

这句话大意是:《后魏书》曰:高祖改定内宫,世妇视中大夫。

yòu yuē xuān wǔ líng huáng dì hú shì chū zhào rù yè tíng wèi chéng huá shì fù shēng sù zōng míng huáng dì

这句话大意是:又曰:宣武灵皇帝胡氏初召入掖庭,为承华世妇,生肃宗明皇帝。

hòu zhōu shū wǔ dì jiàn dé zhōng zhào yuē zhèng wèi yú zhōng yǒu shèng tōng diǎn

这句话大意是:《后周书》:武帝建德中,诏曰:"正位于中,有圣通典。

zhì wén xiāng gé sǔn yì bù tóng

这句话大意是:质文相革,损益不同。

wǔ dì zé sì xīng zhī xiàng sān wáng lì liù gōng zhī shù

这句话大意是:五帝则四星之象,三王立六宫之数。

liú cáo yǐ xiáng děng jí mí fán xuǎn zé biàn yú shēng mín mìng zhì fāng yú shù zhí

这句话大意是:刘、曹已降,等级弥繁,选择遍于生民,命秩方于庶职。

jiāo fáng dān dì yǒu zhòng rú yún

这句话大意是:椒房丹地,有众如云。

běn yóu shì yù zhī qíng fēi guān fēng huà zhī yì

这句话大意是:本由嗜欲之情,非关风化之义。

zhèn yùn dāng jiāo jì sī fù gǔ shǐ wú róng guǎng jí zǐ nǚ tún jù gōng yè

这句话大意是:朕运当浇季,思复古始,无容广集子女,屯聚宫掖。

hóng zàn hòu tíng shì cóng yuē jiǎn

这句话大意是:弘赞后庭,事从约简。

kě zhì fēi èr rén shì fù sān rén yù qī sān rén zì cí yǐ wài yi xī jiǎn shěng

这句话大意是:可置妃二人、世妇三人、御妻三人,自兹以外,宜悉减省。

yù nǚ

这句话大意是:○御女。

zhōu lǐ tiān guān zhǒng zǎi yuē nǚ yù

这句话大意是:《周礼·天官·冢宰》曰:女御。

hūn yì suǒ wèi yù qī yù yóu jìn yě shì yě

这句话大意是:(《婚义》所谓御妻,御犹进也,侍也。

fàn yè hòu hàn shū yuē bā shí yī yù nǚ xù yú wáng zhī yàn qǐn bān guān fēn wù gè yǒu diǎn sī

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:八十一御女,序于王之燕寝,颁官分务,各有典司。

hòu hàn shū yuē gāo zǔ dìng nèi guān yù nǚ shì yuán shì

这句话大意是:《后汉书》曰:高祖定内官,御女视元士。

huái nán zǐ yuē mèng chūn zhī yuè dōng gōng yù nǚ qīng sè yī qīng cǎi gǔ qín

这句话大意是:《淮南子》曰:孟春之月,东宫御女青色,衣青彩,鼓琴。

mèng xià zhī yuè nán gōng nǚ yù chì sè yī chì cǎi chuī shēng yú

这句话大意是:孟夏之月,南宫女御赤色,衣赤彩,吹笙竽。

mèng qiū zhī yuè xī gōng yù nǚ bái sè yī bái cǎi zhuàng bái zhōng

这句话大意是:孟秋之月,西宫御女白色,衣白彩,撞白钟。

mèng dōng zhī yuè běi gōng yù nǚ hēi sè yī hēi cǎi jī qìng shí

这句话大意是:孟冬之月,北宫御女黑色,衣黑彩,击磬石。

měi rén

这句话大意是:○美人。

hàn shū yuē hàn xìng yīn qín zhī chēng hào zhèng shì chēng huáng hòu qiè jiē chēng fū rén jí yǒu měi rén zhī hào yān

现代白话:《汉书》曰:汉兴,因秦之称号,正适称皇后,妾皆称夫人,及有美人之号呢。

zhì wǔ dì gè yǒu jué wèi měi rén shì èr qiān dàn

这句话大意是:至武帝各有爵位,美人视二千石。

yòu yuē wàn dàn jūn fèn qí fù zhào rén yě xìng shí shì

这句话大意是:又曰:万石君奋,其父赵人也,姓石氏。

zhào wáng xǐ jū wēn guò hé nèi shí fèn nián shí wǔ wèi xiǎo lì shì gāo zǔ

这句话大意是:赵亡,徙居温,过河内,时奋年十五,为小吏,侍高祖。

gāo zǔ yǔ yǔ ài qí gōng jìng wèn yuē ruò hé yǒu

这句话大意是:高祖与语,爱其恭敬,问曰:"若何有?

duì yuē yǒu zǐ néng gǔ qín

这句话大意是:"对曰:"有姊,能鼓琴"。

gāo zǔ yuē ruò néng cóng wǒ hu

这句话大意是:高祖曰:"若能从我吗?

yuē yuàn jìn lì

这句话大意是:"曰:"愿尽力。

yú shì gāo zǔ zhào qí zǐ wèi měi rén

这句话大意是:"于是高祖诏其姊为美人。

xǐ qí jiā zhǎng ān zhōng qī lǐ yǐ zǐ wèi měi rén gù yě

这句话大意是:徙其家长安中戚里,以姊为美人故也。

yòu yuē xiào huì zhāng huáng hòu xuān píng hóu áo nǚ yě

这句话大意是:又曰:孝惠张皇后,宣平侯敖女也。

lǚ tài hòu yù wéi zhòng qīn yǐ gōng zhǔ nǚ pèi dì

这句话大意是:吕太后欲为重亲,以公主女配帝。

yù qí shēng zǐ wàn fāng zhōng wú zi

这句话大意是:欲其生子,万方终无子。

nǎi shǐ yáng wèi yǒu shēn qǔ hòu gōng měi rén zi míng zhī shā qí mǔ lì suǒ míng zǐ wèi tài zǐ

这句话大意是:乃使佯为有娠,取后宫美人子名之,杀其母,立所名子为太子。

yòu yuē xiào chéng zhào huáng hòu dì jué xìng wèi zhāo yí wèi chéng dì dài wǒ yán cóng zhōng gōng lái jí cóng zhōng gōng xǔ měi rén r cóng hé shēng

这句话大意是:又曰:孝成赵皇后弟,绝幸为昭仪,谓成帝"绐我言从中宫来,即从中宫,许美人儿从何生?

xǔ shì jìng dāng fù lì yé

这句话大意是:许氏竟当复立耶?

jīn xǔ měi rén yǒu zi jìng fù ruò yuē wèi hé

这句话大意是:今许美人有子,竟负若约,谓何?

dì yuē yuē zhào shì gù bù lì xǔ shì

这句话大意是:"帝曰:"约赵氏,故不立许氏。

shǐ tiān xià wú chū zhào shì shàng zhě wú yōu yě

这句话大意是:使天下无出赵氏上者,无忧也。

fàn yè hòu hàn shū yuē xià yīn yǐ shàng hòu fēi zhī zhì qí wén lüè yǐ

现代白话:范晔《后汉书》曰:夏殷以上,后妃之制,其文略了。

zhōu lǐ wáng zhě bèi nèi zhí yān

现代白话:周礼,王者备内职呢。

guāng wǔ zhōng xīng zhì měi rén wú jué zhì suì shí shǎng cì chōng gěi ér yǐ

这句话大意是:光武中兴,置美人,无爵秩,岁时赏赐充给而已。

yòu yuē yú měi rén zhě yǐ liáng jiā zǐ shí sān xuǎn rù yè tíng shēng wǔ yáng cháng gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:虞美人者,以良家子十三选入掖庭,生舞阳长公主。

zì hàn xìng mǔ shì mò bù zūn chǒng

这句话大意是:自汉兴,母氏莫不尊宠。

shùn dì jì wèi jiā měi rén jué hào ér chōng dì zǎo yāo liáng jì bǐng zhèng jì è tā zú yú shì yì ér bù dēng dàn chēng dà jiā ér yǐ

这句话大意是:顺帝既未加美人爵号,而冲帝早夭,梁冀秉政,忌恶他族,虞氏抑而不登,但称大家而已。

yòu yuē wáng měi rén zhào guó rén yě

这句话大意是:又曰:王美人,赵国人也。

fēng zī sè cōng mǐn yǒu cái néng míng shū huì jì yǐ liáng jiā zǐ yīng fǎ xiāng xuǎn rù yè tíng

这句话大意是:丰姿色,聪敏有才能,明书会计,以良家子应法相选入掖庭。

wèi hé hòu suǒ zhèn

这句话大意是:为何后所鸩。

líng dì sī měi rén zuò zhuī dé fù lìng yí sòng

这句话大意是:灵帝思美人,作《追德赋》、《令仪颂》。

wèi zhì yuē hàn zhì nèi guān shí yǒu sì děng

这句话大意是:《魏志》曰:汉制,内官十有四等。

wèi yīn hàn fǎ jiē rú jiù zhì zì fū rén yǐ xià shì yǒu zēng sǔn

这句话大意是:魏因汉法,皆如旧制,自夫人以下,世有增损。

tài zǔ jiàn guó shǐ mìng wáng hòu qí xià wǔ děng yǒu měi rén

这句话大意是:太祖建国,始命王后,其下五等,有美人。

jì tài hé zhōng zì fū rén yǐ xià jué fán shí èr děng měi rén shì èr qiān dàn

这句话大意是:暨太和中,自夫人以下爵凡十二等,美人视二千石。

jiāng biǎo chuán yuē sūn hào yǐ zhāng bù nǚ wèi měi rén yǒu chǒng

这句话大意是:《江表传》曰:孙皓以张布女为美人,有宠。

hòu měi rén wǔ hào hào nù bàng shā zhī

这句话大意是:后美人忤皓,皓怒,棒杀之。

shěn yuē jìn shū yuē xià yīn yǐ shàng nèi zhí wú wén

这句话大意是:沈约《晋书》曰:夏殷以上,内职无闻。

jī shì zhī lóng fù guān wèi shèng qián hàn liè zhōng shí sì shì zǔ shòu mìng yòu yǒu měi rén yǐ bǐ zhí yān

现代白话:姬氏之隆,妇官为盛,前汉列终十四,世祖受命,又有美人以比职呢。

hòu wèi shū yuē gāo zǔ gǎi dìng nèi guān měi rén shì sān pǐn

这句话大意是:《后魏书》曰:高祖改定内官,美人视三品。

shěn yuē sòng shū yuē sòng wǔ dì cǎi hàn wèi qián shì zhī zhì zhì sān fū rén qí yú yǒu měi rén shì jué qiān dàn

这句话大意是:沈约《宋书》曰:宋武帝采汉魏前事之制,置三夫人,其馀有美人,视爵千石。

tài zǔ yǐ měi rén wèi sàn shǐ

这句话大意是:太祖以美人为散使。

xiāo zǐ xiǎn qí shū yuē liù gōng wèi hào hàn wèi yǐ lái yīn chǒng zēng zhì shì bù tóng yǐ

现代白话:萧子显《齐书》曰:六宫位号,汉魏以来,因宠增置,世不同了。

jiàn yuán yuán nián yǒu sī zòu zhì měi rén wèi sǎn zhí

这句话大意是:建元元年,有司奏置美人为散职。

cái rén

这句话大意是:○才人。

fàn yè hòu hàn shū yuē hé dì shù shī huáng zǐ shān hòu yōu jì sì bù guǎng shù xuǎn jìn cái rén yǐ bó dì yì

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:和帝数失皇子,邓后忧继嗣不广,数选进才人,以博帝意。

wèi zhì yuē míng dì yóu hòu yuán zhào cái rén yǐ shàng qǔ yàn jí lè

这句话大意是:《魏志》曰:明帝游后园,召才人以上曲宴极乐。

míng rì dì jiàn máo hòu hòu yuē zuó yóu yàn běi yuán lè hu

这句话大意是:明日,帝见毛后,后曰:"昨游宴北园,乐吗?

dì yǐ zuǒ yòu xiè zhī suǒ shā shí yú rén

这句话大意是:"帝以左右泄之,所杀十馀人。

wèi lüè yuē míng dì qīng lóng sān nián wū bié diàn zhī běi lì bā fāng zhū cái rén yǐ shàng zhuǎn nán fù yān

现代白话:《魏略》曰:明帝青龙三年,于别殿之北立八坊,诸才人以上转南附呢。

qí zhì shí nǐ bǎi guān zhī shù

这句话大意是:其秩石拟百官之数。

wáng yǐn jìn shū yuē tài kāng qī nián chū hòu gōng cái rén jì nǚ yǐ xià bǎi qī shí rén guī jiā

这句话大意是:王隐《晋书》曰:太康七年,出后宫才人、妓女已下百七十人归家。

yòu yuē chū huì dì yòu shì zǔ qiǎn měi rén xiè jiǔ gěi huì dì yīn shì yǒu shēn

这句话大意是:又曰:初,惠帝幼,世祖遣美人谢玖给惠帝,因是有娠。

lín qǔ gǔ fēi yíng jiǔ xī gōng suì shēng mǐn huái

这句话大意是:临娶贾妃,迎玖西宫,遂生愍怀。

zāng róng xù jìn shū yuē huái dì wáng tài hòu huì yuàn jī

这句话大意是:臧荣绪《晋书》曰:怀帝王太后,讳媛姬。

chū rù wǔ dì bài zhōng cái rén zǎo zú

这句话大意是:初入,武帝拜中才人,早卒。

huái dì jí men zhuī zūn yuē huáng tài hòu yě

这句话大意是:怀帝即们,追尊曰皇太后也。

jìn shū xìng shū yuē xiè fū rén míng jiǔ

这句话大意是:《晋书兴书》曰:谢夫人,名玖。

jiā běn pín jiàn fù yǐ tú yáng wèi yè

这句话大意是:家本贫贱,父以屠羊为业。

jiǔ qīng huì zhēn zhèng yǒu shū zī xuǎn rù hòu gōng wèi cái rén

这句话大意是:玖清惠贞正,有淑姿,选入后宫,为才人。

hòu wèi shū yuē gāo zǔ zhì nǚ zhí zhōng cái rén shì wǔ pǐn

这句话大意是:《后魏书》曰:高祖置女职,中才人视五品。

shěn yuē sòng shū yuē jìn wǔ dì cǎi hàn wèi zhī zhì zhì cái rén zhōng cái rén jué shì qiān dàn yǐ xià

这句话大意是:沈约《宋书》曰:晋武帝采汉魏之制,置才人、中才人,爵视千石以下。

gāo zǔ shòu mìng shěng èr cái rén

这句话大意是:高祖受命,省二才人。

shì zǔ yòu zhì zhōng cái rén yǐ wéi sàn wèi

这句话大意是:世祖又置中才人以为散位。

cuī hóng sān shí guó chūn qiū hòu zhào lù yuē shí hǔ dù huáng hòu míng zhū bù zhī hé xǔ rén

这句话大意是:崔鸿《三十国春秋·后赵录》曰石虎杜皇后,名珠,不知何许人。

píng yōu zhōu zài wáng jùn jì zhōng hǔ jiàn ér yuè zhī yīn qǐng yú lēi

这句话大意是:平幽州,在王浚妓中,虎见而悦之,因请于勒。

lēi yǐn jiàn hào yuē cái rén yǐ cì hǔ

这句话大意是:勒引见,号曰才人,以赐虎。

xìng gōng huì róu wǎn chǒng xìng yà yú zhèng hòu yě

这句话大意是:性恭惠柔婉,宠幸亚于郑后也。

bǎo lín

这句话大意是:○保林。

hàn shū yuē yuán dì jiā zhāo yí zhī hào fán shí sì děng bǎo lín shì bǎi shí

这句话大意是:《汉书》曰:元帝加昭仪之号,凡十四等,保林视百石。

jìn wǔ dì qǐ jū zhù zhào yuē jīn chū qīng shāng yè tíng jí zhū shǔ cái rén jì nǚ bǎo lín yǐ xià èr bǎi qī shí yú rén huán jiā

这句话大意是:《晋武帝起居注》诏曰:今出清商掖庭及诸署才人、妓女、保林已下二百七十余人还家。

nǚ shì zhōng

这句话大意是:○女侍中。

hòu wèi shū yuē gāo zǔ zhì nǚ shì zhōng shì sān pǐn

这句话大意是:《后魏书》曰:高祖置女侍中,视三品。

yòu yuē lù xīn zhī róng mào róu jǐn shàng xiàn wén nǚ cháng shān gōng zhǔ

这句话大意是:又曰:陆昕之容貌柔谨,尚献文女常山公主。

gāo zǔ yǐ qí zhǔ xù tè chuí nì juàn

这句话大意是:高祖以其主婿,特垂昵眷。

xīn zhī wáng gōng zhǔ fèng gū yǒu xiào chēng

这句话大意是:昕之亡,公主奉姑有孝称。

shén guī chū yǔ mù shì láng yá gōng zhǔ bìng wèi nǚ shì zhōng

这句话大意是:神龟初,与穆氏琅琊公主并为女侍中。

yòu yuē yú zhōng hòu qī zhōng shān wáng ní xū nǚ

这句话大意是:又曰:于忠后妻,中山王尼须女。

wēi jiě shū líng tài hòu cǐ wèi nǚ shì zhōng

这句话大意是:微解书,灵太后此为女侍中。

yòu yuē líng tài hòu mèi wèi yuán yì qī fēng píng jùn jūn bài nǚ shì zhōng

这句话大意是:又曰:灵太后妹为元乂妻,封平郡君,拜女侍中。

yè zhōng jì shí hǔ zhì nǚ shì zhōng jiē diāo chán zhí shì huáng hòu

这句话大意是:《邺中记》:石虎置女侍中,皆貂蝉,直侍皇后。

nǚ shàng shū

这句话大意是:○女尚书。

wèi lüè yuē míng dì yóu yàn zài nèi xuǎn nǚ zǐ zhī shū kě fù xìn zhě wèi nǚ shàng shū shěng zòu shì dāng huà kě

这句话大意是:《魏略》曰:明帝游宴在内,选女子知书可付信者为女尚书,省奏事,当画可。

wèi shū yuē gāo zǔ zhì nǚ shàng shū shì sān pǐn

这句话大意是:《魏书》曰:高祖置女尚书,视三品。

jìn dōng gōng jiù shì yuē yíng tài zǐ fēi zhī rì zhū cháng yù jiē zài wò zhàng zuǒ yòu shì gōng rén chóng xíng dōng miàn yǐ zhǔn nǚ shàng shū xī miàn yǐ zhǔn nǚ shì zhōng

这句话大意是:《晋东宫旧事》曰:迎太子妃之日,诸长御皆在幄账,左右侍宫人重行,东面以准女尚书,西面以准女侍中。

lù huì yè zhōng jì yuē shí hǔ zhēng shī suǒ de měi nǚ wàn yú yǐ wéi gōng rén jiǎn qí yǒu cái yì zhě wèi nǚ shàng shū

这句话大意是:陆翙《邺中记》曰:石虎征诗所得美女万余,以为宫人,简其有才艺者为女尚书。

nǚ shǐ

这句话大意是:○女史。

máo shī yuē jìng nǚ cì shí yě

这句话大意是:《毛诗》曰:《静女》,刺时也。

wèi jūn wú dào fū rén wú dé yě

这句话大意是:卫君无道,夫人无德也。

jìng nǚ qí luán yí wǒ tóng guǎn

这句话大意是:"静女其娈,贻我彤管。

jì yǒu jìng dé yòu yǒu měi sè yòu yí wǒ yǐ gǔ rén zhī fǎ kě yǐ pèi rén jūn zhě

现代白话:(既有静德,又有美色,又遗我以古人之法,能够配人君者。

hòu fū rén bì yǒu nǚ shǐ fēn qí rì yuè ér yǐ huán jìn tuì zhī shēng zǐ yuè shēn zé jīn huán tuì zhī

这句话大意是:后、夫人必有女史分其日月而以环进退之,生子月娠则金环退之。

dāng yù zhě yǐ yín huán jìn zhī zhe yú zuǒ shǒu jì yù zhe yú yòu shǒu

这句话大意是:当御者以银环进之,著于左手,既御著于右手。

shì wú dà xiǎo jì yǐ chéng fǎ

这句话大意是:事无大小,记以成法。

jiān yún tóng guǎn sè chì mào

这句话大意是:笺云:彤管,色赤貌。

tóng guǎn yǒu wěi yuè yì nǚ měi

这句话大意是:)彤管有炜,悦怿女美。

wěi chì mào

这句话大意是:"(炜,赤貌。

tóng guǎn yǐ chì xīn zhèng rén zhě

这句话大意是:彤管以赤心正人者。

jiān yún chì guǎn rán wěi nǚ shǐ yǐ yuè yì fēi qiè zhī dé měi zhī yě

这句话大意是:笺云:赤管然炜,女史以悦怿妃妾之德美之也。

máo shī yì shū yuē nǚ shǐ tóng guǎn fǎ rú guó shǐ zhǔ jì hòu fū rén zhī guò

这句话大意是:《毛诗义疏》曰:女史彤管,法如国史,主记后夫人之过。

rén jūn yǒu zhù xià shǐ hòu yǒu nǚ shǐ wài nèi gè yǒu guān yě

这句话大意是:人君有柱下史,后有女史,外内各有官也。

zhōu lǐ yuē nǚ shǐ bā rén nǚ shǐ nǚ nú xiǎo shū yě

这句话大意是:《周礼》曰:女史八人,(女史,女奴晓书也。

zhǎng wáng hòu zhī lǐ zhǎng nèi zhì zhī cáng yǐ zhào hòu nèi zhì nèi zhèng

这句话大意是:)掌王后之礼,掌内治之藏,以诏后内治内政。

nèi zhì zhī fǎ běn zài nèi zhǎng shū ér cáng zhī

这句话大意是:(内治之法,本在内掌书而藏之)。

sòng nèi gōng

这句话大意是:送内宫。

kǎo liù gōng zhī jì

这句话大意是:(考六宫之计。

shū nèi zhì zhī cáng yǐ lìng

这句话大意是:)书内治之藏以令。

hòu zhī mìng yě

这句话大意是:(后之命也。

fán hòu zhī shì yǐ lǐ cóng

这句话大意是:)凡后之事,以礼从。

yì rú tài shǐ zhī yú wáng

这句话大意是:(亦如太史之于王。

hàn shū yuē bān jié yú zì shāng fù yuē chén nǚ tú yǐ jìng jiàn gù nǚ shǐ ér wèn shī

这句话大意是:《汉书》曰:班婕妤《自伤赋》曰:"陈女图以镜鉴,顾女史而问诗。

fàn yè hòu hàn shū yuē bān guān fēn wù gè yǒu diǎn sī

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:颁官分务,各有典司。

nǚ shǐ tóng guǎn jì gōng shū guò

这句话大意是:女史彤管,记功书过。

jìn jì yuē yuán kāng zhōng sī kōng zhāng huá jù hòu zú zhī shèng nǎi zuò nǚ shǐ zhēn

这句话大意是:《晋记》曰:元康中,司空张华惧后族之盛,乃作《女史箴》。

shěn yuē sòng shū yuē nǚ shǐ zhí cè jì yán shì sī guò shēn jiè xī gǔ guó wèi chen

这句话大意是:沈约《宋书》曰:女史执策记言,是司过身戒夕蛊,国畏晨。

hòu wèi shū yuē gāo zǔ zhì nèi zhí nǚ shǐ xián rén shì sān pǐn

这句话大意是:《后魏书》曰:高祖置内职,女史、贤人视三品。

shěn yuē sòng shū yuē tài zōng liú xīn hòu jì nǐ bǎi guān bèi zhì nèi zhí

这句话大意是:沈约《宋书》曰:太宗留心后记,拟百官,备置内职。

zǐ jí fáng guāng xìng fáng bèi zhì nǚ shǐ yī rén

这句话大意是:紫极房、光兴房备置女史一人。

cuī hóng sān shí guó chūn qiū hòu zhào lù yuē shí hǔ zhì nǚ tài shǐ yú líng tái yǎng guān zāi xiáng yǐ kǎo wài tài shǐ yàn chá xū shí

这句话大意是:崔鸿《三十国春秋·后赵录》曰:石虎置女太史于灵台,仰观灾祥,以考外太史,验察虚实。

✦ You read 皇亲部·卷十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.