太平御览 · 李昉 · Chapter 622 of 1000

治道部·卷三

PinyinModern Translation
Size

zhèng zhì yī

这句话大意是:○政治一。

shì míng yuē zhèng zhě zhèng yě xià suǒ yǐ qǔ zhèng yě

这句话大意是:《释名》曰:政者,正也,下所以取正也。

zhōu lǐ tiān guān tài zǎi zhī zhí yuē zhēng yuè zhī jí shǐ hé bù zhì yú bāng guó dū bǐ nǎi xiàn dú wéi xuán

这句话大意是:《周礼·天官》太宰之职曰:正月之吉,始和,布治于邦国都鄙,乃县(读为悬。

zhì xiàng zhī zhì yú xiàng wèi shǐ wàn mín guān zhì xiàng jiā rì ér liǎn zhī

这句话大意是:)治象之治于象魏,使万民观治象,挟日而敛之;。

tài zǎi yǐ zhēng yuè shuò rì bù wáng zhì zhī shì yú tiān xià zhì zhèng suì yòu shū ér xuán yú xiàng wèi zhèn mù duó yǐ xùn zhī shǐ wàn mín guān yān

现代白话:(太宰以正月朔日布王治之事于天下,至正岁,又书而悬于象魏,振木铎以徇之,使万民观呢。

xiǎo zǎi yì shuài qí shǔ ér wǎng jiē suǒ yǐ zhòng zhì fǎ xīn wáng shì yě

这句话大意是:小宰亦帅其属而往,皆所以重治法新王事也。

fán zhì yǒu gù

这句话大意是:凡治有故。

yán shǐ hé zhě ruò gǎi zào yún ěr

现代白话:言始和者,若改造云你。

jiā rì fán shí rì

这句话大意是:挟日凡十日。

nǎi shī diǎn yú bāng guó ér jiàn qí mù lì qí jiān shè qí cān fu qí wu chén qí yīn zhì qí fǔ

这句话大意是:)乃施典于邦国,而建其牧,立其监,设其参,傅其伍,陈其殷,置其辅;。

nǎi zhě gèng shēn chì zhī yě

这句话大意是:(乃者,更申敕之也。

yǐ hòu bó yǒu gōng dé zhě jiā mìng zuò zhōu zhǎng wèi zhī mù

这句话大意是:以侯伯有功德者加命作州长,谓之牧。

suǒ wèi bā mìng zuò mù zhě yě

这句话大意是:所谓八命作牧者也。

jiān wèi gōng hóu bǎi zǐ nán gè méng yī guó yě

这句话大意是:监谓公侯伯子男各盟一国也。

zhèng sī nóng yún yīn zhì lǜ fǔ wèi mín zhī píng yě

这句话大意是:郑司农云:殷治律辅为民之平也。

nǎi shī zé yú dū bǐ ér jiàn qí zhǎng lì qí liǎng shè qí wu chén qí yīn zhì qí fǔ

这句话大意是:)乃施则于都鄙,而建其长,立其两,设其伍,陈其殷,置其辅;。

zhǎng wèi gōng qīng dài fū liǎng wèi liǎng qīng yě

这句话大意是:(长谓公卿大夫,两谓两卿也。

nǎi shī fǎ yú guān fǔ ér jiàn qí zhèng lì qí èr shè qí kǎo chén qí yīn zhì qí fǔ

这句话大意是:)乃施法于官府,而建其正,立其贰,设其考,陈其殷,置其辅。

fán zhì yǐ diǎn dài bāng guó zhī zhì yǐ zé dài dū bǐ zhī zhì yǐ fǎ dài guān fǔ zhī zhì yǐ guān chéng dài wàn mín zhī zhì yǐ lǐ dài bīn kè zhī zhì

这句话大意是:凡治,以典待邦国之治,以则待都鄙之治,以法待官府之治,以官成待万民之治,以礼待宾客之治。

fán bāng zhī xiǎo zhì zé zhǒng zǎi tīng zhī dài sì fāng bīn kè zhī xiǎo zhì

这句话大意是:凡邦之小治,则冢宰听之,待四方宾客之小治。

dà shì jué hu wáng xiǎo shì zhǒng zǎi zhuān píng zhī

这句话大意是:(大事决乎王,小事冢宰专平之。

suì zhōng zé lìng bǎi guān fǔ gè zhèng qí zhì shòu qí huì zhèng zhèng chǔ yě

这句话大意是:)岁终,则令百官府各正其治,受其会,(正,正处也。

huì dà jì yě

这句话大意是:会,大计也。

tīng qí zhèng shì ér zhào wáng fèi zhì

这句话大意是:)听其政事,而诏王废置。

píng qí shì lái zhì zhě zhī gōng zhuàng ér zòu bái wáng

这句话大意是:(平其事来至者之功状而奏白王。

sān suì zé dà jì qún lì zhī zhì ér zhū shǎng zhī

这句话大意是:)三岁,则大计群吏之治而诛赏之。

shì jiǔ zé tīng zhī dà

这句话大意是:(事久则听之大。

wú gōng bù tú fèi bì zuì zhī

这句话大意是:无功,不徒废,必罪之;。

yǒu dà gōng bù tú zhì yòu shǎng zhī

这句话大意是:有大功,不徒置,又赏之。

zhèng sī nóng yún sān zài kǎo jì shì yě

这句话大意是:郑司农云:三载考绩是也。

yòu yuē tiān guān xiǎo zǎi zhī zhí yuē zhèng suì shuài zhì guān zhī shǔ ér guān zhì xiàng zhī fǎ xùn yǐ mù duó yuē bù yòng fǎ zhě guó yǒu cháng xíng

这句话大意是:又曰:《天官》小宰之职曰:正岁,帅治官之属,而观治象之法,徇以木铎,曰:不用法者,国有常刑。

zhèng suì wèi xià zhī zhēng yuè de sì shí zhī zhèng yǐ chū jiào lìng zhě shěn yǐ

现代白话:(正岁谓夏之正月得四时之正,以出教令者审了。

gǔ zhě jiāng yǒu xīn lìng bì fèn mù duó yǐ jǐng zhòng shǐ míng tīng yě

这句话大意是:古者将有新令,必奋木铎以警众,使明听也。

mù duó mù shé yě

这句话大意是:木铎,木舌也。

wén shì fèn mù duó wǔ shì fèn jīn duó

这句话大意是:文事奋木铎,武事奋金铎。

lǐ yuē gù zhèng zhě jūn zhī suǒ yǐ cáng shēn yě

这句话大意是:《礼》曰:故政者,君之所以藏身也。

cáng wèi huī guāng yú wài ér xíng tǐ bú jiàn ruò rì yuè xīng chén zhī shén

这句话大意是:(藏谓辉光于外而形体不见,若日月星辰之神。

shì gù fu zhèng bì běn wū tiān xiáo yǐ jiàng mìng

这句话大意是:)是故夫政必本于天,淆以降命。

jiàng xià yě

这句话大意是:(降,下也。

xiáo tiān zhī qì yǐ xià jiào lìng

这句话大意是:殽天之气以下教令。

tiān yǒu yùn yí zhī qī yīn yáng zhī jié yě

这句话大意是:天有运移之期,阴阳之节也。

mìng jiàng yú shè zhī wèi xiáo de jiào wèi lìng yóu shè xià zhě yě

这句话大意是:)命降于社之谓淆地,(教谓令由社下者也。

shè tǔ dì zhī zhǔ yě

这句话大意是:社,土地之主也。

zhōu lǐ tǔ huì zhī fǎ yǒu wǔ dì zhī wù shēng yě

这句话大意是:《周礼》土会之法有五地之物生也。

jiàng yú zǔ miào zhī wèi rén yì wèi jiào lìng yóu shè xià zhě

这句话大意是:)降于祖庙之谓仁义,(谓教令由社下者。

dà chuán yuē zì mí lǜ ér shàng zhì yú zǔ yuǎn zhě qīng rén yě

这句话大意是:大传曰:自祢率而上至于祖,远者轻仁也。

zì zǔ lǜ ér xià zhì yú mí gāo zhě zhòng yì yě

这句话大意是:自祖率而下至于祢,高者重义也。

jiàng yú shān chuān zhī wèi xīng zuò wèi jiào lìng yóu shān chuān xià zhě yě

这句话大意是:)降于山川之谓兴作,(谓教令由山川下者也。

shān chuān yǒu cǎo mù qín shòu kě zuò qì wù qí guó shì

这句话大意是:山川有草木禽兽,可作器物,其国事。

jiàng yú wǔ sì zhī wèi zhì dù

这句话大意是:)降于五祀之谓制度。

wèi jiào lìng yóu wǔ zǔ xià zhě wǔ sì yǒu zhōng liù mén hù zào xíng zhī shén cǐ shǐ wèi gōng shì zhì dù

这句话大意是:(谓教令由五祖下者,五祀有中霤、门、户、灶、行之神,此始为宫室制度。

cǐ shèng rén suǒ yǐ cáng shēn zhī gù yě

这句话大意是:)此圣人所以藏身之固也。

zhèng zhī xíng rú cǐ hé yòng chéng guō gōu chí zhī wèi

这句话大意是:(政之行如此,何用城郭沟池之为。

gù shèng rén cān wū tiān dì bìng wū shén guǐ yǐ zhì zhèng yě

这句话大意是:)故圣人参于天地,并于神鬼,以治政也。

yòu yuē zhèng yǐ yī qí xíng

这句话大意是:又曰:政以一其行。

lǐ lè xíng zhèng qí jí yī yě

这句话大意是:礼、乐、刑、政,其极一也。

jí zhì yě

这句话大意是:(极,至也。

suǒ yǐ tóng mín xīn ér chū zhì dào yě

这句话大意是:)所以同民心而出治道也。

shì gù zhì shì zhī yīn ān yǐ lè qí zhèng hé

这句话大意是:是故治世之音安以乐,其政和;。

luàn shì zhī yīn yuàn yǐ nù qí zhèng guāi

这句话大意是:乱世之音怨以怒,其政乖。

shēng yīn zhī dào yǔ zhèng tōng yǐ

现代白话:声音之道与政通了。

shì gù shěn shēng yǐ zhī yīn shěn yīn yǐ zhī lè shěn lè yǐ zhī zhèng ér zhì dào bèi yǐ

现代白话:是故审声以知音,审音以知乐,审乐以知政,而治道备了。

yòu yuē gǎn wèn hé wèi wéi zhèng

这句话大意是:又曰:"敢问何谓为政?

kǒng zǐ duì yuē zhèng zhě zhèng yě jūn wèi zhèng zé bǎi xìng cóng zhèng yǐ

现代白话:"孔子对曰:"政者,正也,君为正,则百姓从政了。

jūn zhī suǒ wéi bǎi xìng zhī suǒ cóng yě

这句话大意是:君之所为,百姓之所从也。

jūn suǒ bù wéi bǎi xìng hé cóng

这句话大意是:君所不为,百姓何从?

gōng yuē gǎn wèn wéi zhèng hé rú

现代白话:"公曰:"敢问为政怎么样?

kǒng zǐ duì yuē fū fù bié fù zǐ qīn jūn chén yán

这句话大意是:"孔子对曰:"夫妇别,父子亲,君臣严。

sān zhě zhèng zé shù wù cóng zhī yǐ

现代白话:三者正,则庶物从之了。

yòu yuē āi gōng wèn zhèng

这句话大意是:又曰:哀公问政。

zǐ yuē wén wǔ zhī zhèng bù zài fāng cè

现代白话:孔子说:"文武之政,布在方策。

qí rén cún zé qí zhèng jǔ

这句话大意是:其人存,则其政举;。

qí rén wáng zé qí zhèng xi

这句话大意是:其人亡,则其政息。

rén dào mǐn zhèng dì dào mǐn shù

这句话大意是:人道敏政,地道敏树。

fu zhèng yě zhě pú lú yě

这句话大意是:夫政也者,蒲卢也。

pú lú guǒ luǒ wèi tǔ fēng yě

这句话大意是:(蒲卢蜾蠃谓土蜂也。

shī yuē míng líng yǒu zi guǒ luǒ fù zhī

这句话大意是:《诗》曰:"螟蛉有子,蜾蠃负之。

míng líng sāng chóng yě pú lú qǔ sāng chóng zhī zǐ qù ér biàn huà zhī yǐ wéi jǐ zi

这句话大意是:"螟蛉,桑虫也,蒲卢,取桑虫之子去而变化之以为己子。

zhèng zhī yú bǎi xìng ruò pú lú zhī yú sāng chóng rán

这句话大意是:政之于百姓,若蒲卢之于桑虫然。

gù wéi zhèng zài rén

这句话大意是:)故为政在人。

yòu yuē zǐ yuē fū rén jiào zhī yǐ dé qí zhī yǐ lǐ zé mín yǒu gé xīn

现代白话:又曰:孔子说:"夫人教之以德,齐之以礼,则民有格心;。

jiào zhī yǐ zhèng qí zhī yǐ xíng zé mín yǒu dùn xīn

这句话大意是:教之以政,齐之以刑,则民有遁心。

gé lái yě

这句话大意是:"(格,来也。

dùn táo yě

这句话大意是:遁,逃也。

yòu yuē zǐ yuē zhèng zhī bù xíng yě jiào zhī bù chéng yě jué lù bù zú quàn yě xíng fá bù zú chǐ yě

现代白话:又曰:孔子说:"政之不行也,教之不成也,爵禄不足劝也,刑罚不足耻也。

gù shàng bù kě yǐ xiè xíng ér qīng jué

现代白话:故上不能够亵刑而轻爵。

yán zhèng jiào suǒ yǐ míng cháng fá yě

这句话大意是:"(言政教所以明尝罚也。

yòu yuē shèng rén nán miàn tīng tiān xià suǒ qiě xiān zhě wǔ mín bù yǔ yān

现代白话:又曰:圣人南面听天下,所且先者五,民不与呢。

yī yuē zhì qīn èr yuē bào gōng sān yuē jǔ xián sì yuē shǐ néng wǔ yuē cún ài

这句话大意是:一曰治亲,二曰报功,三曰举贤,四曰使能,五曰存爱。

wǔ zhě yī de yú tiān xià mín wú bù zú wú bù shàn zhě

这句话大意是:五者一得于天下,民无不足、无不赡者;。

wǔ zhě yī wù pī miù mín mò de qí sǐ

这句话大意是:五者一物纰缪,民莫得其死。

wù yóu shì yě

这句话大意是:(物犹事也。

sī bǐ yóu cuò yě

这句话大意是:纟比犹错也。

wǔ shì de zé mín zú yī shì shī zé mín bù dé qí sǐ

这句话大意是:五事得则民足,一事失则民不得其死。

míng zhèng zhī nán

这句话大意是:明政之难。

dà dài lǐ yuē zēng zǐ yuē gǎn wèn bù fèi bù láo yǐ wéi míng hu

现代白话:《大戴礼》曰:曾孔子说:"敢问不费不劳,以为明吗?

kǒng zǐ qiǎo rán yáng méi yuē cān

这句话大意是:"孔子愀然扬眉曰:"参!

rǔ yǐ míng zhǔ wèi láo hu

现代白话:你以明主为劳吗?

gǔ zhě shùn zuǒ yǔ ér yòu gāo yáo bù xià xí ér tiān xià zhì

这句话大意是:古者舜左禹而右皋陶,不下席而天下治。

zuǒ shì chuán yuē xuān zi yú shì hū shǐ wèi guó zhèng xuān zi zhào dùn

这句话大意是:《左氏传》曰:宣子于是乎始为国政,(宣子,赵盾。

zhì shì diǎn zhèng fǎ zuì pì xíng yù pì yóu lǐ yě

这句话大意是:)制事典,正法罪,辟刑狱,(辟犹理也。

dǒng bū táo yóu zhì yào zhì jiù wū běn zhì lǐ xù cháng zhí chū zhì yān

这句话大意是:)董逋逃,由质要,治旧洿,本秩礼,续常职,出滞淹。

jì chéng yǐ shòu tài fù yáng zǐ yǔ tài shī gǔ tuó shǐ xíng zhū jìn guó yǐ wéi cháng fǎ

这句话大意是:既成,以授太傅阳子与太师贾佗,使行诸晋国,以为常法。

yòu yuē jìn dào gōng jí wèi yú cháo shǐ mìng bǎi guān shǐ wéi zhèng

这句话大意是:又曰:晋悼公即位于朝,始命百官,(始为政。

shī shě jǐ zé shī ēn huì shě láo yì bū zhǐ zé

这句话大意是:)施舍己责,(施恩惠,舍劳役,逋止责。

zhèn fèi zhì qǐ jiù dé

这句话大意是:)振废滞,(起旧德。

kuāng fá kùn jiù zāi huàn kuāng yì jiào yě

这句话大意是:)匡乏困,救灾患,(匡亦教也。

jìn yín tè báo fù liǎn yòu zuì lì yòu kuān yě

这句话大意是:)禁淫慝,薄赋敛,宥罪戾,(宥,宽也。

jié qì yòng jié shěng yě

这句话大意是:)节器用,(节,省也。

shí yòng mín shǐ mín yǐ shí

这句话大意是:)时用民,(使民以时。

yù wú fàn shí

这句话大意是:)欲无犯时。

bù zòng sī yù

这句话大意是:(不纵私欲。

yòu yuē jì zhá pìn yú zhèng

这句话大意是:又曰:季札聘于郑。

wèi zǐ chǎn yuē zhèng zhī zhí zhèng zhě chǐ nán jiāng zhì yǐ

现代白话:谓子产曰:"郑之执政者侈,难将至了。

zhèng bì jí zi zi wéi zhèng shèn zhī yǐ lǐ

这句话大意是:政必及子,子为政,慎之以礼。

bù rán zhèng guó jiāng bài

这句话大意是:不然,郑国将败。

yòu yuē zhèng zǐ pí shòu zǐ chǎn zhèng

这句话大意是:又曰:郑子皮授子产政。

zǐ chǎn shǐ dū bǐ yǒu zhāng guó dū jí biān bǐ chē fú zūn bēi gè yǒu fèn bù

这句话大意是:子产使都鄙有章,(国都及边鄙车服尊卑各有分部。

shàng xià yǒu fú gōng qīng dài fū fú bù xiāng yù

这句话大意是:)上下有服,(公卿大夫服不相愈。

tián yǒu fēng xù lú jǐng yǒu wu

这句话大意是:)田有封洫,庐井有伍。

dà rén zhī zhōng jiǎn zhě wèi qīng dài fū

这句话大意是:大人之忠俭者,(谓卿大夫。

cóng ér yǔ zhī

这句话大意是:)从而与之;。

tài chǐ zhě yīn ér bì zhī

这句话大意是:泰侈者,因而毙之。

cóng zhèng yī nián yú rén sòng zhī yuē qǔ wǒ yì guān ér chǔ zhī zhě xù yě

这句话大意是:从政一年,舆人诵之曰:"取我衣冠而楮之,(褚,蓄也。

shē chǐ zhě wèi fǎ gù xù cáng

这句话大意是:奢侈者畏法,故蓄藏。

qǔ wǒ tián chóu ér wu zhī

这句话大意是:)取我田畴而伍之。

shú shā zǐ chǎn wú qí yǔ zhī

现代白话:孰杀子产,我其与之。

jí sān nián yòu sòng zhī yuē wǒ yǒu zǐ dì zǐ chǎn huì zhī

这句话大意是:"及三年,又诵之曰:"我有子弟,子产诲之;。

wǒ yǒu tián chóu zǐ chǎn zhí zhī

这句话大意是:我有田畴,子产殖之。

zhí shēng yě

这句话大意是:(殖,生也。

zǐ chǎn ér sǐ shuí qí sì zhī

这句话大意是:)子产而死,谁其嗣之?

sì xù yě

这句话大意是:"(嗣,续也。

chuán yán zhèng suǒ yǐ xìng

这句话大意是:传言郑所以兴。

yòu yuē lǐ zhī yú zhèng rú rè zhī yǒu zhuó yǐ jiù rè hé huàn zhī yǒu

这句话大意是:又曰:"礼之于政,如热之有濯,以救热,何患之有?

yòu yuē zhèng rén yóu yú xiāng xiào yǐ lùn zhí zhèng

这句话大意是:又曰:郑人游于乡校,以论执政。

lùn qí dé shī

这句话大意是:(论其得失。

rán míng wèi zǐ chǎn yuē huǐ xiāng xiào rú hé

这句话大意是:)然明谓子产曰:"毁乡校,如何?

zǐ chǎn yuē hé wéi

这句话大意是:"子产曰:"何为?

fū rén zhāo xī tuì ér yóu yān yǐ yì zhí zhèng zhī shàn fǒu

现代白话:夫人朝夕退而游呢,以议执政之善否。

qí suǒ shàn zhě wú zé xíng zhī

现代白话:其所善者,我则行之;。

qí suǒ è zhě wú zé gǎi zhī

现代白话:其所恶者,我则改之。

shì wú shī yě

现代白话:是我师也。

ruò zhī hé huǐ zhī

这句话大意是:若之何毁之?

yòu yuē zǐ pí yù shǐ yǐn hé wéi yì

这句话大意是:又曰:子皮欲使尹何为邑。

zǐ chǎn yuē shǎo wèi zhī kě fǒu

这句话大意是:子产曰:"少,未知可否?

zǐ pí yuē yuàn wú ài zhī bù wú pàn yě

现代白话:"子皮曰:"愿,我爱之,不我叛也。

shǐ fu wǎng ér xué yān fu yì yù zhī zhì yǐ

现代白话:使夫往而学呢,夫亦愈知治了?

zǐ chǎn yuē bù kě

这句话大意是:"子产曰:"不可。

rén zhī ài rén qiú lì zhī yě

这句话大意是:人之爱人,求利之也。

jīn wú zǐ ài rén zé yǐ zhèng yǐ zhèng yǔ zhī

现代白话:今我子爱人则以政,(以政与之。

yóu wèi néng cāo dāo ér shǐ gē yě qí shāng shí duō

这句话大意是:)犹未能操刀而使割也,其伤实多。

zi zhī ài rén shāng zhī ér yǐ qí shuí gǎn qiú ài wū zi

这句话大意是:子之爱人,伤之而已,其谁敢求爱于子?

zi wū zhèng guó dòng yě dòng zhé cuī bēng qiáo jiāng yā yān gǎn bù jìn yán

现代白话:子于郑国,栋也栋折榱崩,侨将厌呢,敢不尽言?

zi yǒu měi jǐn bù shǐ rén xué zhì yān

现代白话:子有美锦,不使人学制呢。

ér shǐ xué zhě zhì yān qí wèi měi jǐn bù yì duō hu

现代白话:而使学者制呢,其为美锦,不是也很多吗?

qiáo wén xué ér hòu rù zhèng wèi wén yǐ zhèng xué zhě yě

现代白话:侨闻学习并且后入政,未闻以政学者也。

pì rú tián liè shè yù guàn zé néng huò qín

这句话大意是:譬如田猎,射御贯,则能获禽。

guàn xí yě

这句话大意是:(贯,习也。

ruò wèi cháng dēng chē shè yù zé bài jì yàn fù shì jù hé xiá sī huò

这句话大意是:)若未尝登车射御,则败绩厌覆是惧,何暇思获?

zǐ pí yuē shàn zāi xué zhě yě

现代白话:"子皮曰:"善啊,学者也!

ruò guǒ xíng cǐ bì yǒu suǒ hài

这句话大意是:若果行此,必有所害。

yòu yuē zhōu rén yǒu yán yuē wéi zhèng zhě bù shǎng sī láo bù fá sī yuàn

这句话大意是:又曰:周任有言曰:"为政者不赏私劳,不罚私怨。

shī yún yǒu jué dé xíng sì guó xū zhī

这句话大意是:《诗》云:'有觉德行,四国须之。

shī xiǎo yǎ

这句话大意是:'"(《诗·小雅》。

jué zhí yě

这句话大意是:觉,直也。

yán dé xíng zhí zé sì fāng shùn cóng yě

这句话大意是:言德行直则四方顺从也。

yòu yuē zhèng zǐ chǎn yǒu jí wèi zi tài shū yuē wǒ sǐ zi bì wéi zhèng

这句话大意是:又曰:郑子产有疾,谓子太叔曰:"我死,子必为政。

wéi yǒu dé zhě néng yǐ kuān fú mín qí cì mò rú měng

这句话大意是:惟有德者能以宽服民,其次莫如猛。

huǒ liè mín wàng ér wèi zhī gù xiān sǐ yān

现代白话:火烈,民望而畏之,故鲜死呢。

shuǐ nuò ruò mín xiá ér wán zhī zé duō sǐ yān

现代白话:水懦弱,民狎而玩之,则多死呢。

gù kuān nán

这句话大意是:故宽难。

nán yǐ zhì

这句话大意是:"(难以治。

jí shù yuè ér zú

这句话大意是:)疾数月而卒。

tài shū wéi zhèng bù rěn měng ér kuān

这句话大意是:太叔为政,不忍猛而宽。

zhèng guó duō dào jù rén yú huán pú fú zhī zé

这句话大意是:郑国多盗,聚人于萑蒲苻之泽。

guàn pú zé míng yě

这句话大意是:(雚蒲,泽名也。

yú zé zhōng jié rén yīn fú pǔ qiè

这句话大意是:于泽中劫人,音符浦切。

tài shū huǐ zhī yuē wú zǎo cóng fū zǐ bù jí cǐ

现代白话:)太叔悔之曰:"我早从孔子,不及此。

xìng tú bīng yǐ gōng pú fú zhī dào jǐn shā zhī dào shǎo zhǐ

这句话大意是:"兴徒兵以攻蒲苻之盗,尽杀之,盗少止。

zhòng ní yuē shàn zāi

现代白话:仲尼曰:"善啊!

zhèng kuān zé mín màn màn zé jiū zhī yǐ měng

这句话大意是:政宽则民慢,慢则纠之以猛;。

měng zé mín cán cán zé shī zhī yǐ kuān

这句话大意是:猛则民残,残则施之以宽。

kuān yǐ jì měng měng yǐ jì kuān zhèng shì yǐ hé

这句话大意是:宽以济猛,猛以济宽,政是以和。

shī yuē mín yì láo zhǐ qì kě xiǎo kāng

这句话大意是:《诗》曰:'民亦劳止,汔可小康。

huì cǐ zhōng guó yǐ suí sì fāng

这句话大意是:惠此中国,以绥四方。

shī zhī yǐ kuān yě

这句话大意是:'施之以宽也。

shū dà yǔ mó yuē hòu kè jiān jué hòu chén kè jiān jué chén zhèng nǎi yì lí mín mǐn dé

这句话大意是:《书·大禹谟》曰:后克艰厥后,臣克艰厥臣,政乃乂,黎民敏德。

mǐn jí yě

这句话大意是:(敏,疾也。

néng zhī wèi jūn nán wéi chén bù yì zé qí zhèng zhì ér zhòng mín jiē jí xiū dé

这句话大意是:能知为君难,为臣不易,则其政治,而众民皆疾修德。

yǔ yuē wū dì niàn zāi

现代白话:)禹曰:"于,帝念啊!

dé wéi shàn zhèng zhèng zài yǎng mín

这句话大意是:德惟善政,政在养民。

tàn ér yán niàn zhòng qí yán wéi zhèng yǐ dé zé mín huái zhī

这句话大意是:(叹而言念,重其言,为政以德,则民怀之。

shuǐ huǒ jīn mù tǔ gǔ wéi xiū

这句话大意是:)水、火、金、木、土、谷,惟修。

yán niàn mín zhī běn zài xiān xiū liù fǔ

这句话大意是:(言念民之本,在先修六府。

zhèng dé lì yòng hòu shēng wéi hé zhèng dé yǐ lǜ xià lì yòng yǐ fù cái hòu shēng yǐ yǎng mín sān zhě hé suǒ wèi shàn zhèng

这句话大意是:)正德、利用、厚生,惟和,(正德以率下,利用以阜财,厚生以养民,三者和,所谓善政。

jiǔ gōng wéi xù jiǔ xù wéi gē

这句话大意是:)九功惟叙,九叙惟歌。

yán liù fǔ sān shì zhī gōng zhě yǒu cì xù jiē kě gē lè nǎi dé zhèng zhī suǒ zhì

这句话大意是:(言六府三事之功者有次叙皆可歌乐,乃德政之所致。

jiè zhī yòng xiū dǒng zhī yòng wēi quàn zhī yǐ jiǔ gē bǐ wù huài

这句话大意是:)戒之用休,董之用威,劝之以九歌,俾勿坏。

yán shàn zhèng zhī dào měi yǐ jiè zhī wēi yǐ dū zhī gē yǐ quàn zhī

这句话大意是:"(言善政之道,美以戒之,威以督之,歌以劝之。

shǐ zhèng wù huài zài cǐ sān zhě ér yǐ

这句话大意是:使政勿坏,在此三者而已。

yòu tài jiǎ xià yuē dé wéi zhì pǐ dé luàn

这句话大意是:又《太甲下》曰:德惟治,否德乱。

yǔ zhì tóng dào wǎng bù xīng

这句话大意是:与治同道,罔不兴;。

yǔ luàn tóng shì wǎng bù wáng

这句话大意是:与乱同事,罔不亡。

yán ān wēi zài suǒ niàn zhì luàn zài suǒ fǎ

这句话大意是:(言安危在所念,治乱在所法。

zhōng shǐ shèn jué yǔ wéi míng míng hòu

这句话大意是:)终始慎厥与,惟明明后。

míng shèn qí suǒ yǔ zhì luàn zhī jī zé wèi míng wáng míng jūn

这句话大意是:(明慎其所与治乱之机,则为明王明君。

yòu pán gēng shàng yuē gǔ wǒ xiān wáng yì wéi tú rèn jiù rén gòng zhèng

这句话大意是:又《盘庚上》曰:古我先王,亦惟图任旧人共政。

xiān wáng móu rèn jiǔ lǎo chéng rén gòng zhì qí zhèng

这句话大意是:(先王谋任久老成人共治其政。

wáng bō gào zhī xiū bù nì jué zhǐ

这句话大意是:)王播告之修,不匿厥指。

wáng bù gào rén yǐ suǒ xiū zhī zhèng bù nì qí zhǐ

这句话大意是:(王布告人,以所修之政不匿其指。

wáng yòng pī qīn wǎng yǒu yì yán

这句话大意是:)王用丕钦,罔有逸言。

mín yòng pī biàn

这句话大意是:民用丕变。

wáng yòng dà jìng qí zhèng jiào wú yǒu yì yù zhī yán mín yòng dà biàn cóng huà

这句话大意是:(王用大敬其政教,无有逸豫之言,民用大变从化。

yòu hóng fàn yuē liù sān dé zhì mín bì yòng gāng róu zhèng zhí zhī sān dé

这句话大意是:又《洪范》曰:六,三德:(治民必用刚、柔、正直之三德。

yī yuē zhèng zhí èr yuē gāng kè gāng néng lì shì

这句话大意是:)一曰正直,二曰刚克,(刚能立事。

sān yuē róu kè

这句话大意是:)三曰柔克。

hé róu néng zhì

这句话大意是:(和柔能治。

sān zhě jiē dé

这句话大意是:三者皆德。

píng kāng zhèng zhí

这句话大意是:)平康正直。

shì píng ān yòng zhèng zhí zhì zhī

这句话大意是:(世平安,用正直治之。

qiáng fú you gāng kè you shùn yě

这句话大意是:)彊弗友刚克,(友,顺也。

shì qiáng yù bù shùn yǐ gāng néng zhì zhī

这句话大意是:世彊御不顺,以刚能治之。

xiè yǒu róu kè xiè hé yě

这句话大意是:)燮友柔克,(燮,和也。

shì hé shùn yǐ róu néng zhì zhī

这句话大意是:世和顺以柔能治之。

shěn qián gāng kè shěn qián wèi de suī róu yì yǒu gāng néng chū jīn shí

这句话大意是:)沈潜刚克,(沈潜谓地虽柔亦有刚,能出金石。

gāo míng róu kè

这句话大意是:)高明柔克。

gāo míng wèi tiān

这句话大意是:(高明谓天。

yán tiān wèi gāng dé yì yǒu róu kè bù gàn sì shí yù chén dāng zhí gāng yǐ zhèng jūn jūn yì dāng zhí róu yǐ nà chén

这句话大意是:言天为刚德亦有柔克,不干四时,喻臣当执刚以正君,君亦当执柔以纳臣。

yòu lì zhèng yuē zhōu gōng ruò yuē bài shǒu qǐ shǒu gào sì tiān zǐ wáng yǐ

现代白话:又《立政》曰:周公若曰:"拜手稽首,告嗣天子王了。

yòng xián jiè yú wáng yuē wáng zuǒ yòu cháng bó cháng rèn zhǔn rén zhuì yī hǔ bēn

这句话大意是:"用咸戒于王,曰:"王左右常伯、常任、准人、缀衣、虎贲。

zhōu gōng yòng wáng suǒ lì zhèng zhī shì jiē jiè yú wáng yuē cháng suǒ cháng shì cháng suǒ wěi rèn wèi sān gōng liù qīng

这句话大意是:"(周公用王所立政之事,皆戒于王曰:常所常事常所委任,谓三公六卿。

zhǔn rén píng fǎ wèi shì guān

这句话大意是:准人平法,谓士官。

zhuì yī zhǎng yī fú

这句话大意是:缀衣,掌衣服。

hǔ bēn yǐ wǔ lì shì wáng

这句话大意是:虎贲以武力事王。

jiē zuǒ yòu jìn chén yi de qí rén

这句话大意是:皆左右近臣,宜得其人。

zhōu gōng yuē wū hū

这句话大意是:)周公曰:"呜呼!

xiū cí zhī xù xiān zāi

现代白话:休兹,知恤鲜啊!

tàn cǐ wǔ zhě lì zhèng zhī běn zhī yōu de qí rén zhě shǎo

这句话大意是:(叹此五者立政之本,知忧得其人者少。

gǔ zhī rén dí wéi yǒu xià nǎi yǒu shì dà jìng yù jùn zūn shàng dì gǔ zhī rén dào wéi yǒu xià yǔ zhī shí nǎi yǒu qīng dài fū shì jiā dà qiáng yóu nǎi zhāo hū xián jùn yǔ gòng zūn shì shàng dì

这句话大意是:)古之人,迪惟有夏,乃有室大竞,吁俊尊上帝,(古之人道,惟有夏禹之时,乃有卿大夫室家大强,犹乃招呼贤俊与共尊事上帝。

dí zhī chén xún yú jiǔ dé zhī xíng yǔ zhī chén dǎo zhī chéng xìn yú jiǔ dé zhī xíng wèi xián zhì dà chén jiǔ dé gāo yáo suǒ móu yě

这句话大意是:)迪知忱恂于九德之行,(禹之臣蹈知诚信于九德之行,谓贤智大臣九德皋陶所谋也。

nǎi gǎn gào jiào jué hòu yuē bài shǒu qǐ shǒu hòu yǐ

现代白话:)乃敢告教厥后曰:拜手稽首后了。

yuē zhái nǎi shì zhái nǎi mù zhái nǎi zhǔn cí wéi hòu yǐ

现代白话:曰:宅乃事,宅乃牧,宅乃准,兹惟后了。

zhī jiǔ dé zhī chén nǎi gǎn gào jiào qí jūn yǐ lì zhèng jūn yǐ

现代白话:(知九德之臣,乃敢告教其君,以立政君了。

yì yóu wáng yǐ

现代白话:亦犹王了。

zhái jū yě

这句话大意是:宅,居也。

jū rǔ shì liù qīng

现代白话:居你事六卿。

zhǎng shì zhě mù

这句话大意是:掌事者,牧。

mù mín jiǔ zhōu zhī bó jū wài nèi zhī guān jí píng fǎ zhě jiē de qí rén zé cǐ wéi jūn yǐ

现代白话:牧民九州之伯,居外内之官及平法者,皆得其人,则此惟君了。

wū hū

这句话大意是:)呜呼!

rú zǐ wáng yǐ tàn zhì zǐ jīn yǐ wéi wáng yǐ bù kě bù qín fǎ zǔ kǎo zhī dé

现代白话:孺子王了,(叹稚子今以为王了,不可不勤法祖考之德。

jì zì jīn wǒ qí lì zhèng

这句话大意是:)继自今,我其立政。

lì shì zhǔn rén mù fū wǒ qí kè zhuó zhī jué ruò pī nǎi bǐ luàn jì yòng jīn yǐ wǎng wǒ qí lì zhèng dà chén lì shì xiǎo chén jí zhǔn rén mù fū wǒ qí néng zhuó rán zhī qí shùn zhě zé dà nǎi shǐ zhì zhī

这句话大意是:立事、准人、牧夫,我其克灼知厥若,丕乃俾乱,(继用今已往我其立政大臣,立事小臣,及准人、牧夫,我其能灼然知其顺者,则大乃使治之。

yán zhī chén xià zhī qín láo rán hòu mò bù jìn xīn lì yě

这句话大意是:言知臣下之勤劳,然后莫不尽心力也。

xiāng wǒ shòu mín hé wǒ shù yù shù shèn shí zé wù yǒu jiān zhī

这句话大意是:)相我受民,和我庶狱庶慎,时则勿有间之。

néng zhì wǒ suǒ shòu tiān mín hé píng wǒ zhòng yù zhòng shèn zhī shì

这句话大意是:(能治我所受天民,和平我众狱众慎之事。

rú shì zé wù yǒu yǐ dài zhī

这句话大意是:如是,则勿有以代之。

yán bù kě fù biàn

这句话大意是:言不可复变。

zì yī huà yī yán wǒ zé mò wéi chéng dé zhī yàn yǐ yì wǒ shòu mín

这句话大意是:)自一话一言,我则末惟成德之彦,以乂我受民。

yán zhèng dāng yòng yī shàn shàn zài yī yán ér yǐ

这句话大意是:(言政当用一善,善在一言而已。

yù qí kǒu wú zé yán

这句话大意是:欲其口无择言。

rú cǐ wǒ zé zhōng wéi yǒu chéng dé zhī měi yǐ zhì wǒ suǒ shòu zhī mín

这句话大意是:如此,我则终惟有成德之美以治我所受之民。

wū hū

这句话大意是:)呜呼!

yǔ dàn yǐ shòu rén zhī huī yán xián gào rú zǐ wáng yǐ

现代白话:予旦已受人之徽言,咸告孺子王了!

tàn suǒ shòu xián shèng shuō yǔ tāng zhī měi yán jiē yǐ gào zhì zǐ wáng yǐ

现代白话:(叹所受贤圣说禹汤之美言,皆以告稚子王了。

jì zì jīn wén zǐ wén sūn qí wù wù yú shù yù shù shèn wéi zhèng shì yì zhī

这句话大意是:)继自今,文子文孙,其勿误于庶狱庶慎,惟正是乂之。

wén zǐ sūn zi cóng jīn yǐ wǎng wéi yǐ zhèng shì zhī dào zhì zhòng yù zhòng shèn qí wù wù yě

这句话大意是:"(文子孙子,从今已往,惟以正是之道治众狱,众慎其勿误也。

yòu yuē chéng wáng jì chù yīn mìng miè huái yí hái guī zài fēng zuò zhōu guān

这句话大意是:又曰:成王既黜殷命,灭淮夷,还归在丰,作《周官》。

wáng yuē ruò xī dà yóu zhì zhì yú wèi luàn bǎo bāng yú wèi wēi

这句话大意是:王曰:"若昔大猷,制治于未乱,保邦于未危。

yán dāng shùn gǔ dà dào zhì zhì ān guó bì yú wèi luàn wèi wēi zhī qián sī huàn yù fáng zhī

这句话大意是:(言当顺古大道,制治安国,必于未乱未危之前,思患预防之。

yuē táng yú jī gǔ jiàn guān wéi bǎi nèi yǒu bǎi kuí sì yuè wài yǒu zhōu mù hòu bó

这句话大意是:)曰唐虞稽古,建官惟百,内有百揆四岳,外有州牧侯伯。

dào yáo shùn kǎo gǔ yǐ jiàn bǎi guān nèi zhì bǎi kuí sì yuè xiàng tiān zhī yǒu wǔ xíng

这句话大意是:(道尧舜考古,以建百官,内置百揆四岳,象天之有五行;。

wài zhì zhōu mù shí èr jí wǔ guó zhī zhǎng shàng xià xiāng wéi nèi wài xián zhì

这句话大意是:外置州牧十二及五国之长,上下相维,内外咸治。

yán yǒu fǎ

这句话大意是:言有法。

shù zhèng wéi hé wàn guó xián níng

这句话大意是:)庶政惟和,万国咸宁。

guān zhí yǒu xù gù shù zhèng wéi hé wàn guó jiē ān suǒ yǐ wèi zhì yě

这句话大意是:(官职有序,故庶政惟和,万国皆安,所以为治也。

xià shāng guān bèi yì kè yòng yì

这句话大意是:)夏商官倍,亦克用乂。

yǔ tāng jiàn guān èr bǎi yì néng yòng zhì

这句话大意是:(禹汤建官二百,亦能用治。

yán bù jí táng yú zhī qīng yào yě

这句话大意是:言不及唐虞之清要也。

míng wáng lì zhèng bù wéi qí guān wéi qí rén

这句话大意是:)明王立政,不惟其官,惟其人。

yán shèng dì míng wáng lì zhèng xiū jiào bù wéi duō qí guān wéi zài de qí rén

这句话大意是:"(言圣帝明王立政修教,不惟多其官,惟在得其人。

wáng yuē wū hū

这句话大意是:)王曰:"呜呼!

fán wǒ yǒu guān jūn zǐ qīn nǎi yōu sī shèn nǎi chū lìng

现代白话:凡我有官有德行的人,钦乃攸司,慎乃出令。

lìng chū wéi xíng fú wéi fǎn

这句话大意是:令出惟行,弗惟反。

yǒu guān jūn zǐ dài fū yǐ shàng

现代白话:(有官,有德行的人大夫以上。

tàn ér jiè zhī shǐ jìng rǔ suǒ sī shèn rǔ chū lìng

现代白话:叹而戒之,使敬你所司,慎你出令。

cóng zhèng zhī běn lìng chū bì wéi xíng zhī bù wéi fǎn gǎi

这句话大意是:从政之本,令出必惟行之,不惟反改。

ruò èr sān qí lìng luàn zhī dào

这句话大意是:若二三其令,乱之道。

yǐ gōng miè sī mín qí yǔn huái

这句话大意是:)以公灭私,民其允怀。

xué gǔ rù guān yì shì yǐ zhì zhèng nǎi bù mí

这句话大意是:学古入官,议事以制,政乃不迷。

qí ěr diǎn cháng zuò zhī shī wú yǐ lì kǒu luàn jué guān

现代白话:其你典常作之师,无以利口乱厥官。

xù yí bài móu dài hū huāng zhèng

这句话大意是:蓄疑败谋,怠忽荒政。

bù xué qiáng miàn lì shì wéi fán

这句话大意是:不学墙面,莅事惟烦。

jī yí bù jué bì bài qí móu

这句话大意是:"(积疑不决,必败其谋。

dài duò hū lüè bì luàn qí zhèng

这句话大意是:怠惰忽略,必乱其政。

rén ér bù xué qí yóu zhèng qiáng miàn ér lì lín zhèng shì bì fán

这句话大意是:人而不学,其犹正墙面而立,临政事必烦。

yòu jūn chén yuē wéi ěr lìng dé xiào gōng wéi xiào yǒu yú xiōng dì kè shī yǒu zhèng

现代白话:又《君陈》曰:惟你令德孝恭,惟孝,友于兄弟,克施有政。

yán shàn fù mǔ zhě bì yǒu yú xiōng dì néng shī qí zhèng lìng

这句话大意是:(言善父母者,必友于兄弟,能施其政令。

mìng rǔ yǐn cí dōng jiāo jìng zāi

现代白话:)命你尹兹东郊,敬啊。

tú jué zhèng mò huò bù jiān yǒu fèi yǒu xīng chū rù zì ěr shī yú shù yán tóng zé yì

现代白话:图厥政,莫或不艰,有废有兴,出入自你师虞,庶言同则绎。

móu qí zhèng wú yǒu bù xiān lǜ qí nán

这句话大意是:(谋其政,无有不先虑其难。

yǒu suǒ fèi yǒu suǒ qǐ chū nà zhī shì dāng yòng rǔ zhòng yán dù zhī

现代白话:有所废,有所起,出纳之事当用你众言度之。

zhòng yán tóng zé chén ér bù zhī jìn qí zhuān yě

这句话大意是:众言同则陈而布之,禁其专也。

yǒu fú ruò yú rǔ zhèng fú huà yú rǔ xun pì yǐ zhǐ pì nǎi pì

现代白话:)有弗若于你政,弗化于你训,辟以止辟,乃辟。

yǒu bù shùn yú rǔ zhèng bù biàn yú rǔ jiào xíng zhī ér chéng zhǐ

现代白话:(有不顺于你政,不变于你教,刑之而惩止。

fàn xíng zhě nǎi xíng zhī

这句话大意是:犯刑者乃刑之。

niǔ yú jiān guǐ bài cháng luàn sú sān xì bù yòu

这句话大意是:)狃于奸宄,败常乱俗,三细不宥。

xí yú jiān guǐ xiōng è huǐ bài wǔ cháng zhī dào yǐ luàn fēng sú zhī jiào zuì suī xiǎo sān fàn bù shè suǒ yǐ jué è yuán yě

这句话大意是:(习于奸宄,凶恶毁败五常之道以乱风俗之教,罪虽小,三犯不赦,所以绝恶源也。

lún yǔ yuē zi qín wèn wū zǐ gòng yuē fū zǐ zhì wū shì bāng yě bì wén qí zhèng

现代白话:《论语》曰:子禽问于子贡曰:"孔子至于是邦也,必闻其政。

qiú zhī yǔ

这句话大意是:求之与?

yì yǔ zhī yǔ

这句话大意是:抑与之与?

zǐ gòng yuē fū zǐ wēn liáng gōng jiǎn ràng yǐ de zhī

现代白话:"子贡曰:"孔子温良恭俭让以得之。

fū zǐ zhī qiú zhī yě qí zhū yì hu rén zhī qiú zhī yǔ

现代白话:孔子之求之也,其诸异乎人之求之与?

yòu yuē wéi zhèng yǐ dé pì rú běi chén jū qí suǒ ér zhòng xīng gǒng zhī

这句话大意是:又曰:为政以德,譬如北辰,居其所,而众星拱之。

yòu yuē zǐ gòng wèn zhèng

这句话大意是:又曰:子贡问政。

zǐ yuē zú shí zú bīng mín xìn zhī yǐ

现代白话:孔子说:"足食,足兵,民信之了。

yòu yuē qí jǐng gōng wèn zhèng wū kǒng zǐ

这句话大意是:又曰:齐景公问政于孔子。

kǒng zǐ duì yuē jūn jūn chén chén fù fù zi zi

这句话大意是:孔子对曰:"君君、臣臣、父父、子子。

gōng yuē shàn zāi

现代白话:"公曰:"善啊。

xìn rú jūn bù jūn chén bù chén fù bù fù zi bù zǐ

这句话大意是:信如君不君,臣不臣,父不父,子不子。

suī yǒu sù wú de ér shí zhū

现代白话:虽有粟,我得而食诸?

yòu yuē zi zhāng wèn zhèng

这句话大意是:又曰:子张问政。

zǐ yuē jū zhī wú juàn xíng zhī yǐ zhōng

现代白话:孔子说:"居之无倦,行之以忠。

yòu yuē jì kāng zi wèn zhèng wū kǒng zǐ

这句话大意是:又曰:季康子问政于孔子。

kǒng zǐ duì yuē zhèng zhě zhèng yě

这句话大意是:孔子对曰:"政者,正也。

zi shuài yǐ zhèng shú gǎn bù zhèng

这句话大意是:子帅以正,孰敢不正?

yòu yuē jì kāng zi wèn wū kǒng zǐ yuē rú shā wú dào yǐ jiù yǒu dào hé rú

现代白话:又曰:季康子问于孔孔子说:"如杀无道以就有道,怎么样?

kǒng zǐ duì yuē zi wéi zhèng yān yòng shā

现代白话:"孔子对曰:"子为政,呢用杀?

zi yù shàn ér mín shàn yǐ

现代白话:子欲善而民善了。

jūn zǐ zhī dé fēng xiǎo rén zhī dé cǎo

现代白话:有德行的人之德风,品行较差的人之德草。

cǎo shàng zhī fēng bì yǎn

这句话大意是:草上之风,必偃。

yòu yuē zǐ lù wèn zhèng

这句话大意是:又曰:子路问政。

zǐ yuē xiān zhī láo zhī

现代白话:孔子说:"先之劳之。

qǐng yì yuē wú juàn

这句话大意是:"请益,曰:"无倦。

yòu yuē zǐ yuē lǔ wèi zhī zhèng xiōng dì yě

现代白话:又曰:孔子说:"鲁卫之政,兄弟也。

yòu yuē wèi jūn dài zi ér wéi zhèng zǐ jiāng xī xiān

这句话大意是:又曰:"卫君待子而为政,子将奚先?

zǐ yuē bì yě zhèng míng hu

现代白话:"孔子说:"必也正名吗?

zǐ lù yuē yǒu shì zāi zi zhī yū yě

现代白话:"子路曰:"有是啊,子之迂也!

xī qí zhèng

这句话大意是:奚其正?

zǐ yuē yě zāi yóu yě

现代白话:"孔子说:"野啊,由也!

jūn zǐ wū qí suǒ bù zhī gài quē rú yě

现代白话:有德行的人于其所不知,盖阙如也。

míng bù zhèng zé yán bù shùn

这句话大意是:名不正,则言不顺;。

yán bù shùn zé shì bù chéng

这句话大意是:言不顺,则事不成;。

shì bù chéng zé lǐ yuè bù xīng

这句话大意是:事不成,则礼乐不兴;。

lǐ yuè bù xīng zé xíng fá bù zhōng

这句话大意是:礼乐不兴,则刑罚不中;。

xíng fá bù zhōng zé mín wú suǒ cuò shǒu zú

这句话大意是:刑罚不中,则民无所措手足。

gù jūn zi míng zhī bì kě yán yě yán zhī bì kě xíng yě

现代白话:故有德行的人名之必可言也,言之必可行也。

jūn zǐ wū qí yán wú suǒ gǒu ér yǐ yǐ

现代白话:有德行的人于其言,无所苟而已了。

yòu yuē yè gōng wèn zhèng

这句话大意是:又曰:叶公问政。

zǐ yuē jìn zhě shuō yuǎn zhě lái

现代白话:孔子说:"近者说,远者来。

yòu yuē zi xià wèi jǔ fù zǎi wèn zhèng

这句话大意是:又曰:子夏为莒父宰问政。

zǐ yuē wú yù sù wú jiàn xiǎo lì

现代白话:孔子说:"无欲速,无见小利。

yù sù zé bù dá jiàn xiǎo lì zé dà shì bù chéng

这句话大意是:欲速则不达,见小利则大事不成。

yòu yuē wú wéi ér zhì zhě qí shùn yě yǔ

这句话大意是:又曰:无为而治者,其舜也与?

fu hé wéi zāi

现代白话:夫何为啊?

gōng jǐ zhèng nán miàn ér yǐ yǐ

现代白话:恭己正南面而已了。

yòu yuē zi zhāng wèn wū kǒng zǐ yuē hé rú sī kě yǐ cóng zhèng yǐ

现代白话:又曰:子张问于孔孔子说:"怎么样斯能够从政了?

zǐ yuē zūn wǔ měi píng sì è sī kě yǐ cóng zhèng yǐ

现代白话:"孔子说:"尊五美,屏四恶,斯能够从政了。

✦ You read 治道部·卷三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.