太平御览 · 李昉 · Chapter 501 of 1000

逸民部·卷一

PinyinModern Translation
Size

xù yì mín yī

这句话大意是:○叙逸民一。

yì yuē shàng jiǔ bù shì wáng hóu gāo shàng qí shì

这句话大意是:《易》曰:上九,不事王侯,高尚其事。

zuì chǔ shì shàng ér bù lèi wū wèi bù shì wáng hóu gāo shàng qí shì yě

这句话大意是:(最处事上而不累于位,不事王侯,高尚其事也。

xiàng yuē bù shì wáng hóu zhì kě zé yě

这句话大意是:)《象》曰:不事王侯,志可则也。

gǔ guà

这句话大意是:(蛊卦。

yòu yuē liù wǔ bēn yú qiū yuán shù bó jiān jiān

这句话大意是:又曰:六五,贲于丘园,束帛戋戋。

shī shì qiū yuán shèng mò dà yān

现代白话:(施饰丘园,盛莫大呢。

gù bēn yú shù bó qiū yuán nǎi luò

这句话大意是:故贲于束帛,丘园乃落;。

bēn yú qiū yuán bó nǎi jiān jiān

这句话大意是:贲于丘园,帛乃戋戋。

yòu yuē tiān xià yǒu shān dùn

这句话大意是:又曰:天下有山,遁。

jūn zǐ yǐ yuǎn xiǎo rén bù è ér yán

现代白话:有德行的人以远品行较差的人,不恶而严。

jiǔ sì hǎo dùn jūn zǐ jí xiǎo rén fǒu

现代白话:九四,好遁,有德行的人吉,品行较差的人否。

mǎ róng yuē hǎo dùn jūn zǐ jí

现代白话:(马融曰:好遁有德行的人吉。

yán suī shēn zài wài nǎi xīn zài wáng shì cǐ zhī wèi yě

这句话大意是:言虽身在外,乃心在王室,此之谓也。

xiǎo rén zé bù rán shēn zài wài xīn bì yuàn yě

现代白话:品行较差的人则不然,身在外,心必怨也。

jiǔ wǔ jiā dùn zhēn jí

这句话大意是:)九五,嘉遁贞吉。

xiàng yuē jiā dùn zhēn jí yǐ zhèng zhì yě

这句话大意是:《象》曰:嘉遁贞吉,以正志也。

shī yuē kǎo pán cì zhuāng gōng yě

这句话大意是:《诗》曰:《考盘》,刺庄公也。

bù néng xiū xiān gōng zhī yè shǐ xián zhě tuì ér qióng chǔ yě

这句话大意是:不能修先公之业,使贤者退而穷处也。

kǎo pán zài jiàn shuò rén zhī kuān dú mèi wù yán yǒng shǐ fú xuān

这句话大意是:"考盘在涧,硕人之宽,独寐寤言,永矢弗谖。

kǎo chéng

这句话大意是:"(考,成;。

pán lè yě

这句话大意是:盘,乐也。

jiān yún yǒu qióng chù chéng lè zài cǐ jiàn zhě

这句话大意是:笺云:有穷处成,乐在此涧者。

yòu yuē bái jū dài fū cì xuān wáng yě

这句话大意是:又曰:《白驹》,大夫刺宣王也。

cì qí bù néng liú xián yě

这句话大意是:(刺其不能留贤也。

jiǎo jiǎo bái jū shí wǒ chǎng miáo zhí zhī wéi zhī yǐ yǒng jīn zhāo

这句话大意是:)"皎皎白驹,食我场苗,絷之维之,以永今朝。

xuān wáng zhī mò bù néng yòng xián xián zhě chéng bái jū ér qù zhě

这句话大意是:"(宣王之末,不能用贤,贤者乘白驹而去者。

chéng bái jū ér lái shí wǒ chǎng zhōng miáo wǒ bàn zhī zhí zhī yě

这句话大意是:乘白驹而来,食我场中苗,我绊之絷之也。

lǐ yuē jì chūn zhī yuè pìn míng shì lǐ xián zhě

这句话大意是:《礼》曰:季春之月,聘名士,礼贤者。

yòu yuē rú yǒu shàng bù chén tiān zǐ xià bù shì zhū hóu shèn jìng ér shàng kuān qiáng yì yǐ yú rén bó xué yǐ zhī fú jìn wén zhāng dǐ lì lián yú suī fēn guó rú zī zhū bù chén bù shì qí guī wéi yǒu rú cǐ zhě

这句话大意是:又曰:儒有上不臣天子,下不事诸侯,慎静而尚宽,强毅以与人,博学以知服近,文章砥砺廉隅,虽分国如锱铢,不臣不仕,其规为有如此者。

lún yǔ yuē zǐ yuē xián zhě bì shì qí cì bì dì qí cì bì sè qí cì bì yán

现代白话:《论语》曰:孔子说:"贤者避世,其次避地,其次避色,其次避言。

zǐ yuē zuò zhě qī rén yǐ

现代白话:"孔子说:"作者七人了。

qī rén wèi cháng jǔ jié nì zhàng rén shí mén hé kuì yí fēng rén chu kuáng jiē yú

这句话大意是:"(七人谓长沮、桀溺、丈人、石门、荷蒉、仪封人、楚狂接舆。

yòu yuē zǐ lù yuē bù shì wú yì

这句话大意是:又曰:子路曰:"不仕无义。

cháng yòu zhī jié bù kě fèi yě jūn chén zhī yì rú zhī hé qí fèi zhī

这句话大意是:长幼之节,不可废也,君臣之义,如之何其废之?

yù jié qí shēn ér luàn dà lún

这句话大意是:欲洁其身,而乱大伦。

jūn zǐ zhī shì yě xíng qí yì yě

现代白话:有德行的人之仕也,行其义也。

dào zhī bù xíng yǐ zhī zhī yǐ

现代白话:道之不行,已知之了。

yì mín bó yí shū qí yú zhòng yí yì zhū zhāng liǔ xià huì shǎo lián

这句话大意是:"逸民:伯夷、叔齐、虞仲、夷逸、朱张、柳下惠、少连。

zǐ yuē bù jiàng qí zhì bù rǔ qí shēn bó yí shū qí yǔ

现代白话:孔子说:"不降其志,不辱其身,伯夷、叔齐与?

wèi liǔ xià huì shǎo lián jiàng zhì rǔ shēn yǐ

现代白话:"谓"柳下惠、少连,降志辱身了。

yán zhōng lún xíng zhōng lǜ qí sī ér yǐ yǐ

现代白话:言中伦,行中虑,其斯而已了。

wèi yú zhòng yí yì yǐn jū fàng yán shēn zhōng qīng fèi zhōng quán

这句话大意是:"谓"虞仲、夷逸,隐居放言,身中清,废中权。

wǒ zé yì wū shì wú kě wú bù kě

这句话大意是:我则异于是,无可无不可。

hàn shū yuē xuē fāng zì zi róng

这句话大意是:《汉书》曰:薛方,字子容。

wáng mǎng yǐ ān chē yíng fāng yīn shǐ zhě cí xiè yuē yáo shùn zài shàng xià yǒu cháo xǔ

这句话大意是:王莽以安车迎方,因使者辞谢曰:"尧舜在上,下有巢许。

jīn míng zhǔ fāng chóng táng yú zhī dé yì yóu xiǎo chén yù biàn jī shān zhī jié yě

这句话大意是:今明主方崇唐虞之德,亦犹小臣欲便箕山之节也。

shǐ zhě yǐ wén mǎng shuō fāng yán bù qiáng zhì yě

这句话大意是:"使者以闻,莽说方言,不强致也。

hòu hàn shū yuē huò wèn rǔ nán fàn pāng yuē guō lín zōng hé rú rén

现代白话:《后汉书》曰:或问你南范滂曰:"郭林宗怎么样人?

pāng yuē yǐn bù wéi qīn zhēn bù jué sú tiān zǐ bù dé chén zhū hóu bù dé you wú bù zhī qí tā

现代白话:"滂曰:"隐不违亲,贞不绝俗,天子不得臣,诸侯不得友,我不知其他。

yòu yuē wěi áo sù wén dù lín zhì jié shēn xiāng jìng dài yǐ wéi zhì shū

这句话大意是:又曰:隗嚣素闻杜林志节,深相敬待,以为治书。

hòu yīn jí gào qù áo fù yù liú qiáng qǐ suì chēng jí dǔ

这句话大意是:后因疾告去,嚣复欲留,强起,遂称疾笃。

áo yì suī xiāng wàng qiě yù fù róng zhī nǎi chū mìng yuē dù bó shān bó shān lín zì yě

这句话大意是:嚣意虽相望,且欲复容之,乃出命曰:"杜伯山,(伯山,林字也。

tiān zǐ suǒ bù néng chén zhū hóu suǒ bù néng you

这句话大意是:)天子所不能臣,诸侯所不能友。

gài bó yí shū qí bù shí zhōu sù lìng qiě cóng shī you zhī wèi

这句话大意是:盖伯夷、叔齐不食周粟,令且从师友之位。

lín suī jū wū áo zhōng bù qū jié

这句话大意是:"林虽拘于嚣,终不屈节。

yòu yuē zhào qí chū míng jiā

这句话大意是:又曰:赵岐初名嘉。

nián sì shí yǒu zhòng jí wò rù qī nián lǜ yǎn rán nǎi yí lìng chì xiōng zǐ yuē dà zhàng fū dùn wú jī shān zhī cāo shì wú yī yǐn zhī xūn tiān bù wǒ yǔ fù hé yán zāi

现代白话:年四十有重疾,卧褥七年,虑奄然,乃遗令敕兄孔子说:"大丈夫遁无箕山之操,仕无伊尹之勋,天不我与,复何言啊!

kě lì yī yuán shí wū wú mù cè qián kè zhī yuē hàn yǒu yì rén xìng zhào míng jiā yǒu zhì wú shí mìng yě nài hé

现代白话:可立一圆石于我墓侧前,刻之曰:'汉有逸人,姓赵名嘉,有志无时,命也奈何!

yòu yuē fán yè zì zi róng yǒu jùn cái hǎo huáng lǎo bù kěn wèi lì

这句话大意是:又曰:樊晔字子融,有俊才,好黄老,不肯为吏。

yòu yuē féng méng zì zi lián běi hǎi dū chāng rén yě

这句话大意是:又曰:逢萌字子廉,北海都昌人也。

jiā pín jǐ shì xiàn wèi tíng cháng

这句话大意是:家贫,给事县为亭长。

shí wèi xíng guò tíng méng hóu yíng bài yè jì ér zhì dùn tàn yuē dà zhàng fū ān néng wéi rén yì zāi

现代白话:时尉行过亭,萌侯迎拜谒,既而掷盾叹曰:"大丈夫安能为人役啊!

suì qù zhī cháng ān xué tōng chūn qiū

这句话大意是:"遂去,之长安,学通《春秋》。

shí wáng mǎng shā qí zi yǔ méng wèi yǒu rén yuē sān gāng jué yǐ bù qù huò jiāng jí rén

现代白话:时王莽杀其子宇,萌谓友人曰:"三纲绝了,不去,祸将及人。

jí jiě guān guà dōng dōu chéng mén guī jiāng jiā shǔ fú hǎi kè wū liáo dōng

这句话大意是:"即解冠挂东都城门,归将家属浮海,客于辽东。

méng sù míng yīn yáng zhī mǎng jiāng bài

这句话大意是:萌素明阴阳,知莽将败。

yǒu qǐng nǎi shǒu dài wǎ pén kū wū shì yuē xīn hu xīn hu

这句话大意是:有顷,乃首戴瓦盆,哭于市曰:"新乎新乎!

yīn suì qián cáng

这句话大意是:"因遂潜藏。

jí guāng wǔ jí wèi nǎi zhī láng yá láo shān yǎng zhì xiū dào rén jiē huà qí dé

这句话大意是:及光武即位,乃之琅琊劳山,养志修道,人皆化其德。

běi hǎi tài shǒu sù wén qí gāo qiǎn lì fèng yè zhì lǐ méng bù dá

这句话大意是:北海太守素闻其高,遣吏奉谒致礼,萌不答。

hòu zhào shū zhēng méng tuō yǐ lǎo mào mí lù dōng xī yǔ shǐ zhě yún cháo tíng suǒ yǐ zhēng wǒ zhě yǐ qí yǒu yì wū zhèng shàng bù zhī fāng miàn suǒ zài ān néng jì shí hu

这句话大意是:后诏书征,萌托以老耄,迷路东西,语使者云:"朝廷所以征我者,以其有益于政,尚不知方面所在,安能济时吗?

jí biàn jià guī

这句话大意是:即便驾归。

lián zhēng bù qǐ yǐ shòu zhōng

这句话大意是:"连征不起,以寿终。

yòu yuē jǐng dān zì dà chūn fú fēng méi rén yě

这句话大意是:又曰:井丹字大春,扶风郿人也。

shǎo shòu yè tài xué tōng wǔ jīng shàn tán lùn gù jīng shī wèi zhī yǔ yuē wǔ jīng fēn fēn jǐng tài chūn

这句话大意是:少受业太学,通五经,善谈论,故京师为之语曰:"五经纷纷井太春。

xìng qīng gāo wèi cháng xiū cì hòu rén

这句话大意是:"性清高,未尝修刺候人。

jiàn wǔ mò pèi wáng fǔ děng wǔ wáng jū běi gōng jiē hǎo bīn kè gèng qiǎn qǐng dān bù néng zhì

这句话大意是:建武末,沛王辅等五王居北宫,皆好宾客,更遣请丹,不能致。

xìn yáng hóu yīn jiù guāng liè huáng hòu dì yě yǐ wài qi guì shèng nǎi guǐ shuō wǔ wáng qiú qián qiān wàn yuē néng zhì dān ér bié shǐ rén yào jié zhī

这句话大意是:信阳侯阴就,光烈皇后弟也,以外戚贵盛,乃诡说五王,求钱千万,约能致丹,而别使人要劫之。

dān bù dé yǐ jì zhì jiù gù wèi shè mài fàn cōng yè zhī shí

这句话大意是:丹不得已,既至,就故为设麦饭葱叶之食。

dān tuī qù zhī yuē yǐ jūn hòu néng gōng gān zhǐ gù lái xiāng guò hé qí báo hu

这句话大意是:丹推去之,曰:"以君侯能供甘旨,故来相过,何其薄吗?

gēng zhì shèng zhuàn nǎi shí

这句话大意是:"更置盛馔,乃食。

jí jiù qǐ zuǒ yòu jìn niǎn dān xiào yuē wú wén jié jià rén chē qǐ cǐ yé

现代白话:及就起左右进辇,丹笑曰:"我闻桀驾人车,岂此耶?

zuò zhōng jiē shī sè

这句话大意是:"坐中皆失色。

jiù bù dé yǐ ér lìng qù niǎn

这句话大意是:就不得已,而令去辇。

zì shì yǐn bì bù guān rén shì yǐ shòu zhōng

这句话大意是:自是隐闭,不关人事,以寿终。

yòu yuē gāo fèng zì wén tōng nán yáng yè rén yě

这句话大意是:又曰:高凤字文通,南阳叶人也。

shǎo wéi shū shēng jiā yǐ nóng mǔ wèi yè ér zhuān jīng sòng dú zhòu yè bù xī

这句话大意是:少为书生,家以农亩为业,而专精诵读,昼夜不息。

qī cháng zhī tián pù mài wū tíng lìng fèng hù jī

这句话大意是:妻尝之田,曝麦于庭,令凤护鸡。

shí tiān bào yǔ ér fèng chí gān sòng jīng bù jué lǎo shuǐ liú mài

这句话大意是:时天暴雨,而凤持竿诵经,不觉潦水流麦。

qī hái guài wèn fèng fāng wù zhī

这句话大意是:妻还怪问,凤方悟之。

qí hòu suì wèi míng rú

这句话大意是:其后遂为名儒。

lín lǐ yǒu zhēng cái zhě chí qí bīng ér dòu fèng wǎng jiě zhī bù yǐ nǎi tuō jīn kòu tóu gù qǐng yuē rén yì xùn ràng nài hé qì zhī

这句话大意是:邻里有争财者,持其兵而斗,凤往解之,不已,乃脱巾叩头固请曰:"仁义逊让,奈何弃之?

wū shì zhēng zhě huái gǎn tóu bīng xiè zuì

这句话大意是:"于是争者怀感,投兵谢罪。

fèng nián lǎo zhí zhì bù juàn míng shēng zhe wén

这句话大意是:凤年老,执志不倦,名声著闻。

tài shǒu lián zhào qǐng kǒng bù dé miǎn zì yán běn wū jiā bù yīng wèi lì

这句话大意是:太守连召请,恐不得免,自言本巫家,不应为吏。

yòu zhà yǔ guǎ sǎo sòng tián suì bù shì

这句话大意是:又诈与寡嫂讼田,遂不仕。

yòu yuē tái tóng yīn tóng zì xiào wēi wèi jùn qiū rén yě

这句话大意是:又曰:台佟,(音同,)字孝威,魏郡邺人也。

yǐn wū wǔ ān shān záo xué wèi jū cǎi yào zì jǐ

这句话大意是:隐于武安山,凿穴为居,采药自给。

jiàn chū zhōng zhōu pì bù jiù

这句话大意是:建初中,州辟不就。

cì shǐ xíng bù nǎi shǐ cóng shì zhì yè tóng zài bìng wǎng xiè

这句话大意是:刺史行部乃使从事致谒,佟载病往谢。

cì shǐ yuē xiào wēi jū shēn rú shì shén kǔ rú hé

这句话大意是:刺史曰:"孝威居身如是甚苦,如何?

tóng yuē tóng xìng de bǎo zhōng xìng mìng cún shén yǎng hé rú míng shǐ jūn fèng xuān zhào shū xī tì zhù shì fǎn bù kǔ yé

这句话大意是:"佟曰:"佟幸得保终性命,存神养和,如明使君奉宣诏书,夕惕庶事,反不苦耶?

suì qù yǐn yì zhōng bú jiàn

这句话大意是:"遂去,隐逸终不见。

yòu yuē hán kāng zì bó lín jīng zhào bà líng rén

这句话大意是:又曰:韩康字伯林,京兆霸陵人。

cháng cǎi yào míng shān mài wū cháng ān shì kǒu bù èr jià sān shí yú nián

这句话大意是:常采药名山,卖于长安市,口不二价,三十馀年。

shí yǒu nǚ zǐ cóng kāng mǎi yào shǒu yào jià bù yí

这句话大意是:时有女子从康买药,守药价不移。

nǚ zǐ nù yuē gōng shì hán bó lín yé

这句话大意是:女子怒曰:"公是韩伯林耶?

nǎi bù èr jià hu

这句话大意是:乃不二价吗?

kāng tàn yuē wǒ běn yù bì míng jīn nǚ zǐ jiē zhī yǒu wǒ

这句话大意是:"康叹曰:"我本欲避名,今女子皆知有我。

suì dùn rù bà líng shān zhōng

这句话大意是:"遂遁入霸陵山中。

bó shì gōng chē lián zhēng bù zhì huán dì nǎi bèi xuán xūn zhī lǐ yǐ ān chē pìn zhī

这句话大意是:博士公车连征不至,桓帝乃备玄𫄸之礼,以安车聘之。

shǐ zhě fèng zhào zào kāng

这句话大意是:使者奉诏造康。

kāng bù dé yǐ nǎi xǔ nuò cí ān chē zì chéng chái chē mào chen xiān shǐ zhě fā

这句话大意是:康不得已,乃许诺,辞安车,自乘柴车,冒晨先使者发。

zhì tíng tíng cháng yǐ hán zhēng jūn dāng guò fāng fā rén niú xiū dào qiáo jí jiàn kāng chái chē fú jīn yǐ wéi tián sǒu yě shǐ duó qí niú

这句话大意是:至亭,亭长以韩征君当过,方发人牛修道桥,及见康柴车幅巾,以为田叟也,使夺其牛。

kāng jí shì jià yǔ zhī

这句话大意是:康即释驾与之。

yǒu qǐng shǐ zhě zhì duó niú wēng nǎi zhēng jūn yě

这句话大意是:有顷,使者至,夺牛翁乃征君也。

shǐ zhě yù zòu shā tíng cháng kāng yuē cǐ zì lǎo zi yǔ zhī tíng cháng hé zuì

这句话大意是:使者欲奏杀亭长,康曰:"此自老子与之,亭长何罪?

kāng yīn zhōng dào táo dùn yǐ shòu zhōng

这句话大意是:"康因中道逃遁,以寿终。

yòu yuē jiáo shèn zì zhòng yàn fú fēng mào líng rén yě

这句话大意是:又曰:"矫慎字仲彦,扶风茂陵人也。

shǎo hǎo huáng lǎo yǐn dùn shān gǔ yīn xué wèi wū yǎng mù sōng qiáo dǎo yǐn zhī shù

这句话大意是:少好黄老,隐遁山谷,因穴为屋,仰慕松乔导引之术。

rǔ nán wú cāng shén zhòng zhī yí shū yǐ guān qí zhì

现代白话:你南吴苍甚重之,遗书以观其志。

shèn bù dá

这句话大意是:慎不答。

nián qī shí yú jìng bù kěn qǔ

这句话大意是:年七十馀,竟不肯娶。

hòu hū guī jiā zì yán sǐ rì jí qī guǒ zú

这句话大意是:后忽归家,自言死日,及期果卒。

yòu yuē mǎ yáo jiáo shèn tóng jùn rén yě

这句话大意是:又曰:马瑶,矫慎同郡人也。

yǐn wū qiān shān yǐ tù jū wéi shì suǒ jū sú huà

这句话大意是:隐于汧山,以兔罝为事,所居俗化。

bǎi xìng měi zhī hào mǎ mù xiān shēng

这句话大意是:百姓美之,号马牧先生。

yòu yuē chén liú lǎo fù bù zhī hé xǔ rén yě

这句话大意是:又曰:陈留老父,不知何许人也。

huán dì dài dǎng gù shì qǐ shǒu wài huáng lìng chén liú zhāng shēng qù guān guī xiāng lǐ dào féng yǒu rén gòng bān cǎo ér yán

这句话大意是:桓帝代,党锢事起,守外黄令陈留张升去官归乡里,道逢友人,共班草而言。

shēng yuē wú wén zhào shā míng dú zhòng ní lín hé ér fǎn

现代白话:升曰:"我闻赵杀鸣犊,仲尼临河而返;。

fù cháo jié yuān lóng fèng shì ér bù zhì

这句话大意是:覆巢竭渊,龙凤逝而不至。

jīn huàn shù rì luàn xiàn hài zhōng liáng xián rén jūn zǐ qí qù cháo hu

现代白话:今宦竖日乱,陷害忠良,贤人有德行的人,其去朝吗?

fu dé zhī bù jiàn rén zhī wú yuán jiāng xìng mìng zhī bù miǎn nài hé

这句话大意是:夫德之不建,人之无援,将性命之不免,奈何?

yīn xiāng bào ér qì

这句话大意是:"因相抱而泣。

lǎo fù qū ér guò zhī zhí qí zhàng tài xī ér yán yuē xū

这句话大意是:老父趋而过之,植其杖太息而言曰:"吁!

èr zhàng fū hé qì zhī bēi yě

这句话大意是:二丈夫何泣之悲也!

lóng bù yǐn lín fèng bù cáng yǔ wǎng luó gāo xuán qù jiāng ān suǒ suī qì hé jí hu

这句话大意是:龙不隐鳞,凤不藏羽,网罗高悬,去将安所,虽泣,何及吗?

èr rén yù yǔ zhī yǔ bù gù ér qù mò zhī suǒ zhōng

这句话大意是:"二人欲与之语,不顾而去,莫知所终。

yòu yuē páng gōng zhě nán jùn xiāng yáng rén yě

这句话大意是:又曰:庞公者,南郡襄阳人也。

jū xiàn shān zhī nán wèi cháng rù chéng fǔ fū qī xiàng jìng rú bīn

这句话大意是:居岘山之南,未常入城府,夫妻相敬如宾。

jīng zhōu liú biǎo shù yán qǐng bù néng qū nǎi jiù hou zhī wèi yuē fu bǎo quán yī shēn shú ruò bǎo quán tiān xià hu

这句话大意是:荆州刘表数延请,不能屈,乃就候之,谓曰:"夫保全一身,孰若保全天下吗?

gōng xiào yuē hóng hú cháo wū gāo lín zhī shàng mù ér de suǒ qī

这句话大意是:"公笑曰:"鸿鹄巢于高林之上,暮而得所栖;。

yuán tuó xué wū shēn yuān zhī xià xī ér de suǒ sù

这句话大意是:鼋鼍穴于深渊之下,夕而得所宿。

fu qū shè xíng zhǐ yì rén zhī cháo xué yě qiě gè de qí qī sù ér yǐ tiān xià fēi suǒ bǎo yě

这句话大意是:夫趋舍行止,亦人之巢穴也,且各得其栖宿而已,天下非所保也。

yīn shì gēng wū lǒng shàng ér qī zǐ yún wū qián

这句话大意是:"因释耕于垅上,而妻子耘于前。

biǎo zhǐ ér wèn yuē xiān shēng kǔ jū quǎn mǔ ér bù kěn guān lù hòu dài hé yǐ yí zǐ sūn hu

现代白话:表指而问曰:"先生苦居畎亩,而不肯官禄后代,凭什么遗子孙吗?

gōng yuē fá rén jiē yí zhī yǐ wēi jīn dú yí zhī yǐ ān suī suǒ yí bù tóng wèi wèi wú suǒ yí yě

这句话大意是:"公曰:"伐人皆遗之以危,今独遗之以安,虽所遗不同,未为无所遗也。

biǎo tàn xī ér qù

这句话大意是:"表叹息而去。

hòu xié qí qī zǐ ér dēng lù mén shān yīn cǎi yào bù fǎn

这句话大意是:后携其妻子而登鹿门山,因采药不返。

yòu yuē xiàng zhǎng zì zǐ píng gāo shì chuán xiàng zì zuò shàng

这句话大意是:又曰:向长字子平,(《高士传》向字作尚。

hé nèi zhāo gē rén yě

这句话大意是:)河内朝歌人也。

yǐn jū bù shì xìng shàng zhōng hé hǎo tōng yì lǎo

这句话大意是:隐居不仕,性尚中和,好通《易》、《老》。

pín wú zī shí hào shì zhě gèng kuì yān

现代白话:贫无资食,好事者更馈呢。

shòu zhī qǔ zú ér fǎn qí yú

这句话大意是:受之,取足而返其馀。

wáng mǎng dà sī kōng wáng yì pì zhī lián nián nǎi zhì

这句话大意是:王莽大司空王邑辟之,连年乃至。

yù jiàn wū mǎng gù cí nǎi zhǐ

这句话大意是:欲荐于莽,固辞,乃止。

suì qiú tuì

这句话大意是:遂求退。

dú yì zhì wū sǔn yì guà kuì rán tàn yuē wú yǐ zhī fù bù rú pín guì bù rú jiàn wèi zhī sǐ hé rú shēng ěr

现代白话:读《易》至于《损》、《益》卦,喟然叹曰:"我已知富不如贫,贵不如贱,未知死怎么样生耳。

jiàn wǔ zhōng nán nǚ jià qǔ jì bì chì duàn jiā shì wù xiāng guān dāng rú wǒ sǐ yě

这句话大意是:建武中,男女嫁娶既毕,敕断家事,勿相关,当如我死也。

wū shì suì sì yì yǔ tóng hǎo běi hǎi qín qìng jù yóu wǔ yuè míng shān bù zhī suǒ zhōng

这句话大意是:"于是遂肆意与同好北海禽庆俱游五岳名山,不知所终。

yòu yuē wáng bà zì rú zhòng tài yuán rén

这句话大意是:又曰:王霸字孺仲,太原人。

shǎo yǒu qīng jié jí wáng mǎng cuàn wèi qì guàn dài jué jiāo huàn

这句话大意是:少有清节,及王莽篡位,弃冠带,绝交宦。

jiàn wǔ zhōng zhēng dào shàng shū bài chēng míng bù chēng chén

这句话大意是:建武中,征到尚书,拜,称名不称臣。

yǒu sī wèn qí gù bà yuē tiān zǐ yǒu suǒ bù chén zhū hóu yǒu suǒ bù yǒu

这句话大意是:有司问其故,霸曰:"天子有所不臣,诸侯有所不友。

sī tú hóu bà ràng wèi wū bà yán yáng huǐ zhī suì zhǐ

这句话大意是:"司徒侯霸让位于霸,阎阳毁之,遂止。

yǐ bìng guī yǐn jū shǒu zhì lián zhēng bù zhì

这句话大意是:以病归,隐居守志,连征不至。

yòu yuē mǐn shū zhòng dài chēng jié shì suī zhōu dǎng zhī jié qīng zì yǐ fú jí yě

这句话大意是:又曰:闵叔仲,代称节士,虽周党之洁清,自以弗及也。

dǎng jiàn qí hán shū yǐn shuǐ yí zhī yǐ shēng suàn shòu ér bù shí

这句话大意是:党见其含菽饮水,遗之以生蒜,受而不食。

jiàn wǔ zhōng yīng sī tú hóu bà zhī pì jì ér tóu hé ér qù

这句话大意是:建武中,应司徒侯霸之辟,既而投劾而去。

fù zhēng bó shì bù zhì

这句话大意是:复征博士,不至。

kè jū ān yì lǎo bìng jiā pín bù néng de ròu rì mǎi zhū gān yī jīn tú zhě huò bù kěn yǔ

这句话大意是:客居安邑,老病家贫,不能得肉,日买猪肝一斤,屠者或不肯与。

ān yì lìng wén chì shì lì cháng gěi yān

现代白话:安邑令闻,敕市吏常给呢。

shū zhòng guài ér wèn zhī zhī nǎi tàn yuē mǐn shū zhòng qǐ yǐ kǒu fù lèi ān yì hu

这句话大意是:叔仲怪而问之,知乃叹曰:"闵叔仲岂以口腹累安邑吗?

suì qù

这句话大意是:"遂去。

kè pèi yǐ shòu zú

这句话大意是:客沛,以寿卒。

yòu yuē yě wáng èr lǎo bù zhī hé xǔ rén yě

这句话大意是:又曰:野王二老,不知何许人也。

chū shì zǔ èr wū gēng shǐ huì guān zhōng rǎo luàn qiǎn dèng yǔ xī zhēng sòng zhī yú dào

这句话大意是:初,世祖贰于更始,会关中扰乱,遣邓禹西征,送之于道。

jì fǎn yīn wū yě wáng liè lù jiàn èr lǎo zhě jí qín

这句话大意是:既反,因于野王猎,路见二老者即禽。

shì zǔ wèn yuē qín hé xiàng

这句话大意是:世祖问曰:"禽何向?

jǔ shǒu xi zhǐ yán cǐ zhōng duō hǔ chén měi jí qín hǔ yì jí chén qǐng dài wáng wù wǎng yě

这句话大意是:"举手西指言:"此中多虎,臣每即禽,虎亦即臣,请大王勿往也。

shì zǔ yuē gǒu yǒu qí bèi hǔ yì hé huàn

这句话大意是:"世祖曰:"苟有其备,虎亦何患?

èr lǎo yuē hé dài wáng zhī miù yé

这句话大意是:"二老曰:"何大王之谬耶?

xī tāng jí jié wū míng tiáo ér dà chéng wū bó wǔ wáng jí zhòu wū mù yě ér dà chéng wū jiá rǔ

这句话大意是:昔汤即桀于鸣条而大城于亳,武王即纣于牧野而大城于郏鄏。

bǐ èr wáng zhě bèi fēi bù shēn yě

这句话大意是:彼二王者,备非不深也。

shì yǐ jí rén zhě rén yì jí zhī suī yǒu qí bèi yōng kě hū hu

这句话大意是:是以即人者人亦即之,虽有其备,庸可忽吗?

shì zǔ wù qí zhǐ wèi zuǒ yòu yuē cǐ yǐn zhě yě

这句话大意是:"世祖悟其旨,谓左右曰:"此隐者也。

jiāng yòng zhī cí qù mò zhī suǒ zài

这句话大意是:"将用之,辞去,莫知所在。

yòu yuē yán guāng zì zǐ líng kuài jī yú yáo rén

这句话大意是:又曰:严光字子陵,会稽馀姚人。

shǎo yǒu gāo míng yǔ shì zǔ tóng yóu xué

这句话大意是:少有高名,与世祖同游学。

jí shì zǔ jí wèi guāng nǎi biàn xìng míng yǐn shēn bú jiàn

这句话大意是:及世祖即位,光乃变姓名,隐身不见。

dì sī qí xián nǎi lìng yǐ wù sè fǎng zhī

这句话大意是:帝思其贤,乃令以物色访之。

hòu qí guó shàng yán yǒu yī nán zǐ pī yáng qiú diào zé zhōng

这句话大意是:后齐国上言,有一男子披羊裘钓泽中。

nǎi bèi ān chē xuán xūn pìn zhī sān fǎn ér hòu zhì

这句话大意是:乃备安车玄𫄸聘之,三反而后至。

chē jià jí xìng qí guǎn zhì guāng wò suǒ fǔ guāng fù yuē duō duō zǐ líng hé bù chū xiāng zhù wèi zhì yé

这句话大意是:车驾即幸其馆,至光卧所,抚光腹曰:"咄咄,子陵何不出相助为治耶?

guāng yuē xī táng yú zhe dé cháo fù xǐ ěr

这句话大意是:"光曰:"昔唐虞著德,巢父洗耳。

shì gù yǒu zhì hé zhì xiāng bī

这句话大意是:士故有志,何至相逼?

hòu yǐn guāng rù gòng yǎn wò guāng yǐ zú jiā dì fù shàng

这句话大意是:"后引光入,共偃卧,光以足加帝腹上。

míng rì tài shǐ zòu kè xīng fàn yù zuò dì xiào yuē zhèn gù rén yán zǐ líng ěr

这句话大意是:明日,太史奏客星犯御座,帝笑曰:"朕故人严子陵耳。

chú jiàn yì bù qū gēng fù chūn shān

这句话大意是:"除谏议,不屈,耕富春山。

hòu míng qí diào chù wèi yán líng lài

这句话大意是:后名其钓处为严陵濑。

fàn yè hòu hàn shū yì mín chuán xù yuē yì chēng zào zhī shí yì dà yǐ zāi

现代白话:范晔《后汉书·逸民传序》曰:《易》称躁之时,义大了啊。

shì yǐ yáo chēng zé tiān bù qū yǐng yáng zhī gāo wǔ jìn měi yǐ zhōng quán gū zhú zhī jié

现代白话:是以尧称则天,不屈颍阳之高,武尽美了,终全孤竹之洁。

zì cí yǐ jiàng fēng liú mí fán cháng wǎng zhī guǐ wèi shū ér gǎn zhì zhī shù fěi yī

这句话大意是:自兹以降,风流弥繁,长往之轨未殊,而感致之数匪一。

huò yǐn jū yǐ qiú qí zhì huò huí bì yǐ quán qí dào huò jìng jǐ yǐ zhèn qí cāo huò qù wēi yǐ tú qí ān huò gòu sú yǐ dòng qí gài huò cī wù yǐ jī qí qīng

这句话大意是:或隐居以求其志,或回避以全其道,或静己以镇其操,或去危以图其安,或垢俗以动其概,或疵物以激其清。

rán guān qí gān xīn quǎn mǔ zhī zhōng qiáo cuì jiāng hǎi zhī shàng qǐ bì qīn yú niǎo lè lín cǎo zāi

现代白话:然观其甘心畎亩之中,憔悴江海之上,岂必亲鱼鸟乐林草啊?

yì yún xìng fēn suǒ zhì ér yǐ

这句话大意是:亦云性分所至而已!

jīng fáng yì fēi hou yuē yǐ zhī xián rén yǐn shì sì fāng cháng yǒu huǒ yún wǔ sè jù ér bù yǔ qí xià xián rén yǐn

这句话大意是:京房《易飞候》曰:以知贤人隐,视四方常有火云,五色具而不雨,其下贤人隐。

zhuāng zi yuē gǔ zhī suǒ wèi yǐn shì zhě fēi fú qí shēn ér fú jiàn yě fēi bì qí yán ér bù chū yě fēi cáng qí zhì ér bù fā yě shí mìng dà miù yě

这句话大意是:《庄子》曰:古之所谓隐士者,非伏其身而弗见也,非闭其言而不出也,非藏其智而不发也,时命大谬也。

yòu yuē kè yì shàng xíng lí shì yì sú cǐ shān gǔ zhī shì fěi shì zhī rén yě

这句话大意是:又曰:刻意尚行,离世异俗,此山谷之士,诽世之人也。

jiù sǒu zé chù jiàn kuàng diào yú jiàn chù wú wéi ér yǐ yǐ cǐ jiāng hǎi zhī shì bì shì zhī rén jiàn xiá zhě zhī suǒ hǎo yě

现代白话:就薮泽,处闲旷,钓鱼闲处,无为而已了,此江海之士,避世之人,闲暇者之所好也。

huáng fǔ shì ān gāo shì chuán xù yuē kǒng zǐ chēng jǔ yì mín tiān xià zhī rén guī xīn yān

现代白话:皇甫士安《高士传序》曰:孔子称举逸民,天下之人归心呢。

shì yǐ hóng yá xiān shēng chuàng gāo wū shàng huáng zhī shì xǔ yóu shàn juàn bù jiàng wū táng yú zhī cháo

这句话大意是:是以鸿崖先生创高于上皇之世,许由善卷不降于唐虞之朝。

zì sān dài qín hàn dá hu wèi xìng shòu mìng zhōng xián zhī zhǔ wèi cháng bù pìn yán xué zhī yǐn zhuī dùn shì zhī mín

这句话大意是:自三代秦汉达乎魏兴,受命中贤之主未尝不聘岩穴之隐,追遯世之民。

shì yǐ yì zhe shù bó zhī yì lǐ yǒu xuán xūn zhī zhì shī rén fā bái jū zhī gē chūn qiū xiǎn zi zāng zhī jié

这句话大意是:是以《易》著束帛之义,《礼》有玄𫄸之制,诗人发《白驹》之歌,《春秋》显子臧之节。

gù míng táng yuè lìng yǐ jì chūn zhī yuè pìn míng shì lǐ xián zhě

这句话大意是:故《明堂》、《月令》以季春之月聘名士,礼贤者。

rán zé gāo ràng zhī shì wáng zhèng suǒ xiān

这句话大意是:然则高让之士,王政所先。

✦ You read 逸民部·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.